မဟာပညာ
ကရင်ရိုးရာချည်ဖြူဖွဲ့မင်္ဂလာ
ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့
တောင်ကလေး (ဖလုံပညာတဝေါင့်)
၄၀ – ကြိမ်မြောက်
(ဖၠုံထူရူ့လာခုဂ်ခါင်ႋစူး)
ကရင်ရိုးရာချည်ဖြူဖွဲ့မင်္ဂလာအခမ်းအနားကို
ကရင်အမျိုးသားနှစ်သစ်ကူးကွင်းတွင်
ကျင်းပပြုလုပ်မည်ဖြစ်ရာ
ကြွရောက်ချီးမြှင့်ပေးနိုင်ကြပါကြောင်း
ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။
အစီအစဉ်-
နေ့ရက်- ၂၈.၈.၂၀၂၆ (သောကြာနေ့)
အချိန်- နံနက် (၇:၀၀)နာရီ
နေရာ- တောင်ကလေးနှစ်သစ်ကူးကွင်း
Photo Credit: Saw San Myint Aung
✍ ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်ထူရူ့ လာခုဂ်ခါင်ႋစူးအ်ုၯာင်ႋ ✍
▪ဖၠုံဆိုဒ်ဂမၠိုင်ႋသီး ကိုဝ်ၯာဍေ အှ်ဆံင်းလာႋဆာ်။
အ်ုယိုဝ်လ်ုၜၠင်ဏှ်ဍဝ် မ်ုကေဝ်လဝ်ပျာဖှ်ေထာင် ဖၠုံဆိုဒ်ဂမၠိုင်ႋသီးအ်ုၯင်ႋ ဆ်ုၜးဆာင့်ၜးကွာသာဍေ ဟ်ုဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်ထူရူ့ လာခုဂ်ခါင်ႋစူး ၯယ့်ကဲထင်းသာ အ်ုၯာင်ႋအ်ုကျံင်းမေင်ႋစိင် အ်ုအိင်းသယ်လ်ုဖးဏှ်ဆေဝ်ႋလှ်။ ဆ်ုအ်ုၯာင်ႋအ်ုကျံင်းလ်ုဖးယိုဝ်ဍဝ် မွာဲကေဝ် လိက်ဆာႋ ကေဝ်ပ္တံင်ထင်းၮေဝ်ႋဍေ ဏင့်ဆာႋဆ်ုဍး၊ ဏင့်ဆာႋဆ်ုသှ်ေယာ့ မွာဲၮင်ႋမိင်အေးလှ်။ မွာဲ အင်းၰူ့သှ်ေယာ့ၮေဝ်ႋ မာဏာင်းထံင်ႋဏာင်းၮေဝ်ႋၜး လ်ုအ္စာဆြာ့သီး ဆ်ုလဝ်လင်လလင် နိုဝ်ခီ့၊ ဆ်ုဆူ့ဏာင်း မာ(ကေဝ်)ဏာင်းစူးခီ့သယ်အိုဝ်ၯံင် ဖၠုံဆိုဒ်ဂမၠိုင်ႋသီး ၜေမ်ုသှ်ေယာ့ထာင်လ်ုဆင့်သိုဝ် သံင့်လင်ၮေဝ်ႋထာင်၊ မာဏာင်းၮေဝ်ႋထာင်၊ ဆူ့ဍုဂ်လင်ၜး လ်ုလိက်ၜိင်းယိုဝ် မွာဲၜိုဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။ စင်ၜိုဝ် လ်ုအ္စာဆြာ့သီးအှ် လ်ုအင်းကိင်ၜး ဆ်ုပၠယ်တဝ်သယ်ၜးဏှ်အိုဝ် ဏးသှ်ေပၠယ်တဝ်ဖှ်ေကဲၜးလာႋဆာ်ဏှ် ယုဂ်ယာန်းဟှေဝ်အွာ အင်းကိင်အင်းယာ့ၜးမိင်ဆေဝ်ႋလှ်။ ဖၠုံဆိုဒ်ဂမၠိုင်ႋသီး ပဝ်ႋအင်းဏင်ခိင့်ဖာ ထင်ႋဏာင်းဏေဝ်ႋကဲၜးလာႋ ကိုဝ်ၯာ ဍေဆာ်။
ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ် ထူရူ့ လာခုဂ်ခါင်ႋစူး ၯယ့်ကဲထင်း အ်ုခင်းထာ်သင့် ဟ်ုအေအင်းၰူ့ယောဝ်ႋထာင်ဏှ်တာႋ ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်ယိုဝ် လ်ုအ်ုဝီႋလ်ုယာ့ခါ့ အှ်ဝေ့ လ်ုတိၜက်ဍေ တ်ုရုဂ်ခါန်ႋအိုဝ်ဏှ် မေင်ႋစိင်သုတေသီဆာႋသီးလ်ုဖး အင်းၰူ့သှ်ေယာ့ၮေဝ်ႋၜး လဝ်ဝေ့ဍး ဆေဝ်ႋလှ်။ထံင်ႋဏှ်တာႋ ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်ယိုဝ် မွာဲဝေ့ ဆိုဒ်ထာ်ၜံင်ဍောဟ် ဆိုဒ်လ်ုဆိုဒ်အ်ုခေါဟ်ကျံင် အ်ုသီးဝေ့ဆိုဒ် မ်ုဍောဟ်ယှာႋထင်းထဝ့်သိုဝ်အ်ုၯင်ႋ
