Categories
တောင်ကလေးဆရာတော်

🌿ဈာန၏အထွတ်အထိပ်နှင့် ကာမဘုံသား၏ တရားသိမှတ်မှု🌿

🌿ဈာန၏အထွတ်အထိပ်နှင့် ကာမဘုံသား၏ တရားသိမှတ်မှု🌿

တောင်ကလေးဆရာတော်

(၁၀.၆.၂၀၂၆) ရက်နေ့။

🌿 နိဒါန်း

။ ဗုဒ္ဓတရားတော်အတွင်း၌ “ဈာန ” ဟူသည်မှာ စိတ်ကို အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စွာ စုစည်းထားနိုင်သော နက်ရှိုင်းသည့် သမာဓိအဆင့်များကို ဆိုလိုသည်။ လူသားတို့၏နေ့စဉ်စိတ်သည် အာရုံများစွာကြားတွင် ပြန့်ကျဲနေသော်လည်း၊ သမာဓိအားကောင်းလာသောအခါ စိတ်သည် တဖြည်းဖြည်း တည်ငြိမ်သန့်ရှင်းလာပြီး ဈာန်အဆင့်များကို တက်လှမ်းနိုင်လာသည်။ကာမဘုံအတွင်းရှိ သာမန်လူသားတစ်ဦးသည် မိမိ၏ သမထဘာဝနာ၊ဝိပဿနာ ဘာဝနာများ လေ့ကျင့်မှုဖြင့် မည်သည့် သမာဓိအမြင့်ဆုံး အဆင့်အထိ တက်လှမ်းနိုင်သနည်း၊ ထိုဈာန်သမာဓိသည် တရားသိမြင်မှု (ဝိပဿနာ) အတွက် မည်သို့ အထောက်အကူပြုသနည်း ဟူသည်ကို ဤစာဆောင်းပါးတွင် ရှင်းလင်းတင်ပြပါမည်။

( ရူပဈာန်(၄) ဆင့်ကာမဘုံသားနှင့်

ဈာန၏အဆင့်များ

။ လူသားများသည် ကာမဘုံအတွင်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ထိုဘုံ၌ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ စိတ် ဟူသော အာရုံခံအင်္ဂါများမှတစ်ဆင့် အမြဲတမ်း ကာမဂုဏ်အာရုံအသစ်များကို ဆွဲယူခံစားနေရသဖြင့် စိတ်သည် သဘာဝအားဖြင့် ပြန့်ကျဲလွယ်ပြီး မတည်ငြိမ်တတ်ပေ။သို့သော် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား (Samādhi practice) ကို စနစ်တကျ အားထုတ်လာသောအခါ စိတ်သည် တဖြည်းဖြည်း စုစည်းလာပြီး ဈာန်သမာဓိများကို ရရှိလာသည်။ ၎င်းတွင် ရုပ်အာရုံကို အခြေခံသည့် ရူပဈာန် (၄) ဆင့် ရှိသည်။

ပထမဈာန်

> ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ ဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ ၅ ပါးနှင့် ပြည့်စုံသည်။

ဒုတိယဈာန်

> ဝိတက်၊ ဝိစာရ ငြိမ်းသွားပြီး ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ သာ ရှိတော့သည်။

တတိယဈာန်

> ပီတိ ငြိမ်းသွားပြီး သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ သာ ရှိတော့သည်။ စတုတ္ထဈာန်> သုခ (ချမ်းသာ) ပါ ငြိမ်းသွားပြီး ဥပက္ခာ (အညီအမျှမြင်မှု) နှင့် ဧကဂ္ဂတာ သာ ရှိတော့သည်။

စတုတ္ထဈာန်

(ရူပသမာဓိ၏ အထွတ်အထိပ်)

။ ဤရူပဈာန်လေးဆင့်အနက်တွင် စတုတ္ထဈာန် (Fourth Jhāna) သည် ရုပ်အခြေခံသမာဓိ၏ အဆင့်မြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်သောအခါ ဝမ်းသာမှု (သောမနဿ) နှင့် ကိုယ်စိတ်ချမ်းသာမှု (သုခ) များပါ တဖြည်းဖြည်း ငြိမ်းသက်သွားသည်။ စိတ်သည် အလွန်တည်ငြိမ်၍ တုန်လှုပ်မှု မရှိတော့ပေ။” ဥပက္ခာ (Upekkhā)” ဟုခေါ်သောအလယ်အလတ် သဘောထားဖြင့် အာရုံကို ငြိမ်းချမ်းစွာ စောင့်ကြည့်နေသည်။ ဝင်လေထွက်လေ (အဿာသ ပဿာသ) အသက်ရှူခြင်းတောင် ချုပ်ငြိမ်းသွားသည်အထိ စိတ်တည်ငြိမ်မှု အလွန်မြင့်မားသည်။

အထက်အဆင့် (အရူပဈာန်) များသို့ လမ်းဖွင့်ခြင်း

။ စတုတ္ထဈာန်သည် ရူပဈာန်၏ လမ်းဆုံးဖြစ်သော်လည်း၊ ကာမဘုံသား လူသားများအတွက် အမြင့်ဆုံးအဆင့် မဟုတ်သေးပါ။ စတုတ္ထဈာန်သမာဓိကို အခြေခံ၍ စိတ်ကို ရုပ်အာရုံမှ လုံးဝလွတ်မြောက်စေကာ အရူပဈာန် (Formless Jhāna) ၄ ဆင့် ဖြစ်သော

၁။ အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်

၂။ ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်

၃။ အာကိဉ္စညာယတနဈာန်

၄။ နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်အထိ ဆက်လက် တက်လှမ်းနိုင်သည်။ထို့ကြောင့် ကာမဘုံသား လူသားတစ်ဦး ရရှိနိုင်သော သမာဓိ၏ အထွတ်အထိပ်မှာ “ အဋ္ဌသမာပတ်” (ဈာန် ၈ ပါး) ဖြစ်သည်။

ဈာန်သမာဓိမှသည် တရားသိမှတ်မှု (ဝိပဿနာ) သို့

။ ကျမ်းစာအာဘော်များအရ ဈာန်သမာဓိ ရရှိရုံမျှဖြင့် သံသရာမှ မလွတ်မြောက်နိုင်သေးပါ။ ဈာန်သည် ကိလေသာများကို ခေတ္တမျှသာ ဖိနှိပ်ထားနိုင်သော (ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်) သဘောသာ ရှိသည်။ တကယ့် တရားစစ် တရားမှန်ကို သိမှတ်ရန် (ဝိပဿနာ ကူးရန်) အတွက်မူ စတုတ္ထဈာန် (သို့မဟုတ်) မိမိရရှိထားသော ဈာန်သမာဓိတစ်ခုခုမှ ထကာ၊ ထိုဈာန်စိတ်၊ ဈာန်စေတသိက် နာမ်တရားများနှင့် ရုပ်တရားတို့၏ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ လက္ခဏာရေးသုံးပါးကို ပြန်လည်ရှုမှတ်ရမည်။ ထိုသို့ ရှုမှတ်နိုင်မှသာလျှင် စိတ်သည် ကာမဘုံ၊ ရူပဘုံ၊ အရူပဘုံဟူသော ဘဝသုံးပါးလုံးကို ကျော်လွန်ပြီး နိဗ္ဗာန်တရားကို မျက်မှောက်ပြုမည့် “ မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်” သို့ ကူးမြောက်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

နိဂုံး

။ နိဂုံးအနေဖြင့်ဆိုရသော် ကာမဘုံသား လူသားတစ်ဦးအနေဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်လျှင် အမြင့်ဆုံး ဈာန်သမာဓိဖြစ်သော အဋ္ဌသမာပတ် (ဈာန် ၈ ပါး) အထိ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ သို့သော် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ပန်းတိုင်ဖြစ်သော တရားသိမှတ်မှုအတွက်မူ ဈာန်သမာဓိသည် “ အလုပ်လုပ်ရန် အားကောင်းသော လက်နက်” သာ ဖြစ်သည်။ထိုသမာဓိအင်အားကို အခြေခံ၍ ဝိပဿနာဉာဏ်လမ်းကြောင်းသို့ ဆက်လက်လျှောက်လှမ်းမှသာလျှင် စစ်မှန်သော ဘဝလွတ်မြောက်မှုကို ရရှိနိုင်မည် ဖြစ်ပေသတည်း။

