မဟာပညာ

🌿ဗုဒ္ဓသာသနာကို ကိုယ်ကျိုးစွန့်သူ🌿

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ

---

ရေးသားသူ = ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေ
သရုပ်ဖော်ပုံ = AI
Unauthorized copying or distribution of my manuscript is strictly prohibited.

---

နိဒါန

“Let me be reborn. I would like to be born again twenty-five times to spread Lord Buddha’s Dhamma.”
— Anagarika Dharmapala

“ကျွန်ုပ် ပြန်လည်မွေးဖွားလိုပါသည်။ မြတ်စွာဘုရား၏ ဓမ္မတရားတော်ကို ပြန့်ပွားစေရန် ဘဝပေါင်း နှစ်ဆယ့်ငါးဘဝတိုင်တိုင် ပြန်လည်မွေးဖွားလိုပါသည်။”

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ

---

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ၏ဘဝကို လေ့လာကြည့်လျှင် မိမိဘဝအကျိုးထက် သာသနာအကျိုး၊ မိမိဂုဏ်ထက် ဓမ္မဂုဏ်၊ မိမိအဆင်ပြေချမ်းသာမှုထက် နောင်လာနောက်သားတို့ ဗုဒ္ဓသာသနာကို လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်ရေးကို ရှေ့တန်းတင်ခဲ့သူတစ်ဦးကို တွေ့ရသည်။ သူ့ဘဝသည် သာသနာပြန်လည်ထွန်းကားရေးအတွက် အချိန်၊ အင်အား၊ စည်းစိမ်နှင့် ကိုယ်ပိုင်ဘဝကိုပင် စွန့်လွှတ်ခဲ့သော လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၏ ဘဝမှတ်တမ်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

⸻

အခန်း (၁) — ဓမ္မကို စောင့်ရှောက်သူ

အနာဂါရိကဟူသည်

“အနာဂါရိက” ဆိုသည်မှာ အိမ်ရာဘဝကို စွန့်လွှတ်၍ အိမ်ရာမထူထောင်သူဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး “ဓမ္မပါလ” ဆိုသည်မှာ ဓမ္မကို စောင့်ရှောက်သူ၊ ဓမ္မအကျိုးကို ဆောင်ရွက်သူဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် နားလည်နိုင်သည်။ ထိုအမည်သည် သူ၏ဘဝတာဝန်နှင့် အလွန်လိုက်ဖက်လှသည်။

သာသနာ့သားတစ်ဦး

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလသည် သီဟိုဠ်နိုင်ငံသား ဆင်ဟာလီဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တစ်ဦးသာ မဟုတ်ဘဲ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာအထွတ်အမြတ်နေရာများ ပြန်လည်ထွန်းကားရေးနှင့် ဗုဒ္ဓတရားတော်ကို အနောက်တိုင်းအထိ ဖြန့်ဝေရေးတွင် အရေးပါသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ခေတ်သစ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပြန်လည်နိုးကြားရေးတွင် သူ၏အခန်းကဏ္ဍသည် အလွန်ထင်ရှားကြောင်း သမိုင်းနှင့် ဘာသာရေးလေ့လာချက်များတွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်။ (St Andrews Encyclopaedia of Theology⁠)

ဘဝတစ်ခု၏ ရည်ရွယ်ချက်

သူ့ဘဝ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ မိမိအတွက် အောင်မြင်မှုရှာရန် မဟုတ်။ ဗုဒ္ဓသာသနာ အားနည်းနေသောအချိန်တွင် သာသနာကို ပြန်လည်နိုးကြားစေရန်၊ ဗုဒ္ဓ၏အထွတ်အမြတ်နေရာများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်နှင့် ဓမ္မ၏အလင်းကို ကမ္ဘာအနှံ့ ရောက်ရှိစေရန် ဖြစ်သည်။

⸻

အခန်း (၂) — လူငယ် ဒေးဗစ်မှ ဓမ္မပါလသို့

လူကုံထံမိသားစုမှ

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလကို ၁၈၆၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက်တွင် ကိုလံဘိုမြို့၌ Don Carolis Hewavitarne နှင့် Mallika Dharmagunawardhana တို့၏သားအဖြစ် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏မွေးနာမည်မှာ Don David Hewavitarne ဖြစ်သည်။ သူ၏မိဘများသည် ချမ်းသာကြွယ်ဝပြီး သီဟိုဠ်ဗုဒ္ဓဘာသာအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ထင်ရှားသော မိသားစုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ (Anagarika Dharmapala⁠)

ကိုလိုနီခေတ်ပညာရေး

ထိုအချိန်က သီဟိုဠ်နိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှကိုလိုနီအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေပြီး ခရစ်ယာန်သာသနာပြုကျောင်းများက ပညာရေးလောကတွင် အင်အားကြီးမားခဲ့သည်။ David သည် ကျောင်းအမျိုးမျိုးတွင် ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာနှင့် အနောက်တိုင်းပညာရပ်များကိုလည်း ထိတွေ့ခွင့်ရခဲ့သည်။ (Anagarika Dharmapala⁠)

မေးခွန်းထုတ်တတ်သော လူငယ်

ငယ်စဉ်ကတည်းက အရာရာကို မျက်စိမှိတ်လက်ခံသူမဟုတ်ဘဲ မေးခွန်းထုတ်၍ စဉ်းစားတတ်သူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘာသာရေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အယူအဆများကိုလည်း အကြောင်းပြချက်ရှာဖွေတတ်ခဲ့သည်။ ဤစိတ်ဓာတ်သည် နောင်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အပေါ်ယံယုံကြည်ခြင်းထက် လေ့လာ၊ ဆင်ခြင်၊ ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရန် သူ့ကို တွန်းအားပေးခဲ့သည်။

အော်လကော့နှင့် ဗလာဗက်စကီး

သူ၏ဘဝလမ်းကြောင်းကို အကြီးအကျယ်ပြောင်းလဲစေခဲ့သော အတွေ့အကြုံတစ်ခုမှာ Colonel Henry Steel Olcott နှင့် Madame Helena Blavatsky တို့နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၈၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သီဟိုဠ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပြန်လည်နိုးကြားရေး လှုပ်ရှားမှုနှင့် ဆက်စပ်လာပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာအကျိုးအတွက် မိမိဘဝကို အပ်နှံသွားခဲ့သည်။ (Anagarika⁠)