(၁) လ်ုခါင့်စူႋယာ့ ၜေမ်ုအင်းၜးယဝ့် မ်ုအှ်ၜးမုက်သိုဝ်။
(၂) ယုက် ၜေမ်ုထဝ့်သိုဝ်။
(၃) ၜေမ်ုအှ်ၜး ယှူးခၠိင်းသိုဝ်။
လ်ုဍံင်းၯံင်လ်ုဍံင်း စာင်းလင်လံင်အင်းၰူ့ဝေ့ အ်ုလင်ႋကၠယ်ယှူး အ်ုသင့်ဏှ်ဆေဝ်ႋလှ်။ လ်ုစံင်းၯံင်လ်ုစံင်း၊ လ်ုဍံင်းၯံင်လ်ုဍံင်း ၯယ့်လင်သုဂ်လင်သာ ထံင်လင်ဝေ့ဍး ခါန်ႋမျေန်မာဖိုင်ယိုဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။
ကာလာလ်ုအင်းတာင်လင်ဍာ်ၜး ခါန်ႋမျေန်မာအ်ုခါ့ အင်းၰူ့ဆ်ုယှူးလင်ႋကၠယ် ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်လ်ုဖး ခေါဝ်ႋသာၜး လ်ုဍံင်းဍေ လ်ုဍံင်း လ်ုၯာဍေလ်ုၯာ လ်ုသှ်ေယာ့လောတ်သာထာင်ၜး အ်ုခေါဟ်ကျံင်ဏှ် တာ်ခေါဟ်လေင်ႋ ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ် အ်ုဍောဟ်ထုက်ဏှ် မာလုက်အင်းသံင်းဝယ်ဝေ့
“ ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်သီး ကိုဝ်ၯာဍေ
ဏာင်ပ်ုဆွင်ဖၠီ ထုင်းထေံဃှေဝ်
ဏာင်သြင့် ဖှ်ေထေံဖာဃှေဝ်
ကၠောဟ်ဍေခိုဲလူႋ လင်ၜါ်ဃှေဝ်
‘ပြူးလာ’ဏှ် သာဏင်းသာဃှေဝ်
ကၠ်ုၜီကျင်ႋယာင် မ်ုၜးလေဝ်
စူးခေါတ်လံင် လူးဖၠာင့်အွာဟှေဝ်
လူးပၠုဂ်ဏှ် ဖှ်ေထုင်ထေံဃှေဝ်ဏေး” ၜေဏှ်သိုဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။
ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ် လ်ုထံင်လင်ဍာ်ၜး ခါန်ႋမျေန်မာခါ့ ထီသိုဝ်လ်ုဍံင်းဍေလ်ုဍံင်း ဝိနိုဲ့ၯာ၊ လာနိုဲ့ၯာ မ်ုယာင်ယှၜးခိုဝ်းဏှ် “ သာၜံင်အှ် လ်ုလူးဖၠာင့်အွာ၊ စူးခေါတ်လံင် ခါင်ႋဖှ်ေဍေသာ၊ ဝိလာလ်ုစာင်း ယောဝ်ႋလောတ်သာ၊ အ်ုဏာင်းဏ်ုလဝ့် လူးဖၠာင့်အွာ” မာဏာင်းထ ဍေလ်ုဝါ်၊ ရာဓနာႋခါင်ႋဖှ်ေဝေ့ဍး စူးယိုဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။
လ်ုမိင်ဏှ်ဍဝ် ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်လ်ုဖး လ်ုၯာဍေလ်ုၯာ အေဍးထာင်လောတ်သာ လင်ခါင့်စူးယာ့ခိုဝ်း ၜေမ်ုထင်ႋဏာင်း ဖာၜးလောတ်သာမ်ုယဝ့်သိုဝ် (ဏင်ႋလဝ့်ဏင်ႋခၠဴ အင်းလိက်အင်းလိုဲ့ ၜေလ်ုၮေဝ်ႋၜး လ်ုအှ်ၜးသိုဝ်) မာဏာင်းထ ခါင်ႋဖှ်ေဝေ့စူး လူးဖၠာင့်အွာယိုဝ် “ အေမွာဲ ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်ထီ့ဆာ၊ စူးခေါတ်လံင် ခါင်ႋလာႋလူးအွာ” မာလုက်အင်းသံင်း မာဏာင်းထဝေ့ ထီ့ဆာမာတယ်ဆေဝ်ႋလှ်။
မူႋဆာ့လ်ုဏီအ်ုခါ့ယိုဝ် ၜးဆာင့်ဍေ လာခုဂ်ခါင်ႋစူး ၯယ့်ကဲထင်း အ်ုခင်းထာ်သင့်ဏှ် စာင်းအင်းၰူ့ယောဝ်ႋ ဍိုဝ်ထိုဝ်ဍိုဝ်ၮာႋ ထံင်ႋအ်ုလုက်ဆိင့်ဏှ်အိုဝ် မွာဲဝေ့ဆ်ုဏယ်အင်း ထူရူ့ဆ်ုၰီ့လာ လ်ုမိင်ဆေဝ်ႋလှ်။