Loading

Categories
တောင်ကလေးဆရာတော်

🌿မဟာပုရိသမျက်လုံးတော်အရောင်🌿

🌿မဟာပုရိသမျက်လုံးတော်အရောင်🌿~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

တောင်ကလေးဆရာတော်

( ရေးသားပူဇော်သည်။)

သရုပ်ဖော်ပုံ= AI

နိဒါန်း

~~~~

“ အနေကဇာတိ သံသာရံ၊သန္ဓာဝိဿံ အနိဗ္ဗိသံ။ဂဟကာရံ ဂဝေသန္တော၊ဒုက္ခာ ဇာတိ ပုနပ္ပုနံ” ဟူသော ဥဒါန်းပါဠိတော်အဖွင့်ဖြင့် ဤဆောင်းပါးကို နိဒါန်းပူဇော်ဖွင့်ဆိုပါသည်။

မဟာပုရိသ

~~~~~~~~

။ မြတ်ဗုဒ္ဓသည် ဘဝသံသရာအဆက်ဆက်၌ ကျင်လည်ခဲ့ရသော ဒုက္ခသစ္စာကို ကိုယ်တိုင်သိမြင်တော်မူပြီး၊ သံသရာအိမ်ဆောက်ရှင်ဖြစ်သော တဏှာကိလေသာတို့ကို အပြီးတိုင် ချေမှုန်းတော်မူကာသဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရရှိတော်မူခဲ့ပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ အလွန်ထူးကဲမြင့်မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တော်မြတ်သည် သာမန်လူသားတစ်ဦး မဟုတ်ဘဲ “မဟာပုရိသ” ဟု ခေါ်အပ်သော ယောက်ျားမြတ်ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တော်မူကြောင်းကို ပိဋကတ်တော်များ၌ ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားပါသည်။

ဟောကြားခဲ့ကြသည်

။ မဟာပဒါနသုတ္တန်၌ ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း မဟာပုရိသပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတွင် “မဟာပုရိသလက္ခဏာ” ဟု ခေါ်သော ထူးခြားမြင့်မြတ်သည့် လက္ခဏာတော် (၃၂) ပါး ပြည့်စုံပါသည်။ ထိုလက္ခဏာတော်များနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် လောကီဘဝ၌ နေထိုင်ပါက စကြဝတေးမင်းအဖြစ် ထွန်းကားမည်ဖြစ်ပြီး၊ လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ပါက အလုံးစုံသော တရားတို့ကို ကိုယ်တိုင်မှန်ကန်စွာ သိမြင်တော်မူသော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဖြစ်တော်မူမည်ဟု နိမိတ်ဖတ်ပုဏ္ဏားများက ဟောကြားခဲ့ကြသည်။

မဟာပုရိသလက္ခဏာတော်

။ အဆိုပါ မဟာပုရိသလက္ခဏာ (၃၂) ပါးမှာ

၁။ (Suppatiṭṭhita-pāda )Well-planted Feetအညီအညွတ် ကောင်းစွာထိသော ခြေဖဝါး။

၂။ (Cakka-lakkhaṇa )Thousand-spoked Wheel Marksခြေဖဝါးအောက်၌ စက်ဝန်းအမှတ်အသားများ ရှိခြင်း။

၃။ (Āyata-paṇhi )Long Heelsရှည်လျားသော ဖနှောင့်တော်။

၄။ (Dīgha-aṅguli )Long Fingers and Toesရှည်လျားသော လက်ချောင်း၊ ခြေချောင်းတော်များ။

၅। ( Mudu-taluna )Soft Hands and Feetနူးညံ့နုနယ်သော လက်ဖဝါး၊ ခြေဖဝါးတော်များ။

၆။ (Jāla-hattha-pāda )Net-like Hands and Feetကွန်ရက်သဖွယ် ညီညာသော လက်ခြေတော်များ။

၇။ (Ussaṅkha-pāda )High Arched Feetဖမျက်မြင့်သော ခြေတော်များ။

၈။ ( Eṇijaṅgha )Antelope-like Legsဧဏီသားကဲ့သို့ ပြေပြစ်သော ခြေသလုံးတော်များ။

၉။ (Ṭhitako’va Anumassati )Hands Reach Kneesမကိုင်းမညွတ်ဘဲ ဒူးတော်ကို လက်ဖြင့် ထိနိုင်ခြင်း။

၁၀။ (Kosohita-vatthaguyha )Sheathed Organအအိမ်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသော ပုရိသနိမိတ်။

၁၁။ (Suvaṇṇa-vaṇṇa )Golden Complexionရွှေအဆင်းကဲ့သို့ ဝင်းပသော ကိုယ်ရောင်တော်။

၁၂။ ( Sukhumacchavi )Delicate Skinအလွန်ချောမွေ့သော အသားအရေ။

၁၃။ ( Ekeka-loma )One Hair per Poreမွေးညင်းပေါက်တစ်ပေါက်လျှင် မွေးတစ်ပင်သာ ပေါက်ခြင်း။

၁၄။ ( Uddhagga-loma )Upward Curling Hairလက်ယာရစ် လိပ်ကာ အထက်သို့ ကော့တက်သော မွေးညင်းတော်များ။

၁၅။ ( Brahmujugatta )Upright Body like Brahmāဗြဟ္မာမင်းကဲ့သို့ ဖြောင့်မတ်သော ကိုယ်တော်။

၁၆။ ( Sattussada )Seven Convex Surfacesအရပ်ခုနစ်ပါး၌ အသားဖြိုးမောက်ခြင်း။

၁၇။ ( Sīhapubbaddhakāya )Lion-like Chestခြင်္သေ့၏ ရှေ့ပိုင်းကိုယ်နှင့်တူသော ရင်အုပ်တော်။

၁၈။ ( Nigrodha-parimaṇḍala )Well-proportioned Bodyလက်ပြင်နှစ်ဖက်ကြား ပြည့်စုံသော ကျောတော်။

၁၉။ ( Sama-vaṭṭakkhandha ) Banyan-like Proportionအရပ်နှင့် အလျားအနံ ညီမျှသော ကိုယ်တော်။

၂၀။ ( Rasaggasaggī )Excellent Sense of Tasteအရသာကို ကောင်းစွာ သိမြင်သော အကြောတော်။

၂၁။ ( Sīhahanu )Lion-like Jawခြင်္သေ့မေးကဲ့သို့ ခိုင်ခံ့သော မေးတော်။

၂၂။ ( Cattālīsadanta )Forty Teethသွားတော် လေးဆယ်ပြည့်ခြင်း။

၂၃။ ( Samadanta )Even Teethညီညာသော သွားတော်များ။

၂၄။ ( Aviraḷadanta )Unspaced Teethမကျဲသော သွားတော်များ။

၂၅။ ( Susukkadāṭha )Very White Caninesအလွန်ဖြူစင်သော အစွယ်တော်လေးချောင်း။

၂၆။ ( Pahūtajivhā )Large and Long Tongueနူးညံ့၊ ရှည်လျား၊ ကြီးမားသော လျှာတော်။

၂၇။ ( Brahmassara )Brahmā-like Voiceဗြဟ္မာ့အသံကဲ့သို့ ချိုမြိန်သော အသံတော်။

၂၈။ ( Karavīka-bhāṇī )Voice Like the Karavīka Birdကရဝိက်ငှက်သံကဲ့သို့ ကြည်လင်သော အသံတော်။

၂၉။ ( Abhinīlanetta) Deep Brown/Blue Eyesအလွန်ညိုနက်သော မျက်လုံးတော်။

၃၀။ ( Gopakhuma )Cow-like Eyelashesနွားငယ်မျက်တောင်ကဲ့သို့ လှပသော မျက်တောင်တော်။

၃၁။ ( Uṇṇālomā )White Hair Between Eyebrowsမျက်မှောင်နှစ်ခုကြား၌ ဖြူစင်နူးညံ့သော ဥဏ္ဏလုံမွေးတော်။

၃၂။ ( Uṇhīsasīsa)Crown-like Headသင်းကျစ်ဆင်ထားသကဲ့သို့ မြင့်မြတ်သော ဦးခေါင်းတော်။