⸻

အခန်း (၃) — အိမ်ရာစွန့်သူ

အနာဂါရိကဘဝ

အသက် ၂၀ ကျော်အရွယ်တွင် Don David သည် အိမ်ရာဘဝကို စွန့်လွှတ်သည့် Anagārika ဘဝကို ခံယူခဲ့သည်။ ရဟန်းတော်ဘဝနှင့် လူဝတ်ကြောင်ဘဝကြားတွင် သာသနာပြုလုပ်ငန်းအတွက် မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံထားသော ဘဝမျိုး ဖြစ်သည်။ (Anagarika Dharmapala⁠)

ဓမ္မပါလဟူသောအမည်

သူသည် မိမိဘဝကို ဓမ္မအတွက် အပ်နှံလာသည်နှင့်အမျှ “ဓမ္မပါလ” ဟူသော အမည်ကို အသုံးပြုလာခဲ့သည်။ ထိုအမည်သည် သူ့ဘဝ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကိုပင် ဖော်ပြနေသည်။ ဓမ္မကို စောင့်ရှောက်မည်၊ ဗုဒ္ဓသာသနာကို ပြန်လည်နိုးကြားမည်၊ ဓမ္မ၏အလင်းကို အခြားသူများထံ ပို့ဆောင်မည်ဟူသော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ရှေ့ဆက်ခဲ့သည်။ (St Andrews Encyclopaedia of Theology⁠)

စာရေးသူနှင့် ဟောပြောသူ

သူသည် စာရေးခြင်း၊ ဂျာနယ်ထုတ်ဝေခြင်း၊ ဟောပြောခြင်းတို့ကို သာသနာပြုလုပ်ငန်း၏ အဓိကလက်နက်များအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် The Maha Bodhi ဂျာနယ်ကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာပြန်လည်နိုးကြားရေးနှင့် ဓမ္မဖြန့်ဝေရေးတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ (Mahabodhi Society of India⁠)

ကမ္ဘာသို့ ထွက်ခွာခြင်း

၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် ချီကာဂိုမြို့ရှိ World’s Parliament of Religions သို့ တက်ရောက်ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာအကြောင်း ဟောပြောခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် အနောက်တိုင်းကမ္ဘာတွင် ဗုဒ္ဓတရားတော်ကို ပိုမိုသိရှိလာစေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး အမေရိကန်နှင့် ဥရောပအပါအဝင် နေရာများစွာသို့ သွားရောက်ဟောပြောခဲ့သည်။ (Mahabodhi Society of India⁠)

⸻

အခန်း (၄) — မဟာဗောဓိအတွက် အဓိဋ္ဌာန်

ဘုရားပွင့်ရာမြေသို့

၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် ဓမ္မပါလသည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူခဲ့သော ဗုဒ္ဓဂယာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် မဟာဗောဓိအထွတ်အမြတ်နေရာသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိတော့ဘဲ မဟန္တနှင့် ဆက်စပ်သော ဟိန္ဒူအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေခဲ့သည်။ ထိုမြင်ကွင်းသည် ဓမ္မပါလ၏ဘဝကို ပြောင်းလဲစေသော အကြောင်းရင်းကြီးတစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ (Anagarika Dharmapala⁠)

ရင်ထဲက နာကျင်မှု

ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အထွတ်အမြတ်နေရာသည် ထိုသို့သောအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေသည်ကို မြင်တွေ့ရခြင်းကြောင့် ဓမ္မပါလသည် အလွန်တုန်လှုပ်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းနိုင်ရေးကို မိမိဘဝ၏ အဓိကတာဝန်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သူ၏ အဓိဋ္ဌာန်သည် စကားလုံးတစ်ကြောင်းမျှမဟုတ်ဘဲ နောင်နှစ်ပေါင်းများစွာ အသက်ပေး၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသော ဘဝတာဝန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ (Motilal Banarsidass⁠)

မဟာဗောဓိအသင်း

၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် Mahā Bodhi Society ကို တည်ထောင်ကာ ဗုဒ္ဓဂယာနှင့် အခြားဗုဒ္ဓဘာသာအထွတ်အမြတ်နေရာများ ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်ကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် အိန္ဒိယနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ဗုဒ္ဓသာသနာပြန်လည်နိုးကြားရေးတွင် အရေးပါသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ (Mahabodhi Society of India⁠)

⸻

အခန်း (၅) — အခက်အခဲကြားက မဟာဗောဓိ

ရန်သူထက် အခက်အခဲကြီး

ဓမ္မပါလ၏ လမ်းကြောင်းသည် လွယ်ကူခဲ့သည်မဟုတ်။ မဟာဗောဓိစေတီတော်နှင့် ပတ်သက်၍ မဟန္တဘက်မှ ဆန့်ကျင်မှုများရှိခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတော်များ ဗုဒ္ဓဂယာတွင် နေထိုင်ရေးကိုပင် ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်တွင် သီဟိုဠ်ရဟန်းတော်များ ဗုဒ္ဓဂယာရှိ Burmese Rest House တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် မဟန္တဘက်မှ လူများက ရဟန်းတော်နှစ်ပါးကို ပြင်းထန်စွာ ရိုက်နှက်ခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ (Motilal Banarsidass⁠)

ဥပဒေလမ်းမှ ရင်ဆိုင်ခြင်း

ဓမ္မပါလသည် မိမိယုံကြည်သည့်အရာအတွက် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း အကြမ်းဖက်ခြင်းကို အဓိကနည်းလမ်းအဖြစ် မရွေးချယ်ခဲ့ပေ။ မဟာဗောဓိအမှုကို ဥပဒေကြောင်းအရ ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ပြီး သူ၏ဘဝတစ်လျှောက် ဗုဒ္ဓဘာသာအထွတ်အမြတ်နေရာများကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းရန် အားထုတ်ခဲ့သည်။ သူ၏ လှုပ်ရှားမှုကို သုတေသနစာပေများက ကိုလိုနီခေတ် လူမှုရေး၊ ဘာသာရေးနှင့် အမျိုးသားရေးနိုးကြားမှုတို့နှင့် ဆက်စပ်၍ လေ့လာကြသည်။ (OUP Academic⁠)