လာခုဂ်ခါင်ႋစူးယိုဝ် လ်ုဝီႋအ်ုခါ့းဍးအိုဝ်ဏှ် မာဖှ်ေခါင်ႋဖှ်ေစူး ဆ်ုအင်းတာင်အှ်ဝေ့ လ်ုၯိင်းၯင်ႋ လ်ုသုဂ်ၯင်ႋလှ်။ အ်ုခါ့ယိုဝ်ဏှ် လ်ုၯိင်းၯင်ႋ လ်ုသုဂ်ၯင်ႋသီးမလ်ုကာ ကၠေစိုဒ်ဝီႋကုံ ကၟဝ့်ထင်းထာင်တာႋ ၯယ့်ကဲထင်းဝေ့ “ ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ် လာခုဂ်ခါင်ႋစူး ထူရူ့ဆ်ုၰီ့လာ လ်ုမိင်ဆေဝ်ႋလှ်။
လာခုဂ်ခါင်ႋစူးယိုဝ်
(၁) မွာဲဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ် ဆ်ုဖာ်ဆ်ုမာထီ့ဆာ
(၂) မွာဲဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ် ထူရူ့မုင်ႋၜျာထီ့ဆာ
(၃) မွာဲဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ် ဆ်ုၰီ့ဆ်ုလာထီ့ဆာ
(၄) မွာဲဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ် အ်ုဝီႋခၞာထီ့ဆာ
(၅) မွာဲဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ် အ်ုသုဲးအ်ုထီ့ ခံင်ႋအယ် ထီ့ထီ့ဆာဆာဆေဝ်ႋလှ်။
စင်ၜိုဝ် ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်လ်ုဖး ကေခါင့်စူးယာ့ လ်ုဆင့်ဍေလ်ုဆင့် ၜေသိုဝ်လ်ုၯာၯံင် လ်ုလင်မာႋၜးသိုဝ်။ ၜေသိုဝ် မ်ုဍောဟ်ယှာႋထင်းထဝ့် စီကၠာထင်း ဟှေဝ်ဟှေဝ်ၜးၜးသိုဝ်။ မ်ုၜးအဲကုဲ ရာဲသယ့်ယောဝ်ႋဟှေဝ် မ်ုၜးကုက် ဝီႋကုံသၟဝ့်အ်ုတာဏှ် မွာဲဝေ့ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်သီး လ်ုဖး အ်ုတာမူ့လာ မွာဲၜိုဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။ ၜးဆာင့်ဍဝ် ဖၠုံထူရူ့လာခုဂ်ခါင်ႋစူး အ်ုက်ုယိုင့်ဏှ်ဍဝ် အှ်ဝေ့ဍး (၇)မိင်ဆေဝ်ႋလှ်။ ၜးဆာင့်ဍေ ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ် ရူ့လာခုဂ်ခါင်ႋစူး ခါင်ႋစူးအ်ုက်ုယိုင့်နိုဲ့မိင်ဏှ်
၁။ သာကုဲသး
၂။ မေဝ်အာင်(မေဝ်ထံင်)
၃။ မေဝ်ထုံဍူး
၄။ ဖဝ့်ဝီႋ
၅။ ထီ့
၆။ လူးဖၠာင့်အွာ
၇။ ဆီ့ဖောတ်-ဟ်ုစာ် ဆ်ုနိုဲ့မိင်ယိုဝ် ၜးပါဝေ့ဆေဝ်ႋလှ်။
ဆ်ုနိုဲ့မိင်ယိုဝ် အ်ုခဝ့်ပ်ုယဝ့်ဏှ်ဍဝ်
၁။ သာကုဲသး အ်ုခဝ့်ပ်ုယဝ့်
သာကုဲသးဏှ် မွာဲဝေ့အ်ုခဝ့်ပ်ုယဝ့် အှ်ဝေ့ၜေသှ်ေသိုဝ်လယ့်စာ်ၜိုဝ် ဟ်ုဆိုဒ်ဆယိုဝ် ဟ်ုၜးအဲဍိုဝ် ဟ်ုၜးအဲကုဲ၊ ဟ်ုၜးအှ်ၰူ့အှ်ၰင် ၜးဆင့်လင်သာ ၜေသာကုဲသးသိုဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။
၂။ မေဝ်အာင် (မေဝ်ထံင်)
မေဝ်အာင် (မေဝ်ထံင်)အ်ုခဝ့်ပ်ုယဝ့်ဏှ်ဍဝ် မေဝ်အာင်ယိုဝ် ထုံဍူးအေဟှံင်စာ်ၜိုဝ် ခွိက်ယှိုဝ်လာႋဏင့်သီး ပြီပြာ လ်ုသှ်ေ၊ ပြီပြာလ်ုၮေဝ်ႋၜးအ်ုခေါဟ်ကျံင် ၜေမေဝ်အာင်သိုဝ် ၜးအှ်ကုံအှ်ရုံ့၊ ဟ်ုဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်လ်ုဖး ဃှာႋၰံင်ၯယ့်မာနုံ့မာဏာ လာႋဏင့် ၮေဝ်ႋအေး၊ ၜးအှ်ကုံအှ်ရုံ့ ၜေမေဝ်အာင်သိုဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။
