Category: ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်

🌿အာဏာရှင်စနစ်ဆိုတာ လူမျိုးတစ်မျိုးရဲ့ သဘောသဘာဝ မဟုတ်🌿
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်တင်ပြသည်။

။ နိုင်ငံရေးပြဿနာတွေကို ဆွေးနွေးတဲ့အခါ လူမျိုး၊ နိုင်ငံတော်နဲ့ အာဏာစနစ် တို့ကို မရောထွေးဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ အာဏာရှင်စနစ် ပေါ်ပေါက်လာတဲ့အခါ အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ လူမျိုးတစ်မျိုးလုံးကို အာဏာရှင်စိတ်ဓာတ်ရှိသူများအဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ခြင်းဟာ ပြဿနာရဲ့ အရင်းခံကို ရှင်းပြနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

အဓိက လေ့လာရမှာက
” အာဏာကို ဘယ်သူက ကိုင်ထားသလဲ၊
ဘယ်လိုရယူထားသလဲ၊
ဘယ်လိုဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသလဲ၊
အာဏာရှိသူကို ဘယ်သူက ထိန်းချုပ်နိုင်သလဲ” ဆိုတာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

🌿အာဏာဗဟိုပြုမှုနဲ့ အာဏာရှင်စနစ်🌿

။ အရင်ဆုံး စကားလုံးနှစ်ခုကို ခွဲထားဖို့လိုပါတယ်။

အာဏာဗဟိုပြုမှု ဆိုတာ အာဏာကို လူတစ်ဦး၊ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုထံ အလွန်အမင်း စုစည်းလာခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။

“ အာဏာရှင်စနစ် ” ဆိုတာကတော့ နိုင်ငံရေးအာဏာကို ထိန်းချုပ်နိုင်မယ့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်တွေ အားနည်းပြီး နိုင်ငံရေးယှဉ်ပြိုင်မှု၊ အရပ်သားလွတ်လပ်ခွင့်နဲ့ အာဏာပြောင်းလဲနိုင်မှုတို့ကို ပြင်းထန်စွာ ကန့်သတ်ထားတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံကို ဆိုလိုပါတယ်။

ဒါကြောင့် အာဏာကို ဗဟိုပြုထားခြင်းကို တွေ့ရုံနဲ့ မရပ်ဘဲ “ အဲဒီအာဏာကို ဘယ်လိုကန့်သတ်ထားသလဲ ” ဆိုတာကိုပါ ဆက်လက်ကြည့်ရပါမယ်။

ဒီအချက်ကို နိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းပုံ မတူညီတဲ့ မြောက်ကိုရီးယား၊ တရုတ်နဲ့ ဘီလာရုစ်တို့ကို ကြည့်ရင် ပိုရှင်းလာပါတယ်။

🌿မြောက်ကိုရီးယား — မိသားစုမျိုးဆက်လိုက် ခေါင်းဆောင်မှု🌿

။ မြောက်ကိုရီးယားမှာ နိုင်ငံရေးအာဏာဟာ ပါတီ-နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ကင်မိသားစုရဲ့ မျိုးဆက်လိုက် ခေါင်းဆောင်မှု ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ပုံစံနဲ့ တည်ရှိလာပါတယ်။

ကင်အီဆွန်းက စတင်ခဲ့တဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုဟာ ကင်ဂျုံအီလ်၊ ထို့နောက် ကင်ဂျုံအွန်းထံ ဆက်လက်ရောက်ရှိလာခဲ့ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ လေ့လာရမယ့်အရာက “ ကိုရီးယားလူမျိုးတွေရဲ့ သဘောသဘာဝ ” မဟုတ်ပါဘူး။

ပါတီ၊ နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းနဲ့ လုံခြုံရေးယန္တရားတွေက ခေါင်းဆောင်မှုစနစ်နဲ့ ဘယ်လိုပေါင်းစပ်ပြီး မိသားစုတစ်စုရဲ့ မျိုးဆက်လိုက် အာဏာဆက်ခံမှုကို တည်တံ့စေနိုင်သလဲဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် မြောက်ကိုရီးယားရဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်ကို မြောက်ကိုရီးယားလူမျိုးအားလုံးရဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ တစ်ထပ်တည်း မမြင်သင့်ပါဘူး။

🌿တရုတ် — ပါတီ-နိုင်ငံတော်စနစ်🌿

။ တရုတ်နိုင်ငံမှာတော့ အာဏာဖွဲ့စည်းပုံက မြောက်ကိုရီးယားနဲ့ မတူပါဘူး။

တရုတ်နိုင်ငံရေးစနစ်ရဲ့ အဓိကအခြေခံကို နားလည်ဖို့ “ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီနဲ့ နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတို့ရဲ့ ဆက်နွယ်မှု ” ကို နားလည်ဖို့လိုပါတယ်။

။ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီဟာ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုရဲ့ အဓိကဗဟိုအဖြစ် တည်ရှိပြီး နိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်ရေး၊ ပါတီအဖွဲ့အစည်းနဲ့ အစိုးရယန္တရားတို့ဟာ အပြန်အလှန်နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေပါတယ်။ လွတ်လပ်ခွင့်ဆိုင်ရာ လေ့လာချက်များအရ ရှီကျင့်ဖျင် လက်ထက်မှာလည်း ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးထံ အာဏာစုစည်းမှု ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့ပါတယ်။

။ ဒါပေမယ့် တရုတ်ကို မြောက်ကိုရီးယားနဲ့ တစ်ပုံစံတည်း သတ်မှတ်လို့ မရပါဘူး။

တရုတ်ကို နားလည်ဖို့ အဓိကကြည့်ရမယ့်အချက်က “ ပါတီ-နိုင်ငံတော်စနစ်အတွင်း အာဏာဘယ်လို ဖွဲ့စည်းထားသလဲ “ ဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

🌿ဘီလာရုစ် — သမ္မတအာဏာ စုစည်းလာခြင်း🌿

။ ဘီလာရုစ်ကတော့ နောက်ထပ်ပုံစံတစ်မျိုးကို ပြပါတယ်။

အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကိုးဟာ ၁၉၉၄ ခုနှစ်ကတည်းက သမ္မတအဖြစ် နိုင်ငံရေးအာဏာကို ဆက်လက်ကိုင်တွယ်လာခဲ့ပါတယ်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖရီးဒမ်းဟောက်စ်ရဲ့ လေ့လာချက်အရ ဘီလာရုစ်မှာ သမ္မတအာဏာဟာ အလွန်အမင်း အားကောင်းနေပြီး တရားစီရင်ရေးနဲ့ အခြားနိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတွေက လူကာရှင်ကိုးရဲ့ အာဏာကို ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်မှု မရှိသလောက် ဖြစ်နေပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမှာ လူကာရှင်ကိုးက မဲ ၈၇ ရာခိုင်နှုန်း ရရှိကြောင်း နိုင်ငံပိုင်ရွေးကောက်ပွဲအာဏာပိုင်များက ကြေညာခဲ့ပြီး၊ ဖရီးဒမ်းဟောက်စ်ကတော့ အဲဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ ပြင်းထန်တဲ့ နိုင်ငံရေးဖိနှိပ်မှုအခြေအနေအောက်မှာ ကျင်းပခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

။ ဒါကြောင့် ဘီလာရုစ်ကို လေ့လာရာမှာလည်း ဘီလာရုစ်လူမျိုးတွေရဲ့ သဘောသဘာဝကို မဟုတ်ဘဲ “ အာဏာကို သမ္မတရာထူးနဲ့ နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတွေထဲ ဘယ်လို စုစည်းထားသလဲ ” ဆိုတာကို ကြည့်ရပါမယ်။

🌿ပုံစံမတူတဲ့ အာဏာဗဟိုပြုမှု🌿

။ ဒီနိုင်ငံသုံးနိုင်ငံကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရင် အာဏာဗဟိုပြုမှုဟာ ပုံစံတစ်မျိုးတည်းနဲ့ မဖြစ်ပေါ်လာဘူးဆိုတာ တွေ့ရပါတယ်။