အောင်မြင်မှုကို မမြင်ခဲ့ရ

ဓမ္မပါလ အသက်ရှင်စဉ်ကာလအတွင်း မဟာဗောဓိစေတီတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များဘက်မှ အပြည့်အဝ ပြန်လည်ရရှိနိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိသေးပေ။ သူကွယ်လွန်ပြီးနောက် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် မဟာဗောဓိစေတီတော်ကို ဟိန္ဒူနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ ပါဝင်သည့် စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်သို့ ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအောင်မြင်မှုသည် ဓမ္မပါလ၏ မူလအဓိဋ္ဌာန် ပြည့်စုံလာရာတွင် အရေးကြီးသော အဆင့်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ (Wikipedia⁠)

⸻

အခန်း (၆) — မြန်မာပြည်မှ ကမ္ဘာအနှံ့

မြန်မာပြည်သို့ ခြေချခြင်း

ဓမ္မပါလသည် ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် Colonel Olcott နှင့်အတူ မြန်မာပြည်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓသာသနာပြန်လည်နိုးကြားရေးနှင့် မဟာဗောဓိလှုပ်ရှားမှုအတွက် ဆက်သွယ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ပေးထားသော မှတ်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ရန်ကုန်၊ မော်လမြိုင်၊ မန္တလေးနှင့် မြင်းမူတို့တွင် မဟာဗောဓိအသင်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ဆက်စပ်ခဲ့သည်ဟု ထိုစာတမ်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

အိန္ဒိယ၏ မြတ်နိုးဖွယ်နေရာများ

ဓမ္မပါလ၏ အလုပ်သည် ဗုဒ္ဓဂယာတစ်နေရာတည်းအတွက် မဟုတ်ခဲ့ပေ။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာနှင့် ဆက်စပ်သော မဟာဗောဓိ၊ မိဂဒါဝုန်–သာရနာထ်၊ ကုသိနာရုံနှင့် အခြားအထွတ်အမြတ်နေရာများ ပြန်လည်ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် အားထုတ်ခဲ့သည်။ ယနေ့ ထိုနေရာများတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ပြန်လည်ဖူးမြော်နိုင်ရေးအတွက် သူ၏ကြိုးပမ်းမှုသည် သမိုင်းဝင်အရေးပါမှုရှိသည်။ (Mahabodhi Society of India⁠)

ကမ္ဘာ့ဓမ္မတမန်

သူသည် အာရှတွင်သာ ရပ်တန့်မနေဘဲ အမေရိကန်နှင့် ဥရောပတို့အထိ သွားရောက်ဟောပြောခဲ့သည်။ သူ၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို အခြားဘာသာများနှင့် ပြိုင်ဆိုင်ရန်သာ မဟုတ်ဘဲ ဗုဒ္ဓ၏ ဓမ္မသတင်းစကားကို ကမ္ဘာ့လူသားများ သိရှိနိုင်စေရန် ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် သူ့ကို ခေတ်သစ်ကမ္ဘာသို့ ဗုဒ္ဓဘာသာပြန်လည်ပို့ဆောင်သူများထဲမှ ထင်ရှားသူတစ်ဦးအဖြစ် သမိုင်းစာပေများက မှတ်တမ်းတင်ထားကြသည်။ (OUP Academic⁠)

⸻

အခန်း (၇) — နောက်ဆုံးအချိန်အထိ မစွန့်သောအဓိဋ္ဌာန်

ရဟန်းဘဝသို့

ဘဝ၏နောက်ဆုံးကာလတွင် ဓမ္မပါလသည် ရဟန်းဘဝကို ခံယူခဲ့သည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် သီဟိုဠ်နိုင်ငံသို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် သွားရောက်ပြီးနောက် သာသနာရေးလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ ၁၉၃၁ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်တွင် Sri Devamitta Dharmapala ဟူသောအမည်ဖြင့် ရဟန်းဘဝသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် အထက်ဝိနည်းဆိုင်ရာ ရဟန်းခံခြင်းကို ဆက်လက်ခံယူခဲ့သည်။ (The Sunday Times⁠)

မိဂဒါဝုန်မြေမှာ

သူ၏ နောက်ဆုံးနှစ်များကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ သာရနာထ်၊ မိဂဒါဝုန်ဒေသတွင် ကုန်ဆုံးခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် သူ၏ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် Mulagandhakuti Vihara ကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓ၏ ပထမဆုံးဓမ္မစကြာဟောရာမြေကို ပြန်လည်အသက်ဝင်လာစေရန် အားထုတ်ခဲ့သည်။ (Banglapedia⁠)

နာကျင်မှုကြားက ဓမ္မ

နောက်ဆုံးအချိန်များတွင် ကျန်းမာရေးကျဆင်းပြီး ခန္ဓာကိုယ်နာကျင်မှုများ ခံစားခဲ့ရသော်လည်း သူ၏စိတ်သည် သာသနာလုပ်ငန်းမှ မခွာခဲ့ပေ။ မှတ်တမ်းများအရ နာမကျန်းဖြစ်နေစဉ်တွင်ပင် ဆေးဝါးကုန်ကျစရိတ်ထက် ဗုဒ္ဓဘာသာလုပ်ငန်းအတွက် ငွေကို အသုံးပြုစေလိုသည့် စိတ်ဓာတ်ရှိခဲ့သည်။ (Noble Path⁠)

အသက် ၆၈ နှစ်၏ နိဂုံး

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလသည် ၁၈၆၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက်မှ ၁၉၃၃ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၉ ရက်အထိ အသက်ရှင်ခဲ့ပြီး သာရနာထ်တွင် ပျံလွန်ခဲ့သည်။ ရက်စွဲများအရ အသက်မှာ ၆၈ နှစ်ဖြစ်သည်။ အချို့မှတ်တမ်းများတွင် အသက် ၆၉ ဟု တွက်ချက်ရေးသားထားသော်လည်း မွေးနေ့နှင့် ကွယ်လွန်နေ့ကို တိတိကျကျတွက်လျှင် ၆၈ နှစ် ဖြစ်သည်။ (Anagarika Dharmapala⁠)

⸻

အခန်း (၈) — ဘဝပြီးသော်လည်း အဓိဋ္ဌာန်မပြီး

နောက်ဆုံးဆန္ဒ

နောက်ဆုံးအချိန်တွင် သူပြောခဲ့သော စကားသည် သူ့ဘဝတစ်လျှောက်လုံး၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို တစ်ကြောင်းတည်းဖြင့် ထင်ဟပ်စေသည်—

“Let me die soon; Let me be born again; I can no longer prolong my agony. I would like to be reborn twenty-five times to spread Lord Buddha’s Dhamma.”

