Day: ဇူလိုင် 17, 2026

🍀နာလန္ဒာသို့ လမ်းခရီး🍀~~~~~~~~~~~~~~~~~

တောင်ကလေးဆရာတော်

(၁၇.၇.၂၀၂၆) ရက်နေ့။

[ပါဠိနှင့် သက္ကတပညာရှာဖွေရေး အိန္ဒိယခရီးသွားမှတ်တမ်း]

နိဒါန်း

လူတစ်ဦး၏ ဘဝခရီးတွင် တချို့ခရီးများသည် နေရာတစ်ခုမှ နေရာတစ်ခုသို့ ရွေ့လျားသွားခြင်းသာ ဖြစ်သော်လည်း၊ တချို့ခရီးများမှာ အတွေးအခေါ်၊ အသိပညာနှင့် စိတ်ဝိညာဉ်တို့ကို ပြောင်းလဲပေးသည့် ခရီးများဖြစ်ကြသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အရှင်၏ အိန္ဒိယခရီးသည် ထိုသို့သော ခရီးမျိုးဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုခရီး၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပါဠိဘာသာနှင့် သက္ကတဘာသာတို့၏ မူရင်းအရင်းအမြစ်ကို သိရှိနားလည်ရန်၊ နှစ်ဘာသာအကြား ဆက်နွယ်မှုကို လေ့လာရန်နှင့် ဗုဒ္ဓစာပေများ၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ နားလည်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။

ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ မူရင်းကျမ်းစာများကို ပါဠိဘာသာဖြင့် ရေးသားထားပြီး၊ အိန္ဒိယဒဿန၊ ဗုဒ္ဓဒဿနနှင့် မဟာယာနကျမ်းစာအများစုကို သက္ကတဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသည်။ ထို့ကြောင့် ပါဠိနှင့် သက္ကတကို နားလည်ခြင်းသည် ဗုဒ္ဓစာပေအမွေအနှစ်၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သဘောပေါက်ရန် အရေးကြီးလှသည်။

ဤခရီးသည် ပညာရေးခရီးသာမက၊ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဘဝတော်နှင့် ဆက်စပ်နေသော ဗုဒ္ဓဝင်နေရာများကို မျက်မြင်တွေ့ရှိခွင့်ရသည့် သာသနာရေးခရီးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

⸻

ရန်ကုန်မှ ဘန်ကောက်သို့

၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အရှင်သည် ရန်ကုန်မြို့မှ စတင်ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ထိုခေတ်ကာလတွင် ပြည်ပသို့ သာသနာရေးနှင့် ပညာရေးခရီးထွက်ခြင်းသည် ယနေ့ကဲ့သို့ လွယ်ကူလှသည် မဟုတ်ပေ။ သို့သော် ပညာရှာလိုသော စိတ်ဆန္ဒသည် အခက်အခဲအားလုံးကို ကျော်ဖြတ်နိုင်စေသည်။

ပထမဦးစွာ ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဘန်ကောက်မြို့သည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ အထွန်းကားဆုံး မြို့တော်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့အနှံ့တွင် ရှေးဟောင်းဘုရားကျောင်းများ၊ စေတီများနှင့် ကျောင်းတိုက်များကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။

သို့သော် ထိုစဉ်က အရှင်၏ စိတ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဝင်မြေများဆီသို့သာ အာရုံစိုက်နေခဲ့သည်။

⸻

ဘန်ကောက်မှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကလကတ္တားမြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ကလကတ္တားသည် အိန္ဒိယအရှေ့ပိုင်း၏ အရေးပါသော မြို့ကြီးတစ်မြို့ဖြစ်ပြီး ဗြိတိသျှအိန္ဒိယခေတ်က မြို့တော်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့်လည်း သမိုင်းကြောင်းအရ ဆက်စပ်မှုများစွာ ရှိခဲ့သည်။

ကလကတ္တားမြန်မာကျောင်းသည် ပြည်ပရောက် မြန်မာရဟန်းတော်များ၊ ပညာသင်သံဃာများနှင့် ဘုရားဖူးခရီးသည်များအတွက် အရေးပါသော နားခိုရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

