🌿ပူဇော်ခြင်းထက် ကျင့်သုံးခြင်း 🌿
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
[ဗုဒ္ဓဓမ္မနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အနာဂတ်]
ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေ
(၂၂.၈.၂၀၂၆) ရက်နေ့။
2026 U Aung Pay. All Rights Reserved.
နိဒါန်း
“ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် ဗုဒ္ဓဓမ္မကို ကျင့်သုံးခြင်း မတူပါ။ ဘုရားရှင်ကို ပူဇော်ခြင်းသည် မကောင်းမှုကို ရှောင်ခြင်း၊ ကောင်းမှုကို ပြုခြင်း၊ စိတ်ကို သန့်ရှင်းအောင် လေ့ကျင့်ခြင်းတို့နှင့် တွဲဖက်မှသာ ဗုဒ္ဓဓမ္မ၏ လူမှုတန်ဖိုးကို ထင်ရှားစေနိုင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆင်းရဲချမ်းသာ၊ ဥပဒေစိုးမိုးမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဘာသာရေးတစ်ခုတည်းဖြင့် အကြောင်းပြုရှင်းလင်း၍ မရပါ။ အဆုံးတွင် စာအုပ်ထဲက တရားတော်ထက် လူတို့၏ လက်တွေ့ကျင့်သုံးမှု၊ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဥပဒေစနစ်တို့က လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ ရလဒ်ကို ဆုံးဖြတ်ကြသည်။”
( ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေ။)
လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ အခြေအနေကို ကြည့်လိုက်လျှင် ထိုလူ့အဖွဲ့အစည်း၏ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုများ၊ ဘာသာရေးအလေ့အထများနှင့် လူတို့၏ လက်တွေ့ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံတို့ကြားတွင် တစ်ခါတစ်ရံ ထူးခြားသောကွာဟချက်များကို တွေ့မြင်ရတတ်သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများစုကိုးကွယ်သော လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုတွင် ဘုရားစေတီပုထိုးများ များပြားနိုင်သည်။ ဘုရားပွဲ၊ ဆွမ်းလောင်းပွဲ၊ အလှူအတန်းများ များပြားနိုင်သည်။ ဗုဒ္ဓဝင်အကြောင်း၊ ဓမ္မအကြောင်း ပြောဆိုသူများလည်း များပြားနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုအရာများ ရှိနေခြင်းတစ်ခုတည်းဖြင့် ထိုလူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဗုဒ္ဓဓမ္မနှင့်အညီ နေထိုင်နေသော လူ့အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ပြီဟု သတ်မှတ်၍ မရပါ။
အဘယ်ကြောင့်နည်း။ အကြောင်းမှာ ကိုးကွယ်ခြင်းသည် ယုံကြည်ခြင်း၏ အပြင်ဘက်ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီး၊ ကျင့်သုံးခြင်းသည် ယုံကြည်ချက်၏ အတွင်းသားကို လက်တွေ့ဘဝတွင် ဖော်ထုတ်ခြင်း ဖြစ်သောကြောင့်ပင်။
ဘုရားကို ရှိခိုးခြင်းနှင့် ဘုရားစကားကို လိုက်နာခြင်း
ဘုရားရှင်၏ ရုပ်ပွားတော်ရှေ့တွင် ဦးချနိုင်သည်။ ပန်း၊ ရေချမ်း၊ ဆီမီးတို့ဖြင့် ပူဇော်နိုင်သည်။ သို့သော် ဘုရားရှင်၏ တရားတော်နှင့် မကိုက်ညီသော အပြုအမူများကို ဆက်လက်ကျူးလွန်နေမည်ဆိုလျှင် ထိုပူဇော်မှု၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ပြန်လည်ဆင်ခြင်ရန် လိုလာသည်။