မြောက်ကိုရီးယားမှာ မိသားစုမျိုးဆက်လိုက် ခေါင်းဆောင်မှုနဲ့ ပါတီ-နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတွေ ပေါင်းစပ်ထားပါတယ်။

တရုတ်မှာ ပါတီ-နိုင်ငံတော်စနစ်က နိုင်ငံရေးအာဏာရဲ့ အဓိကအခြေခံဖြစ်ပြီး ရှီကျင့်ဖျင်ထံ အာဏာစုစည်းမှုလည်း အားကောင်းလာခဲ့ပါတယ်။

ဘီလာရုစ်မှာ — သမ္မတရာထူးနဲ့ နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတွေထဲ အာဏာကို အလွန်အမင်း စုစည်းထားတဲ့ ပုံစံကို တွေ့ရပါတယ်။

ထို့ကြောင့် အာဏာဗဟိုပြုမှုဆိုတာ ပုံစံတစ်မျိုးတည်းနဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာတာ မဟုတ်ပါဘူး။

🌿ရွေးကောက်ပွဲရှိခြင်းနဲ့ အာဏာပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း🌿

နိုင်ငံရေးစနစ်ကို လေ့လာရာမှာ ” ရွေးကောက်ပွဲရှိတယ် ” ဆိုတဲ့အချက်တစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။

ရွေးကောက်ပွဲမှာ အတိုက်အခံတွေ လွတ်လပ်စွာ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သလား။

မဲဆန္ဒရှင်တွေ ဖိအားကင်းကင်းနဲ့ မဲပေးနိုင်သလား။

မီဒီယာတွေက ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သူတွေကို လွတ်လပ်စွာ ဖော်ပြနိုင်သလား။

ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို လွတ်လပ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေက စစ်ဆေးနိုင်သလား။

အာဏာရှိသူ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရင် အမှန်တကယ် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးနိုင်သလား။

ဒီမေးခွန်းတွေက ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုရဲ့ နိုင်ငံရေးအဓိပ္ပာယ်ကို နားလည်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

🌿လူမျိုးရေးအာဏာဆက်နွယ်မှုကို မလျစ်လျူရှုသင့်🌿

။ လူမျိုးနဲ့ အာဏာစနစ်ကို မရောထွေးသင့်ဘူး ဆိုတာဟာ လူမျိုးရေးအာဏာဆက်နွယ်မှုတွေ မရှိဘူး လို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ လူမျိုးတစ်မျိုးက အုပ်ချုပ်ရေး၊ စစ်ရေး၊ ဘာသာစကား၊ ပညာရေး၊ စီးပွားရေးနဲ့ အရင်းအမြစ်ခွဲဝေမှုတို့မှာ အခြားလူမျိုးတွေထက် အားသာတဲ့ အနေအထား ရှိ၊ မရှိကို သီးခြားလေ့လာရပါမယ်။

ဒါပေမယ့် အဲဒီအချက်နဲ့ ” အာဏာရှင်စနစ်ကို လူမျိုးတစ်မျိုးရဲ့ သဘာဝအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ” က မတူပါဘူး။

တစ်ခုက “ လူမျိုးရေးအာဏာဆက်နွယ်မှု ” ဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ခုက ” နိုင်ငံရေးအာဏာဖွဲ့စည်းပုံ ” ဖြစ်ပါတယ်။

နှစ်ခုဟာ တစ်ခါတလေ ဆက်စပ်နိုင်ပေမယ့် တစ်ခုတည်းတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

🌿ဘယ်သူက အာဏာရသလဲထက် အာဏာကို ဘယ်လိုထိန်းချုပ်သလဲ🌿

။ နိုင်ငံရေးစနစ်တစ်ခုကို နားလည်ဖို့ အောက်ပါမေးခွန်းတွေကို ဆက်မေးရပါမယ်
ဥပဒေက အာဏာရှိသူကို ထိန်းချုပ်နိုင်သလား။
တရားရုံးက လွတ်လပ်စွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်သလား။
လွှတ်တော်က အစိုးရကို စစ်ဆေးနိုင်သလား။
မီဒီယာက လွတ်လပ်စွာ ဝေဖန်နိုင်သလား။
အတိုက်အခံနိုင်ငံရေးအဖွဲ့တွေ လွတ်လပ်စွာ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သလား။
ပြည်သူတွေက အာဏာရှိသူကို ငြိမ်းချမ်းတဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ အစားထိုးနိုင်သလား။

ဒီမေးခွန်းတွေကို ဖြေနိုင်မှ အာဏာဟာ ဘယ်လောက်ဗဟိုပြုနေသလဲ၊ အာဏာကို ဘယ်လောက်အထိ တာဝန်ခံစေနိုင်သလဲဆိုတာ ပိုမိုရှင်းလင်းလာပါလိမ့်မယ်။

နိဂုံး

။ မြောက်ကိုရီးယား၊ တရုတ်နဲ့ ဘီလာရုစ်တို့ကို လေ့လာကြည့်ရင် အာဏာဗဟိုပြုမှုဟာ လူမျိုးတစ်မျိုးရဲ့ သဘာဝကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာတာမဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ အာဏာဆက်ခံမှုစနစ်နဲ့ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ထိန်းချုပ်မှုတွေကြားက ဆက်နွယ်မှုတွေကြောင့် ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်တယ် ဆိုတာ တွေ့ရပါတယ်။

ဒါကြောင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာတစ်ခုကို ဆွေးနွေးတဲ့အခါ
“ဘယ်လူမျိုးက အာဏာရနေတာလဲ” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုတည်းနဲ့ မရပ်သင့်ပါဘူး။

“အာဏာကို ဘယ်လိုဖွဲ့စည်းထားသလဲ၊ ဘယ်သူက ထိန်းချုပ်နိုင်သလဲ၊ အာဏာကို ဘယ်လိုပြောင်းလဲနိုင်သလဲ” ဆိုတာကိုပါ ဆက်မေးရပါမယ်။

လူမျိုးရေးအာဏာဆက်နွယ်မှုရှိရင် အဲဒါကို သက်သေအထောက်အထားနဲ့ သီးခြားဆန်းစစ်ရပါမယ်။ အာဏာဗဟိုပြုစနစ်ရှိရင်လည်း အဲဒီစနစ်ကို ဖွဲ့စည်းပုံ၊ အဖွဲ့အစည်းနဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံအရ ဆန်းစစ်ရပါမယ်။

လူမျိုးကို အာဏာရှင်စနစ်အဖြစ် သတ်မှတ်မည့်အစား၊ အာဏာကို ဘယ်လိုဖွဲ့စည်းထားသလဲ၊ ဘယ်လိုထိန်းချုပ်ထားသလဲ၊ ဘယ်လိုပြောင်းလဲနိုင်သလဲဆိုတာကို လေ့လာမှသာ နိုင်ငံရေးပြဿနာရဲ့ အရင်းခံကို ပိုရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။

🌿ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး 🌿
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်
ရေးသားပူဇော်ပါသည်။

သာသနာပြုဘဝနှင့် ဓမ္မအမွေအနှစ်

။ မြန်မာ့ထေရဝါဒသာသနာသမိုင်းတွင် ပရိယတ္တိပညာနှင့် ပဋိပတ္တိကျင့်စဉ်ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း အလေးထားဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာတော်ကြီးများအနက် ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး အရှင်ဇနကာဘိဝံသသည် ထင်ရှားသော ဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်တော်မူသည်။

။ ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် စာပေကျမ်းဂန်ကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း လေ့လာခဲ့သည့် ပရိယတ္တိပညာရှင်တစ်ပါးဖြစ်သကဲ့သို့ ဝိပဿနာတရားကို ကိုယ်တိုင်အားထုတ်၍ တပည့်ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမများအား လက်တွေ့ကျင့်စဉ်အဖြစ် သင်ကြားပေးခဲ့သည့် ပဋိပတ္တိဆရာတော်တစ်ပါးလည်း ဖြစ်တော်မူသည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသာမက နိုင်ငံတကာသို့ ဓမ္မဒူတခရီးများ ကြွရောက်၍ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်များကို ဖြန့်ဝေပေးခဲ့သည်။