“မြန်မြန်သေပါရစေ။ ပြန်လည်မွေးဖွားပါရစေ။ ဒီဝေဒနာကို ဆက်လက်မခံနိုင်တော့ပါ။ မြတ်စွာဘုရား၏ ဓမ္မတော်ကို ဖြန့်ဝေရန် ဘဝနှစ်ဆယ့်ငါးကြိမ် ပြန်လည်မွေးဖွားလိုပါသည်” ဟူသော သဘောပင် ဖြစ်သည်။ ဤစကားကို Return to Righteousness စုစည်းစာအုပ်နှင့် ဓမ္မပါလအတ္ထုပ္ပတ္တိဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း တွေ့ရသည်။ (A-Z Quotes⁠)

ကိုယ်ကျိုးစွန့်ခြင်း၏ အဓိပ္ပာယ်

ဓမ္မပါလ၏ “ပြန်လည်မွေးဖွားလိုသည်” ဆိုသော စကားကို ဘဝတစ်ခုမှ နောက်ဘဝတစ်ခုသို့ သာမန်ဆန္ဒတစ်ခုအဖြစ်သာ မမြင်သင့်ပေ။ သူ့ဘဝကို ကြည့်လျှင် ပြန်လည်မွေးဖွားမည့် ဘဝတိုင်းကိုပင် သာသနာအတွက် အသုံးချလိုသည့် စိတ်ဓာတ်ကို တွေ့ရသည်။ သူ့အတွက် အောင်မြင်မှုဆိုသည်မှာ မိမိနာမည်ကျော်ကြားခြင်း မဟုတ်ဘဲ ဓမ္မအလင်း ပိုမိုပြန့်ပွားလာခြင်း ဖြစ်သည်။

မပြီးဆုံးသေးသော အလုပ်

ဓမ္မပါလသည် မိမိလုပ်ငန်းအားလုံး အောင်မြင်ပြီးမှ ကွယ်လွန်ခဲ့သူ မဟုတ်။ မဟာဗောဓိစေတီတော်ကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ၏ စီမံခန့်ခွဲမှုအောက်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်းကိုပင် သူ့မျက်စိဖြင့် မမြင်ခဲ့ရပေ။ သို့သော် သူချမှတ်ခဲ့သော အခြေခံ၊ တည်ထောင်ခဲ့သော အဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သူများကြောင့် သူ၏အိပ်မက်သည် သူကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင်လည်း ဆက်လက်ရှင်သန်ခဲ့သည်။ (Wikipedia⁠)

မိဂဒါဝုန်မှာ ငြိမ်သက်နေသူ

အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ သာရနာထ်—မြတ်စွာဘုရား ပထမဆုံးဓမ္မစကြာဟောတော်မူခဲ့ရာ မိဂဒါဝုန်မြေတွင် အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ၏ နောက်ဆုံးနေ့ရက်များ ကုန်ဆုံးခဲ့သည်။ သူ၏ဘဝနောက်ဆုံးအချိန်များနှင့် Mulagandhakuti Vihara သည် ယနေ့တိုင် သူ့ဘဝအမွေအနှစ်ကို ပြန်လည်သတိရစေသော နေရာတစ်ခု ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ (Anagarika⁠)

ဘဝတစ်ရာမဟုတ်၊ ဓမ္မအတွက် ဘဝများ

ဓမ္မပါလ၏ အမှန်တကယ်မှတ်တမ်းတင်ထားသော နောက်ဆုံးဆန္ဒမှာ “ဘဝနှစ်ဆယ့်ငါးကြိမ်” ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သမိုင်းအထောက်အထားနှင့် ကိုက်ညီစေရန် “ဘဝတစ်ရာ” ဟု မရေးဘဲ “ဘဝများစွာ” ဟု ဆိုနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် သူ၏ မူရင်းစကားအတိုင်း “ဘဝနှစ်ဆယ့်ငါးကြိမ်” ဟု တိတိကျကျ ရေးသားခြင်းက ပိုသင့်လျော်သည်။ (A-Z Quotes⁠)

လေ့လာ၍ ကြည်ညိုရမည့်သူ

ယနေ့ မိဂဒါဝုန်မြေ၊ မူလဂန္ဓကုဋိဝိဟာရအနီး၌ သူ့ဘဝကို ပြန်လည်အမှတ်ရသောအခါ ကျွန်ုပ်တို့ မြင်ရမည့်အရာသည် လူတစ်ဦး၏ ကျော်ကြားမှုမျှ မဟုတ်ပါ။ ကိုယ်ပိုင်ဘဝကို ဓမ္မအတွက် အပ်နှံခဲ့သူတစ်ဦး၏ စိတ်ဓာတ်၊ အခက်အခဲကို မကြောက်သော ဇွဲ၊ အောင်မြင်မှုကို မိမိအတွက် မသိမ်းထားဘဲ သာသနာအတွက် ပြန်လည်ပေးဆပ်ခဲ့သော စိတ်ထားတို့ ဖြစ်သည်။

ထိုနေရာတွင် တိတ်ဆိတ်စွာ လဲလျောင်းနေသော အနာဂါရိက ဓမ္မပါလကို စိတ်ထဲတွင် ဤသို့ ဦးညွှတ်ကြည်ညိုမိပါသည်။

“အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ…
ဘဝတစ်ဘဝကို မိမိအတွက် မနေဘဲ
မြတ်စွာဘုရား၏ ဓမ္မအတွက် အသုံးချခဲ့သူ၊
သာသနာ၏ အလင်းကို မိမိနိုင်ငံမှ ကမ္ဘာ့အနှံ့သို့ သယ်ဆောင်ခဲ့သူ၊
မိမိမမြင်ရတော့သည့် အောင်မြင်မှုများအတွက်ပင်
နောင်လာမည့်သူများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နိုင်အောင်
အုတ်မြစ်ချပေးခဲ့သူ။

သင်၏ နောက်ဆုံးဆန္ဒအတိုင်း
ဓမ္မအကျိုးကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်
ဘဝများစွာ ပြန်လည်ရောက်လာလိုသော
ထိုစိတ်ဓာတ်ကို လေ့လာ၍ ကြည်ညိုကြပါစို့။

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ၏ ဘဝသည်
ကုန်ဆုံးသွားသော ဘဝတစ်ခုမဟုတ်၊
ဗုဒ္ဓသာသနာအတွက်
လူတစ်ဦးက ကိုယ်ကျိုးစွန့်၍ ချန်ထားခဲ့သော
မပျောက်ပျက်သည့် အမွေအနှစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။”

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ
ဗုဒ္ဓသာသနာကို ကိုယ်ကျိုးစွန့်သူ။

⸻

ကျမ်းကိုး / ရည်ညွှန်းစာပေ

၁။ အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ — ရွှေဘိုမိမိကြီး (မူရင်းပေးထားသော မြန်မာစာတမ်းတွင် ပါဝင်သည့် အချက်အလက်များကို အခြေခံအသုံးပြုထားသည်။)

၂။ Anagarika Dharmapala — Wikipedia — မွေးဖွားရာ၊ မိဘများ၊ ပညာရေး၊ Mahā Bodhi Society၊ နောက်ဆုံးဘဝနှင့် ကွယ်လွန်မှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ။ (Wikipedia⁠)

၃။ Biography of Anagarika Dharmapala, a Noble Son of Sri Lanka — Dharmapala ၏ဘဝ၊ သာသနာပြန်လည်နိုးကြားရေးနှင့် နောက်ဆုံးဆန္ဒဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများ။ (Anagarika⁠)

၄။ V. K. B. Ramanayake — National Revivalist Anagarika Dharmapala — ဓမ္မပါလ၏ သာသနာပြန်လည်နိုးကြားရေးအမွေအနှစ်နှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာအခန်းကဏ္ဍ။

၅။ Dhammapala Anagarika — Theosophical Publishing House, Manila — ဓမ္မပါလ၏ အတွေးအမြင်နှင့် ကိုယ်တိုင်ရေးသားချက်များကို လေ့လာရန် ရည်ညွှန်းစာပေ။

၆။ Sarath Amunugama, The Lion’s Roar: Anagarika Dharmapala and the Making of Modern Buddhism — ဓမ္မပါလ၏ ကိုယ်ရေးဘဝ၊ သာသနာပြန်လည်နိုးကြားရေး၊ မဟာဗောဓိလှုပ်ရှားမှု၊ အမျိုးသားရေးနှင့် နောက်ဆုံးဘဝတို့ကို သမိုင်းနှင့် လူမှုရေးအမြင်မှ အသေးစိတ်လေ့လာထားသော စာအုပ်။ Oxford University Press၊ ၂၀၁၉။ (OUP Academic⁠)

၇။ Charles Ponnuthurai Sarvan — Anagarika Dharmapala Revisited — ဓမ္မပါလ၏ဘဝနှင့် သူ့အပေါ် ခေတ်သစ်သုတေသနရှုထောင့်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ထားသော ရည်ညွှန်းစာတမ်း။ (SRI LANKA⁠)

၈။ Return to Righteousness: A Collection of Speeches, Essays, and Letters of the Anagarika Dharmapala — ဓမ္မပါလ၏ မိန့်ခွန်း၊ စာများနှင့် အတွေးအမြင်များကို စုစည်းထားသော အဓိကရည်ညွှန်းစာအုပ်။ နောက်ဆုံးဆန္ဒဖြစ်သော “twenty-five times to spread Lord Buddha’s Dhamma” ဟူသော စကားကိုလည်း ဤစာအုပ်နှင့် ဆက်စပ်၍ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ (A-Z Quotes⁠)

မှတ်ချက် — မူရင်းပေးထားသောစာတွင် “အသက် ၆၉ နှစ်” နှင့် နောက်ဆုံးဆန္ဒကို “ဘဝတစ်ရာ” ဟူ၍ ရေးထားသော်လည်း ရရှိနိုင်သော သမိုင်းအထောက်အထားများအရ မွေးသက္ကရာဇ် ၁၇-၉-၁၈၆၄ နှင့် ကွယ်လွန်သည့် ၂၉-၄-၁၉၃၃ အရ အသက် ၆၈ နှစ် ဖြစ်ပြီး၊ မှတ်တမ်းတင်ထားသော နောက်ဆုံးဆန္ဒမှာ ၂၅ ကြိမ် ပြန်လည်မွေးဖွားလိုသည် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အထက်ပါဆောင်းပါးတွင် အထောက်အထားနှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြင်ဆင်ထားပါသည်။ (Anagarika Dharmapala⁠)

🍀သေခြင်းကိုကြောက်ခြင်းနှင့် လူ့ဘဝ၏ အမှန်တရား🍀

---

တောင်ကလေးဆရာတော်
(၁၄.၈.၂၀၂၆) ရက်နေ့။

နိဒါန်း
လူသားတိုင်း၏ စိတ်နှလုံးတွင် ဘုံတူညီစွာ ရှိနေသည့် သဘာဝတစ်ခုမှာ သေခြင်းကို မလိုလားခြင်းနှင့် မသိစိတ်မှ ကြောက်ရွံ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ချမ်းသာသူ၊ ဆင်းရဲသူ၊ အာဏာရှိသူ၊ အာဏာမဲ့သူ မည်သူမဆို မိမိဘဝကို ဆုံးရှုံးရမည့် အချိန်သို့ ရောက်ရှိလာပါက ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့တတ်ကြသည်။ မိလိန္ဒမင်းနှင့် အရှင်နာဂသေနတို့၏ “မစ္စုဘာယနာဘာယနပဥှာ” တွင် မြတ်စွာဘုရား၏ “သတ္တဝါအားလုံးတို့သည် သေခြင်းမှ ကြောက်ကြ၏” ဟူသော ဒေသနာတော်နှင့် ပတ်သက်၍ အလွန်နက်နဲစွာ ဆွေးနွေးထားသည်။ ထိုနေရာ၌ “သတ္တဝါအားလုံး” ဆိုသည်မှာ ကိလေသာ၊ အတ္တစွဲနှင့် ဘဝကို တွယ်တာနေကြသည့် ပုထုဇဉ်များကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး ကိလေသာကုန်စင်ပြီးသော ရဟန္တာအရှင်မြတ်များမှာမူ ကြောက်ရွံ့မှုအားလုံးမှ လွန်မြောက်ပြီးဖြစ်သည်။

၁။ သေခြင်းကို ပိုမိုကြောက်စေသော အမြစ်တရားများ

လူတစ်ယောက်သည် သေခြင်းကို ကြောက်သည်ဟု ဆိုသော်လည်း အတွင်းကျကျ ဆင်ခြင်ကြည့်ပါက သေခြင်းတရား သက်သက်ကိုသာ ကြောက်ရွံ့နေခြင်း မဟုတ်ပါ။ မိမိ၏ ဘဝ၊ ပိုင်ဆိုင်မှု၊ မိသားစု၊ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် “ ငါ” ဟူသော အတ္တစွဲ ပျောက်ကွယ်သွားမည်ကို စိုးရိမ်စွဲလမ်းခြင်းက သေခြင်းကို ပိုမိုကြောက်လန့်စေခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သေခြင်းကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း၏ အမြစ်တွင် အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာနှင့် အတ္တစွဲ တို့ သိုက်မြုံဖွဲ့နေကြောင်း နားလည်ရမည်ဖြစ်သည်။