ဂုဏ်ရည်တော်ကိုထင်ဟပ်

။ ဤလက္ခဏာတော်များအနက် ယနေ့အရှင်တို့အထူးကြည်ညိုပူဇော်ရန်ဖြစ်သော လက္ခဏာတော်အရာတစ်ခုမှာ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ မျက်ဝန်းတော်ဖြစ်ပါသည်။ မဟာပုရိသလက္ခဏာတော်အရ မျက်လုံးတော်သည် “အဘိနီလနေတ္တ” ဟူသော အလွန်ညိုနက်ကြည်လင်သော အရောင်အဆင်းဖြင့် ပြည့်စုံတော်မူသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထိုမျက်ဝန်းတော်သည် ကရုဏာ၊ မေတ္တာ၊ ပညာနှင့် ဥပေက္ခာတရားတို့၏ အထွတ်အထိပ်ကို ကိုယ်စားပြုလျက် သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် တန်းတူညီမျှစွာ ကြည့်ရှုတော်မူသော မဟာကရုဏာရှင်၏ ဂုဏ်ရည်တော်ကို ထင်ဟပ်စေပါသည်။

နိဂုံး

။ ထို့ကြောင့် မဟာပုရိသလက္ခဏာတော် (၃၂) ပါးကို လေ့လာခြင်းသည် သမိုင်းကြောင်းတစ်ခုကို သိရှိရုံသာမက မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အနန္တဂုဏ်တော်များကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ နားလည်စေပြီး ကြည်ညိုသဒ္ဓါတရားများ တိုးပွားလာစေသော ကုသိုလ်အကြောင်းတရားတစ်ရပ်လည်း ဖြစ်ပါသည်။ မကြာမီ ပူဇော်ကြမည့် မြတ်ဗုဒ္ဓမျက်လုံးတော်ကို ကြည်ညိုစွာ ဖူးမြော်ရင်း မဟာပုရိသလက္ခဏာတော်များ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို နှလုံးသွင်းဆင်ခြင်နိုင်ကြပါစေ။

“ အရဟံ , သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ” ကိလေသာရန်သူအပေါင်းကို ပယ်သတ်တော်မူ၍ အလုံးစုံသောတရားတို့ကို ကိုယ်တိုင်မှန်ကန်စွာ သိမြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်အား ဦးထိပ်ပန်ဆင်လျက် ဤဆောင်းပါးကို နိဂုံးချုပ်အပ်ပါသည်။

Loading

Categories
စကားလက်ဆောင် တောင်ကလေးဆရာတော်

🍀။ အမှားကို အမှားဟု မမြင်သူ။🍀

🍀။ အမှားကို အမှားဟု မမြင်သူ။🍀~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ရေးသူ = တောင်ကလေးဆရာတော်

နိဒါန်း

။ လူ့လောကတွင် အကြောက်ရဆုံးသောအရာသည် အမှားလုပ်မိခြင်းမဟုတ်၊ အမှားကို အမှားဟု မမြင်တော့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ အမှားလုပ်မိသူသည် ပြင်ဆင်ရန် အခွင့်အရေးရှိသေးသော်လည်း၊ အမှားကို အမှားဟု မသိသူမှာမူ ပြင်ဆင်ရန် လမ်းစပင် မရှိတော့ချေ။

။ အမှားရှာတတ်သောစိတ်ဟူသည် များသောအားဖြင့် စိတ်လေစိတ်လွှင့် ဖြစ်နေတတ်သည်။ သူတစ်ပါး၏ အားနည်းချက်၊ ချို့ယွင်းချက်များကိုသာ မြင်ပြီး မိမိကိုယ်ကို ပြန်လည်မရှုမြင်နိုင်သော စိတ်ဖြစ်သည်။ သို့သော် အမှား၌ ပျော်မွေ့သောစိတ်သည်ကား ထိုထက်ပင် ဆိုးရွားလှ၏။ အမှားများသောစိတ်သည် အမှားကို သဘာဝလို လက်ခံထားတတ်သည်။ အမှားကို အပြစ်ဟု မမြင်တော့ဘဲ ဓမ္မတာဟု ယူဆလာသောအခါ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် အန္တရာယ်သည် ထိုနေရာမှ စတင်လာတော့သည်။

။ ယနေ့ခေတ် လူသားအများစုသည် အမှားကို ကျင့်သားရကာ လက်ခံနေကြသည်။ အမှားကို လက်ခံမိသောသူများ ရှိနေသကဲ့သို့၊ ထိုအမှားကိုပင် စောင့်မျှော်၍ အားပေးနေကြသူများလည်း ရှိနေသည်။ ထိုအခါ အမှားသည် တစ်စတစ်စနှင့် ခွန်အားကြီးမားလာ၏။ မုသားစကားကို လူအများက ပြောဆိုလာသောအခါ အမှန်စကားထက် အင်အားကြီးမားလာသကဲ့သို့၊ အမှားကို လူအများက ဝိုင်းဝန်းထောက်ခံလာသောအခါ အမှန်တရားသည် နောက်ဆုတ်ပေးရသလို ဖြစ်လာတတ်သည်။

။ အမှားတစ်ခုကို လူတစ်ဦးတည်းက ပြုလုပ်သောအခါ ထိုအမှားသည် သေးငယ်ကောင်း သေးငယ်နိုင်သည်။ သို့သော် လူအများက ဝိုင်းဝန်းထောက်ခံ အားပေးလာလျှင်မူ ထိုအမှားသည် လူမှုစနစ်တစ်ခုအသွင်သို့ ပြောင်းလဲသွားတတ်သည်။ ထိုအချိန်သို့ ရောက်ရှိသွားပါက အမှားကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန်မှာ အလွန် ခက်ခဲသွားတော့သည်။

။ ဘာသာတရားတို့၏ အနှစ်သာရသည် လူကို အမှားပြုရန် သင်ကြားပေးခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ အမှားမှ ရှောင်ကြဉ်စေရန်၊ အမှားကို ထိန်းကျောင်းစေရန်နှင့် အမှန်တရားလမ်းသို့ ဦးတည်သွားစေရန် ဖြစ်သည်။ ဘာသာတရားသည် လူသားတို့၏ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတို့ကို သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စေရန် လမ်းညွှန်ပေးသော မီးပြတိုက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အမှားကို မှားခွင့်မပြုဘဲ၊ အမှားကို အမှားအတိုင်း မှန်မှန်ကန်ကန် မြင်စေသောအရာသည် ဘာသာတရားပင် ဖြစ်၏။

။ သို့သော် အမှားကို မိမိစိတ်ကြိုက် ဗြောင်ကျကျ ပြုလုပ်နေသူတို့သည် မိမိတို့၏ အမှားကို ပြင်ဆင်ရန် ခဲယဉ်းနေတတ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အမှား၌ ပျော်မွေ့နေသူသည် အမှန်တရားကို ခါးသီးသော ဆေးဝါးကဲ့သို့ မြင်တတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပုထုဇဉ်လောကသားများအနက် အချို့သည် မိမိတို့ပြုမိသော အမှားကိုပင် ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုနေကြသည်ကို တွေ့မြင်ရသည်။

။ လူမှုရေးအမြင်အရ လူသားဟူသည် အမှားနှင့် မကင်းနိုင်သော သတ္တဝါဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အမှားလုပ်မိသူအား နားလည်ခွင့်လွှတ်ပေးခြင်း၊ ပြင်ဆင်ခွင့် ပေးခြင်းတို့သည် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ မြင့်မြတ်သောဂုဏ်ရည်များ ဖြစ်သည်။ ဤသဘောတရားကို သာမန်အသိဉာဏ်ရှိသူများက နားလည်နိုင်ကြသော်လည်း၊ မိမိ၏ အတ္တကိုသာ ရှေ့တန်းတင် အားကိုးနေသူများကမူ နားမလည်နိုင်ကြချေ။

။ အမှားပြုလုပ်မိသူက “ကျွန်ုပ်မှားပါသည်၊ တောင်းပန်ပါသည်” ဟု ဆိုလိုက်ရုံနှင့် နစ်နာသူဘက်မှ ခွင့်လွှတ်ပေးလိုက်နိုင်သည်။ ခွင့်လွှတ်ခြင်းသည် ခွင့်လွှတ်သူ၏ ကောင်းမြတ်သော စိတ်ထားဖြစ်သည်။ သို့သော် အမှားပြုသူသည် တောင်းပန်ခြင်းတစ်ခုတည်းဖြင့် ကောင်းကျိုးဆုလာဘ်ကို မရနိုင်သေးချေ။ မိမိအမှားကို ဝန်ခံရုံသာမက အမှန်တကယ် နောင်တရ၍ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် ကြိုးစားမှသာ အမှား၏ အကျိုးဆက် (ဝဋ်ကြွေး) မှ လွတ်မြောက်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