၃။ မေဝ်ထုံဍူး
ဆ်ုလေံမေဝ်ထုံဍူးသီးယိုဝ် ဟ်ုလ်ုအင်းၜးဏှ် မွာဲဟ်ုသာ မ်ုမိုင့်အှ်ယှာလှ်၊ စင်ၜိုဝ် မေဝ်ဏှ် ဟ်ုအေအင်းၜးမ ဟ်ုသာမ်ုမိုင့်၊ ဆ်ုဟှေဝ်ဆ်ုအွာ၊ ဆ်ုကုက်ဆ်ုၯယ်၊ ဆ်ုဍူးဆ်ုယှံင့်၊ ဆ်ုဏးသှ်ေကၠ်ုခၠင့် မ်ုသှ်ေယာ့ဝေ့ဆေဝ်ႋလှ်။ စင်ၜိုဝ် မေဝ်ယိုဝ် ကဲထင်းၮေဝ်ႋၯာင်ႋၜျာအးမိင်အ်ုခေါဟ်ကျံင် ဆိုဒ်ဖောဟ်သီး ဍုဂ်အင်းလောတ်သာမေဝ် ၜေမ်ုကဲသိုဝ် ပါဝေ့ဍေ မေဝ်ထုံဍူးယိုဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။
၄။ ဖဝ့်ဝီႋ
ဖဝ့်ဝီႋယိုဝ် ဆေဝ်အ်ုဝီႋထဝ့် အ်ုဝီႋပြာ၊ အ်ုထာင်အးၯံင်၊ လေဝ်လ်ုယာ့အှ်ကုံ ဆေဝ်အ်ုဝီႋလ်ုယာ့၊ မာသီ့လာႋဏင့် သီ့ကးတယ်အ်ုခေါဟ်ကျံင် ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်သယ်သီး ၜေဖဝ့်ဝီႋသိုဝ် ၜးပါလ်ုဝီႋဆ်ုၰီ့လာ ၜးအှ်ကှ်ေလင်ထ အ်ုဝီႋခၞာ ယောတ်ယောတ် ဆေဝ်ႋလှ်။
၅။ လူးဖၠာင့်အွာ
လူးဖၠာင့်အွာ အ်ုခဝ့်ပ်ုယဝ့်ဏှ်ဍဝ် အေမွာဲဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်ထီ့ဆာလ်ုၯာစာ်ၜိုဝ် စူးခေါတ်လံင် ၜးအှ်ဍေ လူးဖၠာင့်အွာအ်ုဏာင်း ၜေဏှ်သိုဝ်ဆေဝ်ႋလှ်။
လ်ုမိင်ဍဝ်-ၜေလူးဖၠာင့်အွာသိုဝ် လူးဖၠာင့်လ်ုၜံင် ဟ်ုထုဂ်ထေံကဲလာႋဏင့် အှ်အးအှ်ကုံ လ်ုခူးလ်ုဆုက်ဏှ် ဟ်ုထုဂ်ထေံယဝ့်အေးလှ်။ ဟ်ုဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်သီး ၜေလ်ုထုင်ထေံ လ်ုပြီပြာၜးသိုဝ် ၜးအှ်ၰူ့အှ်ၰင် ဆ်ုၰူ့ဖိုဝ်ဍောဟ်ဍောဟ်လေံ ၜေလူးဖၠာင့်အွာသိုဝ်လှ်။
၆။ ထီ့
ထီ့အ်ုခဝ့်ပ်ုယဝ့်ဏှ် ဆ်ုလ်ုထီ့သီးယိုဝ် ခၠိင်းဖာန်တယ်အ်ုခေါဟ်ကျံင် ဖၠုံဆိုဒ်ဖောဟ်သယ်သီးအ်ုကျး ၜးခၠိင်းဖာန်ဟှေဝ်အွာဝေ့ ၜေသိုဝ်ထီ့ဆေဝ်ႋလှ်။
၇။ ဆီ့ဖောတ်
ဆီ့ဖောတ်ဏှ်ဍဝ် လ်ုဆင့်ၯံင်လ်ုဆင့်၊ လ်ုဖောတ်ၯံင်လ်ုဖောတ်၊ လ်ုမေံၯံင်လ်ုမေံ၊ ထင်းလ်ုယာ့လ်ုယာ့ဏှ်တာႋ အ်ုဍံင် ၜေဆီ့ဖောတ်ဏှ်ဆေဝ်ႋ ပ်ုဆိုဒ်ဖောဟ်သီး ၜေမ်ုထင်းထဝ့်သိုဝ် မ်ုၜးယောဝ်ဍံင်အ်ုခေါဟ်ကျံင် ပါဝေ့ဍေဆီ့ဖောတ်ဏှ်ဆေဝ်ႋလှ်။ လိက်လ်ုဖးယိုဝ် မွာဲအင်းၰူ့မာဏာင်းၮေဝ်ႋ လ်ုအ္စာဆြာ့မာန်ကျာ်ပညာသာမိ(ထီ့ထၟုင်ႋ) လိက်ဆံင့်ဟှေဝ်လိက်အွာဖိုင် ဆေဝ်ႋလှ်။ ဖၠုံဆိုဒ်ဂမၠိုင်ႋသီး ကိုဝ်ၯာဍေ အှ်ဆံင်းအှ်ခၠာင့်ၜးလာႋဆာ်။
✍✍✍
စဝ်ဍာ်ဓံင့်ဖာန်(ခၠုဂ်ထိုင့်)
(20.8.2026)
#foryoupageシforyou #Vidoe #foryoupageシ #pkpkchannel ▪
#Credit PKPK Channel