မွေးဖွားခြင်းနှင့် ရှင်သာမဏေဘဝ

။ ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီးကို ၁၂၉၀ ပြည့်နှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၈ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့၊ ၁၉၂၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မကွေးတိုင်း၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ ပျဉ်းမရွာ၌ ဖွားမြင်တော်မူခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ဦးဖြူမင်းနှင့် ဒေါ်ရွှေရည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် မိသားစုဝင် ကိုးဦးအနက် တတိယသားဖြစ်ကြောင်း မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ (Chanmyay Yeiktha⁠)

။ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် တောင်တွင်းကြီးအနီး တောရဘိက္ခုမန်းကျောင်း၌ ရှင်သာမဏေအဖြစ် ဝင်ရောက်တော်မူပြီး “ရှင်ဇနက” ဟူသော ဘွဲ့မည်ကို ခံယူတော်မူခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဗုဒ္ဓစာပေကျမ်းဂန်များကို အလေးအနက်ထား လေ့လာခဲ့သည်။ (Tibetan Buddhist Encyclopedia⁠)

ပရိယတ္တိပညာကို အလေးထားဆည်းပူးခြင်း

။ ရှင်သာမဏေဘဝမှစ၍ စာပေကျမ်းဂန်များကို ကြိုးစားလေ့လာခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် မန္တလေး မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံ ပရိယတ္တိတက္ကသိုလ်သို့ ရောက်ရှိကာ ဆက်လက်ပညာဆည်းပူးတော်မူခဲ့သည်။

။ ထိုသို့ ကျမ်းစာပညာကို ထူးချွန်စွာ လေ့လာနိုင်ခဲ့သဖြင့် ပရိယတ္တိသာသနာဟိတအသင်းမှ ချီးမြှင့်သည့် “အရှင်ဇနကာဘိဝံသ” ဘွဲ့တော်ကို ခံယူတော်မူခဲ့သည်။ ထို့နောက် မန္တလေး မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံ ပရိယတ္တိတက္ကသိုလ်၌ စာချဆရာတော်အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ (Chanmyay Yeiktha⁠)

ဤအဆင့်သည် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ဘဝတွင် ပရိယတ္တိပညာရှင်အဖြစ် အခြေခိုင်လာသည့် ကာလဖြစ်သည်။

မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးထံ ဝိပဿနာတရား လက်တွေ့ကျင့်ကြံခြင်း

။ စာပေကျမ်းဂန်များကို လေ့လာနေသည့်အချိန်တွင် ဝိပဿနာတရားကိုလည်း စိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၄ ခုနှစ်အတွင်း မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးထံတွင် ဝိပဿနာတရားကို လက်တွေ့ကျင့်ကြံအားထုတ်တော်မူခဲ့သည်။ (Chanmyay Sayadaw⁠)

။ ဤအချက်သည် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုဘဝကို နားလည်ရန် အရေးကြီးသည်။ ဆရာတော်သည် ကျမ်းစာကိုသာ သင်ယူနေသူမဟုတ်ဘဲ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း တရားအားထုတ်၍ ပရိယတ္တိနှင့် ပဋိပတ္တိကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာနှင့် ပါဠိကျမ်းစာလုပ်ငန်း

။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ပါဠိကျမ်းစာများကို စိစစ်ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတွင် ရွတ်ဖတ်အသုံးပြုမည့် ကျမ်းစာများ ပြင်ဆင်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ (Chanmyay Sayadaw⁠)

ထိုလုပ်ငန်းမှတစ်ဆင့် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပရိယတ္တိကျမ်းစာပညာသည် သာသနာ့လုပ်ငန်းနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်လာခဲ့သည်။

သီရိလင်္ကာတွင် ပညာဆည်းပူးခြင်း

။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ ကိုလံဘိုမြို့သို့ ကြွရောက်တော်မူပြီး ခြောက်နှစ်ခန့် နေထိုင်ကာ အင်္ဂလိပ်၊ သက္ကတ၊ ဟိန္ဒီနှင့် ဆင်ဟာလဘာသာတို့ကို ဆက်လက်လေ့လာတော်မူခဲ့သည်။ ထိုကာလအတွင်း လန်ဒန် ဂျီစီအီး အဆင့်မြင့်စာမေးပွဲကိုလည်း အောင်မြင်တော်မူခဲ့သည်ဟု ဆရာတော်၏ ဘဝမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ (Tibetan Buddhist Encyclopedia⁠)

။ ၁၉၆၃ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ကြွရောက်တော်မူပြီး ကမ္ဘာအေး၌ နေထိုင်ကာ ပါဠိကျမ်းစာများ ပြင်ဆင်ထုတ်ဝေသည့် လုပ်ငန်းများတွင် ဆက်လက်ပါဝင်တော်မူခဲ့သည်။ (Chanmyay Sayadaw⁠)

ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာအဖြစ်

။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ တာဝန်ပေးအပ်မှုဖြင့် ရန်ကုန် မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာတွင် ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ပရိယတ္တိစာပေလေ့လာရေးနှင့် ပဋိပတ္တိတရားအားထုတ်ရေး နှစ်ရပ်စလုံးတွင် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ (Tibetan Buddhist Encyclopedia⁠)

မန္တလေး ရတနာပုံသာသနာ့ရိပ်သာ၌လည်း ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။

ချမ်းမြေ့ရိပ်သာနှင့် “ချမ်းမြေ့ဆရာတော်”

။ ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဒကာ၊ ဒကာမများ လှူဒါန်းတည်ဆောက်ပေးခဲ့သော ချမ်းမြေ့ရိပ်သာသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်တော်မူပြီး ပရိယတ္တိနှင့် ပဋိပတ္တိသာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ “ချမ်းမြေ့ဆရာတော်” ဟူသောအမည်ဖြင့် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ (Tibetan Buddhist Encyclopedia⁠)

။ ချမ်းမြေ့ရိပ်သာသည် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ဘဝတွင် တရားအားထုတ်သူများကို လက်တွေ့ကမ္မဋ္ဌာန်း သင်ကြားပေးရာနေရာ၊ ဓမ္မစာပေများ ဖြန့်ဝေရာနေရာနှင့် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ စုစည်းရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

နိုင်ငံတကာသို့ ဓမ္မဒူတခရီးများ

။ ၁၉၇၉–၁၉၈၀ ခုနှစ်များတွင် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့်အတူ ဥရောပနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံများသို့ ဓမ္မဒူတခရီး ကြွရောက်တော်မူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆရာတော်ဘုရားကြီးကိုယ်တိုင် အာရှ၊ ဥရောပနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံများအပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်းများစွာသို့ ဓမ္မဒူတခရီးများ ကြွရောက်ကာ ဝိပဿနာတရားနှင့် ဗုဒ္ဓဓမ္မကို သင်ကြားပေးတော်မူခဲ့သည်။ (Tibetan Buddhist Encyclopedia⁠)

ထိုသို့သော ဓမ္မဒူတခရီးများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝိပဿနာကျင့်စဉ်သည် နိုင်ငံတကာတွင်လည်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ လေ့လာကျင့်ကြံနိုင်သည့် အခွင့်အလမ်းများ ရရှိလာခဲ့သည်။

မေတ္တာနှင့် ဝိပဿနာတရား

။ ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ တရားတော်များတွင် မေတ္တာဘာဝနာ၊ ဝိပဿနာဘာဝနာ၊ သတိပဋ္ဌာန်၊ အရိယသစ္စာနှင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒ်စသည့် ဓမ္မအကြောင်းအရာများကို အခြေခံ၍ လက်တွေ့ကျင့်စဉ်နှင့် ဆက်စပ်သင်ကြားပေးတော်မူသည်။