နိဂုံး

။ အမှားလုပ်မိခြင်းသည် လူသားဆန်သော အားနည်းချက်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ အမှားကို အမှားဟု မမြင်တော့ခြင်းသည်ကား လူသားဘဝ၏ အကြီးမားဆုံးသော ဆုံးရှုံးမှုပင် ဖြစ်သည်။အမှန်တရားသည် လူကြိုက်မများချင် များနိုင်သည်။ သို့သော် အမှန်တရားသည် အမြဲတမ်း အမှန်တရားပင် ဖြစ်နေမည်။ အမှားသည် လူအများ၏ ထောက်ခံမှုကို ရရှိချင် ရရှိနိုင်သည်။ သို့သော် အမှားသည် ဘယ်သောအခါမှ အမှန်ဖြစ်မလာဘဲ အမှားပင် ဖြစ်နေမည်။ထို့ကြောင့် မိမိကိုယ်ကို အမြဲပြန်လည်ဆန်းစစ်၍ အမှားကို အမှားဟု မြင်နိုင်သောဉာဏ်၊ အမှန်ကို အမှန်ဟု လက်ခံရဲသော သတ္တိ၊ မှားလျှင် ပြင်ဆင်ဝံ့သော စိတ်ဓာတ်တို့ကို အစဉ်မပြတ် မွေးမြူကြရမည် ဖြစ်သည်။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်

“အမှားကို အမှားဟု မမြင်လေသူသည် လူမိုက်ဟု ခေါ်ရလေသတည်း။”။

Loading

Categories
စကားလက်ဆောင် တောင်ကလေးဆရာတော်

🍀လောကဓံကြားမှ စိတ်တည်ငြိမ်ခြင်း🍀

🍀လောကဓံကြားမှ စိတ်တည်ငြိမ်ခြင်း🍀~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ရေးသူ=တောင်ကလေးဆရာတော်

(၂၉.၅.၂၀၂၆) ရက်နေ့။

နိဒါန်း

။ လူ့ဘဝဆိုသည်မှာ အမြဲတမ်း အဆင်ပြေချောမွေ့နေသော လမ်းဖြောင့်တစ်ကြောင်း မဟုတ်ပေ။ အတက်အကျ၊ အနိမ့်အမြင့်၊ အဆိုးအကောင်းတို့ အလှည့်ကျ လည်ပတ်နေသော စက်ဝိုင်းတစ်ခုသာ ဖြစ်လေသည်။ လူတိုင်းသည် ဘဝခရီးလမ်းတွင် အားငယ်စရာများ၊ စိတ်ပျက်စရာများ၊ မျှော်လင့်ချက်ပျက်စီးသည့် အချိန်များနှင့် ကြုံတွေ့ရတတ်ကြသည်။ ထိုအခါမျိုးတွင် “ဘာကြောင့် ငါ့ဘဝသာ ဒီလိုဖြစ်ရတာလဲ” ဟု တွေးတောပြီး စိတ်ဓာတ်ကျတတ်ကြသည်။

။ သို့ရာတွင် သဘာဝတရား၏ အမှန်ကို နားလည်လာသောသူအတွက်တော့ ဘဝ၏ အတက်အကျများသည် ထူးဆန်းသောအရာ မဟုတ်တော့ပေ။ စက်ဝိုင်းတစ်ခု လည်ပတ်သကဲ့သို့ အဆိုးပြီးလျှင် အကောင်းလာမည်၊ အမှောင်ပြီးလျှင် အလင်းပေါ်မည်ဆိုသော နိယာမတရားကို သိမြင်လာသောအခါ စိတ်သည် တဖြည်းဖြည်း တည်ငြိမ်လာလေသည်။

။ မြတ်စွာဘုရားရှင်ကလည်း လူတိုင်း မလွဲမသွေ ကြုံတွေ့ရမည့် “လောကဓံတရား (၈) ပါး” ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ လာဘ်ရခြင်း၊ ယသရခြင်း၊ ချီးမွမ်းခံရခြင်း၊ ချမ်းသာခြင်းတို့သည် လူတို့နှစ်သက်သော အကောင်းတရားများဖြစ်ကြပြီး၊ လာဘ်ပျက်ခြင်း၊ ယသဆုတ်ခြင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခံရခြင်း၊ ဆင်းရဲဒုက္ခကြုံရခြင်းတို့သည် မနှစ်သက်သော အဆိုးတရားများ ဖြစ်ကြသည်။

။ သို့သော် ဤတရားများသည် မည်သူ့ကိုမျှ ခွဲခြားမနေကြပေ။ ဘုရင်ဖြစ်စေ၊ ဆင်းရဲသားဖြစ်စေ၊ ပညာရှိဖြစ်စေ၊ လူမိုက်ဖြစ်စေ လောကဓံ၏ ရိုက်ခတ်မှုကို ရှောင်လွှဲ၍ မရနိုင်ပေ။ ထို့ကြောင့် ဘဝတွင် အခက်အခဲကြုံလာသောအခါ “ငါတစ်ယောက်တည်းသာ ဒီဒုက္ခကို ကြုံနေရသည်” ဟု မထင်သင့်ပေ။ ဤသည်မှာ လူ့ဘဝ၏ သဘာဝပင် ဖြစ်လေသည်။

။ အရာရာကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်နိုင်သော “ယထာဘူတဉာဏ်” ရှိလာသောအခါ စိတ်သည် ရင့်ကျက်လာ၏။ “အကောင်းသည်လည်း မမြဲ၊ အဆိုးသည်လည်း မမြဲ” ဟု သိမြင်လာသူသည် အောင်မြင်ချိန်တွင် မာန်မာနမတက်တော့သလို၊ ကျရှုံးချိန်တွင်လည်း စိတ်ဓာတ်မကျတော့ပေ။

ထို့ကြောင့် ပညာရှိတို့သည် —

“အခက်အခဲကြုံလည်း မလဲလျောင်း၊အောင်မြင်လည်း မမူးယစ်”

ဟူသော စိတ်ထားဖြင့် ဘဝကို ရင်ဆိုင်ကြလေသည်။

။ အဆိုးကြုံနေချိန်သည် စက်ဝိုင်း၏ အောက်ခြေသို့ ရောက်နေသည့် အချိန်သာ ဖြစ်သည်။ အချိန်တန်လျှင် ပြန်တက်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း သိသောသူသည် အားငယ်စိတ်ကို မမွေးတော့ပေ။ ထို့အတူ အောင်မြင်ချမ်းသာနေချိန်တွင်လည်း “ဤအရာတို့သည် ထာဝရမဟုတ်” ဟု ဆင်ခြင်နိုင်သောကြောင့် မူးယစ်မသွားတော့ပေ။

။ လောကဓံတရား၏ သဘောကို နားလည်သောသူသည် ဘဝကို ပိုမိုတည်ငြိမ်စွာ ဖြတ်သန်းနိုင်လာသည်။ အဆိုးထဲတွင် စိတ်မပျက်၊ အကောင်းထဲတွင် စိတ်မလွန်ကဲဘဲ သတိပဋ္ဌာန်ဖြင့် စိတ်ကို ငြိမ်ငြိမ်ထားနိုင်လာသည်။ ထိုစိတ်တည်ငြိမ်မှုသည်ပင် လူ့ဘဝအတွက် အမှန်တကယ်လိုအပ်သော ဓမ္မအလင်းရောင် ဖြစ်လေသည်။

။ ထို့ကြောင့် ယနေ့ သင်ရင်ဆိုင်နေရသော စိတ်ပျက်စရာများ၊ အားငယ်စရာများ၊ ဆုံးရှုံးမှုများကြောင့် အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းအားငယ်နေစရာ မလိုပေ။ ထိုအရာများသည် ဘဝစက်ဝိုင်း၏ ခေတ္တခဏ အောက်ဆင်းသည့် အပိုင်းအစများသာ ဖြစ်ကြသည်။ သဘာဝတရား၏ အမှန်ကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လက်ခံပြီး စိတ်ကို ငြိမ်သက်စွာ ထားနိုင်မည်ဆိုလျှင် လောကဓံ၏ လှိုင်းတံပိုးများကြား၌ပင် အေးချမ်းစွာ ရပ်တည်နိုင်မည် ဖြစ်ပါကြောင်း ဓမ္မအသိဖြင့် နှလုံးသွင်းဆင်ခြင်အပ်ပါသည်။