၂၇၆၄ ခုနှစ်၊ တောင်ကလေး (ဖၠုံပညာ့တ်ုဝါန့်)၊ (၃၉) ကြိမ်မြောက်
“ ကရင်ရိုးရာ ချည်ဖြူဖွဲ့မင်္ဂလာ အခမ်းအနား” ကျင်းပပြုလုပ်မည်ဖြစ်ပါသဖြင့် ဖော်ပြပါအစီအစဉ်အတိုင်း ကြွရောက်ချီးမြှင့်နိုင်ပါရန် လေးစားစွာ ဖိတ်ကြားအပ်ပါသည်။
| နေ့ရက် – | ၁၃၈၇ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်နေ့၊ (၈-၈-၂၀၂၅) သောကြာနေ့။ |
| အချိန် – | နံနက် (၇:၀၀) နာရီ (အခမ်းအနားဖွင့်လှစ်ခြင်း) |
| နေရာ – | တောင်ကလေးနှစ်သစ်ကူးကွင်း၊ ဘားအံမြို့၊ ကရင်ပြည်နယ်။ |
ထူရူ့မုင်ႋဗျာ
ပါတ်ုရာဏ်ှ
မေတ္တာလင်ဖာ အ်ှအေးလ်ှ
၃၆ ၜၠင်ထင်းၜါ ဖၠုံထူရူ့လာခုဂ်ခါင်ႋစူး
(ဖၠုံပညာ့တ်ုဝါန့်၊ ဍုံထ်ုအင်၊ ဖၠုံထီ့ခါန်ႋ၊ ခါန်ႋမျေန်မာ)
၃၆ ကြိမ်မြောက် ကရင်ရိုးရာချည်ဖြူဖွဲ့မင်္ဂလာ အခမ်းအနား
(တောင်ကလေးကျေးရွာ၊ ဘားအံမြို့၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ မြန်မာ)
36th Karen Traditional Wrist-Tying Ceremony
(Taunggalay Village, Hpa-An, Kayin State, Myanmar)
။ အစ္စရေး လူမျိုးလို့လည်း ခေါ်ကြပါတယ်။ ဂျူးလူမျိုးများဟာ ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံးသော လူမျိုးထဲမှာ ပါဝင်ပါတယ်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာလည်း အမျိုးမျိုးဖိနှိပ်ခံရပြီး တိုင်းပြည်ပျောက်ဆုံးသွားတဲ့အထိ ဆုံးရူံးခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂျူးလူမျိုးကို ကမ္ဘာမှာ ဉာဏ်ပညာအကောင်းဆုံးလူမျိုးလို့ သတ်မှတ်ကြပါတယ်။
။၂၀၁၅ခုနှစ် ကမ္ဘာတစ်ခွင်မှာ ဂျူးလူမျိုး လူဦးရေ ၁၄.၂ သန်းရှိပါတယ်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေရဲ့ ဝ.၂ % ရှိတဲ့ ဂျူးလူမျိုးဟာ…. ဂျူးလူမျိုးများဟာ ၂၀ ရာစုအတွင်း နိူဘယ်စုရှင်များရဲ့ ငါးပုံတစ်ပုံ၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ သြဇာအရှိဆုံးသူများစာရင်းထဲက ၅၀ % ၊ အမေရိကန် နာမည်အကြီးဆုံးသော ပါမောက္ခတွေထဲမှာ ၃၀ % ၊ အမေရိကန် စာပေ၊ တေးဂီတ၊ ပြဇာတ်လောက မှာ ၆၀ % ၊ ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး လုပ်ငန်းရှင်များ စာရင်းထဲမှာ ၅၀ % ၊ Forbes စာရင်းအရ ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးသော ပုဂ္ဂိုလ် ၄၀ ထဲမှာ ဂျူးလူမျိုးက ၁၈ ဦး တို့ဟာ ဂျူးလူမျိုးဖြစ်ကြသလို၊ သမိုင်းမှာ အလွန်ကျော်ကြားကြတဲ့ အိုင်စတိုင်း၊ ကားလ်မတ်စ်၊ တာအိုဝင် စသည်တို့ဟာ ဂျူးလူမျိုးဖြစ်ကြပါတယ်။ သုတေသနအရ ဒီလိုအောင်မြင်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းအားလုံးထဲမှာ ဂျူးလူမျိုးတို့ရဲ့ မိသားစုနီတိနဲ့ ကလေးပြုစုပျိုးထောင်တဲ့နည်းလမ်းများဟာ အဓိကကျတယ်လို့ဆိုပါတယ်။ သူတို့ဘာတွေကို တန်ဖိုးထားလို့ ကလေးများကို ဘယ်လိုသင်ကြားပျိုးထောင်ကြပါသလဲ။