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ အဓိကအားသာချက်တစ်ရပ်မှာ ကျမ်းစာအဓိပ္ပာယ်ကို သာမန်အသိပညာအဖြစ် ရှင်းပြရုံမျှမဟုတ်ဘဲ မိမိဘဝတွင် ပြန်လည်စောင့်ကြည့်ကျင့်ကြံနိုင်ရန် လမ်းညွှန်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဓမ္မအမွေအနှစ်ကို စာအုပ်စာပေများထဲတွင်သာ ရှာဖွေရမည်မဟုတ်ဘဲ ဆရာတော်ထံမှ တရားနာယူ၍ ကိုယ်တိုင်အားထုတ်ခဲ့ကြသော တပည့်များ၏ ပဋိပတ္တိအမွေအနှစ်ထဲတွင်လည်း တွေ့မြင်နိုင်သည်။

ပရိယတ္တိနှင့် ပဋိပတ္တိကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သော ဆရာတော်

။ ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုဘဝကို ပြန်ကြည့်လျှင် ထူးခြားစွာ တွေ့မြင်ရသည့်အချက်မှာ ပရိယတ္တိနှင့် ပဋိပတ္တိကို ခွဲခြားမထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကျမ်းစာကို လေ့လာတော်မူသည်။

ကျမ်းစာများကို စိစစ်ပြင်ဆင်တော်မူသည်။

ဝိပဿနာကို ကိုယ်တိုင်အားထုတ်တော်မူသည်။

ထို့နောက် မိမိသိမြင်နားလည်သည့် ဓမ္မကို အခြားသူများအား ပြန်လည်သင်ကြားပေးတော်မူသည်။

ဤလမ်းကြောင်းသည် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုဘဝတစ်လျှောက် မျက်နှာမူခဲ့သည့် အဓိကအချက်တစ်ရပ်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

သက်တော် ၉၉ နှစ်၊ ဝါတော် ၇၉ ဝါအထိ

။ ကလေးဘဝမှစ၍ ရှင်သာမဏေဘဝ၊ ပရိယတ္တိစာပေလေ့လာမှု၊ ရဟန်းဘဝ၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာနှင့် ကျမ်းစာလုပ်ငန်းများ၊ မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးထံ ဝိပဿနာကျင့်ကြံမှု၊ ချမ်းမြေ့ရိပ်သာတွင် သာသနာပြုမှုနှင့် နိုင်ငံတကာ ဓမ္မဒူတခရီးများအထိ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဘဝသည် သာသနာတော်အတွက် အချိန်ရှည်ကြာစွာ ဆက်ကပ်ခဲ့သော ဘဝတစ်ခု ဖြစ်သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် သက်တော် ၉၉ နှစ်၊ ဝါတော် ၇၉ ဝါသို့ ရောက်ရှိတော်မူခဲ့သည်။

နောက်ဆုံးခရီး

။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့သည် ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုဘဝတွင် နောက်ဆုံးနေ့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

။ ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် ယနေ့ စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်၊ နေ့လယ် ၁၁ နာရီ ၁၁ မိနစ်တွင် ဂရန်ဟံသာဆေးရုံကြီး၌ အဆုတ်ရောင်ဝေဒနာဖြင့် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ လူ့ဘဝခရီးသည် ဤနေ့တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သော်လည်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပရိယတ္တိပညာ၊ ပဋိပတ္တိကျင့်စဉ်၊ ဓမ္မဟောကြားချက်များနှင့် တပည့်ဒါယကာများအား ချန်ထားခဲ့သော ဓမ္မအမွေအနှစ်တို့သည် ဆက်လက်တည်ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဘဝကို ပြန်လည်ကြည့်ရှုလျှင်

စာပေကို လေ့လာခဲ့သည်။
တရားကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်ခဲ့သည်။
ကျင့်သည့်တရားကို ပြန်လည်သင်ကြားခဲ့သည်။
သင်ကြားသည့်ဓမ္မကို နိုင်ငံအနှံ့ ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။

ဤအချက်လေးရပ်သည် ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုဘဝကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြနိုင်သည့် လမ်းကြောင်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

ယနေ့တွင် ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် ခန္ဓာဝန်ကို ချထားတော်မူပြီ။

ကျန်ရစ်သူတို့အတွက်မူ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဓမ္မအဆုံးအမများကို ဆက်လက်လေ့လာခြင်း၊ မိမိတို့ဘဝတွင် ပြန်လည်ကျင့်သုံးခြင်းနှင့် နောင်လာနောက်သားများထံ လက်ဆင့်ကမ်းပေးခြင်းသည် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဓမ္မအမွေအနှစ်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး
အရှင်ဇနကာဘိဝံသ

သက်တော် ၉၉ နှစ်
ဝါတော် ၇၉ ဝါ

၁၉၂၈ – ၂၀၂၆

ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား ရိုသေစွာ ဦးခိုက်ကန်တော့လျက်—

အနိစ္စဝတ သင်္ခါရာ။
ဥပ္ပာဒဝယဓမ္မိနော။
ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ဝာ နိရုဇ္ဈန္တိ။
တေသံ ဝူပသမော သုခေါ။

The Most Venerable Chanmyay Sayadaw, Ashin Janakabhivamsa

“Written and respectfully offered in homage by Saya U Shwe Aung.”

A Life of Dhamma Service

The Most Venerable Chanmyay Sayadaw, Ashin Janakabhivamsa, was a distinguished monk of the Theravāda Buddhist tradition whose long life was devoted to Pariyatti, Paṭipatti, and the propagation of the Buddha Sāsana.

His life brought together learning, practice, meditation, and Dhamma teaching. Through these, he served the Buddha’s dispensation in Myanmar and in many countries abroad.

Early Life and Ordination

The Most Venerable Sayadaw was born on 24 July 1928, corresponding to the eighth waxing day of Wagaung, 1290 Myanmar Era, in Pyinma Village, Taungdwingyi Township, Magway Region.

He was the third son of U Phyu Min and Daw Shwe Yi, in a family of nine children.

At the age of fifteen, he went forth as a novice at Tawya Bhikkhu Monastery near Taungdwingyi and received the monastic name Shin Janaka.

Pariyatti and Pāli Scholarship

He pursued higher monastic education at Mahāvisuddhārāma Pariyatti University in Mandalay, studying the Pāli language, the Buddha’s teachings, and the classical literature of Theravāda Buddhism.

He was later conferred the title Ashin Janakabhivamsa by the Pariyatti Sāsanahita Association and served as a teacher and lecturer at Mahāvisuddhārāma.

His scholarly life was closely joined with the practice of the Dhamma.

Vipassanā Practice and the Sixth Buddhist Council

In 1953–1954, he practised Vipassanā meditation under the guidance of the Most Venerable Mahāsi Sayadaw.

From 1954, he also took part in work associated with the preparation and revision of Pāli texts for the Sixth Buddhist Council in Yangon.

Thus, his service to the Sāsana extended both to the preservation of the Dhamma through learning and to its realization through practice.

Studies in Sri Lanka

In 1957, he went to Colombo, Sri Lanka, where he spent approximately six years pursuing further studies.

He studied English, Sanskrit, Hindi, and Sinhala, while continuing his study of Buddhist literature. He is also reported to have passed the London General Certificate of Education Advanced Level examination.

He returned to Myanmar in June 1963 and resumed his work connected with Pāli textual scholarship and publication.

A Teacher of Vipassanā

In 1967, under the guidance of Mahāsi Sayadaw, he was appointed as a meditation teacher at the Mahāsi Sāsana Yeiktha in Yangon. He also served at Yadanarbon Sāsana Yeiktha in Mandalay.

His teaching emphasized mindfulness, the contemplation of body and mind, and the cultivation of insight according to the Satipaṭṭhāna tradition.

Chanmyay Yeiktha

In February 1979, he moved to Chanmyay Yeiktha, established through the support of devotees.