Loading

Categories
တောင်ကလေးဆရာတော် တောမှီရဟန်း ပညာသာမိ

ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့ အထူးသဝဏ်လွှာ

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

တောင်ကလေးပရိယတ္တိစာသင်တိုက်

နာယကဆရာတော် အရှင်ပညာသာမိ (တောမှီရဟန်း)

၁။ နိဒါန်းလွှာ

(ဓမ္မရနံ့ သင်းပျံ့သော ကဆုန်လပြည့်နေ့)

။ ကမ္ဘာလောကတွင် မင်္ဂလာအထွတ်အထိပ်ဟု သတ်မှတ်အပ်သော ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့သည် သတ္တဝါအပေါင်းတို့အတွက် အလင်းရောင်ဖြစ်သည့် ဓမ္မတရား၏ မွေးဖွားခြင်း၊ ပွင့်လင်းခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းတို့ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း သတိပေးနေသော နေ့ထူးနေ့မြတ် ဖြစ်ပါသည်။ ဤနေ့ထူး၌ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ မဟာကရုဏာတော်နှင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်၊ လူသားတို့၏ အတွင်းစိတ်ကို ပြန်လည်သန့်စင်စေမည့် “ဓမ္မသဝဏ်လွှာ” ကို မေတ္တာဖြင့် ပေးပို့အပ်ပါသည်။

၂။ ကဆုန်လပြည့်နေ့၌ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ဖွားမြင်ခြင်း၊ ဘုရားဖြစ်ခြင်း၊ ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ခြင်း ဟူသည့် ဖြစ်ရပ်သုံးခုကို သမိုင်းမှတ်တမ်းအဖြစ်သာ မယူဆဘဲ၊ မိမိတို့၏ အတွင်းစိတ် ပြောင်းလဲမှုလမ်းစဉ်အဖြစ် ရှုမြင်သင့်ပါသည်။

(၁)ဖွားမြင်ခြင်း = ကုသိုလ်စိတ်၏ အသစ်တစ်ဖန် ပေါက်ဖွားခြင်း။

(၂) ဘုရားဖြစ်ခြင်း = အမှန်တရား (သစ္စာတရား) ကို ကိုယ်တိုင်မြင်သိခြင်း။

(၃) ပရိနိဗ္ဗာန်စံခြင်း = ကိလေသာအမှောင်ထု၏ အပြီးသတ် ချုပ်ငြိမ်းခြင်း။

ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓနေ့သည် သမိုင်းကို အောက်မေ့ရုံမျှမက မိမိ၏ စိတ်ဓာတ်အတွင်း၌ ဗုဒ္ဓဝင်ကို ပြန်လည်အသက်သွင်းရမည့် နေ့ဖြစ်ပါသည်။

၃။ (ဝိပဿနာအမြင်ဖြင့် ဗုဒ္ဓဝင်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း)

။ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ ဘဝဖြစ်စဉ်ကို ဝိပဿနာအမြင်ဖြင့် ကြည့်ရှုလျှင်

(က) လုမ္ဗိနီ သည် ခန္ဓာတည်ရာ။

(ခ) ဗောဓိပင်ရင်း သည် ဉာဏ်ပွင့်ရာ။

(ဂ) ကုသိနာရုံ သည် ခန္ဓာသိမ်းရာ။

ဤသည်မှာ ခန္ဓာ၏ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ သဘောတရားကို ပြသနေသော သင်ခန်းစာများ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် မြတ်ဗုဒ္ဓကို ကိုးကွယ်ခြင်းသည် ရုပ်တုဆင်းတုကိုသာမက၊ တရားသဘောကိုပါ ကိုးကွယ်ခြင်း ဖြစ်ရပါမည်။

၄။ (ယနေ့လူသားအတွက် အပ္ပမာဒတရား၏ အရေးပါမှု)

။ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ နောက်ဆုံးမှာကြားချက်ဖြစ်သော “အပ္ပမာဒ” (မမေ့မလျော့ သတိရှိခြင်း) သည် ယနေ့ခေတ် လူသားတို့အတွက် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ယနေ့တွင် အာရုံများပြားခြင်း၊ စိတ်မတည်ငြိမ်ခြင်းနှင့် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့ ကြီးစိုးလာခြင်းကြောင့် လူသားတို့သည် အပြင်ပန်းကိုသာ ကြည့်၍ အတွင်းစိတ်ကို မမြင်နိုင်ဘဲ ဖြစ်နေကြပါသည်။ ထို့ကြောင့် သတိ (Sati)၊ သမာဓိ (Samādhi)၊ ပညာ (Paññā) တို့ဖြင့် မိမိတို့၏ စိတ်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

၅။ (ဗုဒ္ဓနေ့အထိမ်းအမှတ် အကျင့်လမ်းညွှန်)

။ ဤကဆုန်လပြည့်နေ့၌

၁။ သီလကို စင်ကြယ်စွာ ဆောက်တည်ပါ။

၂။ သတ္တဝါအပေါင်းအား မေတ္တာစိတ် ပွားများပါ။

၃။ အာနာပါန သို့မဟုတ် ဝိပဿနာတရားကို လေ့ကျင့်ပွားများပါ။

၄။ ရတနာသုံးပါး၏ ဂုဏ်တော်များကို အဖန်ဖန် အောက်မေ့ပါ။

ဤလေးပါးသည် ဗုဒ္ဓနေ့ကို အဓိပ္ပာယ်ရှိစေသော “အနုပဋိပတ်” ပူဇော်မှု စစ်စစ်ဖြစ်ပါသည်။

၆။ နိဂုံး

(ဓမ္မသည်သာ အစစ်အမှန် အလင်းရောင်)

။ လောက၌ အလင်းများစွာ ရှိနိုင်သော်လည်း၊ အဝိဇ္ဇာအမှောင်ကို အပြီးတိုင် ဖယ်ရှားနိုင်သော အလင်းမှာ “ ဓမ္မအလင်း” သာ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် မြတ်ဗုဒ္ဓကို ရိုသေခြင်းဟူသည် ဓမ္မကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးခြင်းဖြင့်သာ ပြည့်စုံနိုင်ပါသည်။

ဆုတောင်းမေတ္တာ

။ ဤကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့အခါသမယ၌ လူသားသတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် ကိလေသာအမှောင်မှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြပါစေ။ သတိ၊ သမာဓိ၊ ပညာတရားများ တိုးတက်လျက် နိဗ္ဗာန်အေးချမ်းခြင်းသို့ အမြန်ဆုံး ဆိုက်ရောက်နိုင်ကြပါစေသတည်း။

ဓမ္မလမ်းစဉ်၌ သင်နှင့်အတူ

အရှင်ပညာသာမိ (တောမှီရဟန်း)

နာယကဆရာတော်၊ တောင်ကလေးပရိယတ္တိစာသင်တိုက်

ဘားအံမြို့၊ ကရင်ပြည်နယ်။

Loading

Categories
တောမှီရဟန်း

သဿမေဓ

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

(အယူအဆနှင့် ယနေ့ခေတ်ကာလ အမြင်)

တောမှီရဟန်း

(Tue 21 Apr 2026)

နိဒါန်း

။ “ သဿမေဓ” ဆိုသည့် စကားလုံးကို ကြားလိုက်လျှင် ရှေးခေတ်မြန်မာ့မင်းမှုထမ်းစနစ်ရှိ အခွန်တော်ကောက်ခံမှု (သဿမေဓအခွန်) ကို ပြေးမြင်တတ်ကြသော်လည်း၊ အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ ယင်းသည် အယူသည်းမှုဆိုင်ရာ အစဉ်အလာအမှားတစ်ခုအဖြစ် လူမှုပတ်ဝန်းကျင် အချို့၌ အမြစ်တွယ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် “ သဿမေဓ” ဟူသော အယူအဆအပေါ် အခြေခံ၍ လူသားတို့၏ ပြုမူလုပ်ဆောင်ချက်များကို ခေတ်သစ်မျက်စိဖြင့် ဝေဖန်ဆန်းစစ်တင်ပြလိုပါသည်။