၁။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ရပ်တည် အားကိုးစေခြင်း
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
။ ကောင်းမွန်တဲ့ ကလေးပညာရေးဟာ တိုးတက်မူ အားလုံး ၊ ကောင်းကျိုးအားလုံးရဲ့ အခြေခံဖြစ်တယ်လို့ ဂျူးတို့က ယုံကြည်ပါတယ်။ ကလေးတွေရဲ့ လွတ်လပ်တဲ့တွေးခေါ်မူနဲ့ ကိုယ့်ကိုကို ရပ်တည်နိုင်မူ၊ မိမိကိုယ်ကို အားကိုးတတ်မူကို အလေးထား ပျိုးထောင်ပါတယ်။ ကလေးကို အချစ်လွန်ကဲတာမျိုး၊ ပိုးမွေးသလို မွေးတာမျိုးကို လုံးဝဆန့်ကျင်တယ်။ သူတို့စကားပုံတစ်ခုက ဒီလိုဆိုပါတယ်။ “ ၅ နှစ်ကလေးဟာ သင့်ရဲ့ အရှင်သခင်၊ ၁၀ နှစ်ကလေးဟာ သင့်ရဲ့ကျွန်၊ ၁၅ နှစ်ကလေးဟာ အဖေနဲ့တန်းတူဖြစ်သွားပြီ” တဲ့။ ဆိုလိုတာက ၅ နှစ်ကလေးဆိုရင် အတတ်နိုင်ဆုံး ချစ်မယ်။ ပျိုးထောင်မယ်။ ၁၀ ကျရင် သူနိုင်တဲ့ဝန်ကို ထမ်းခိုင်းမယ်။ မိဘများက သူနိုင်သမျှ အချိန်ရရင်ရသလို ခိုင်းရမယ်။ ၁၅ နှစ်ကျရင် ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်တတ်စေရမယ်။
၂ ။ စာအုပ်ချစ်တဲ့ဓလေ့
~~~~~~~~~~~~~~~~
။ ကလေးများသိတတ်ခါစအရွယ်မှာပဲ ဂျူးမိသားစုများဟာ ပျားရည်တစ်စက် တို့ထားတဲ့ ကျမ်းစာအုပ်ကို ကလေးအားနှမ်းရူပ်စေပါတယ်။ ဆိုလိုရင်းကတော့ စာအုပ်ဟာ အလွန်ချိုမြိန်ကြောင်း၊ နှစ်သက်စရာ အလွန်ကောင်းကြောင်း သိစေတဲ့ သဘောပါ။ ဂျူးမိသားစုတိုင်းလိုလို စာအုပ်စင်ထားရှိပြီး စာအုပ်စင်များကို ခေါင်းအုံးဘက်မှာ ထားရပါတယ်။ စာအုပ်ဆိုတာ ချစ်ရုံတင်နဲ့ မပြီးပဲ လေးစားရတဲ့သဘောပါရှိပါတယ်။ သူတို့ကိုသူတို့လည်း စာအုပ်ချစ်တဲ့လူမျိုးလို့ တင်စားကြတယ်။ သုတေသန စာတမ်းအရ အသက် ၁၄ နှစ်အထက် ဂျူးကလေးများဟာ တစ်လအနည်းဆုံး စာအုပ်တစ်အုပ်ဖတ်ပြီးတယ်လို့ဆိုပါတယ်။
၃။ ဉာဏ်ပညာကို အလေးထားတတ်အောင် ပျိုးထောင်ပေးခြင်း
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
။ ဂျူးမိသားစုထဲမှာ ကလေးများနည်းနည်းအသိရှိလာပြီဆိုရင် မိခင်ဖြစ်သူက ဒီလိုမေးမြန်းလေ့ရှိတယ်။ “တကယ်လို့ သားရဲ့အိမ်က မီးလောင်သွားတယ်၊ ပစ္စည်းတွေလည်း ဘာမှမကျန်အောင် အလုခံရတယ်။ သားဘာကိုယူပြီးထွက်ပြေးမလဲ” တဲ့ ၊ ကလေးက ရွှေတို့ ၊ ငွေတို့ ဖြေဆိုရင် မိခင်က ပြန်စဉ်းစားအုံး၊ အဲဒီပစ္စည်းဟာ အရောင်မရှိဘူး၊ အနံ့အရသာလည်း မရှိဘူးလို့ ပြန်ပြောလေ့ရှိပါတယ်။ သားက “ ဉာဏ်ပညာ” လို့ ဖြေဆိုနိုင်တဲ့ အထိ မိခင်က တစ်ဖြည်းဖြည်း လမ်းကြောင်းပေးပါတယ်။ ကျနော်တို့ ဆီက ပညာရွှေအိုး လူမခိုးနဲ့ ခတ်ဆင်ဆင်တူပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျနော်တို့က ကလေးတွေ သူဖာသာသူသိစေတာမျိုးမဟုတ်ပဲ မိဘနဲ့ဆရာများက တိုက်ရိုက်ပြောပြတာများနေပါတယ်။