From that time, he became widely known as Chanmyay Sayadaw.

At Chanmyay Yeiktha, he continued to guide monks, nuns, and lay practitioners in Vipassanā meditation and the practice of the Buddha’s teachings.

Dhamma Service in Myanmar and Abroad

The Most Venerable Sayadaw accompanied Mahāsi Sayadaw on Dhamma journeys to Europe and the United States around 1979–1980. In later years, he undertook Dhamma missions of his own, teaching practitioners in many countries.

His teachings included Mettā Bhāvanā, Vipassanā, Satipaṭṭhāna, the Four Noble Truths, and Paṭiccasamuppāda.

Through his teaching, the practice of the Dhamma was made accessible to many practitioners beyond the borders of Myanmar.

Pariyatti and Paṭipatti

The hallmark of his life was the union of Pariyatti and Paṭipatti.

He studied the Buddha’s teachings, practised them through meditation and mindful living, and taught them to others.

His life thus exemplified the traditional Buddhist path of learning, practice, and transmission—preserving the Dhamma not merely through words, but through lived practice.

His Final Years

The Most Venerable Chanmyay Sayadaw lived to the age of 99 years, completing 79 vassa.

According to the information available, he passed away at 11:11 a.m. on 19 September 2026 at Grand Hantha Hospital, following illness with pneumonia.

Thus came to an end a long monastic life devoted to the Buddha Sāsana.

He studied the Dhamma, practised the Dhamma, taught the Dhamma, and shared the Dhamma with the world.

In remembrance of his life and service, one may reflect upon the timeless truth:

Aniccā vata saṅkhārā;
Uppāda-vaya-dhammino;
Uppajjitvā nirujjhanti;
Tesaṃ vūpasamo sukho.

Impermanent, indeed, are all conditioned phenomena;
their nature is to arise and pass away.
Having arisen, they cease;
their cessation is peaceful.

ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး အရှင်ဇနကာဘိဝံသ

ဓမ္မသာသနာပြုဘဝ

ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး အရှင်ဇနကာဘိဝံသသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာတော်တွင် ထင်ရှားသော သံဃာတော်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး၊ သက်တမ်းရှည် ရဟန်းဘဝတစ်လျှောက် ပရိယတ္တိ၊ ပဋိပတ္တိနှင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်ပြန့်ပွားရေး အတွက် အစွမ်းကုန် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဘဝသည် ဓမ္မစာပေသင်ယူခြင်း၊ တရားအားထုတ်ခြင်း၊ ဝိပဿနာဘာဝနာပွားများခြင်းနှင့် ဓမ္မဟောကြားသင်ကြားခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်တည်ရှိခဲ့သော ဘဝဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသာမက နိုင်ငံရပ်ခြားဒေသများတွင်ပါ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်အတွက် အကျိုးပြုဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။

ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် ရှင်သာမဏေဝတ်ခြင်း

ဆရာတော်ဘုရားကြီးကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၉၀ ခုနှစ် ဝါခေါင်လဆန်း ၈ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ ပျဉ်းမရွာ၌ ဖွားမြင်တော်မူသည်။

မိဘများမှာ ဦးဖြူမင်းနှင့် ဒေါ်ရွှေယီတို့ဖြစ်ပြီး သားသမီးကိုးဦးအနက် တတိယသားတော် ဖြစ်သည်။

အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် တောင်တွင်းကြီးမြို့အနီး တောရဘိက္ခုကျောင်း၌ ရှင်သာမဏေအဖြစ် ဝတ်ဆင်တော်မူပြီး ရှင်ဇနက ဟူသော ဘွဲ့အမည်ကို ခံယူတော်မူခဲ့သည်။

ပရိယတ္တိပညာနှင့် ပါဠိစာပေလေ့လာမှု

ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် မန္တလေးမြို့ရှိ မဟာဝိသုဒ္ဓါရာမ ပရိယတ္တိတက္ကသိုလ် တွင် မြန်မာ့ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓစာပေ၊ ပါဠိဘာသာနှင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမတော်များကို အထူးလေ့လာဆည်းပူးတော်မူခဲ့သည်။

ပရိယတ္တိသာသနာဟိတအသင်းက ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပညာအရည်အချင်းကို အသိအမှတ်ပြု၍ အရှင်ဇနကာဘိဝံသ ဟူသော ဘွဲ့တံဆိပ်ကို ဆက်ကပ်ချီးမြှင့်ခဲ့ပြီး မဟာဝိသုဒ္ဓါရာမ၌ ဆရာ၊ ကထိကအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်တော်မူခဲ့သည်။

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပရိယတ္တိပညာဆည်းပူးမှုသည် ဓမ္မကျင့်စဉ်နှင့်လည်း နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်တည်ရှိခဲ့သည်။

ဝိပဿနာတရားအားထုတ်ခြင်းနှင့် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ

၁၉၅၃–၁၉၅၄ ခုနှစ်များတွင် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ အဆုံးအမလမ်းညွှန်မှုအောက်၌ ဝိပဿနာတရားအားထုတ်တော်မူခဲ့သည်။

ထို့အပြင် ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှစ၍ ရန်ကုန်မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သော ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ အတွက် ပါဠိစာပေများ စိစစ်ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် သင်္ဂါယနာဆိုင်ရာ စာပေလုပ်ငန်းများတွင်လည်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုလုပ်ငန်းသည် ပရိယတ္တိပညာဖြင့် ဓမ္မစာပေများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် ပဋိပတ္တိဖြင့် ဓမ္မကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်ကြံအားထုတ်ခြင်း နှစ်ရပ်စလုံးတွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။

သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၌ ပညာဆည်းပူးခြင်း

၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့သို့ ကြွရောက်၍ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ခြောက်နှစ်ကြာ ပညာဆည်းပူးတော်မူခဲ့သည်။

ထိုကာလအတွင်း အင်္ဂလိပ်၊ သက္ကတ၊ ဟိန္ဒီနှင့် ဆင်ဟာလဘာသာများကို လေ့လာတော်မူခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓစာပေများကိုလည်း ဆက်လက်လေ့လာတော်မူခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လန်ဒန် အထွေထွေပညာရေးလက်မှတ် အဆင့်မြင့်စာမေးပွဲကိုလည်း အောင်မြင်တော်မူခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။

၁၉၆၃ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ကြွရောက်တော်မူပြီး ပါဠိစာပေများ စိစစ်ပြုစုခြင်းနှင့် ထုတ်ဝေခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။

ဝိပဿနာတရားပြဆရာတော်

၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ တွင် ဝိပဿနာတရားပြဆရာတော်အဖြစ် တာဝန်ယူတော်မူခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့ရှိ ရတနာဘုံသာသနာ့ရိပ်သာ တွင်လည်း တရားပြဆရာတော်အဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ တရားပြမှုတွင် သတိပဋ္ဌာန်တရား၊ ရုပ်နှင့်နာမ်ကို ရှုမှတ်ခြင်းနှင့် ဝိပဿနာဉာဏ် ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် တရားအားထုတ်ခြင်းတို့ကို အလေးထားတော်မူခဲ့သည်။

ချမ်းမြေ့ရိပ်သာ

၁၉၇၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမများ၏ အားပေးထောက်ပံ့မှုဖြင့် တည်ထောင်ထားသော ချမ်းမြေ့ရိပ်သာ သို့ ပြောင်းရွှေ့ကြွရောက်တော်မူခဲ့သည်။

ထိုအချိန်မှစ၍ ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဟူ၍ ရပ်ဝန်းအနှံ့ ထင်ရှားလာတော်မူခဲ့သည်။

ချမ်းမြေ့ရိပ်သာ၌ ရဟန်း၊ သီလရှင်နှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအား ဝိပဿနာတရားနှင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမတော်များကို ဆက်လက်သင်ကြားပြသတော်မူခဲ့သည်။

ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ဓမ္မသာသနာပြုခြင်း

၁၉၇၉–၁၉၈၀ ဝန်းကျင်တွင် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့်အတူ ဥရောပနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ဓမ္မခရီး ကြွရောက်တော်မူခဲ့သည်။