ထိုနေရာတွင် ခေတ္တတည်းခိုပြီးနောက် အရှင်သည် ဗုဒ္ဓဂယာသို့ ခရီးဆက်ခဲ့သည်။

⸻

ဗုဒ္ဓဂယာ — ဗုဒ္ဓဂယာသည်

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအတွက် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အထွတ်အမြတ်ဆုံး နေရာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။

ဘီစီ ၆ ရာစုခန့်တွင် သက္ကမုနိဘုရားအလောင်းတော် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားသည် ဤနေရာရှိ ဗောဓိပင်အောက်တွင် ထိုင်ကာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရရှိတော်မူခဲ့သည်။

ယနေ့တွင် ဗုဒ္ဓဂယာရှိ မဟာဗောဓိစေတီတော်နှင့် ဗောဓိပင်သည် ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းတွင် ပါဝင်လျက်ရှိသည်။

ဗောဓိပင်၏ အရိပ်အောက်တွင် ထိုင်ရင်း အရှင်သည် နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ကျော်အကြာက ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဗုဒ္ဓဝင်ဖြစ်ရပ်များကို စိတ်ကူးထဲတွင် မြင်ယောင်နေမိသည်။

⸻

မဟာဗောဓိညောင်ပင်အောက်၌ ဆံချခြင်း

နွေရာသီ၏ အပူဒဏ်သည် ပြင်းထန်လှသော်လည်း၊ အရှင်သည် မဟာဗောဓိညောင်ပင်အောက်တွင် ဆံချခဲ့သည်။

ထို့နောက် ဗုဒ္ဓဂယာမြန်မာကျောင်းရှိ ခဏ္ဍသိမ်တော်၌ သိက္ခာတင်ခဲ့သည်။

ထိုသိက္ခာတင်ပွဲတွင် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့ရှိ အမိတာရာမကျောင်းတိုက်မှ ဆရာတော်ကြီးလည်း တက်ရောက်ချီးမြှင့်တော်မူခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် ဉာဏ်တော်ပွင့်ရာ မြေ၌ သာသနာ့အမွေအနှစ်ကို ဆက်ခံခွင့်ရခြင်းသည် ဘဝတစ်လျှောက် မမေ့နိုင်သော အမှတ်တရတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

⸻

နေရဉ္ဇရာမြစ်နှင့် သုဇာတာရွာ

ဗုဒ္ဓဂယာအနီးတွင်နေရဉ္ဇရာမြစ် တည်ရှိသည်။

ဗုဒ္ဓဘုရားအလောင်းတော်သည် ဒုက္ခရောက်ကျင့်စဉ် ခြောက်နှစ်ကြာ ကျင့်ကြံတော်မူပြီးနောက် ဤမြစ်တွင် ရေချိုးတော်မူခဲ့သည်ဟု ဗုဒ္ဓဝင်ကျမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။

ထို့နောက် သုဇာတာရွာမှ သုဇာတာသူဌေးသမီး ပူဇော်သော နို့ဆွမ်းကို ခံယူတော်မူပြီး မဇ္ဈိမပဋိပဒါ လမ်းစဉ်ကို ရွေးချယ်တော်မူခဲ့သည်။

ယနေ့တွင် သုဇာတာစေတီနှင့် ရှေးဟောင်းအုတ်တောင်များကို တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။

⸻

ဒုင်္ဂေသဝရီတောင်

ဗုဒ္ဓဂယာအနီးရှိ ဒုင်္ဂေသဝရီတောင်သည် ဗုဒ္ဓဘုရားအလောင်းတော် ဒုက္ခရောက်ကျင့်စဉ် ကျင့်ကြံခဲ့သော နေရာအဖြစ် ယုံကြည်ထားကြသည်။

ဂူငယ်လေးများအတွင်းတွင် ထိုင်တော်မူခဲ့သော ဘုရားအလောင်းတော်၏ ရုပ်တုများကို ယနေ့တိုင် ဖူးမြင်နိုင်သည်။