သဿမေဓနှင့် လူသားတို့၏ အပြုအမူ

။ မူလ “ သဿမေဓ” သည် ပါဠိဘာသာအရ “ သဿ” (ကောက်ပဲသီးနှံ) နှင့် “ မေဓ” (ဉာဏ်ပညာဖြင့် ပူဇော်ခြင်း/စီမံခြင်း) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရကာ စိုက်ပျိုးသီးနှံ၏ ဆယ်ပုံတစ်ပုံကို အခွန်အဖြစ် ပေးဆောင်ခြင်းကို ဆိုလိုခဲ့သည်။ သို့သော် ကာလရွေ့လျားလာသည်နှင့်အမျှ ဤစကားလုံးသည် အချို့သော နယ်ပယ်များတွင် “ ယဇ်ပူဇော်ခြင်း” သို့မဟုတ် “ အသက်ရှိသတ္တဝါတို့ကို သတ်ဖြတ်ပူဇော်ခြင်း” ဟူသော လွဲမှားသည့် အယူအဆများဆီသို့ ဦးတည်သွားခဲ့သည်။

လူတို့သည် အဘယ်ကြောင့် ဤကဲ့သို့သော အပြုအမူများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသနည်းဟူသော်

၁။ ကြောက်ရွံ့မှု (Fear)

သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ၊ ရောဂါဘယများနှင့် ကံကြမ္မာဆိုးများကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် နတ်ဒေဝါများကို ပူဇော်ပသခြင်းဖြင့် ကျေနပ်စေရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။

၂။ လောဘ (Greed)

ပိုမိုကြီးပွားလိုခြင်း၊ အောင်မြင်လိုခြင်းနှင့် အာဏာတည်မြဲလိုခြင်းတို့အတွက် အသက်ရှိသတ္တဝါတို့၏ အသက်ကို အရင်းအနှီးပြုရန် ဝန်မလေးခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

၃။ အမှောင်ဖုံးသော အယူအဆ (Ignorance)

အကျိုးအကြောင်း ဆင်ခြင်တုံတရားထက် ယုံကြည်ချက်အမှားများကို ရှေ့တန်းတင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

ယနေ့ခေတ်တွင် ကျန်ရှိနေသေးသော အစွဲအလမ်းများ

။ ယနေ့ကဲ့သို့ နည်းပညာနှင့် အသိပညာ ထွန်းကားသော ၂၁ ရာစုတွင်ပင် “ သဿမေဓ” ဟု တိုက်ရိုက်မခေါ်ဆိုသော်လည်း အနှစ်သာရအားဖြင့် အတူတူပင်ဖြစ်သော အယူအဆအမှားများ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ အချို့သောသူများသည် မိမိတို့၏ အကျိုးစီးပွားအတွက်

(က) တိရစ္ဆာန်များကို ယဇ်ပူဇော်ခြင်း၊(ခ)အသက်ရှိသတ္တဝါတို့အား ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်၍ ယုံကြည်မှုတစ်ခုအတွက် ပေးဆပ်ခိုင်းခြင်း၊

(ဂ) အစွဲအလမ်းကြီးစွာဖြင့် လွဲမှားသော ယတြာများ ပြုလုပ်ခြင်း စသည်တို့ကို ပြုကျင့်နေကြဆဲ ဖြစ်သည်။

ဤသည်မှာ လူသားတို့၏ အသိဉာဏ် မြင့်မားလာသော်လည်း စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာတွင် ရှေးရိုးစွဲ အမှောင်ထုအတွင်းမှ မထွက်မြောက်နိုင်သေးကြောင်း ပြသနေပါသည်။

လူ့လောကမှ အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်ကြရမည်

။ မည်သည့်အယူအဆ၊ မည်သည့်အစဉ်အလာမဆို လူသားမျိုးနွယ်၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေပြီး အသက်ရှင်ပိုင်ခွင့်ကို ချိုးဖောက်နေလျှင် ယင်းကို “ ယဉ်ကျေးမှု” ဟု မခေါ်ဆိုနိုင်ပါ။ သတ္တဝါတစ်ဦး၏ အသက်ကို သတ်ဖြတ်ခြင်းဖြင့် မိမိအတွက် ကောင်းကျိုးရမည်ဟု ယုံကြည်ခြင်းသည် အလွန်ပင် ရိုင်းစိုင်းသော ခေတ်နောက်ကျသော အတွေးအခေါ် ဖြစ်သည်။

နိဂုံး

။ “ သဿမေဓ” ဟူသော အမည်နာမအောက်တွင် ပုန်းအောင်းနေသည့် အကြမ်းဖက်မှုနှင့် အယူသည်းမှုမှန်သမျှကို အကျွန်ုပ်တို့ ( အရှင်တို့) လူ့အသိုင်းအဝိုင်းက ပြတ်ပြတ်သားသား ဆန့်ကျင်ရပါမည်။ “ မေတ္တာ” နှင့် “ ကရုဏာ” ကို အခြေခံသော၊ အကျိုးအကြောင်း ဆင်ခြင်တုံတရားကို ရှေ့တန်းတင်သော လူမှုဝန်းကျင်တစ်ခု တည်ဆောက်ရန်အတွက် ဤကဲ့သို့သော အယူအဆအမှားများကို လူ့လောကမှ အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်ကြရပါမည်ဖြစ်ပါသတည်း။

Loading

Categories
တောမှီရဟန်း

ကိလိဋ္ဌဒေါသ

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

တောမှီရဟန်း

(၁၇.၄.၂၀၂၆) ရက်နေ့။

နိဒါန်း

။ ဗုဒ္ဓဘာသာ စာပေကျမ်းဂန်များတွင် “ ကိလိဋ္ဌဒေါသ” ဆိုသည်မှာ ညစ်နွမ်းသော အပြစ်၊ သို့မဟုတ် စိတ်ကို ပူလောင်ညစ်ထေးစေသည့် အကုသိုလ်တရားဟု အနက်အဓိပ္ပာယ်ရပါသည်။ ရိုးရိုးဒေါသသည် ခဏတာ ပေါက်ကွဲထွက်သွားတတ်သော်လည်း ကိလိဋ္ဌဒေါသသည်ကား စိတ်၏ အောက်ခြေတွင် အနည်ထိုင်ကာ ဘဝကို မှေးမှိန်စေတတ်သော သဘောရှိပါသည်။

ယနေ့ခေတ်ကာလသည် နည်းပညာနှင့် ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းများ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်နေသော်လည်း လူသားတို့၏ စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာတွင် ဤ “ ကိလိဋ္ဌဒေါသ” များ ပိုမိုသိပ်သည်းလာသည်ကို တွေ့ရပါသည်။

သစ်လူမှုဘဝနှင့် ကိလိဋ္ဌဒေါသ

။ မျက်မှောက်ခေတ်တွင် လူတို့သည် ပြိုင်ဆိုင်မှု ပြင်းထန်သော ပတ်ဝန်းကျင်၌ ရုန်းကန်နေကြရပါသည်။ အခြားသူ၏ အောင်မြင်မှုကို ကြည့်ကာ မိမိကိုယ်ကိုယ် အားမလိုအားမရဖြစ်ခြင်း၊ လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှ ဝေဖန်တိုက်ခိုက်မှုများကို ခံစားရခြင်းတို့သည် စိတ်ကို ညစ်နွမ်းစေပါသည်။ ဤညစ်နွမ်းမှုများသည် ရုတ်တရက် ဒေါသထွက်ခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ စိတ်ထဲတွင် တနုံ့နုံ့နှင့် မကျေမနပ်ဖြစ်နေသည့် “ အနည်ထိုင်ဒေါသ” များ ဖြစ်လာကြပါသည်။

အတ္တနှင့် အာဃာတ၏ ဆုံမှတ်

။ ကိလိဋ္ဌဒေါသသည် အတ္တနှင့် ဒွန်တွဲနေတတ်ပါသည်။ “ ငါ့ကိုမှ လုပ်ရလေခြင်း” ၊ “ ငါ့ကိုမှ ပြောရလေခြင်း” ဆိုသည့် အစွဲများက စိတ်ကို ပူလောင်စေပါသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် အာဃာတအဖြစ် အသွင်ပြောင်းကာ မိမိ၏ စိတ်အေးချမ်းမှုကို ဖျက်ဆီးရုံသာမက ဘေးပတ်ဝန်းကျင်ကိုပါ အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေပါသည်။ ခေတ်စရိုက်အရ အရာရာကို အလျင်စလို လိုချင်ကြသောကြောင့် စိတ်ရှည်သည်းခံမှု (ခန္တီ) တရား နည်းပါးလာခြင်းကလည်း ဤအပြစ်ကို ပိုမိုကြီးထွားစေပါသည်။

ကုစားခြင်းလမ်းစဉ်

။ ဤကဲ့သို့သော စိတ်၏ အညစ်အကြေးများကို ဆေးကြောရန်အတွက်

(၁)သတိ

မိမိစိတ်တွင် ညစ်နွမ်းမှု စတင်ဝင်ရောက်လာသည်ကို သိရှိခြင်းသည် ပထမဆုံးသော ကုထုံးဖြစ်ပါသည်။

(၂) မေတ္တာ

တစ်ဖက်သားအပေါ် နားလည်ပေးခြင်းနှင့် မိမိကိုယ်ကိုယ် ပြန်လည်ခွင့်လွှတ်ခြင်းက ကိလိဋ္ဌဒေါသကို အရည်ပျော်စေပါသည်။

(၃) ဥပေက္ခာ

လောကဓံတရားများအပေါ်တွင် တုန်လှုပ်မှုမရှိဘဲ လျစ်လျူရှုနိုင်အောင် ကြိုးစားခြင်းက စိတ်ကို ပြန်လည်ကြည်လင်စေပါသည်။

နိဂုံး

။ ဘဝဟူသည်မှာ စာမျက်နှာသစ်များကို နေ့စဉ်ဖွင့်လှစ်နေရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ကိလိဋ္ဌဒေါသတည်းဟူသော စိတ်၏ အညစ်အကြေးများကို နေ့စဉ် ဆေးကြောနိုင်မှသာလျှင် မိမိ၏ ဘဝခရီးသည် ကြည်လင်အေးချမ်းမည်ဖြစ်ပါသည်။ ခေတ်ရေစီးကြောင်း မည်မျှပင် မြန်ဆန်နေပါစေ၊ မိမိ၏ စိတ်ဓာတ်ကို ဖြူစင်အောင် ထိန်းကျောင်းနိုင်ခြင်းသည်သာလျှင် အစစ်အမှန်သော အောင်မြင်ခြင်း ဖြစ်ပါကြောင်း တင်ပြလိုက်ရပါသည်။

Loading

Categories
စကားလက်ဆောင် တောမှီရဟန်း

။ တရားအဆီ

မနောကြည်

ပြန်ပြီယောဂီတွေ။

။ မဂ်လမ်းဖိုလ်မြင်

အေးမြကြည်

ကိုယ်စီရပါစေ။

တောမှီရဟန်း

(၁၇.၄.၂၀၂၆) ရက်နေ့။

Loading

Categories
တောမှီရဟန်း

အလဇ္ဇီပေသလ

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

တောမှီရဟန်း

(၇.၄.၂၀၂၆) ရက်နေ့။

။ ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာကြီးသည် နည်းပညာနှင့် ရုပ်ဝတ္ထုပိုင်းဆိုင်ရာတွင် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်နေသော်လည်း တစ်ဖက်တွင်မူ လူတို့၏ စိတ်နေစိတ်ထားနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားပိုင်း၌ စိန်ခေါ်မှုအသစ်များစွာ ကြုံတွေ့နေရပါသည်။ အထူးသဖြင့် “ အပြင်ပန်း ယဉ်ကျေးမှု” (Outward Appearance) ကို ရှေ့တန်းတင်လွန်းသော ယဉ်ကျေးမှုကြောင့် လူမှုလောကတွင် “ အလဇ္ဇီပေသလ” ဟူသော လူအမျိုးအစားများ ပိုမိုနေရာရလာသည်ကို သတိပြုမိကြမည် ဖြစ်ပါသည်။

စကားလုံး၏ အနက်နှင့် သဘောသဘာဝ

။ “ အလဇ္ဇီပေသလ” ဆိုသည်မှာ ပါဠိစကားလုံး နှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ “ အလဇ္ဇီ” ဆိုသည်မှာ အကုသိုလ်ဒုစရိုက် ပြုလုပ်ရမည်ကို မရှက်သူ၊ ကိုယ်ကျင့်တရားကို လေးစားမှုမရှိသူ ဖြစ်ပြီး၊ “ ပေသလ” ဆိုသည်မှာ အဆင်းသဏ္ဌာန်အားဖြင့် ယဉ်ကျေးနူးညံ့သူ၊ အကျင့်သီလ ရှိသူဟု ထင်မှတ်ရသူ ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခု ပေါင်းစပ်လိုက်သောအခါ “ အပြင်ပန်းတွင် အလွန်ယဉ်ကျေးသယောင်၊ လိမ္မာသယောင်၊ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်သယောင် ပြသနေသော်လည်း အတွင်းစိတ်၌မူ အရှက်တရားကင်းမဲ့ကာ ကိုယ်ကျင့်တရား ပျက်ပြားနေသူ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

တစ်နည်းအားဖြင့် “ ယဉ်ကျေးသော လူမိုက်” သို့မဟုတ် “ ဟန်ဆောင်မှုကောင်းသော ကိုယ်ကျင့်တရားမဲ့သူ” ဟု ဆိုရမည် ဖြစ်သည်။

ယနေ့လူမှုလောကနှင့် အလဇ္ဇီပေသလ

။ မျက်မှောက်ခေတ်တွင် လူတစ်ယောက်၏ တန်ဖိုးကို သူ၏ လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှ ပုံရိပ် (Profile)၊ သူ၏ ပြောဆိုဆက်ဆံပုံနှင့် အပြင်ပန်း ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတို့ဖြင့်သာ အကဲဖြတ်တတ်ကြသည်။ ထိုအခွင့်အရေးကို အသုံးချကာ “ အလဇ္ဇီပေသလ” တို့သည် လူမှုပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေရာယူလာကြသည်။

> လူမှုမီဒီယာ (Social Media)

အများအကျိုး ဆောင်ရွက်သယောင်၊ စာနာစိတ် ရှိသယောင် ပိုစ့်များ တင်နေသော်လည်း လက်တွေ့ဘဝတွင် အတ္တကြီးစွာဖြင့် အကျိုးစီးပွား ရှာနေသူများ။

> စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေး

နူးညံ့သော စကားလုံးများ၊ စွဲဆောင်မှုရှိသော ကတိစကားများဖြင့် ယုံကြည်မှုကို ရယူပြီး နောက်ကွယ်တွင် ကိုယ်ကျင့်တရားမဲ့စွာ လိမ်လည်လှည့်ဖြားသူများ။

။ ထိုသူတို့သည် အများရှေ့တွင် သမာဓိရှိသူများကဲ့သို့ ဟန်ဆောင်ကောင်းကြသဖြင့် သူတို့၏ အန္တရာယ်မှာ ပိုမိုနက်ရှိုင်းသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သူတို့၏ မကောင်းမှုကို ချက်ချင်းမမြင်နိုင်ဘဲ ယုံကြည်မှု ပေးမိပြီးမှသာ ဆုံးရှုံးမှုများ ကြုံတွေ့ရတတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

အမြစ်တွယ်နေသော အကြောင်းရင်းများ

။ အလဇ္ဇီပေသလ ဖြစ်ခြင်း၏ အဓိက အရင်းခံမှာ “ အကျိုးအမြတ်ကိုသာ လိုက်စားခြင်း” (Profit-oriented Mindset) ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ကျင့်တရားကို တန်ဖိုးတစ်ခုအဖြစ် မရှုမြင်တော့ဘဲ အောင်မြင်မှုအတွက် လှေကားတစ်ခုအဖြစ်သာ အသုံးချလာကြသည်။ ထို့ပြင် အမှန်တရားထက် ပုံရိပ်ကိုသာ အလေးထားသည့် လူမှုအသိုက်အဝန်း၏ အားပေးမှုကြောင့်လည်း ထိုကဲ့သို့သော လူများ ပိုမိုအားကောင်းလာခြင်း ဖြစ်သည်။

မည်သို့ ပြုပြင်ကြမည်နည်း

။ ဤအန္တရာယ်မှ ကင်းဝေးပြီး ကောင်းမွန်သော လူ့အဖွဲ့အစည်းကို တည်ဆောက်ရန်အတွက် အောက်ပါအချက်များကို ပြန်လည် ဆန်းစစ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

(၁)အတွင်းစိတ်ကို ကြည့်မြင်

တတ်ခြင်း

လူတစ်ယောက်ကို အပြင်ပန်း ယဉ်ကျေးမှုဖြင့်တင် မဆုံးဖြတ်ဘဲ သူ၏ လက်တွေ့ လုပ်ရပ်နှင့် ရေရှည် ကိုယ်ကျင့်တရားကို ကြည့်၍ သုံးသပ်တတ်ရပါမည်။

(၂)ဟိရိဩတ္တပ္ပကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခြင်းမကောင်းမှုပြုရန် ရှက်ခြင်း (ဟိရီ) နှင့် ကြောက်ခြင်း (ဩတ္တပ္ပ) ဟူသော လောကပါလတရားများကို မိသားစုနှင့် ပညာရေးဝန်းကျင်မှစ၍ ပြန်လည် တန်ဖိုးထား မြှင့်တင်ရပါမည်။

(၃)ကိုယ်တိုင်မှ စတင်ခြင်းအခြားသူကို အကဲဖြတ်ရုံတင်မကဘဲ “ ငါကိုယ်တိုင်ကော ပေသလ (စစ်မှန်သော ယဉ်ကျေးသူ) လား၊ ဒါမှမဟုတ် အလဇ္ဇီပေသလ (ဟန်ဆောင် ယဉ်ကျေးသူ) လား” ဟု မိမိကိုယ်ကိုယ် အမြဲ ဆန်းစစ်နေရပါမည်။

နိဂုံး

။ အနှစ်ချုပ်ရသော် “ အလဇ္ဇီပေသလ” ဆိုသည်မှာ လူ့လောကကို ဖျက်ဆီးနေသော “ ပိုးဖောက်နေသည့် သစ်သီး” နှင့် တူပါသည်။ အပြင်ပန်းတွင် လှပသော်လည်း အတွင်း၌ ဆွေးမြည့်နေတတ်သည်။ စစ်မှန်သော လူမှုစီးပွား တိုးတက်မှုနှင့် တည်ငြိမ်မှုသည် ဟန်ဆောင်မှုများပေါ်တွင် တည်ဆောက်၍ မရနိုင်ပါ။ အပြင်ပန်းထက် အတွင်းစိတ်နှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားကို ရှေ့တန်းတင်သည့် နေ့မှသာလျှင် အရှင်တို့၏ လူမှုဘဝသည် ပိုမို လုံခြုံစိတ်ချရသော ကမ္ဘာကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာမည် ဖြစ်ပါသတည်း။

Loading

Categories
တောမှီရဟန်း

စကားချီး

( လူမှုရေးလောကမှာ အရှက်တရားနဲ့ ကျင့်ဝတ်သိက္ခာရဲ့ အရေးပါပုံကို မီးမောင်းထိုးပြထားတဲ့ ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ကို ရေးသားတင်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။)

🌿လဇ္ဇီပေသလ နှင့် လူ့ဘောင်တန်ဖိုး🌿

တောမှီရဟန်း

နိဒါန်း

။ လောကတွင် လူအဖြစ်ရှင်သန်ရခြင်း၏ တန်ဖိုးသည် ရရှိထားသော ရာထူး၊ အာဏာ သို့မဟုတ် စည်းစိမ်ဥစ္စာများပေါ်တွင်သာ မူတည်သည်မဟုတ်ဘဲ မိမိ၏ စာရိတ္တမဏ္ဍိုင် မည်မျှခိုင်မာသည် ဆိုသည့်အချက်ပေါ်တွင် ပိုမိုအဓိပ္ပာယ်ရှိလှပါသည်။ သာသနာ့ဘောင်တွင် လည်း “လဇ္ဇီပေသလ” ဟူသော ဂုဏ်ပုဒ်သည် ရဟန်းရှင်သူမြတ်တို့အတွက် အလွန်မွန်မြတ်သော စံနှုန်းတစ်ခုဖြစ်သကဲ့သို့၊ လူမှုရေးလောကတွင်လည်း ဤအနှစ်သာရကို လက်ကိုင်ထားခြင်းဖြင့် လူ့ဘဝတန်ဖိုးကို မြှင့်တင်နိုင်ပါသည်။

အရှက်တရားကို မြတ်နိုးခြင်း (လဇ္ဇီ)

။ “ လဇ္ဇီ” ဟူသည် အရှက်ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ မိမိ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ငဲ့ကွက်၍သော်လည်းကောင်း၊ မိမိကို ယုံကြည်အားကိုးကြသူများကို အားနာ၍သော်လည်းကောင်း မကောင်းမှုဟူသမျှကို ပြုလုပ်ရန် ဝန်လေးရှက်နိုးခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ လူမှုဆက်ဆံရေးနယ်ပယ်တွင် မိမိ၏ ပြောဆိုပြုမူမှုများကြောင့် အများကဲ့ရဲ့စရာ ဖြစ်မည်ကို စိုးရိမ်ခြင်း၊ မဟုတ်မမှန်သော နည်းလမ်းဖြင့် အကျိုးအမြတ်ရှာရန် ရှက်ခြင်းတို့သည် လူတစ်ဦးကို စစ်မှန်သော “လူ” ဖြစ်စေသည့် အခြေခံတရားများ ဖြစ်သည်။ အရှက်တရားကို မြတ်နိုးစွာ ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် မိမိကိုယ်ကိုယ် လေးစားခြင်း (Self-respect) ၏ ပြယုဂ်ပင် ဖြစ်သည်။

အကျင့်သိက္ခာဖြင့် တင့်တယ်ခြင်း (ပေသလ)

။ “ ပေသလ” ဟူသည် ချစ်ခင်မြတ်နိုးဖွယ်ကောင်းသော အကျင့်ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ စည်းကမ်းစနစ်ကို တိကျစွာ လိုက်နာပြီး၊ ပတ်ဝန်းကျင်က ကြည့်ရှုသူအပေါင်းကို စိတ်ကြည်နူးစေသော အပြုအမူမျိုး ရှိခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ လူမှုရေးလောကတွင် နေထိုင်ရာ၌ ကိုယ်ကျင့်တရား စင်ကြယ်ရုံသာမက၊ သူတစ်ပါးအပေါ် ကြင်နာယဉ်ကျေးခြင်း၊ စည်းကမ်းရိုသေခြင်းနှင့် တာဝန်ယူမှုရှိခြင်းတို့သည် “ပေသလ” ဂုဏ်ကို ဆောင်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဤကဲ့သို့သော အကျင့်သီလရှိသူကို မြင်တွေ့ရသူတိုင်းသည် အလိုအလျောက် ယုံကြည်လေးစားမှု (Trust and Respect) ပေးအပ်ကြစမြဲ ဖြစ်သည်။

လူမှုဘဝတွင် နေထိုင်၊ ထိန်းသိမ်း၊ စောင့်ရှောက်ရန်

။ ယနေ့ခေတ်ကဲ့သို့ စာရိတ္တတရားများ အားနည်းလာသည့် ကာလတွင် “လဇ္ဇီပေသလ” အနှစ်သာရကို လက်တွေ့ဘဝ၌ ကျင့်သုံးရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

(၁) နေထိုင်ရန်

> မိမိ၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ဟီရိသြတ္တပ္ပ (အရှက်အကြောက်) တရားကို ရှေ့ထား၍ နေထိုင်ရပါမည်။ မျက်ကွယ်တွင်ပင် မကောင်းမှုမပြုခြင်းဖြင့် စစ်မှန်သော အရှက်တရားကို တည်ဆောက်ရပါမည်။

(၂)ထိန်းသိမ်းရန်

> မိမိရရှိထားသော အစဉ်အလာကောင်းများနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို အခိုက်အတန့် သာယာမှုများကြောင့် အပျက်အစီးမခံဘဲ ထိန်းသိမ်းရပါမည်။

(၃)စောင့်ရှောက်ရန်

> မိမိ၏ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် နောင်လာနောက်သား လူငယ်များကိုလည်း အရှက်အကြောက်တရား၏ တန်ဖိုးကို သိရှိနားလည်အောင် စံနမူနာကောင်းများဖြင့် လက်ဆင့်ကမ်း စောင့်ရှောက်ရပါမည်။

နိဂုံး

။ အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော် အရှက်တရားကို မြတ်နိုးတနာ ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် လူ့ဘဝတန်ဖိုးကို အမြင့်ဆုံးသို့ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ပါသည်။ “လဇ္ဇီပေသလ” ဂုဏ်ရည်ကို နှလုံးသွင်းကာ မိမိတို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရားကို သန့်ရှင်းစင်ကြယ်အောင် တည်ဆောက်ကြမည်ဆိုလျှင် မိမိအတွက်သာမက လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးအတွက်ပါ ငြိမ်းချမ်းသာယာသော ကမ္ဘာတစ်ခုကို ဖန်တီးနိုင်မည် ဖြစ်ပါသတည်း။

Loading