နောက်ပိုင်းတွင်လည်း ကိုယ်တိုင် ဓမ္မသာသနာပြုခရီးများ ကြွရောက်တော်မူ၍ နိုင်ငံအများအပြားရှိ တရားအားထုတ်သူများအား ဓမ္မတရားများ ဟောကြားသင်ကြားတော်မူခဲ့သည်။

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဓမ္မဟောကြားမှုများတွင် မေတ္တာဘာဝနာ၊ ဝိပဿနာ၊ သတိပဋ္ဌာန်၊ အရိယသစ္စာလေးပါးနှင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒ် တို့ကို အလေးထားဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

ထိုသို့ ဓမ္မတရားများ ဟောကြားသင်ကြားတော်မူခြင်းအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံပြင်ပရှိ တရားအားထုတ်သူများအတွက်လည်း ဗုဒ္ဓ၏ အဆုံးအမတော်များကို လက်တွေ့ကျင့်ကြံနိုင်ရန် အခွင့်အလမ်းများ ပိုမိုရရှိစေခဲ့သည်။

ပရိယတ္တိနှင့် ပဋိပတ္တိ

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဘဝတွင် ထင်ရှားသော အချက်တစ်ရပ်မှာ ပရိယတ္တိနှင့် ပဋိပတ္တိတို့ ပေါင်းစပ်တည်ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမတော်များကို လေ့လာဆည်းပူးတော်မူခဲ့သကဲ့သို့ တရားတော်များကိုလည်း တရားအားထုတ်ခြင်း၊ သတိဖြင့် နေထိုင်ခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် ကိုယ်တိုင်ကျင့်ကြံတော်မူခဲ့ပြီး အခြားသူများအားလည်း ပြန်လည်ဟောကြားသင်ကြားတော်မူခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဘဝသည် သင်ယူခြင်း၊ ကျင့်ကြံခြင်းနှင့် ပြန်လည်မျှဝေခြင်း ဟူသော ဗုဒ္ဓသာသနာ့လမ်းစဉ်ကို လက်တွေ့အားဖြင့် ဖော်ဆောင်ခဲ့သော ဘဝတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

နောက်ဆုံးကာလ

ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သက်တော် ၉၉ နှစ်၊ ဝါတော် ၇၉ ဝါ ဖြင့် သက်တော်ရှည် ရဟန်းဘဝကို ဖြတ်သန်းတော်မူခဲ့သည်။

ရရှိထားသော အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီ ၁၁ မိနစ်တွင် အဆုတ်အဆုတ်ရောင်ရောဂါဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ Grand Hantha Hospital ၌ ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ထိုသို့ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်အတွက် ရှည်လျားစွာ အမှုတော်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ရဟန်းဘဝတစ်ခန်းသည် နိဂုံးချုပ်ခဲ့လေသည်။

ဓမ္မကို လေ့လာတော်မူခဲ့သည်။
ဓမ္မကို ကျင့်ကြံတော်မူခဲ့သည်။
ဓမ္မကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ဓမ္မကို လောကအနှံ့ မျှဝေတော်မူခဲ့သည်။

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုဘဝကို အောက်ပါ အနိစ္စဓမ္မတရားဖြင့် အောက်မေ့ဆင်ခြင်နိုင်ပါသည်—

အနိစ္စာ ဝတ သင်္ခါရာ၊
ဥပ္ပာဒဝယဓမ္မိနော။
ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ဝာ နိရုဇ္ဈန္တိ၊
တေသံ ဝူပသမော သုခေါ။

အမှန်ပင် သင်္ခါရတရားတို့သည် အမြဲမတည် အနိစ္စဖြစ်ကုန်၏။
ဖြစ်ခြင်း၊ ပျက်ခြင်းသဘောရှိကုန်၏။
ဖြစ်ပေါ်လာပြီးနောက် ချုပ်ငြိမ်းကြကုန်၏။
ထိုသင်္ခါရတို့၏ ငြိမ်းအေးခြင်းသည် ချမ်းသာပေ၏။

🌿ကရင်ပြည်နယ် ပေါ်ပေါက်လာပုံနှင့် ကရင်ပြည်နယ်နေ့🌿

ရေးသားသူ = ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်
သရုပ်ဖော်ပုံ = AI
Unauthorized copying or distribution of my manuscript is strictly prohibited.

ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်နှင့် ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေတို့၏ သမိုင်းစကားဝိုင်း

ဦးရွှေအောင်
ဦးအောင်ဖေရေ… ကရင်ပြည်နယ်နေ့ဆိုရင် နှစ်တိုင်း နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့ရောက်တိုင်း အမှတ်ရကြပါတယ်။ ပွဲတော်တွေကျင်းပကြတယ်။ လူတွေစုဝေးကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ကရင်ပြည်နယ် ဘယ်လိုပေါ်ပေါက်လာတယ်၊ ဘာကြောင့် ဒီနေ့ကို ကရင်ပြည်နယ်နေ့လို့ သတ်မှတ်ထားတယ်ဆိုတာကိုတော့ လူတိုင်း သိကြတာမဟုတ်ဘူးနော်။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ဒီနေ့ ကရင်ပြည်နယ်နေ့ကို ပွဲတော်တစ်ခုအနေနဲ့ပဲ မကြည့်ဘဲ သမိုင်းနောက်ခံကိုပါ ပြန်ကြည့်သင့်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ၁၉၅၁၊ ၁၉၅၂ နဲ့ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွေကို သေချာခွဲကြည့်ဖို့ လိုတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို အစကနေ စပြောကြရအောင်။ ကရင်ပြည်နယ်ရဲ့ တရားဝင်သမိုင်းကို ဘယ်ကစရမလဲ။

ဦးအောင်ဖေ
အဓိကမှတ်တိုင်ကတော့ ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့ ပါ။ အဲဒီနေ့မှာ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက်အက်ဥပဒေ အမှတ် ၆၂ ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီဥပဒေအရ အဲဒီအချိန်က သံလွင်ခရိုင်လို့ ခေါ်တဲ့ နယ်မြေကို ပြည်ထောင်စုရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး နောင်မှာ ကရင်ပြည်နယ် လို့ ခေါ်တွင်စေခဲ့တာပါ။

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို လူတွေပြောနေကြတဲ့ “၁၉၅၂ ခုနှစ်မှ ကရင်ပြည်နယ် ပေါ်ပေါက်တယ်” ဆိုတာက ဘယ်လိုဖြစ်တာလဲ။

ဦးအောင်ဖေ
အဲဒီမှာ နည်းနည်း ခွဲခြားနားလည်ရမယ်။ ဥပဒေအရ ပြည်နယ်ကို သတ်မှတ်ဖွဲ့စည်းတာက ၁၉၅၁ ခုနှစ် ဖြစ်တယ်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှာတော့ ကရင်ပြည်နယ် နယ်မြေတိုးချဲ့ရေးအက်ဥပဒေ အမှတ် ၁၄ ထပ်မံပြဋ္ဌာန်းပြီး ဆက်စပ်ကရင်ဒေသတွေကို ပြည်နယ်အတွင်း ထပ်မံထည့်သွင်းတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့်

၁၉၅၁ = ကရင်ပြည်နယ်ကို ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ဖွဲ့စည်းခြင်း။
၁၉၅၂ = နယ်မြေတိုးချဲ့ခြင်း။