၄။ စာအုပ်အများကြီးကို ဝန်တင်ထားတဲ့ “လား” မဖြစ်ပါစေနဲ့
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
။ စာတအားဖတ်တော့ ဒီစကားပုံ ပေါ်ပေါက်လာတယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။ ကလေးများကို ငယ်ငယ်ကတဲက စာဖတ်အောင် သွန်သင်ပေးကြတယ်။ ပြီးရင် စဉ်းစား တတ်အောင် ပျိုးထောင်ပေးကြပါတယ်။ သူတို့အယူအဆအရ ဖတ်မှတ်လေ့လာခြင်းဟာ အတုခိုးခြင်းတစ်မျိုးသာဖြစ်ပြီး စဉ်းစားတွေးခေါ်တတ်ခြင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အမြင်ရှိခြင်းနဲ့ အသစ်ဖန်တီးတတ်ခြင်းသည်သာ အဓိကကျတယ်လို့ ယူဆပါတယ် ။ ဗဟုသုတ ကြွယ်ဝပြီး ဘာမှမလုပ်တတ်တဲ့သူကို စာအုပ်ကိုဝန်တင်ထားတဲ့ “ လား” လို့ စကားပုံနဲ့ ခိုင်းနိူင်းထားပါတယ်။
၅။ တွေးခေါ်ခြင်းဆိုတာ သံသယနဲ့ အဖြေတို့ ပူးပေါင်းပြီးဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
။ ဒါလည်းသူတို့ရဲ့ နာမည်ကြီးစကားပုံပါ။ မိဘစကား၊ ဆရာစကားအပါအဝင် ဘယ်သူပြောတာပဲဖြစ်ဖြစ် သံသယ အရင်ဝင်ခိုင်းပါတယ်။ သံသယဝင်မှပဲ အဖြေမှန်ထွက်တဲ့သဘောပါ။ ကျနော်တို့ဆီက ပြောတဲ့အတိုင်း နာခံမှ လိမ္မာမယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆနဲ့ ကွဲလွှဲပါတယ်။
မိဘများ အထောက်အကူ ဖြစ်ဖို့ တင်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။ နှစ်သက်နိုင်ကြပါစေ။
Ref: WeChat
Credit;Sayar Aung Ko Latt
ရင်းမြစ် ။ ။ တိုင်းရင်းသားများအခွင့်အရေး
ကရင့်မာန် Blogspot မှပြန်လည်မျှဝေဖော်ပြခြင်း။
ဒီလက်ချီပွဲကိုတော့ ပြည်နယ်ကျက်သရေကျောင်း ဆရာတော် ဘုရားကြီးကိုယ်တိုင် ဦးစီးပြီးတော့ ကျင်းပတာဖြစ်ပါတယ်။
နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဒီကရင့်ရိုးရာ လက်ချီပွဲကို လပြည့်နေ့နဲ့ အနီးစပ်ဆုံး Sunday မှာ ကျင်းပ ပြုလုပ်ပါတယ်။
(၂၂.၀၈.၂၀၁၀) ရက်မှာ ကရင့်ရိုးရာ လက်ချီပွဲကို ကျင်းပ ပြီးစီးသွားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ link ကို လာလည်တဲ့ မိဘ ပြည်သူ အပေါင်းတို့ လက်လှမ်းမီသလောက် ဓါတ်ပုံကို မျှ၀ေတင်ပြပေးလိုက်ပါတယ် (စောအဲ့ကလို)
Posted by ပန်းသတင်းလေညှင်းဆောင် at 6:00 AM
ရင်းမြစ်။ ။
ကရင့်မာန် (koedetharr.blogspot.com)
http://koedetharr.blogspot.com/2010/08/sunday.html
၁၅ ၜၠင်ထင်းၜါ ဖၠုံဏိင်းထင်းသင့်မူႋဏီ (၂၇၄၆ ဏိင်း)
(ဖၠုံပညာ့တ်ုဝါန့်၊ ဍုံထ်ုအင်၊ ဖၠုံထီ့ခါန်ႋ)
၁၅ ကြိမ်မြောက် ကရင်အမျိုးသားနှစ်သစ်ကူးနေ့ အခမ်းအနား (၂၇၄၆)
(တောင်ကလေးကျေးရွာ၊ ဘားအံမြို့၊ ကရင်ပြည်နယ်)
15th Happy Karen New Year Celebrations (2746)
(Taunggalay Village, Hpa-An, Kayin State)
ဩစတြေးလျနိုင်ငံသား Ludo Kuipers ဘားအံမြို့၊ တောင်ကလေးကျေးရွာသို့ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ရောက်ခဲ့စဥ်အခါက ရိုက်ကူးခဲ့သော ကရင်နှစ်သစ်ကူးနေ့ ဓာတ်ပုံနှင့် ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းများ
Feature Image: Music and dancing | Karen New Year | Myanmar | OzOutback
စာပေလောကတွင် စာပေဖခင်ဖြစ်တော်မူသော ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံမြို့ ကမော့ကစင်ရွာသစ် တိုက်ကျောင်း ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တစန္ဒန (မန်းနဲစံ – ဖားအံ) စာရေးဆရာပညာရှင်ကြီး ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးဖြစ်ပါသည်။
ဆရာတော်သည် သီဟိုဠ်(သီရိလင်္ကာ) နိုင်ငံသို့ ဟိန္ဒီဘာသာ သက္ကဋဘာသာ ပါဠိဘာသာ ကျမ်းစာများကို ကျွမ်းကျင်တတ်မြောက်လိုသော ဆန္ဒတော်ဖြင့် (၄) နှစ်တိတိ ကြွရောက်လေ့လာသင်ကြားတော် မူသည်။
ဟိန္ဒီဘာသာဖြင့် ရေးသားသော ရာမာယဏဇာတ်တော်၏အဆိုအမိန့် ရည်ရွယ်ချက် လုပ်ဆောင်ချက်များကို တတ်ကျွမ်း နားလည် သဘောပေါက်သော ဆရာတော်တစ်ပါးဖြစ်သည်။ ဆရာတော်သည် ကုသိနာရာ သိန္ဒီဘာသာစာအုပ်နှင့် တစ်ခြား သောဟိန္ဒီဘာသာ စာအုပ်များကိုလည်း ဘာသာပြန်ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ထူးခြားရှားပါးသော ကျမ်းတတ်ပုဂ္ဂိုလ်ကျော် ဆရာတော်တစ်ဆူဖြစ်သည်။
ကရင်ပြည်နယ်သို့ ပြန်လည်ကြွရောက် သီတင်းသုံးတော်မူသည့်အခါ ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဒေါက်တာ စောလှထွန်း က ဒါယကာ ခံယူပြီး ရှေးဟောင်းကရင်စာပေကို ပြန်လည်ပြု စုပေးနိုင်ရန် တောင်းပန်တော်မူခဲ့ပြီး ကရင်ရာမာယဏကျမ်း နှစ်(၁၀၀)ပြည့် အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားကို (၁၃၄၅ – ခုနှစ်) (၁၉၈၄-ခုနှစ်)တွင် ဇွဲကပင်ခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းများအရ သိရှိရပါသည်။
ရင်းမြစ် ။ ။ တိုင်းရင်းသားများအခွင့်အရေး