⸻

မိဂဒါဝုန် — ဗုဒ္ဓဂယာမှတစ်ဆင့်

အရှင်သည် ဗာရာဏသီမြို့အနီးရှိ မိဂဒါဝုန်သို့ ကြွရောက်ခဲ့သည်။

မိဂဒါဝုန် (ယနေ့ ဆာရနတ်) သည် မြတ်စွာဘုရားရှင်က ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးအား ဓမ္မစကြာတရားတော်ကို ပထမဆုံး ဟောကြားတော်မူရာ နေရာဖြစ်သည်။

ဤနေရာတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ သမိုင်းသည် စတင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

ဓမ္မေခစေတီတော်၊ အသောကမင်းတိုင်နှင့် ရှေးဟောင်းဝိဟာရအကြွင်းအကျန်များကို တွေ့မြင်ရသည်။

⸻

ရာဇဂြိုဟ် — မဂဓတိုင်း၏‌ ရှေးမြို့တော်

မိဂဒါဝုန်မှ ထွက်ခွာပြီးနောက် အရှင်သည် ရာဇဂြိုဟ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ရာဇဂြိုဟ်သည် မဂဓတိုင်း၏ ရှေးဟောင်းမြို့တော်ဖြစ်ပြီး ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး စိုးစံခဲ့သော မြို့ဖြစ်သည်။

ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်သည် ဤမြို့၌ မကြာခဏ သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည်။

⸻

ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်သည်

ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်သည် ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးက ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်အား ပထမဆုံး လှူဒါန်းခဲ့သော ကျောင်းတော်ဖြစ်သည်။

ဤနေရာသည် ဗုဒ္ဓသာသနာသမိုင်းတွင် အရေးပါသော မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

⸻

ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်

ရာဇဂြိုဟ်မြို့အနီးရှိ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်သည် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် မကြာခဏ သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သော နေရာဖြစ်သည်။

သဒ္ဓမ္မပုဏ္ဍရိကသုတ် အပါအဝင် တရားတော်များစွာကို ဤတောင်ပေါ်တွင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။

⸻

သတ္တပဏ္ဏိဂူနှင့် ပထမသံဂါယနာ

ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ပြီးနောက် ပထမသံဂါယနာကို ရာဇဂြိုဟ်ရှိ သတ္တပဏ္ဏိဂူတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။

မဟာကဿပမထေရ် ဦးဆောင်၍ ရဟန္တာ ငါးရာတို့က ဗုဒ္ဓဝင်နှင့် ဝိနည်းပိဋကတ်တော်တို့ကို စုစည်းသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။⸻

နာလန္ဒာ — ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး တက္ကသိုလ်ကြီးတစ်ခု

ရာဇဂြိုဟ်မှအနည်းငယ်သာ ဝေးသော နာလန္ဒာသည် ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး တက္ကသိုလ်ကြီးများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ခရစ်နှစ် ၅ ရာစုမှ ၁၂ ရာစုအထိ ပညာရေးဗဟိုအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး၊ ဗုဒ္ဓဒဿန၊ သဒ္ဒါ၊ ဆေးပညာ၊ သင်္ချာ၊ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် ဒဿနပညာရပ်များကို သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။

တရုတ်ဘုန်းတော်ကြီး ရှုန်ဇန်း (Xuanzang) နှင့် ယီကျင်း (Yijing) တို့လည်း ဤနေရာတွင် ပညာသင်ယူခဲ့ကြသည်။⸻

ပါဠိနှင့် သက္ကတပညာ သင်ယူခြင်း

နဝနာလန္ဒာ မဟာဝိဟာရတွင် အရှင်သည် ပါဠိနှင့် သက္ကတဘာသာတို့ကို လေ့လာခဲ့သည်။

ပါဠိဘာသာသည် ထေရဝါဒကျမ်းစာများ၏ ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး၊ သက္ကတဘာသာသည် အိန္ဒိယဒဿနနှင့် မဟာယာနစာပေများ၏ အဓိကဘာသာဖြစ်သည်။

ဝေါဟာရ၊ သဒ္ဒါနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုများကို လေ့လာရာတွင် အလွန်စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းခဲ့သည်။

⸻

ပညာသင်သံဃာ အနည်းငယ်သာရှိသည့် ကာလထိုစဉ်က နဝနာလန္ဒာတွင် မြန်မာစာသင်သံဃာ အလွန်နည်းပါးခဲ့သည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်မှ ရဟန်းတော်တစ်ပါးနှင့် ကရင်ပြည်နယ်မှ ရဟန်းတော်တစ်ပါး စုစုပေါင်း နှစ်ပါးသာ ပညာသင်ယူနေကြသည်။