၂။ ဆင်းရဲခြင်းနှင့် မသိသောအနာဂတ်၏ ကြောက်ရွံ့မှု

အရှင်နာဂသေန၏ ဥပမာအရ ငရဲသူများသည် ငရဲဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ချင်ကြသော်လည်း စုတေသေလွန်ရမည်ကိုမူ ကြောက်ရွံ့နေကြသေးသည်။ ထိုနည်းတူစွာ ယနေ့လူတို့သည်လည်း လက်ရှိဘဝ ဆင်းရဲဒုက္ခနှင့် မကျေနပ်မှုများမှ လွတ်မြောက်ချင်ကြသော်လည်း မသိနိုင်သော အနာဂတ်နှင့် သေခြင်းတရားကို ကြောက်ရွံ့တတ်ကြသည်။ ဤသည်မှာ လူ့စိတ်၏ အတ္တစွဲနှင့် ပြောင်းလဲမှုကို ကြောက်ရွံ့သည့် သဘာဝကို ဖော်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။

၃။ သေခြင်းတရားကို သတိပြုမိခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူး

ခေတ်လူအများစုသည် သေခြင်းကို ဝေးကွာသောအရာအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ မပြောချင်၊ မစဉ်းစားချင်ကြပေ။ သို့သော် သေခြင်းသည် အသက်အရွယ်နှင့် မဆိုင်ဘဲ မည်သည့်အချိန်တွင် ရောက်ရှိလာမည်ကို မည်သူမျှ ကြိုတင်မသိနိုင်ပါ။ “ တစ်နေ့တွင် သေရမည်” ဟူသော အမှန်တရားကို အမြဲသတိရနေသူသည် ယနေ့ဘဝကို ပိုမိုတန်ဖိုးထားတတ်လာပြီး မလိုအပ်သော အငြင်းပွားမှု၊ မုန်းတီးမှုများ လျော့နည်းသွားကာ သူတစ်ပါးအပေါ် ပြုမူဆက်ဆံရာတွင် ပိုမိုသတိထားလာနိုင်သည်။

၄။ တိလက္ခဏာဓမ္မဖြင့် သေခြင်းကို နားလည်ခြင်း

သေခြင်းကို မကြောက်ရန်အတွက် ကြောက်စိတ်ကို အတင်းအကျပ် ဖိနှိပ်ခြင်းထက် သဘာဝတရားကို နားလည်ရန် အရေးကြီးသည်။

• အနိစ္စကို နားလည်ပါက ပိုင်ဆိုင်မှုများ မမြဲကြောင်း သိလာမည်။
• ဒုက္ခကို နားလည်ပါက တပ်မက်စွဲလမ်းခြင်း၏ ဆင်းရဲကြောင်း သိလာမည်။
• အနတ္တကို နားလည်ပါက “ ငါ၊ ငါ့ဟာ၊ ငါ့ကိုယ်” ဟူသော အစွဲများ လျော့နည်းသွားမည် ဖြစ်သည်။
  ထိုသို့ တရားသဘောကို တဖြည်းဖြည်း နားလည်လာပါက သေခြင်းကို ကြောက်ရွံ့သည့်စိတ်သည်လည်း ပျောက်ကွယ်လျော့ပါးသွားမည် ဖြစ်သည်။

၅။ မသေမီ ပြင်ဆင်ရမည့် ဘဝ၏ နေထိုင်နည်း

သေခြင်းမှ မလွတ်နိုင်သောကြောင့် ကြောက်ရွံ့စိုးရိမ်နေရုံထက် မသေခင် မည်သို့နေထိုင်မလဲဆိုသည်မှာ ပိုမိုအရေးကြီးသည်။ ထို့ကြောင့် အသက်ရှင်နေစဉ်တွင်—

• မိမိကိုယ်ကို မိမိ မလိမ်ညာဘဲ ရိုးသားစွာ နေထိုင်ပါ။
• သူတစ်ပါးကို မလိုအပ်ဘဲ မနာကျင်စေပါနှင့်။
• ရရှိထားသမျှကို အမြဲတမ်းပိုင်ဆိုင်နိုင်မည်ဟု မယူဆဘဲ ဒေါသ၊ မာန၊ တဏှာ၊ အတ္တစွဲတို့ကို လျှော့ချပါ။
• သီလကို စောင့်ထိန်း၍ ကောင်းမှုပြုကာ စိတ်ကို သန့်ရှင်းအောင် လေ့ကျင့်ပြီး အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တတို့ကို ဆင်ခြင်ပါ။

နိဂုံး

“ သေခြင်းကို ကြောက်ခြင်း” သည် ပုထုဇဉ် သတ္တဝါတို့၏ သဘာဝဖြစ်သော်လည်း “ သေခြင်းကို နားလည်ခြင်း” မှာမူ ဓမ္မလမ်းစဉ်၏ အရေးကြီးသော အဆင့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သေရမည်ကို အမှန်တကယ် သိမြင်သူသည် ဘဝကို ပေါ့ပေါ့ဆဆ မဖြတ်သန်းတော့ပေ။ မမြဲခြင်းကို သိမြင်၍ မိမိပိုင်ဆိုင်သမျှနှင့် “ ငါ” ဟူသော အစွဲများ လျော့နည်းလာသည်နှင့်အမျှ ကြောက်ရွံ့မှုသည်လည်း လျော့ပါးသွားမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သေခြင်းကို မကြောက်ရန် ကြိုးစားခြင်းထက် သေခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် သဘာဝတရား၏ အမှန်တရားကို နားလည်အောင် ကြိုးစားခြင်းသည်သာ ယနေ့လူသားတိုင်း သိရှိကျင့်သုံးသင့်သည့် ဓမ္မအမြင်တစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။

🤣🤣 ယုံချင်ယုံ
အိန္ဒိယမှာ ………

ရေးသူ = ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေ
(၁၁.၈.၂၀၂၆) ရက်နေ့။