ပါဏာတိပါတာကို ရှောင်ရမည် ဟု သိနေပြီး သူတစ်ပါးအသက်ကို မလေးစားလျှင်၊ အဒိန္နာဒါနကို ရှောင်ရမည် ဟု သိနေပြီး သူတစ်ပါးပစ္စည်းကို မတရားယူလျှင်၊ မုသာဝါဒကို ရှောင်ရမည် ဟု သိနေပြီး လိမ်ညာလှည့်ဖြားမှုကို အလေ့အထတစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နေလျှင် ဗုဒ္ဓတရားကို သိခြင်းနှင့် ဗုဒ္ဓတရားအတိုင်း ကျင့်ခြင်းကြားတွင် ကြီးမားသော ကွာဟချက်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ တန်ဖိုးကို တိုင်းတာရာတွင် “ဘုရားကို ဘယ်လောက်ကြည်ညိုသလဲ” ဆိုတာထက် “ဘုရားရှင်၏ တရားတော်ကြောင့် မိမိ၏ အပြုအမူ ဘယ်လောက်ပြောင်းလဲလာသလဲ” ဆိုတာက ပိုအရေးကြီးသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
ဓမ္မသည် ဘုရားကျောင်းထဲတွင်သာ မနေသင့်
ဗုဒ္ဓဓမ္မကို ဘုရားကျောင်း၊ စေတီပုထိုးနှင့် တရားပွဲများထဲတွင်သာ ထားရှိမည်ဆိုလျှင် ဓမ္မ၏ လူမှုတန်ဖိုးသည် အကန့်အသတ်ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။
ဓမ္မသည် ဈေးထဲတွင်လည်း ရှိရမည်။
ရုံးခန်းထဲတွင်လည်း ရှိရမည်။
ကျောင်းစာသင်ခန်းထဲတွင်လည်း ရှိရမည်။ တရားရုံးထဲတွင်လည်း ရှိရမည်။
နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်များထဲတွင်လည်း လူ့ကျင့်ဝတ်အဖြစ် ထင်ဟပ်သင့်သည်။
လူတစ်ဦးက သူ့အလုပ်တွင် ရိုးသားလျှင်၊
အာဏာရှိသူက အာဏာကို အလွဲသုံးစားမပြုလျှင်၊ ကုန်သည်က မိမိအကျိုးအမြတ်အတွက် စားသုံးသူကို မလိမ်လည်လျှင်၊ အရာရှိက လာဘ်မယူလျှင်၊ နိုင်ငံသားက သူတစ်ပါး၏ အခွင့်အရေးကို လေးစားလျှင် ထိုနေရာများတွင် ဗုဒ္ဓဓမ္မ၏ လူမှုတန်ဖိုးသည် ပိုမိုထင်ရှားလာမည်ဖြစ်သည်။
သို့သော် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ပြဿနာအားလုံးကို ဘာသာရေးတစ်ခုတည်းဖြင့် မရှင်းနိုင်
ဤနေရာတွင် အရေးကြီးသော သတိထားရမည့်အချက်တစ်ခု ရှိသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာကို လက်တွေ့မကျင့်သုံးသောကြောင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် မကောင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်ဟု ပြောနိုင်သော်လည်း နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဆင်းရဲခြင်း၊ စီးပွားရေးကျဆင်းခြင်း၊ ဥပဒေစိုးမိုးမှုအားနည်းခြင်း၊ စစ်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းတို့၏ အကြောင်းရင်းအားလုံးကို ဗုဒ္ဓဘာသာကျင့်သုံးမှု နည်းပါးခြင်းတစ်ခုတည်းဖြင့် ရှင်းပြ၍ မရပါ။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အခြေအနေကို သမိုင်း၊ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်း၊ စီးပွားရေးမူဝါဒ၊ ပညာရေး၊ တရားစီရင်ရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးအရည်အသွေး၊ အဂတိလိုက်စားမှု၊ လူမှုရေးအခြေအနေ၊ ပြည်တွင်းပြည်ပဆက်ဆံရေး စသည့် အချက်များစွာက ပေါင်းစပ်ဖန်တီးကြသည်။