လို့ ခွဲထားရင် ပိုတိကျပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
အဲဒါ အရေးကြီးတယ်။ သမိုင်းဆိုတာ နှစ်တစ်နှစ်ကိုပဲ မှတ်ထားရုံနဲ့ မပြီးဘူး။ ဘာကို ဘယ်နှစ်မှာ လုပ်ခဲ့တာလဲဆိုတာ ခွဲသိမှ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးကို နားလည်နိုင်တာပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
မှန်ပါတယ်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှာ နယ်မြေတိုးချဲ့တဲ့အခါ ဘားအံ၊ သံတောင်ကြီး၊ လှိုင်းဘွဲ၊ ကော့ကရိတ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီး စတဲ့ ဒေသတွေဟာ ကရင်ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေအတွင်း တဖြည်းဖြည်း ပါဝင်လာခဲ့ပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဒီတော့ ကရင်ပြည်နယ်ဆိုတာ တစ်ရက်တည်းနဲ့ ယနေ့မြင်နေရတဲ့ နယ်မြေပုံအတိုင်း ဖြစ်လာတာ မဟုတ်ဘူးပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
အဲဒီလိုပဲ ပြောရမှာပါ။ နယ်မြေဖွဲ့စည်းပုံဟာ အဆင့်ဆင့် ဖြစ်လာတာပါ။ ၁၉၅၄ နဲ့ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွေမှာလည်း အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ သတ်မှတ်ချက်တွေ ဆက်လက်ပြောင်းလဲလာပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ပြီးတော့ ကရင်ပြည်နယ်နေ့နဲ့ ဆက်စပ်လာတာက နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့ပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီနေရာမှာလည်း လူတော်တော်များများ ရောထွေးတတ်ကြတယ်။

၁၉၅၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက် က ကရင်ပြည်နယ်ကို ဥပဒေအရ သတ်မှတ်တဲ့နေ့။

၁၉၅၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက် ကတော့ ကရင်ပြည်နယ်နေ့အဖြစ် ပထမဆုံး အထိမ်းအမှတ်ကျင်းပတဲ့နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို ကရင်ပြည်နယ်နေ့ကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်ကတည်းက ကျင်းပခဲ့တာ မဟုတ်ဘူးပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
မဟုတ်ပါဘူး။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်က ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းတဲ့နေ့ ဖြစ်ပြီး ၁၉၅၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့မှာ ပထမဆုံး ကရင်ပြည်နယ်နေ့အဖြစ် ကျင်းပခဲ့တာပါ။

ဦးရွှေအောင်
ဒါက တကယ်ကို မှတ်သားသင့်တဲ့ အချက်ပဲ။ သမိုင်းကို ရက်စွဲတစ်ခုတည်းနဲ့ မှတ်ထားရင် လွဲနိုင်တယ်။

ဦးအောင်ဖေ
အဲဒါကြောင့် ကရင်ပြည်နယ်နေ့ကို ပြန်ပြောတဲ့အခါ “၁၉၅၁ ခုနှစ်မှာ ကရင်ပြည်နယ်ကို ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၅ ခုနှစ်မှာ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့ကို ကရင်ပြည်နယ်နေ့အဖြစ် စတင်ကျင်းပခဲ့တယ်” လို့ ပြောရင် ပိုရှင်းပါတယ်။

⸻

မြို့နယ်ခုနစ်မြို့နယ် ဖြစ်လာပုံ

ဦးရွှေအောင်
မြဝတီကရော ဘယ်အချိန်မှာ ကရင်ပြည်နယ်ထဲ ပါလာတာလဲ။

ဦးအောင်ဖေ
၁၉၆၀ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်နေ့မှာ မြဝတီကို မြို့နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက် ကရင်ပြည်နယ်မှာ မြို့နယ်ခုနစ်မြို့နယ် ရှိလာခဲ့ပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို ကရင်ပြည်နယ်ရဲ့ နယ်မြေဖွဲ့စည်းပုံက ၁၉၅၁ ကနေ ၁၉၆၀ အထိ အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလာတာပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ ဒီလိုဖြစ်စဉ်အလိုက်ကြည့်မှ သမိုင်းက ပိုရှင်းလာတယ်။

⸻

၁၉၆၂ နောက်ပိုင်း

ဦးရွှေအောင်
၁၉၆၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းကရော ဘယ်လိုပြောင်းလဲသွားလဲ။

ဦးအောင်ဖေ
၁၉၆၂ ခုနှစ်မှာ နိုင်ငံရေးအာဏာပြောင်းလဲမှု ဖြစ်ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်နဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်တွေ အကြီးအကျယ် ပြောင်းလဲခဲ့ပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ်လည်း အဲဒီအပြောင်းအလဲရဲ့ သက်ရောက်မှုကို ခံခဲ့ရပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံ ပြောင်းလဲမှုတွေ ရှိသလို တစ်ဖက်မှာလည်း ကရင်ပြည်နယ်အတွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေ ဆက်လက်ရှိနေခဲ့ပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို ကရင်ပြည်နယ်သမိုင်းဟာ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူးပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
အဲဒီလိုပဲ။ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်း၊ နိုင်ငံရေးသမိုင်း၊ တိုင်းရင်းသားရေးရာသမိုင်းနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးသမိုင်းတွေ ဆက်စပ်နေပါတယ်။

⸻

ကရင်ပြည်နယ်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည့်ကာလ

ဦးရွှေအောင်
အမည်ပိုင်းမှာလည်း ပြောင်းလဲခဲ့တယ်လို့ သိရတယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှာ ကရင်ပြည်နယ်ကို “ကော့သူးလေပြည်နယ်” လို့ အမည်ပြောင်းခေါ်ခဲ့တဲ့ ကာလရှိပါတယ်။

နောက်ပိုင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်မှာတော့ “ကရင်ပြည်နယ်” ဆိုတဲ့ အမည်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုလာပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
“ကော့သူးလေ” ဆိုတဲ့ အမည်ကိုလည်း ကရင်လူမျိုးတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးသမိုင်းနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး သီးခြားအဓိပ္ပာယ်ရှိတာကြောင့် တရားဝင်ပြည်နယ်အမည်နဲ့ မရောသင့်ဘူးပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ အမည်တစ်ခုတည်းကိုကြည့်ပြီး နိုင်ငံရေးသမိုင်းအားလုံးကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်လို့ မရပါဘူး။ ဘယ်ကာလမှာ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းက ဘယ်လိုသုံးခဲ့သလဲဆိုတာပါ ကြည့်ဖို့လိုပါတယ်။

⸻

၁၉၈၈ နောက်ပိုင်း

ဦးရွှေအောင်
၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှာတော့ ကရင်ပြည်နယ်ရဲ့ အခြေအနေက ပိုပြီးရှုပ်ထွေးလာတယ်လို့ ပြောလို့ရမလား။

ဦးအောင်ဖေ —
ရပါတယ်။ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲတွေနဲ့အတူ လုံခြုံရေး၊ စစ်ရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးအခြေအနေတွေ ပြောင်းလဲလာပါတယ်။

အထူးသဖြင့် ကရင်ပြည်နယ်ဟာ နယ်စပ်ဒေသဖြစ်တဲ့အတွက် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး၊ လူမှုရေးဆက်ဆံမှုနဲ့ လုံခြုံရေးကိစ္စတွေကလည်း အရေးကြီးလာပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ဘယ်လိုအခြေအနေရှိရှိ ပြည်သူတွေအတွက် အရေးကြီးဆုံးက ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ တည်ငြိမ်ရေးပါပဲ။

⸻

၂၀၀၈ ခုနှစ်နဲ့ ကရင်ပြည်နယ်

ဦးရွှေအောင်
၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ကရင်ပြည်နယ်ကတော့ ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် ဆက်ရှိနေတယ်ပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ ပြည်နယ်လွှတ်တော်၊ ပြည်နယ်အစိုးရနဲ့ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးဖွဲ့စည်းပုံတွေ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ပြည်နယ်တွေရဲ့ အာဏာဘယ်လောက်ရှိသင့်သလဲ၊ သဘာဝသယံဇာတတွေကို ဘယ်လိုစီမံသင့်သလဲ၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်နဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို ဘယ်လိုတည်ဆောက်သင့်သလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေကတော့ ဆက်ပြီး နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးစရာတွေ ဖြစ်နေဆဲပါ။