ထိုကာလသည် ပြည်ပပညာသင်မှုအတွက် စိန်ခေါ်မှုများစွာ ရှိနေသည့် အချိန်ကာလဖြစ်သည်။

⸻

မဒရပ်မှ သီရိလင်္ကာ

သုံးလခန့် လေ့လာသင်ယူပြီးနောက် အရှင်သည် မဒရပ် (ယနေ့ ချန်နိုင်း) သို့ ကြွရောက်ခဲ့သည်။

ထိုမှတစ်ဆင့် သီရိလင်္ကာသို့ ကူးခဲ့သည်။သီရိလင်္ကာသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာ အထွန်းကားဆုံး နိုင်ငံများထဲမှ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။

အနုရာဓပူရ၊ ပိုလိုန်နာရုဝနှင့် ကန်ဒီမြို့တို့တွင် သာသနာ့အမွေအနှစ်များစွာ တည်ရှိနေသည်။

⸻

ထိုင်းနိုင်ငံရှိပညာရေးလေ့လာမှု

သီရိလင်္ကာမှ ပြန်လာပြီးနောက် အရှင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် စူဠာလွန်ကွန်တက္ကသိုလ်နှင့် မဟာစူဠာလွန်ကွန်ရာဇဝိဒ္ဓယာလယတက္ကသိုလ်တို့၏ ပညာရေးစနစ်များကို လေ့လာခဲ့သည်။

ဝပ်အရုဏ်၊ ဝပ်မဟာထနှင့် တရားအားထုတ်ရေးကျောင်းများသို့လည်း သွားရောက်ခဲ့သည်။

⸻

ကမ္ဘောဒီးယားနှင့်လောနိုင်ငံ

ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရှိ အင်္ဂကော်ဒေသနှင့် လောနိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများကို လေ့လာခဲ့သည်။

ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှုများသည် နိုင်ငံနယ်နိမိတ်များကို ကျော်လွန်၍ အချင်းချင်း ဆက်စပ်နေကြောင်းကို တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။

⸻

နိဂုံး

ဤခရီးသည် နိုင်ငံခြားခရီးတစ်ခုမျှသာ မဟုတ်ခဲ့ပေ။

၎င်းသည် ပညာရှာဖွေရေးခရီး၊ သာသနာ့အမွေအနှစ်ကို ရှာဖွေရေးခရီး၊ စိတ်ဝိညာဉ်ကို ပြန်လည်သန့်စင်ပေးသည့် ခရီးတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓဂယာ၏ ဗောဓိပင်အရိပ်၊ မိဂဒါဝုန်၏ တရားဓမ္မအသံ၊ ရာဇဂြိုဟ်၏ တောင်တန်းများ၊ နာလန္ဒာ၏ ပညာရောင်ခြည်များသည် ယနေ့တိုင် စိတ်အတွင်း၌ ထင်ဟပ်နေဆဲဖြစ်သည်။

ပါဠိနှင့် သက္ကတဘာသာတို့၏ ဆက်နွယ်မှုကို နားလည်လာသကဲ့သို့၊ ဗုဒ္ဓသာသနာ၏ အမြစ်အရင်းနှင့် အရှေ့တိုင်းယဉ်ကျေးမှု၏ နက်ရှိုင်းမှုကိုလည်း ပိုမိုသဘောပေါက်လာခဲ့သည်။

အိန္ဒိယ၊ သီရိလင်္ကာ၊ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် လောနိုင်ငံများသို့ ဤခရီးသည် ဘဝတစ်လျှောက် မမေ့နိုင်သော ပညာရေးနှင့် သာသနာရေး ခရီးရှည်ကြီးအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထိုက်ပေသည်။

“ပညာကိုရှာဖွေသူအတွက် ခရီးလမ်းသည် အဆုံးမရှိသကဲ့သို့၊ သာသနာ၏ အလင်းရောင်သည်လည်း နယ်နိမိတ်မရှိပေ။”။