~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(အယူအဆနှင့် ယနေ့ခေတ်ကာလ အမြင်)
တောမှီရဟန်း
(Tue 21 Apr 2026)
နိဒါန်း
။ “ သဿမေဓ” ဆိုသည့် စကားလုံးကို ကြားလိုက်လျှင် ရှေးခေတ်မြန်မာ့မင်းမှုထမ်းစနစ်ရှိ အခွန်တော်ကောက်ခံမှု (သဿမေဓအခွန်) ကို ပြေးမြင်တတ်ကြသော်လည်း၊ အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ ယင်းသည် အယူသည်းမှုဆိုင်ရာ အစဉ်အလာအမှားတစ်ခုအဖြစ် လူမှုပတ်ဝန်းကျင် အချို့၌ အမြစ်တွယ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် “ သဿမေဓ” ဟူသော အယူအဆအပေါ် အခြေခံ၍ လူသားတို့၏ ပြုမူလုပ်ဆောင်ချက်များကို ခေတ်သစ်မျက်စိဖြင့် ဝေဖန်ဆန်းစစ်တင်ပြလိုပါသည်။
သဿမေဓနှင့် လူသားတို့၏ အပြုအမူ
။ မူလ “ သဿမေဓ” သည် ပါဠိဘာသာအရ “ သဿ” (ကောက်ပဲသီးနှံ) နှင့် “ မေဓ” (ဉာဏ်ပညာဖြင့် ပူဇော်ခြင်း/စီမံခြင်း) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရကာ စိုက်ပျိုးသီးနှံ၏ ဆယ်ပုံတစ်ပုံကို အခွန်အဖြစ် ပေးဆောင်ခြင်းကို ဆိုလိုခဲ့သည်။ သို့သော် ကာလရွေ့လျားလာသည်နှင့်အမျှ ဤစကားလုံးသည် အချို့သော နယ်ပယ်များတွင် “ ယဇ်ပူဇော်ခြင်း” သို့မဟုတ် “ အသက်ရှိသတ္တဝါတို့ကို သတ်ဖြတ်ပူဇော်ခြင်း” ဟူသော လွဲမှားသည့် အယူအဆများဆီသို့ ဦးတည်သွားခဲ့သည်။
လူတို့သည် အဘယ်ကြောင့် ဤကဲ့သို့သော အပြုအမူများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသနည်းဟူသော်
၁။ ကြောက်ရွံ့မှု (Fear)
သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ၊ ရောဂါဘယများနှင့် ကံကြမ္မာဆိုးများကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် နတ်ဒေဝါများကို ပူဇော်ပသခြင်းဖြင့် ကျေနပ်စေရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။
၂။ လောဘ (Greed)
ပိုမိုကြီးပွားလိုခြင်း၊ အောင်မြင်လိုခြင်းနှင့် အာဏာတည်မြဲလိုခြင်းတို့အတွက် အသက်ရှိသတ္တဝါတို့၏ အသက်ကို အရင်းအနှီးပြုရန် ဝန်မလေးခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
၃။ အမှောင်ဖုံးသော အယူအဆ (Ignorance)
အကျိုးအကြောင်း ဆင်ခြင်တုံတရားထက် ယုံကြည်ချက်အမှားများကို ရှေ့တန်းတင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် ကျန်ရှိနေသေးသော အစွဲအလမ်းများ
။ ယနေ့ကဲ့သို့ နည်းပညာနှင့် အသိပညာ ထွန်းကားသော ၂၁ ရာစုတွင်ပင် “ သဿမေဓ” ဟု တိုက်ရိုက်မခေါ်ဆိုသော်လည်း အနှစ်သာရအားဖြင့် အတူတူပင်ဖြစ်သော အယူအဆအမှားများ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ အချို့သောသူများသည် မိမိတို့၏ အကျိုးစီးပွားအတွက်
(က) တိရစ္ဆာန်များကို ယဇ်ပူဇော်ခြင်း၊(ခ)အသက်ရှိသတ္တဝါတို့အား ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်၍ ယုံကြည်မှုတစ်ခုအတွက် ပေးဆပ်ခိုင်းခြင်း၊
(ဂ) အစွဲအလမ်းကြီးစွာဖြင့် လွဲမှားသော ယတြာများ ပြုလုပ်ခြင်း စသည်တို့ကို ပြုကျင့်နေကြဆဲ ဖြစ်သည်။
ဤသည်မှာ လူသားတို့၏ အသိဉာဏ် မြင့်မားလာသော်လည်း စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာတွင် ရှေးရိုးစွဲ အမှောင်ထုအတွင်းမှ မထွက်မြောက်နိုင်သေးကြောင်း ပြသနေပါသည်။
လူ့လောကမှ အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်ကြရမည်
။ မည်သည့်အယူအဆ၊ မည်သည့်အစဉ်အလာမဆို လူသားမျိုးနွယ်၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေပြီး အသက်ရှင်ပိုင်ခွင့်ကို ချိုးဖောက်နေလျှင် ယင်းကို “ ယဉ်ကျေးမှု” ဟု မခေါ်ဆိုနိုင်ပါ။ သတ္တဝါတစ်ဦး၏ အသက်ကို သတ်ဖြတ်ခြင်းဖြင့် မိမိအတွက် ကောင်းကျိုးရမည်ဟု ယုံကြည်ခြင်းသည် အလွန်ပင် ရိုင်းစိုင်းသော ခေတ်နောက်ကျသော အတွေးအခေါ် ဖြစ်သည်။
နိဂုံး
။ “ သဿမေဓ” ဟူသော အမည်နာမအောက်တွင် ပုန်းအောင်းနေသည့် အကြမ်းဖက်မှုနှင့် အယူသည်းမှုမှန်သမျှကို အကျွန်ုပ်တို့ ( အရှင်တို့) လူ့အသိုင်းအဝိုင်းက ပြတ်ပြတ်သားသား ဆန့်ကျင်ရပါမည်။ “ မေတ္တာ” နှင့် “ ကရုဏာ” ကို အခြေခံသော၊ အကျိုးအကြောင်း ဆင်ခြင်တုံတရားကို ရှေ့တန်းတင်သော လူမှုဝန်းကျင်တစ်ခု တည်ဆောက်ရန်အတွက် ဤကဲ့သို့သော အယူအဆအမှားများကို လူ့လောကမှ အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်ကြရပါမည်ဖြစ်ပါသတည်း။