ဦးရွှေအောင်
ဒါကြောင့် ကရင်ပြည်နယ်ရဲ့ တရားဝင်ဖွဲ့စည်းမှုသမိုင်းနဲ့ ကရင်လူမျိုးတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးမျှော်မှန်းချက်သမိုင်းကို သီးခြားခွဲကြည့်ဖို့ လိုတယ်ပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
အဲဒါ အရေးကြီးဆုံးအချက်တစ်ခုပါပဲ။

⸻

ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ်

ဦးရွှေအောင်
ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ်ဘက်ကို ရောက်လာတော့ ၂၀၁၅ ခုနှစ်ကလည်း အရေးကြီးတဲ့ မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်တယ်နော်။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာ တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှုတွေ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ်နဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေလည်း ဒီဖြစ်စဉ်မှာ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ စာချုပ်တစ်စောင်နဲ့ ပြီးသွားတာမဟုတ်ပါဘူး။

ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ရတယ်။
နိုင်ငံရေးပြဿနာတွေ ဆွေးနွေးရတယ်။
တန်းတူညီမျှမှုကို အကောင်အထည်ဖော်ရတယ်။
အနာဂတ်ပြည်ထောင်စု ဘယ်လိုဖြစ်သင့်သလဲဆိုတာ အားလုံးပါဝင်ပြီး စဉ်းစားရတယ်။

⸻

ကရင်ပြည်နယ်နေ့၏ အဓိပ္ပာယ်

ဦးရွှေအောင်
ဦးအောင်ဖေပြောတာနားထောင်ရင်း ကျွန်တော်စဉ်းစားမိတာက ကရင်ပြည်နယ်နေ့ဆိုတာ သမိုင်းကို သတိရရုံနဲ့ မပြီးသင့်ဘူးထင်တယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ကျွန်တော်လည်း အဲဒီလိုပဲ မြင်ပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ်နေ့ဟာ ကရင်ပြည်နယ် ဘယ်လိုပေါ်ပေါက်လာတယ်ဆိုတာ ပြန်လည်သတိရရမယ့်နေ့ ဖြစ်သလို၊ အတိတ်မှာ ဘာတွေဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုတာကို ပြန်လည်သင်ခန်းစာယူရမယ့်နေ့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အထူးသဖြင့် ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြတဲ့ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေ အချင်းချင်း ပိုပြီးနားလည်လာဖို့၊ မတူကွဲပြားမှုတွေကို လေးစားလာဖို့နဲ့ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ အနာဂတ်ကို အတူတကွ တည်ဆောက်ဖို့ အခွင့်အရေးတစ်ခု ဖြစ်သင့်ပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို ကရင်ပြည်နယ်နေ့ကို “မိမိတို့ရဲ့ သမိုင်းကို ဂုဏ်ပြုတဲ့နေ့” လို့ပဲ မထားဘဲ “မိမိတို့ရဲ့ အနာဂတ်ကို ပြန်စဉ်းစားတဲ့နေ့” လို့ပါ သတ်မှတ်ရမယ်ပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
အဲဒီလိုဆိုရင် ပိုပြည့်စုံပါတယ်။

သမိုင်းကို သိတာဟာ အတိတ်ကို သိဖို့အတွက်ပဲ မဟုတ်ဘူး။

အတိတ်မှာ ဘာမှားခဲ့သလဲ သိဖို့၊
ဘာတွေကို ထိန်းသိမ်းသင့်သလဲ သိဖို့၊
မနက်ဖြန်ကို ဘယ်လိုတည်ဆောက်မလဲ သိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

⸻

ရပ်ဝေးရပ်နီးမှ ညီအစ်ကိုမောင်နှမများအား ဖိတ်ခေါ်ခြင်း

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို မကြာခင်ရောက်လာတော့မယ့် ကရင်ပြည်နယ်နေ့အတွက် ရပ်ဝေးရပ်နီးက ညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေကိုလည်း ဖိတ်ခေါ်လိုက်ကြရအောင်။

ဦးအောင်ဖေ
ကောင်းပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ်နေ့အခါသမယမှာ ရပ်ဝေးရပ်နီးက လာရောက်ကြမယ့် တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမများအားလုံးကို နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ်ကို လာကြပါ။

မိတ်ဆွေဟောင်းတွေနဲ့ ပြန်ဆုံကြပါ။

ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုတွေကို အတူတူ ခံစားကြပါ။

တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦးရဲ့ ရိုးရာဓလေ့တွေကို လေးစားကြပါ။

အတိတ်က နာကျင်မှုတွေကို သင်ခန်းစာယူပြီး အနာဂတ်မှာ ငြိမ်းချမ်းမှုကို အတူတူရှာကြပါ။

ဦးရွှေအောင်
ဟုတ်ပါတယ်။ ကရင်ပြည်နယ်နေ့ဟာ ကရင်လူမျိုးတွေအတွက်သာမက ကရင်ပြည်နယ်အတွင်း အတူတကွ နေထိုင်ကြတဲ့ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမအားလုံးအတွက်လည်း နွေးထွေးတဲ့ တွေ့ဆုံရာနေ့ ဖြစ်စေချင်ပါတယ်။

ဦးအောင်ဖေ
သမိုင်းက ကျွန်တော်တို့ကို ခွဲခြားဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။

သမိုင်းကို မှန်မှန်သိပြီး အချင်းချင်း ပိုနားလည်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ်နေ့မှာ အားလုံးရဲ့ နှလုံးသားထဲမှာ မေတ္တာရှိကြပါစေ။

အချင်းချင်း လေးစားကြပါစေ။

ငြိမ်းချမ်းရေးကို တန်ဖိုးထားကြပါစေ။

⸻

နှုတ်ခွန်းဆက်စကား

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို ဒီနှစ် ကရင်ပြည်နယ်နေ့အတွက် နောက်ဆုံးစကားလေး ပြောကြရအောင်။

ဦးအောင်ဖေ
ကောင်းပါပြီ။

ကရင်ပြည်နယ်နေ့ အခါသမယမှာ ရပ်ဝေးရပ်နီးမှ လာရောက်ကြမယ့် ညီအစ်ကိုမောင်နှမများအားလုံး

ခရီးလမ်း အဆင်ပြေကြပါစေ။

မိသားစုတွေနဲ့ ပျော်ရွှင်စွာ ပြန်လည်ဆုံတွေ့နိုင်ကြပါစေ။

မိတ်ဆွေဟောင်းတွေနဲ့ ရင်းရင်းနှီးနှီး ပြန်ဆုံနိုင်ကြပါစေ။

ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုတွေကို အတူတကွ ထိန်းသိမ်းနိုင်ကြပါစေ။

မတူကွဲပြားမှုတွေကြားမှာ နားလည်မှုတွေ ပိုမိုတိုးပွားကြပါစေ။

ကရင်ပြည်နယ်ဟာ ငြိမ်းချမ်းခြင်း၊ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးခြင်းနဲ့ လူမျိုးပေါင်းစုံ အတူတကွ ရှင်သန်နိုင်တဲ့ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်လာပါစေ။

ဦးရွှေအောင်
အဲဒီဆုမွန်နဲ့ပဲ ကျွန်တော်တို့နှစ်ဦးရဲ့ သမိုင်းစကားဝိုင်းကို ဒီမှာပဲ ရပ်လိုက်ကြရအောင်။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ သမိုင်းကို မမေ့ကြပါနဲ့။ အတိတ်ကို သင်ခန်းစာယူကြပါ။ အနာဂတ်ကို အတူတကွ တည်ဆောက်ကြပါ။

အှ်ဆံင်းလာႋဆာ် — ကျန်းမာပါစေ။

ကရင်ပြည်နယ်နေ့ အခါသမယမှစ၍ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမများအားလုံး ကိုယ်ကျန်းမာ၊ စိတ်ချမ်းသာကြပါစေ။

သမိုင်းကို မမေ့၊
အချင်းချင်း မမုန်း၊
မတူတာကို လေးစား၊
အနာဂတ်ကို အတူတကွ တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ။