Category: တောင်ကလေးဆရာတော်

“ငါ့ရဲ့အမြင်က ဓမ္မနှင့်ညီသလား?”

---

တောင်ကလေးဆရာတော်
(၁.၈.၂၀၂၆) ရက်နေ့။

[ မိမိကိုယ်ကို မေးကြည့်နိုင်သည်
“ငါက လာဘ်ကို လိုချင်တာလား၊ မလိုချင်တာလား?”
“ချီးကျူးခံချင်တာလား?”
“အရိုအသေခံချင်တာလား?”
“သူများက ငါ့ကို အထင်မသေးစေချင်တာလား?”
“လူမမြင်တဲ့အချိန်မှာတောင် အရှက်နဲ့ အကြောက်ရှိသလား?”
“ငါ့ရဲ့ အလိုတွေက သန့်ရှင်းသလား?”
“ငါ့ရဲ့အမြင်က ဓမ္မနှင့်ညီသလား?” ဤမေးခွန်းခုနစ်ခုသည် မိမိစိတ်ကို မိမိပြန်လည်စစ်ဆေးရန် အလွန်ကောင်းသော ဓမ္မမှန်ပြောင်း ဖြစ်ပါသည်။]

မြတ်ဗုဒ္ဓသည် ချစ်အပ်သူနှင့် မချစ်အပ်သူ (သို့မဟုတ်) ရဟန်းတော်များအတွက် ဗုဒ္ဓ၏ လမ်းညွှန်ချက်
ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ သာသနာတော် တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးနှင့် သံဃာ့အဖွဲ့အစည်း၏ သန့်ရှင်းသေချာရေးအတွက် မြတ်ဗုဒ္ဓသည် ရဟန်းတော်များအား နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် သတိပေးဆုံးမတော်မူခဲ့ပါသည်။
ထိုဆုံးမဩဝါဒများအနက် [ ဒီဃနိကာယ်၊အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်၊သတ္တကနိပါတ်၊ ပဏ္ဏာသက ၊ ၁-ဓနဝဂ်
၁-ပဌမပိယသုတ်] တွင် အချင်းချင်း မည်သူ့ကို မြတ်နိုးချစ်ခင်လေးစားရမည်၊ မည်သူ့ကို မချစ်ခင် မလေးစားအပ်ဟု အလွန်ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ ပိုင်းခြားညွှန်ပြထားသည့် သုတ်တစ်သုတ် ဖြစ်ပါသည်။

မြတ်ဗုဒ္ဓသည် သာသနာ့ဘောင်၌ သီတင်းသုံးနေကြသော ရဟန်းတော်များ၏ စိတ်ဓာတ်နှင့် အမူအကျင့်များအပေါ် မူတည်၍ “ချစ်အပ်သူ၏ အရည်အသွေး” နှင့် “မချစ်အပ်သူ၏ အရည်အသွေး” ဟူ၍ အုပ်စုနှစ်စု ခွဲခြားဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ (မှတ်ချက် – ဤနေရာ၌ “ ချစ်အပ်သူ” ဆိုသည်မှာ လေးစားမြတ်နိုးထိုက်သူ၊ ပေါင်းသင်းထိုက်သူကို ဆိုလိုပြီး “ မချစ်အပ်သူ” ဆိုသည်မှာ မလေးစားထိုက်သူ၊ မပေါင်းသင်းထိုက်သူကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။)

၁။ စိစစ်ဖွေရှာ မချစ်အပ်သော ရဟန်း၏ အရည်အသွေးများ
မြတ်ဗုဒ္ဓက အောက်ပါ လက္ခဏာ (၇) ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းကို သီတင်းသုံးဖော်များက မချစ်ခင်အပ်၊ မလေးစားအပ်၊ မထီမဲ့မြင် ပြုထိုက်သူအဖြစ် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

• လာဘ်ကို အလိုရှိခြင်း (လာဘကာမော) – ပစ္စည်းလာဘ်သပ်ပကာကိုသာ မက်မောတောင့်တနေခြင်း။
• အရိုအသေကို အလိုရှိခြင်း (သက္ကာရကာမော) – အရိုအသေပြုခံလိုမှု၊ ကျော်စောသတင်းကြီးလိုမှု နောက်သို့ လိုက်နေခြင်း။
• မထီမဲ့မြင် အပြုခံလိုခြင်း (အနဝညတ္တိကာမော) – အထက်စီးမှ နေလိုပြီး သူတစ်ပါး၏ အလေးအနက်ထားမှုကို စွဲလန်းနေခြင်း။
• အရှက်မရှိခြင်း (အဟိရိကော) – ဒုစရိုက်ပြုရမည်ကို မရှက်စနိုး ဖြစ်ခြင်း။
• အကြောက်မရှိခြင်း (အနုတ္တပ္ပီ) – မကောင်းမှု၏ အကျိုးဆက်ကို မကြောက်ရွံ့ခြင်း။
• ယုတ်မာသော အလိုဆိုးရှိခြင်း (ပါပိစ္ဆော) – မသူတော်တရား၊ မကောင်းသော လောဘဆိုးများ ကိန်းအောင်းနေခြင်း။
• မှားသောအယူရှိခြင်း (မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ) – ကံ-ကံ၏အကျိုးနှင့် သစ္စာတရားအပေါ် မှားယွင်းစွာ ယူဆထားခြင်း။
  ဤဂုဏ်အင်္ဂါများနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သာသနာတော်အတွက် အန္တရာယ်ရှိရုံမျှမက သီတင်းသုံးဖော် ရဟန်းကောင်း ရဟန်းမြတ်များ၏ ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှုကိုလည်း ရရှိနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။

၂။ လေးစားမြတ်နိုး ချစ်အပ်သော ရဟန်း၏ အရည်အသွေးများ
တစ်ဖက်တွင်လည်း မြတ်ဗုဒ္ဓသည် သာသနာ့ဘောင်၌ အတုယူဖွယ်၊ ပေါင်းသင်းထိုက်ဖွယ် လေးစားမြတ်နိုးအပ်သော ရဟန်း၏ ဂုဏ်အင်္ဂါ (၇) ပါးကိုလည်း ဤသို့ မီးမောင်းထိုးပြထားပါသည်။

• လာဘ်ကို အလိုမရှိခြင်း – ပစ္စည်းလာဘ်သပ်ပကာအပေါ် တပ်မက်မှု မရှိခြင်း။
• အရိုအသေကို အလိုမရှိခြင်း – ကျော်စောမှုနှင့် အခြံအရံကို မတောင့်တခြင်း။
• ထိုအရာကို မတောင့်တခြင်း – အထက်စီးမှ စိုးမိုးလိုသည့် မာနတရားများကို စွန့်လွှတ်ထားခြင်း။
• အရှက်ရှိခြင်း (ဟိရိမနျ) – ဒုစရိုက်မှန်သမျှကို ပြုလုပ်ရန် စိတ္တဇအရှက်တရား ရှိခြင်း။
• အကြောက်ရှိခြင်း (ဩတ္တပ္ပီ) – မကောင်းမှု၏ အပြစ်ကို ကြောက်ရွံ့သော အကြောက်တရား ရှိခြင်း။
• အလိုနည်းခြင်း (အပ္ပိစ္ဆော) – ရောင့်ရဲလွယ်ပြီး စိတ်ဆန္ဒ အလိုနည်းခြင်း။
• မှန်ကန်သောအယူရှိခြင်း (သမ္မာဒိဋ္ဌိ) – သစ္စာတရားနှင့် ကံ-ကံ၏အကျိုးကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်လက်ခံခြင်း။
  ဤတရားများနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းတော်သည်သာလျှင် သီတင်းသုံးဖော်တို့၏ ရိုသေမြတ်နိုးမှုကို ခံယူထိုက်ပြီး သာသနာတော်၏ အနှစ်သာရကို ဆောင်ရွက်နိုင်သူ ဖြစ်ပါသည်။

သုံးသပ်ချက်နှင့် သာသနာ့သင်ခန်းစာ
။ ၎င်းသုတ်တော်သည် ရဟန်းတော်များ မိမိတို့၏ စိတ်ဓာတ်နှင့် အမူအကျင့်ကို အမြဲမပြတ် ပြန်လည်စိစစ်ရန်အတွက် ကိုယ်တော်တိုင် ပေးသနားခဲ့သော “ ဝိညာဉ်ရေးရာ မှန်ချပ်” တစ်ချပ် ဖြစ်ပါသည်။
သပိတ်တစ်လုံး၊ သင်္ကန်းသုံးထည်ဖြင့် လောကီစည်းစိမ်ကို စွန့်လွှတ်လာသော ရဟန်းတစ်ပါးအနေဖြင့် သာသနာ့ဘောင်သို့ ရောက်ရှိပြီးမှ လာဘ်သပ်ပကာ၊ အခြံအရံနှင့် မာနတရားတို့နောက်သို့ ပြန်လည်လိုက်ပါသွားပါက ဗုဒ္ဓ၏ အဆုံးမနှင့် ဝေးကွာသွားမည် ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ဤသုတ်တော်၏ အနှစ်သာရမှာ ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် လာဘ်၊ သက္ကာရ၊ အခြံအရံတို့၌ တပ်မက်မှု မရှိဘဲ၊ ဟိရီ-ဩတ္တပ္ပ အရှက်အကြောက်တရားကို လက်ကိုင်ထားကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ အယူမှန်ဖြင့် အလိုနည်းပါးစွာ သီတင်းသုံးနေထိုင်ခြင်းသည်သာ သာသနာတော် တည်တံ့ရေးနှင့် မိမိကိုယ်တိုင်၏ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း အစစ်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း ဓမ္မအလင်းပြပေးလျက် ရှိပေသတည်း။

🍀နာလန္ဒာသို့ လမ်းခရီး🍀~~~~~~~~~~~~~~~~~

တောင်ကလေးဆရာတော်

(၁၇.၇.၂၀၂၆) ရက်နေ့။

[ပါဠိနှင့် သက္ကတပညာရှာဖွေရေး အိန္ဒိယခရီးသွားမှတ်တမ်း]

နိဒါန်း

လူတစ်ဦး၏ ဘဝခရီးတွင် တချို့ခရီးများသည် နေရာတစ်ခုမှ နေရာတစ်ခုသို့ ရွေ့လျားသွားခြင်းသာ ဖြစ်သော်လည်း၊ တချို့ခရီးများမှာ အတွေးအခေါ်၊ အသိပညာနှင့် စိတ်ဝိညာဉ်တို့ကို ပြောင်းလဲပေးသည့် ခရီးများဖြစ်ကြသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အရှင်၏ အိန္ဒိယခရီးသည် ထိုသို့သော ခရီးမျိုးဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုခရီး၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပါဠိဘာသာနှင့် သက္ကတဘာသာတို့၏ မူရင်းအရင်းအမြစ်ကို သိရှိနားလည်ရန်၊ နှစ်ဘာသာအကြား ဆက်နွယ်မှုကို လေ့လာရန်နှင့် ဗုဒ္ဓစာပေများ၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ နားလည်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။

ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ မူရင်းကျမ်းစာများကို ပါဠိဘာသာဖြင့် ရေးသားထားပြီး၊ အိန္ဒိယဒဿန၊ ဗုဒ္ဓဒဿနနှင့် မဟာယာနကျမ်းစာအများစုကို သက္ကတဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသည်။ ထို့ကြောင့် ပါဠိနှင့် သက္ကတကို နားလည်ခြင်းသည် ဗုဒ္ဓစာပေအမွေအနှစ်၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သဘောပေါက်ရန် အရေးကြီးလှသည်။

ဤခရီးသည် ပညာရေးခရီးသာမက၊ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဘဝတော်နှင့် ဆက်စပ်နေသော ဗုဒ္ဓဝင်နေရာများကို မျက်မြင်တွေ့ရှိခွင့်ရသည့် သာသနာရေးခရီးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

⸻

ရန်ကုန်မှ ဘန်ကောက်သို့

၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အရှင်သည် ရန်ကုန်မြို့မှ စတင်ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ထိုခေတ်ကာလတွင် ပြည်ပသို့ သာသနာရေးနှင့် ပညာရေးခရီးထွက်ခြင်းသည် ယနေ့ကဲ့သို့ လွယ်ကူလှသည် မဟုတ်ပေ။ သို့သော် ပညာရှာလိုသော စိတ်ဆန္ဒသည် အခက်အခဲအားလုံးကို ကျော်ဖြတ်နိုင်စေသည်။

ပထမဦးစွာ ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဘန်ကောက်မြို့သည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ အထွန်းကားဆုံး မြို့တော်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့အနှံ့တွင် ရှေးဟောင်းဘုရားကျောင်းများ၊ စေတီများနှင့် ကျောင်းတိုက်များကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။

သို့သော် ထိုစဉ်က အရှင်၏ စိတ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဝင်မြေများဆီသို့သာ အာရုံစိုက်နေခဲ့သည်။

⸻

ဘန်ကောက်မှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကလကတ္တားမြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ကလကတ္တားသည် အိန္ဒိယအရှေ့ပိုင်း၏ အရေးပါသော မြို့ကြီးတစ်မြို့ဖြစ်ပြီး ဗြိတိသျှအိန္ဒိယခေတ်က မြို့တော်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့်လည်း သမိုင်းကြောင်းအရ ဆက်စပ်မှုများစွာ ရှိခဲ့သည်။

ကလကတ္တားမြန်မာကျောင်းသည် ပြည်ပရောက် မြန်မာရဟန်းတော်များ၊ ပညာသင်သံဃာများနှင့် ဘုရားဖူးခရီးသည်များအတွက် အရေးပါသော နားခိုရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

ထိုနေရာတွင် ခေတ္တတည်းခိုပြီးနောက် အရှင်သည် ဗုဒ္ဓဂယာသို့ ခရီးဆက်ခဲ့သည်။

⸻

ဗုဒ္ဓဂယာ — ဗုဒ္ဓဂယာသည်

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအတွက် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အထွတ်အမြတ်ဆုံး နေရာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။

ဘီစီ ၆ ရာစုခန့်တွင် သက္ကမုနိဘုရားအလောင်းတော် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားသည် ဤနေရာရှိ ဗောဓိပင်အောက်တွင် ထိုင်ကာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရရှိတော်မူခဲ့သည်။

ယနေ့တွင် ဗုဒ္ဓဂယာရှိ မဟာဗောဓိစေတီတော်နှင့် ဗောဓိပင်သည် ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းတွင် ပါဝင်လျက်ရှိသည်။

ဗောဓိပင်၏ အရိပ်အောက်တွင် ထိုင်ရင်း အရှင်သည် နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ကျော်အကြာက ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဗုဒ္ဓဝင်ဖြစ်ရပ်များကို စိတ်ကူးထဲတွင် မြင်ယောင်နေမိသည်။

⸻

မဟာဗောဓိညောင်ပင်အောက်၌ ဆံချခြင်း

နွေရာသီ၏ အပူဒဏ်သည် ပြင်းထန်လှသော်လည်း၊ အရှင်သည် မဟာဗောဓိညောင်ပင်အောက်တွင် ဆံချခဲ့သည်။

ထို့နောက် ဗုဒ္ဓဂယာမြန်မာကျောင်းရှိ ခဏ္ဍသိမ်တော်၌ သိက္ခာတင်ခဲ့သည်။

ထိုသိက္ခာတင်ပွဲတွင် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့ရှိ အမိတာရာမကျောင်းတိုက်မှ ဆရာတော်ကြီးလည်း တက်ရောက်ချီးမြှင့်တော်မူခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် ဉာဏ်တော်ပွင့်ရာ မြေ၌ သာသနာ့အမွေအနှစ်ကို ဆက်ခံခွင့်ရခြင်းသည် ဘဝတစ်လျှောက် မမေ့နိုင်သော အမှတ်တရတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

⸻

နေရဉ္ဇရာမြစ်နှင့် သုဇာတာရွာ

ဗုဒ္ဓဂယာအနီးတွင်နေရဉ္ဇရာမြစ် တည်ရှိသည်။

ဗုဒ္ဓဘုရားအလောင်းတော်သည် ဒုက္ခရောက်ကျင့်စဉ် ခြောက်နှစ်ကြာ ကျင့်ကြံတော်မူပြီးနောက် ဤမြစ်တွင် ရေချိုးတော်မူခဲ့သည်ဟု ဗုဒ္ဓဝင်ကျမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။

ထို့နောက် သုဇာတာရွာမှ သုဇာတာသူဌေးသမီး ပူဇော်သော နို့ဆွမ်းကို ခံယူတော်မူပြီး မဇ္ဈိမပဋိပဒါ လမ်းစဉ်ကို ရွေးချယ်တော်မူခဲ့သည်။

ယနေ့တွင် သုဇာတာစေတီနှင့် ရှေးဟောင်းအုတ်တောင်များကို တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။

⸻

ဒုင်္ဂေသဝရီတောင်

ဗုဒ္ဓဂယာအနီးရှိ ဒုင်္ဂေသဝရီတောင်သည် ဗုဒ္ဓဘုရားအလောင်းတော် ဒုက္ခရောက်ကျင့်စဉ် ကျင့်ကြံခဲ့သော နေရာအဖြစ် ယုံကြည်ထားကြသည်။

ဂူငယ်လေးများအတွင်းတွင် ထိုင်တော်မူခဲ့သော ဘုရားအလောင်းတော်၏ ရုပ်တုများကို ယနေ့တိုင် ဖူးမြင်နိုင်သည်။

⸻

မိဂဒါဝုန် — ဗုဒ္ဓဂယာမှတစ်ဆင့်

အရှင်သည် ဗာရာဏသီမြို့အနီးရှိ မိဂဒါဝုန်သို့ ကြွရောက်ခဲ့သည်။

မိဂဒါဝုန် (ယနေ့ ဆာရနတ်) သည် မြတ်စွာဘုရားရှင်က ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးအား ဓမ္မစကြာတရားတော်ကို ပထမဆုံး ဟောကြားတော်မူရာ နေရာဖြစ်သည်။

ဤနေရာတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ သမိုင်းသည် စတင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

ဓမ္မေခစေတီတော်၊ အသောကမင်းတိုင်နှင့် ရှေးဟောင်းဝိဟာရအကြွင်းအကျန်များကို တွေ့မြင်ရသည်။

⸻

ရာဇဂြိုဟ် — မဂဓတိုင်း၏‌ ရှေးမြို့တော်

မိဂဒါဝုန်မှ ထွက်ခွာပြီးနောက် အရှင်သည် ရာဇဂြိုဟ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ရာဇဂြိုဟ်သည် မဂဓတိုင်း၏ ရှေးဟောင်းမြို့တော်ဖြစ်ပြီး ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး စိုးစံခဲ့သော မြို့ဖြစ်သည်။

ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်သည် ဤမြို့၌ မကြာခဏ သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည်။

⸻

ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်သည်

ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်သည် ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးက ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်အား ပထမဆုံး လှူဒါန်းခဲ့သော ကျောင်းတော်ဖြစ်သည်။

ဤနေရာသည် ဗုဒ္ဓသာသနာသမိုင်းတွင် အရေးပါသော မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

⸻

ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်

ရာဇဂြိုဟ်မြို့အနီးရှိ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်သည် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် မကြာခဏ သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သော နေရာဖြစ်သည်။

သဒ္ဓမ္မပုဏ္ဍရိကသုတ် အပါအဝင် တရားတော်များစွာကို ဤတောင်ပေါ်တွင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။

⸻

သတ္တပဏ္ဏိဂူနှင့် ပထမသံဂါယနာ

ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ပြီးနောက် ပထမသံဂါယနာကို ရာဇဂြိုဟ်ရှိ သတ္တပဏ္ဏိဂူတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။

မဟာကဿပမထေရ် ဦးဆောင်၍ ရဟန္တာ ငါးရာတို့က ဗုဒ္ဓဝင်နှင့် ဝိနည်းပိဋကတ်တော်တို့ကို စုစည်းသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။⸻

နာလန္ဒာ — ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး တက္ကသိုလ်ကြီးတစ်ခု

ရာဇဂြိုဟ်မှအနည်းငယ်သာ ဝေးသော နာလန္ဒာသည် ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး တက္ကသိုလ်ကြီးများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ခရစ်နှစ် ၅ ရာစုမှ ၁၂ ရာစုအထိ ပညာရေးဗဟိုအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး၊ ဗုဒ္ဓဒဿန၊ သဒ္ဒါ၊ ဆေးပညာ၊ သင်္ချာ၊ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် ဒဿနပညာရပ်များကို သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။

တရုတ်ဘုန်းတော်ကြီး ရှုန်ဇန်း (Xuanzang) နှင့် ယီကျင်း (Yijing) တို့လည်း ဤနေရာတွင် ပညာသင်ယူခဲ့ကြသည်။⸻

ပါဠိနှင့် သက္ကတပညာ သင်ယူခြင်း

နဝနာလန္ဒာ မဟာဝိဟာရတွင် အရှင်သည် ပါဠိနှင့် သက္ကတဘာသာတို့ကို လေ့လာခဲ့သည်။

ပါဠိဘာသာသည် ထေရဝါဒကျမ်းစာများ၏ ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး၊ သက္ကတဘာသာသည် အိန္ဒိယဒဿနနှင့် မဟာယာနစာပေများ၏ အဓိကဘာသာဖြစ်သည်။

ဝေါဟာရ၊ သဒ္ဒါနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုများကို လေ့လာရာတွင် အလွန်စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းခဲ့သည်။

⸻

ပညာသင်သံဃာ အနည်းငယ်သာရှိသည့် ကာလထိုစဉ်က နဝနာလန္ဒာတွင် မြန်မာစာသင်သံဃာ အလွန်နည်းပါးခဲ့သည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်မှ ရဟန်းတော်တစ်ပါးနှင့် ကရင်ပြည်နယ်မှ ရဟန်းတော်တစ်ပါး စုစုပေါင်း နှစ်ပါးသာ ပညာသင်ယူနေကြသည်။

ထိုကာလသည် ပြည်ပပညာသင်မှုအတွက် စိန်ခေါ်မှုများစွာ ရှိနေသည့် အချိန်ကာလဖြစ်သည်။

⸻

မဒရပ်မှ သီရိလင်္ကာ

သုံးလခန့် လေ့လာသင်ယူပြီးနောက် အရှင်သည် မဒရပ် (ယနေ့ ချန်နိုင်း) သို့ ကြွရောက်ခဲ့သည်။

ထိုမှတစ်ဆင့် သီရိလင်္ကာသို့ ကူးခဲ့သည်။သီရိလင်္ကာသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာ အထွန်းကားဆုံး နိုင်ငံများထဲမှ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။

အနုရာဓပူရ၊ ပိုလိုန်နာရုဝနှင့် ကန်ဒီမြို့တို့တွင် သာသနာ့အမွေအနှစ်များစွာ တည်ရှိနေသည်။

⸻

ထိုင်းနိုင်ငံရှိပညာရေးလေ့လာမှု

သီရိလင်္ကာမှ ပြန်လာပြီးနောက် အရှင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် စူဠာလွန်ကွန်တက္ကသိုလ်နှင့် မဟာစူဠာလွန်ကွန်ရာဇဝိဒ္ဓယာလယတက္ကသိုလ်တို့၏ ပညာရေးစနစ်များကို လေ့လာခဲ့သည်။

ဝပ်အရုဏ်၊ ဝပ်မဟာထနှင့် တရားအားထုတ်ရေးကျောင်းများသို့လည်း သွားရောက်ခဲ့သည်။

⸻

ကမ္ဘောဒီးယားနှင့်လောနိုင်ငံ

ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရှိ အင်္ဂကော်ဒေသနှင့် လောနိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများကို လေ့လာခဲ့သည်။

ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှုများသည် နိုင်ငံနယ်နိမိတ်များကို ကျော်လွန်၍ အချင်းချင်း ဆက်စပ်နေကြောင်းကို တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။

⸻

နိဂုံး

ဤခရီးသည် နိုင်ငံခြားခရီးတစ်ခုမျှသာ မဟုတ်ခဲ့ပေ။

၎င်းသည် ပညာရှာဖွေရေးခရီး၊ သာသနာ့အမွေအနှစ်ကို ရှာဖွေရေးခရီး၊ စိတ်ဝိညာဉ်ကို ပြန်လည်သန့်စင်ပေးသည့် ခရီးတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓဂယာ၏ ဗောဓိပင်အရိပ်၊ မိဂဒါဝုန်၏ တရားဓမ္မအသံ၊ ရာဇဂြိုဟ်၏ တောင်တန်းများ၊ နာလန္ဒာ၏ ပညာရောင်ခြည်များသည် ယနေ့တိုင် စိတ်အတွင်း၌ ထင်ဟပ်နေဆဲဖြစ်သည်။

ပါဠိနှင့် သက္ကတဘာသာတို့၏ ဆက်နွယ်မှုကို နားလည်လာသကဲ့သို့၊ ဗုဒ္ဓသာသနာ၏ အမြစ်အရင်းနှင့် အရှေ့တိုင်းယဉ်ကျေးမှု၏ နက်ရှိုင်းမှုကိုလည်း ပိုမိုသဘောပေါက်လာခဲ့သည်။

အိန္ဒိယ၊ သီရိလင်္ကာ၊ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် လောနိုင်ငံများသို့ ဤခရီးသည် ဘဝတစ်လျှောက် မမေ့နိုင်သော ပညာရေးနှင့် သာသနာရေး ခရီးရှည်ကြီးအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထိုက်ပေသည်။

“ပညာကိုရှာဖွေသူအတွက် ခရီးလမ်းသည် အဆုံးမရှိသကဲ့သို့၊ သာသနာ၏ အလင်းရောင်သည်လည်း နယ်နိမိတ်မရှိပေ။”။

ဓမ္မမိတ်ဆွေများအားလုံးကိုလေးစားစွာဖိတ်ကြားပါသည်။

🙏တောင်ကလေးဆရာတော်အရှင်ပညာသာမိ🙏

(၆၆)နှစ်မြောက်ဝိဇာတမွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်….ကရင်ပြည်နယ် ၊ဘားအံမြို့နယ်၊သုဓမ္မာဂိုဏ်းလုံးဆိုင်ရာ သာသနာဓဇအသင်းကြီးက ကြီးမှူးကျင်းပသော

စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် ဆုနှင်းသဘင် (၂၀၂၆) ခုနှစ်

သာသနဇောတကစာမေးပွဲ.

ပထမကြီးတန်း။

ပထမလတ်တန်း။

ပထမငယ်တန်း။

အခြေပြု မူလတန်း။

စာစုတန်း။

သာမဏေသိက္ခာတန်း။

သီလရှင် ကျင့်ဝတ်သိက္ခာတန်း။

သုတမယတန်း။

ဓမ္မ ဂဝေသီတန်း။

စာအောင်ဆု အောင်မြင်သူ (၃၂၉) ပါး။

ကြီးကြပ်အကျိုးတော်ဆောင်(၅၅)ပါး

စုစုပေါင်း (၃၈၄ )ပါးအတွက်ဆုနှင်းသဘင်ကို

(၁၄ -၇ -၂၀၂၆ )နေ့ နေ့လည် (၁)နာရီ တွင်ကျင်းပမည်ဖြစ်ပါကြောင်းဓမ္မမိတ်ဆွေများအားလုံးကိုလေးစားစွာဖိတ်ကြားပါသည်။

#ပညာဉာဏ်အားကောင်းသောသူများဖြစ်ပါစေ။

၁၄-၇-၂၀၂၆

#Photo Credit – Wine Way

🌿“ဘုရားက အသားစားဖို့ ခွင့်ပြုခဲ့တယ်” ဆိုသည့် စကား၏ နောက်ကွယ်မှ အမှန်တရား🌿~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသပါဠိတော်၁-ဂဟပတိဝဂ်။ ၅-ဇီဝကသုတ်

____________

ရေးသူ = တောင်ကလေးဆရာတော်

(၂၉.၆.၂၀၂၆) ရက်နေ့။

နိဒါန်း

။ ယနေ့ခေတ် လူမှုပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရဟန်းသံဃာတော်များအား အသားဟင်းများဖြင့် ဆွမ်းဆက်ကပ်လှူဒါန်းခြင်းသည် သာမန်ရိုးရိုးအစဉ်လာဖြစ်စဉ်တစ်ခုကဲ့သို့ ဖြစ်နေပါသည်။ ထိုသို့ ကပ်လှူကြရာတွင် အချို့ကလည်း “မြတ်ဗုဒ္ဓကိုယ်တိုင်က အသားစားခွင့်ပြုထားတာပဲ” ဟု အလွယ်တကူ ကောက်ချက်ချ ပြောဆိုလေ့ရှိကြသည်။ သို့သော် ထိုသို့ ခွင့်ပြုရခြင်း၏ နောက်ကွယ်မှ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ တကယ့်အလိုတော်နှင့် ပညတ်ချက် အစစ်အမှန်ကိုမူ သေချာစွာ သတိမပြုမိကြသည်က များလှပါသည်။

။ အမှန်စင်စစ် ပိဋကတ်တော်လာ “ဇီဝကသုတ်” ကို အစအဆုံး သေချာစွာ လေ့လာဖတ်ရှုကြည့်လျှင် ဘုရားရှင် ဟောကြားလိုသည့် အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ “အသားစားခြင်းကို အားပေးရန်” မဟုတ်ဘဲ၊ “မိမိကြောင့် အသက်သတ်ခြင်း မဖြစ်စေရန်” သာ ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစွာ သိရှိနိုင်ပါသည်။

မြတ်ဗုဒ္ဓသည် ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် အသားတစ်စုံတစ်ခုကို လက်ခံသုံးဆောင်နိုင်ရန်အတွက် အောက်ပါအခြေအနေ (၃) မျိုးနှင့် ပြည့်စုံရန် သတ်မှတ်ပေးထားတော်မူခဲ့သည်။

(၁) အဒိဋ္ဌ (မမြင်ရခြင်း)မိမိအတွက် ရည်ရွယ်၍ သတ်နေသည်ကို မမြင်ရခြင်း။

(၂) အသုတ (မကြားရခြင်း)မိမိအတွက် ရည်ရွယ်၍ သတ်သည်ဟု မကြားရခြင်း။

(၃) အပရိသင်္ကိတ (သံသယမရှိခြင်း)မိမိအတွက် ရည်ရွယ်၍ သတ်ထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သံသယမရှိခြင်း။

ဤအချက် (၃) ချက်နှင့် ကိုက်ညီမှသာ ထိုအသားကို “အပ်စပ်သောအသား (ပရိဘောဂ)” အဖြစ် ခွင့်ပြုတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ရဟန်းတော်အတွက် သီးသန့်ရည်စူး၍ သတ်ဖြတ်ထားသည့် အသားလုံးဝ မဖြစ်ရခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

ထို့ထက် ပို၍သတိထားရမည့်အချက်မှာ မြတ်ဗုဒ္ဓသည် ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမများ၏ အကျိုးစီးပွားအပေါ် မည်မျှအထိ ဂရုစိုက်တော်မူခဲ့သည်ဆိုသည့် အချက်ဖြစ်သည်။ တစ်စုံတစ်ယောက်က “ဒီနေ့ ဘုန်းကြီးကြွလာမှာမို့ ကြက်တစ်ကောင်၊ ငါးတစ်ကောင် သတ်လိုက်စမ်း” ဟု ပြောဆိုလုပ်ကိုင်လျှင် ထိုလုပ်ရပ်သည် ကုသိုလ်မဖြစ်ရုံမျှမက ကြီးမားသော အကုသိုလ်ဖြစ်ကြောင်း မြတ်ဗုဒ္ဓက ရှင်းလင်းစွာ ဟောကြားထားသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် အောက်ပါ အပြစ်ငါးပါး တိုင်တိုင် ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း ဇီဝကသုတ်၌ ပြဆိုထားသည်

၁။ သတ်ရန်အတွက် (အကုသိုလ်ဖြစ်မည့် စကားကို) စေခိုင်းရခြင်း။

၂။ သတ္တဝါကို ဖမ်းဆီးချည်နှောင်ခြင်းကြောင့် ၎င်းအား ဆင်းရဲခြင်းကို ဖြစ်စေခြင်း။

၃။ သတ်ရန်အတွက် အမိန့်ပေးစေခိုင်းရခြင်း။

၄။ အသတ်ခံရသည့် သတ္တဝါအား ပြင်းထန်သော ဆင်းရဲဒုက္ခကို ခံစားစေခြင်း။

၅။ နောက်ဆုံးတွင် ဘုရားနှင့် သံဃာတော်များအား မအပ်စပ်သော အသားဖြင့် ကပ်လှူခြင်း ဖြစ်စေခြင်း။

ထို့ကြောင့် “ဘုန်းကြီးကြွလာလို့ ကြက်တစ်ကောင် သတ်လိုက်တယ်” ဆိုသည့် စကားနှင့် လုပ်ရပ်သည် ဂုဏ်ယူစရာ လုံးဝမဟုတ်ဘဲ၊ မြတ်ဗုဒ္ဓသတိပေးထားသည့် အကုသိုလ် လမ်းမှားထဲသို့ သက်ဆင်းသွားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း မြတ်ဗုဒ္ဓသည် ရဟန်းတော်များ၏ စိတ်နေစိတ်ထားနှင့် ပတ်သက်၍ သီးသန့်သွန်သင် ဆုံးမထားတော်မူခဲ့သည်။ ရဟန်းတော်တစ်ပါးသည် ဆွမ်းဘုဉ်းပေးသည့်အခါ

“နောင်လည်း ဤကဲ့သို့ ဟင်းကောင်းများ ရပါစေ” ဟု မျှော်လင့်တောင့်တခြင်း မရှိရပါ။ အရသာအပေါ်၌ စွဲလမ်းမက်မောခြင်း မရှိရပါ။ ဒါယကာအပေါ်၌ တွယ်တာခြင်း မရှိရပါ။ အစာကို ကိလေသာပွားများရန် မဟုတ်ဘဲ ဆေးဝါးကဲ့သို့ သဘောထားကာ ကိုယ်ခန္ဓာ တည်တံ့ရုံမျှသာ မှီဝဲရမည် ဖြစ်သည်။

နိဂုံး

အရှင်တို့၏ဇီဝကသုတ်၏ အဓိက ဦးတည်ချက်မှာ “အသားစားရေး၊ မစားရေး” ဟူသော အချက်ထက် သတ္တဝါတို့၏ အသက်ကို တန်ဖိုးထားရေး၊ ကရုဏာပွားများရေး၊ ဒါယကာများ အကုသိုလ်မဖြစ်စေရေးနှင့် ရဟန်းတော်များ အရသာအပေါ် စွဲလမ်းမှုမရှိစေရေးတို့သာ ဖြစ်ပါသည်။

ယနေ့ခေတ်တွင် ရဟန်းတော်များ ကြွရောက်လာ၍ သီးသန့် သတ္တဝါတစ်ကောင်ကို သတ်ဖြတ်ကာ ဧည့်ခံခြင်းကို ကုသိုလ်ထူးလှသည်ဟု ထင်မှတ်မှားနေကြသူများ ရှိနေသေးပါက ဇီဝကသုတ်ကို တစ်ခေါက်ပြန်လည် ဖတ်ရှုဆင်ခြင်သင့်ပါသည်။ မြတ်ဗုဒ္ဓအလိုရှိတော်မူသည်မှာ သံဃာတော်များကို အသားဟင်းများများ ကျွေးမွေးရန် မဟုတ်ဘဲ၊ သံဃာတော်များကို အကြောင်းပြု၍ သတ္တဝါတစ်ကောင်မျှပင် အသက်မသေကြေစေရန် ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမူကား ဗုဒ္ဓသာသနာတော်၏ နှလုံးသားသည် “အစာအာဟာရ” ပေါ်၌ မတည်ဘဲ၊ သတ္တဝါဝေနေယျအပေါင်းအပေါ် ထားရှိသည့် “ကရုဏာတရား” အပေါ်၌သာ ခိုင်မာစွာ တည်ရှိနေသောကြောင့် ဖြစ်ပါသတည်း။

🌿ဈာန၏အထွတ်အထိပ်နှင့် ကာမဘုံသား၏ တရားသိမှတ်မှု🌿

တောင်ကလေးဆရာတော်

(၁၀.၆.၂၀၂၆) ရက်နေ့။

🌿 နိဒါန်း

။ ဗုဒ္ဓတရားတော်အတွင်း၌ “ဈာန ” ဟူသည်မှာ စိတ်ကို အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စွာ စုစည်းထားနိုင်သော နက်ရှိုင်းသည့် သမာဓိအဆင့်များကို ဆိုလိုသည်။ လူသားတို့၏နေ့စဉ်စိတ်သည် အာရုံများစွာကြားတွင် ပြန့်ကျဲနေသော်လည်း၊ သမာဓိအားကောင်းလာသောအခါ စိတ်သည် တဖြည်းဖြည်း တည်ငြိမ်သန့်ရှင်းလာပြီး ဈာန်အဆင့်များကို တက်လှမ်းနိုင်လာသည်။ကာမဘုံအတွင်းရှိ သာမန်လူသားတစ်ဦးသည် မိမိ၏ သမထဘာဝနာ၊ဝိပဿနာ ဘာဝနာများ လေ့ကျင့်မှုဖြင့် မည်သည့် သမာဓိအမြင့်ဆုံး အဆင့်အထိ တက်လှမ်းနိုင်သနည်း၊ ထိုဈာန်သမာဓိသည် တရားသိမြင်မှု (ဝိပဿနာ) အတွက် မည်သို့ အထောက်အကူပြုသနည်း ဟူသည်ကို ဤစာဆောင်းပါးတွင် ရှင်းလင်းတင်ပြပါမည်။

( ရူပဈာန်(၄) ဆင့်ကာမဘုံသားနှင့်

ဈာန၏အဆင့်များ

။ လူသားများသည် ကာမဘုံအတွင်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ထိုဘုံ၌ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ စိတ် ဟူသော အာရုံခံအင်္ဂါများမှတစ်ဆင့် အမြဲတမ်း ကာမဂုဏ်အာရုံအသစ်များကို ဆွဲယူခံစားနေရသဖြင့် စိတ်သည် သဘာဝအားဖြင့် ပြန့်ကျဲလွယ်ပြီး မတည်ငြိမ်တတ်ပေ။သို့သော် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား (Samādhi practice) ကို စနစ်တကျ အားထုတ်လာသောအခါ စိတ်သည် တဖြည်းဖြည်း စုစည်းလာပြီး ဈာန်သမာဓိများကို ရရှိလာသည်။ ၎င်းတွင် ရုပ်အာရုံကို အခြေခံသည့် ရူပဈာန် (၄) ဆင့် ရှိသည်။

ပထမဈာန်

> ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ ဟူသော ဈာန်အင်္ဂါ ၅ ပါးနှင့် ပြည့်စုံသည်။

ဒုတိယဈာန်

> ဝိတက်၊ ဝိစာရ ငြိမ်းသွားပြီး ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ သာ ရှိတော့သည်။

တတိယဈာန်

> ပီတိ ငြိမ်းသွားပြီး သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ သာ ရှိတော့သည်။ စတုတ္ထဈာန်> သုခ (ချမ်းသာ) ပါ ငြိမ်းသွားပြီး ဥပက္ခာ (အညီအမျှမြင်မှု) နှင့် ဧကဂ္ဂတာ သာ ရှိတော့သည်။

စတုတ္ထဈာန်

(ရူပသမာဓိ၏ အထွတ်အထိပ်)

။ ဤရူပဈာန်လေးဆင့်အနက်တွင် စတုတ္ထဈာန် (Fourth Jhāna) သည် ရုပ်အခြေခံသမာဓိ၏ အဆင့်မြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်သောအခါ ဝမ်းသာမှု (သောမနဿ) နှင့် ကိုယ်စိတ်ချမ်းသာမှု (သုခ) များပါ တဖြည်းဖြည်း ငြိမ်းသက်သွားသည်။ စိတ်သည် အလွန်တည်ငြိမ်၍ တုန်လှုပ်မှု မရှိတော့ပေ။” ဥပက္ခာ (Upekkhā)” ဟုခေါ်သောအလယ်အလတ် သဘောထားဖြင့် အာရုံကို ငြိမ်းချမ်းစွာ စောင့်ကြည့်နေသည်။ ဝင်လေထွက်လေ (အဿာသ ပဿာသ) အသက်ရှူခြင်းတောင် ချုပ်ငြိမ်းသွားသည်အထိ စိတ်တည်ငြိမ်မှု အလွန်မြင့်မားသည်။

အထက်အဆင့် (အရူပဈာန်) များသို့ လမ်းဖွင့်ခြင်း

။ စတုတ္ထဈာန်သည် ရူပဈာန်၏ လမ်းဆုံးဖြစ်သော်လည်း၊ ကာမဘုံသား လူသားများအတွက် အမြင့်ဆုံးအဆင့် မဟုတ်သေးပါ။ စတုတ္ထဈာန်သမာဓိကို အခြေခံ၍ စိတ်ကို ရုပ်အာရုံမှ လုံးဝလွတ်မြောက်စေကာ အရူပဈာန် (Formless Jhāna) ၄ ဆင့် ဖြစ်သော

၁။ အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်

၂။ ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်

၃။ အာကိဉ္စညာယတနဈာန်

၄။ နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်အထိ ဆက်လက် တက်လှမ်းနိုင်သည်။ထို့ကြောင့် ကာမဘုံသား လူသားတစ်ဦး ရရှိနိုင်သော သမာဓိ၏ အထွတ်အထိပ်မှာ “ အဋ္ဌသမာပတ်” (ဈာန် ၈ ပါး) ဖြစ်သည်။

ဈာန်သမာဓိမှသည် တရားသိမှတ်မှု (ဝိပဿနာ) သို့

။ ကျမ်းစာအာဘော်များအရ ဈာန်သမာဓိ ရရှိရုံမျှဖြင့် သံသရာမှ မလွတ်မြောက်နိုင်သေးပါ။ ဈာန်သည် ကိလေသာများကို ခေတ္တမျှသာ ဖိနှိပ်ထားနိုင်သော (ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်) သဘောသာ ရှိသည်။ တကယ့် တရားစစ် တရားမှန်ကို သိမှတ်ရန် (ဝိပဿနာ ကူးရန်) အတွက်မူ စတုတ္ထဈာန် (သို့မဟုတ်) မိမိရရှိထားသော ဈာန်သမာဓိတစ်ခုခုမှ ထကာ၊ ထိုဈာန်စိတ်၊ ဈာန်စေတသိက် နာမ်တရားများနှင့် ရုပ်တရားတို့၏ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ လက္ခဏာရေးသုံးပါးကို ပြန်လည်ရှုမှတ်ရမည်။ ထိုသို့ ရှုမှတ်နိုင်မှသာလျှင် စိတ်သည် ကာမဘုံ၊ ရူပဘုံ၊ အရူပဘုံဟူသော ဘဝသုံးပါးလုံးကို ကျော်လွန်ပြီး နိဗ္ဗာန်တရားကို မျက်မှောက်ပြုမည့် “ မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်” သို့ ကူးမြောက်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

နိဂုံး

။ နိဂုံးအနေဖြင့်ဆိုရသော် ကာမဘုံသား လူသားတစ်ဦးအနေဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်လျှင် အမြင့်ဆုံး ဈာန်သမာဓိဖြစ်သော အဋ္ဌသမာပတ် (ဈာန် ၈ ပါး) အထိ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ သို့သော် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ပန်းတိုင်ဖြစ်သော တရားသိမှတ်မှုအတွက်မူ ဈာန်သမာဓိသည် “ အလုပ်လုပ်ရန် အားကောင်းသော လက်နက်” သာ ဖြစ်သည်။ထိုသမာဓိအင်အားကို အခြေခံ၍ ဝိပဿနာဉာဏ်လမ်းကြောင်းသို့ ဆက်လက်လျှောက်လှမ်းမှသာလျှင် စစ်မှန်သော ဘဝလွတ်မြောက်မှုကို ရရှိနိုင်မည် ဖြစ်ပေသတည်း။