“သံရုံးမရှိလည်း ပြဿနာမရှိဘူး… အိမ်ရှိရင် သံရုံးဖြစ်ပြီ။ သံအမတ်ကြီးဖြစ်ဖို့တော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ခန့်လိုက်ရုံပဲ။” 😌

နိုင်ငံက အသိအမှတ်မပြု၊ သံရုံးက တကယ်မရှိ၊ သံအမတ်ကို ဘယ်သူမှ မခန့်ထား…
ဒါပေမယ့် ရုံးခန်းတော့ရှိတယ်၊ တံဆိပ်တုံးတော့ရှိတယ်၊ ကားတော့ရှိတယ်၊ ဓာတ်ပုံရိုက်ဖို့ နိုင်ငံတကာအဆင့် မျက်နှာထားကတော့ အပြည့်ရှိတယ်။

နိုင်ငံခြားသွားချင်သူတွေကို “ကျွန်တော်က သံအမတ်ကြီးပါ” ဆိုပြီး ယုံအောင်လုပ်နိုင်တာက တကယ်တော့ သံတမန်ရေးထက် သရုပ်ဆောင်ပညာပိုကောင်းတာလား မသိဘူး။ 😂

ဆယ်နှစ်နီးပါးကြာအောင် သံရုံးအတုဖွင့်နိုင်ခဲ့တာကို ကြည့်ရင်
“နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ တည်ထောင်ဖို့ လွယ်မလား?” ဆိုတဲ့မေးခွန်းထက်
“လူတွေယုံအောင် ဟန်ဆောင်ဖို့ ဘယ်လောက်တော်ရမလဲ?” ဆိုတာကိုပဲ စဉ်းစားမိစရာပါ။

သံအမတ်ကြီးမဟုတ်ပေမယ့် သံယောင်လိုက်တာတော့ တော်တော်ကျွမ်းကျင်တဲ့ အမှုဖြစ်နေတယ်။ 😏

🌿ထေရဝါဒနှင့် ဇင် (Zen) ဗုဒ္ဓဘာသာ — တူညီမှုနှင့် ကွာခြားမှုများကို ဓမ္မရှုထောင့်မှ စိစစ်သုံးသပ်ခြင်း🌿

ရေးသားသူ = ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်
သရုပ်ဖော်ပုံ = AI
Unauthorized copying or distribution of my manuscript is strictly prohibited.

ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဓမ္မမှ ဆင်းသက်လာသော သာသနာတစ်ရပ် ဖြစ်သော်လည်း သမိုင်းတလျှောက် ဒေသ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကျမ်းဂန်အယူအဆများအပေါ် မူတည်၍ ထေရဝါဒ၊ မဟာယာနနှင့် ဝဇ္ဇယာန ဟူသော အဓိကလမ်းစဉ်များအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။ ထိုလမ်းစဉ်များအနက် ဇင် (Zen) သည် မဟာယာနမှ ဆင်းသက်လာသော ကမ္မဋ္ဌာန်းအခြေပြု ဂိုဏ်းခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ယနေ့ခေတ်တွင် “ထေရဝါဒနှင့် ဇင်တို့သည် ပန်းတိုင်တူသလား၊ လမ်းစဉ်သာကွာသလား” ဟူသော မေးခွန်းကို မကြာခဏ ကြားရသည်။ ထိုမေးခွန်းကို ဖြေဆိုရာတွင် ယေဘုယျဆန်သော သဘောထားဖြင့် မဟုတ်ဘဲ ကျမ်းဂန်၊ သမိုင်းနှင့် ဒဿနအခြေခံဖြင့် စိစစ်ကြည့်ရန် လိုအပ်သည်။

မူလကျမ်းဂန်နှင့် ဒဿနအခြေခံ

ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာသည် ပါဠိတိပိဋကတ်ဖြစ်သော ဝိနည်း၊ သုတ္တန်နှင့် အဘိဓမ္မာတို့ကို မူရင်းအဆုံးအမအဖြစ် လက်ခံကျင့်သုံးသည်။ ရုပ်၊ နာမ်တို့၏ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ သဘောကို ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် အဆင့်ဆင့် သိမြင်ကာ သောတာပတ္တိမဂ်မှ အရဟတ္တမဂ်အထိ ရောက်ရှိရန် စနစ်တကျ ဖော်ပြထားသည်။

ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာမှာမူ မဟာယာနသုတ္တန်များဖြစ်သော ပညာပါရမိတာသုတ်၊ လင်္ကာဝတာရသုတ် စသည်တို့ကို အခြေခံထားပြီး “စာပေစကားလုံးထက် ကိုယ်တိုင် တိုက်ရိုက်သိမြင်ခြင်း” ကို အလေးပေးသည်။ ထို့ကြောင့် ဇင်၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ဗုဒ္ဓသဘာဝကို တိုက်ရိုက် သိမြင်ခြင်း (Satori/Kenshō) ဖြစ်သည်။

ကျင့်စဉ်၏ ကွာခြားမှု

ထေရဝါဒသည် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဟူသော သိက္ခာသုံးပါးနှင့် အရိယာမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို အခြေခံကာ ဝိပဿနာဉာဏ် ဖွံ့ဖြိုးစေရန် ရုပ်နာမ်တို့၏ ဖြစ်ပျက်သဘောကို ရှုမှတ်သည်။

ဇင်တွင်မူ Zazen ဟုခေါ်သော ထိုင်ကမ္မဋ္ဌာန်း၊ Koan ဟုခေါ်သော ဉာဏ်ဖွင့်မေးခွန်းများနှင့် လက်ရှိစိတ်ကို တိုက်ရိုက် သိမြင်စေသော လေ့ကျင့်မှုများကို အဓိကထားသည်။ စာပေသင်ယူမှုထက် လက်တွေ့အတွေ့အကြုံကို ပို၍ အလေးထားသည်။

နိဗ္ဗာန်အပေါ် အမြင်

နှစ်ဖက်စလုံးသည် ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်ရေးကို ရည်ရွယ်သော်လည်း နိဗ္ဗာန်ကို ဖော်ပြပုံနှင့် ရောက်ရှိသည့် လမ်းစဉ်တွင် ကွာခြားမှု ရှိသည်။

ထေရဝါဒတွင် မဂ်လေးပါး၊ ဖိုလ်လေးပါးကို မျက်မှောက်ပြု၍ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ရှိခြင်းကို လွတ်မြောက်ရေးအဖြစ် ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။