ထို့ကြောင့် “ဒီနိုင်ငံက ဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံဖြစ်လို့ ချမ်းသာတယ်” သို့မဟုတ် “ဟိုနိုင်ငံက ဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံဖြစ်လို့ ဆင်းရဲတယ်” ဟု တိုက်ရိုက်ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် သုတေသနအမြင်အရ အလွန်ရိုးရှင်းသော ကောက်ချက်ဖြစ်သည်။ ဘာသာရေးသည် လူတို့၏ စိတ်နေစိတ်ထားနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားအပေါ် သက်ရောက်နိုင်သော်လည်း နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို လည်ပတ်စေသည့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ အရည်အသွေး ကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။
သီလရှိရုံနှင့် ဥပဒေစိုးမိုးရေး မပြီးသေး
လူ့အဖွဲ့အစည်းကောင်းတစ်ခုတည်ဆောက်ရာတွင် သီလနှင့် ဥပဒေ နှစ်မျိုးစလုံး လိုအပ်သည်။
သီလဆိုသည်မှာ
“ဘယ်သူမှ မမြင်လည်း မလုပ်ဘူး” ဟူသော အတွင်းစိတ်ထိန်းချုပ်မှုဖြစ်နိုင်သည်။
ဥပဒေဆိုသည်မှာ “လုပ်လျှင် အကျိုးဆက်ရှိမည်” ဟူသော ပြင်ပထိန်းချုပ်မှုဖြစ်သည်။ အကောင်းဆုံး လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် လူတိုင်းကို ရဲနှင့်ထောင်ဖြင့် ထိန်းထားရသော လူ့အဖွဲ့အစည်းမဟုတ်။ လူတွေက ကိုယ်ကျင့်တရားကြောင့် မကောင်းမှုကို ရှောင်ကြပြီး၊ ထိုသို့မဟုတ်သူများကိုလည်း တရားမျှတသော ဥပဒေစနစ်က ထိန်းညှိပေးနိုင်သော လူ့အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ငါးပါးသီလနှင့် ဥပဒေစိုးမိုးရေးသည် ပြိုင်ဘက်များ မဟုတ်ပါ။ တစ်ခုက အတွင်းစိတ်ကို ထိန်းသိမ်းပေးပြီး တစ်ခုက လူမှုစနစ်ကို ထိန်းသိမ်းပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး၏ သီလ
ဓမ္မကို ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကောင်းမွန်ရေးအတွက်သာ အသုံးချပြီး နိုင်ငံရေးတွင် မသုံးနိုင်ဟု ဆိုလျှင်လည်း မပြည့်စုံပါ။
အာဏာရှိသူတစ်ဦးအတွက် “အဒိန္နာဒါနာ ဝေရမဏိ” ဆိုသည်မှာ ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်း မခိုးရုံမျှ မဟုတ်ဘဲ ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာ၊ ပြည်သူ့အခွင့်အရေး၊ ပြည်သူ့အာဏာကို မိမိပိုင်ပစ္စည်းကဲ့သို့ မယူဆရန် ဟူသည့် နိုင်ငံရေးကျင့်ဝတ်အဖြစ်ပါ ဆင်ခြင်နိုင်သည်။
“မုသာဝါဒ မပြောရ” ဆိုသည်မှာလည်း ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ မလိမ်ရုံမျှ မဟုတ်ဘဲ ပြည်သူကို မှားယွင်းသော သတင်းအချက်အလက်ဖြင့် မလှည့်စားရန် ဆိုသည့် တာဝန်ယူမှုနှင့် ဆက်စပ်နိုင်သည်။
“ပါဏာတိပါတာ မပြုရ” ဆိုသည်မှာလည်း လူတစ်ဦးချင်းအတွက်သာ မဟုတ်ဘဲ အကြမ်းဖက်မှု၊ မလိုအပ်သော သတ်ဖြတ်မှုနှင့် လူ့အသက်တန်ဖိုးကို လေးစားရေး တို့နှင့် ဆက်စပ်စဉ်းစားနိုင်သည်။
ဤသဘောဖြင့်ကြည့်လျှင် ဗုဒ္ဓဓမ္မသည် နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ မူဝါဒစာအုပ်မဟုတ်သော်လည်း အာဏာအသုံးပြုသူ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားကို မေးခွန်းထုတ်နိုင်သည့် ကျင့်ဝတ်အခြေခံ တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် မေးရမည့်မေးခွန်း
ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအနေဖြင့် မိမိကိုယ်ကို မေးသင့်သော မေးခွန်းသည်၊ “ငါတို့ ဘုရားကို ဘယ်လောက်ပူဇော်ကြသလဲ” တစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါ။ “ဘုရားရှင်၏ တရားတော်ကြောင့် ငါတို့ရဲ့ အကျင့်စာရိတ္တ ဘယ်လောက်ပြောင်းလဲလာသလဲ” ဆိုတာ ဖြစ်သည်။
စေတီများ မြင့်လာသလောက် လူတို့၏ စိတ်ထားများလည်း မြင့်လာသလား။
တရားပွဲများ များလာသလောက်
ဒေါသနှင့် အာဃာတများ လျော့လာသလား။ အလှူအတန်းများ များလာသလောက် အာဏာနှင့် ငွေကြေးအပေါ် လောဘများ လျော့လာသလား။
“မေတ္တာ” ဟူသော စကားကို များများပြောလာသလောက် မိမိနှင့် သဘောမတူသူကိုလည်း မေတ္တာထားနိုင်လာသလား။
ဤမေးခွန်းများကို ဖြေကြည့်မှသာ ဘာသာရေးသည် လူ့ဘဝကို တကယ်ပြောင်းလဲပေးနေသလား၊ ဒါမှမဟုတ် အလေ့အထတစ်ခုအဖြစ်သာ ကျန်နေသလား ဆိုသည်ကို မြင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ပူဇော်ခြင်းမှ ကျင့်သုံးခြင်းသို့
ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အင်အားသည် ဘုရားဆင်းတုတော်အရေအတွက်တွင် မရှိပါ။
တရားစာအုပ်အရေအတွက်တွင်လည်း မရှိပါ။ တရားပွဲအရေအတွက်တွင်လည်း မရှိပါ။ လူတစ်ဦး၏ လောဘကို လျော့စေနိုင်ခြင်း၊ ဒေါသကို ထိန်းချုပ်စေနိုင်ခြင်း၊ မုသာဝါဒကို ရှောင်စေနိုင်ခြင်း၊
သူတစ်ပါး၏ အသက်နှင့် အခွင့်အရေးကို လေးစားစေနိုင်ခြင်း၊ အာဏာရှိသူကို တရားမျှတစွာ အာဏာသုံးစေနိုင်ခြင်း၊
အားနည်းသူကို မညှဉ်းပန်းစေနိုင်ခြင်း တို့တွင်သာ ထိုဓမ္မ၏ အသက်ဝင်မှုကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တစ်ဦး၏ အမြင့်ဆုံးသော ပူဇော်မှုသည်
ဘုရားရှင်၏ ရုပ်ပွားတော်ရှေ့တွင် ပန်းတစ်ပွင့်တင်ခြင်းသာ မဟုတ်။
မိမိ၏ လောဘကို ပန်းတစ်ပွင့်လို လျော့ချခြင်း၊ ဒေါသကို ငြိမ်းအောင် လေ့ကျင့်ခြင်း၊ မကောင်းမှုကို ရှောင်ခြင်း၊ ကောင်းမှုကို ဆောင်ခြင်း၊
စိတ်ကို သန့်ရှင်းအောင် ပြုပြင်ခြင်း ပင် ဖြစ်သည်။
ထိုအကျင့်များသည် တစ်ဦးချင်းစီမှ မိသားစုသို့၊ မိသားစုမှ လူ့အဖွဲ့အစည်းသို့၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှ နိုင်ငံတော်သို့ တဖြည်းဖြည်း ပျံ့နှံ့သွားနိုင်သည်။
” နိုင်ငံကောင်းတစ်နိုင်ငံကို ဘုရားပူဇော်သူများကသာ ဖန်တီးပေးမည်မဟုတ်။
တရားကို သိပြီး တရားအတိုင်း လက်တွေ့ကျင့်သုံးသူများ၊
တရားမျှတသော အဖွဲ့အစည်းများနှင့်
ဥပဒေကို လူတိုင်းအပေါ် တန်းတူကျင့်သုံးနိုင်သော စနစ်များကသာ ပေါင်းစပ်ဖန်တီးပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
နိဂုံး
အဆုံးတွင် ပြန်မေးရမည့်မေးခွန်းက တစ်ခုပဲရှိသည်။
“ငါတို့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေ ဖြစ်နေကြပြီလား” မဟုတ်ဘဲ၊
“ငါတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ ဗုဒ္ဓဓမ္မ ဘယ်လောက်အသက်ဝင်နေပြီလဲ” ဆိုတာပင် ဖြစ်သည်။
အဲဒီမေးခွန်းကို ရိုးရိုးသားသား ဖြေနိုင်သည့်နေ့မှစ၍ ” ပူဇော်ခြင်းသည် ကျင့်သုံးခြင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲလာမည်၊ ဘာသာရေးသည် လူ့ဘဝ၏ အလှဆင်ပစ္စည်းမဟုတ်တော့ဘဲ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ပြုပြင်ပေးနိုင်သော ကိုယ်ကျင့်တရားအင်အားတစ်ရပ် ဖြစ်လာမည် ” ဟု မြင်မိပါသတည်း။