ဇင်နှင့် မဟာယာနတွင်မူ ဗောဓိသတ်လမ်းစဉ်ကို အဓိကထားပြီး သတ္တဝါအားလုံး လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ဗုဒ္ဓဖြစ်ရေးကို ပိုမို အလေးပေးသည်။ ထို့ကြောင့် လွတ်မြောက်ရေး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုပုံနှင့် ရည်မှန်းချက်မှာ ထေရဝါဒနှင့် တူညီသည်ဟု အလွယ်တကူ မဆိုနိုင်ပေ။

မဂ်ဖိုလ်အဆင့်များ

ထေရဝါဒကျမ်းဂန်များတွင် သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ်၊ အရဟတ် ဟူသော မဂ်ဖိုလ်လေးဆင့်ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားပြီး ယင်းတို့သည် လက်တွေ့ကျင့်စဉ်၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည်။

ဇင်တွင်မူ ထိုအဆင့်ခွဲခြားမှုကို အဓိကမထားဘဲ ဉာဏ်အလင်းပွင့်ခြင်းနှင့် မူလစိတ်ကို တိုက်ရိုက် သိမြင်ခြင်းကိုသာ အလေးပေးသည်။

သမိုင်းဆိုင်ရာ စိစစ်ချက်

အချို့သော စာရေးသားချက်များတွင် ၁၉၆၆ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့သံဃာ့ကောင်စီ၌ “ထေရဝါဒ၊ မဟာယာန၊ ဝဇ္ဇယာနတို့သည် နိဗ္ဗာန်ပန်းတိုင်တစ်ခုတည်းဟု လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်” ဟု ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။

သို့သော် သမိုင်းမှတ်တမ်းများကို စိစစ်ကြည့်လျှင် ထိုသို့ ရိုးရှင်းစွာ မဖော်ပြထားပေ။

ထိုအစည်းအဝေးတွင် အရှင် Walpola Rahula ဦးဆောင်ရေးသားခဲ့သော “Basic Points Unifying the Theravāda and the Mahāyāna” စာတမ်း၌ ဂိုဏ်းနှစ်ရပ်၏ အခြေခံတူညီချက်များကိုသာ သဘောတူညီခဲ့ကြပြီး၊ အရဟတ်၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓနှင့် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဟူသော လွတ်မြောက်ရေးပန်းတိုင် သုံးမျိုးလုံးကို အသိအမှတ်ပြုကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ “ပန်းတိုင်အားလုံး တစ်ခုတည်း” ဟု အတိအလင်း သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပေ။

ထို့ကြောင့် ထိုအချက်ကို သမိုင်းအထောက်အထားဖြင့် စိစစ်ဖော်ပြခြင်းသည် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ရိုးသားမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။

နိဂုံး

ထေရဝါဒနှင့် ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာတို့သည် ဂေါတမဗုဒ္ဓ၏ သာသနာမှ ဆင်းသက်လာသည့်အတွက် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊ မေတ္တာ၊ ကရုဏာတို့ကို တန်ဖိုးထားခြင်းနှင့် ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်ရေးကို ရည်ရွယ်ခြင်းတို့တွင် တူညီကြသည်။

သို့ရာတွင် ကျမ်းဂန်အခြေခံ၊ ဒဿန၊ ကျင့်စဉ်၊ မဂ်ဖိုလ်စနစ်နှင့် လွတ်မြောက်ရေးကို ဖော်ပြပုံတို့တွင် ထင်ရှားသော ကွာခြားမှုများ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် “အားလုံး အတူတူပင်” ဟု ရောနှောသတ်မှတ်ခြင်းလည်း မသင့်၊ “တစ်ဖက်လုံး မှားယွင်းသည်” ဟု ပယ်ချခြင်းလည်း မသင့်ပေ။

ဗုဒ္ဓဓမ္မကို လေ့လာသူတစ်ဦးအနေဖြင့် မိမိယုံကြည်ရာ လမ်းစဉ်ကို ခိုင်မာစွာ လေ့ကျင့်ရင်း၊ အခြားလမ်းစဉ်များကိုလည်း သမိုင်း၊ ကျမ်းဂန်နှင့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အထောက်အထားများအပေါ် အခြေခံ၍ မျှတစွာ နားလည်သုံးသပ်နိုင်ခြင်းသည်သာ ဓမ္မလေ့လာသူ၏ အရည်အချင်းတစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။

🍀အကုသိုလ်အကျိုးပေးလာသောနေ့🍀

---

( ဆင်ခြင်နိုင်ရေး)

။ အပေါ်စီးရနေချိန်၌ အောက်တန်းကျသည်ဟု မိမိက သတ်မှတ်ထားသူများကို ခက်ခက်ထန်ထန်၊ ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်း ဆက်ဆံခဲ့ဖူးသူတို့သည် မိမိပြုခဲ့သော အကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးကို တစ်နေ့နေ့တွင် မလွဲမသွေ ရင်ဆိုင်ကြရသည်ကို တွေ့မြင်ဖူးပါသည်။

။ အချို့မှာ လူသာမန်တစ်ယောက်ကဲ့သို့ပင် မရူးမသွပ်သော်လည်း ဘဝအခြေအနေ အဖက်ဖက်မှ ချို့ငဲ့၍ အားကိုးရာမဲ့စွာ၊ ခိုကိုးကပ်တွယ်နေရသော ဘဝသို့ ရောက်ရှိသွားကြသည်ကိုလည်း မြင်တွေ့ရပါသည်။

။ ထိုသို့သော ကံအကျိုးများ၏ အကြောင်းရင်းကို လေ့လာကြည့်သောအခါ သံဃာ့အရာ၌ တည်ရှိနေသော ရဟန်းသံဃာတော်များအပေါ် အထင်သေးခြင်း၊ အမြင်သေးခြင်း၊ မနာလိုဝန်တိုစိတ်ဖြင့် ပြစ်မှားခြင်းတို့ကြောင့် မိမိ၏ ကုသိုလ်အရှိန် လျော့နည်းကာ ဘဝတိုးတက်မှုများ အဟန့်အတားကြုံရတတ်သည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။

။ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည်လည်း “သံဃာကို ကြည်ညိုခြင်းသည် ကြီးမားသော ကုသိုလ်ဖြစ်သကဲ့သို့၊ သံဃာကို ပြစ်မှားခြင်းသည် ကြီးမားသော အကုသိုလ်ဖြစ်၏” ဟု သွန်သင်တော်မူခဲ့ပါသည်။ အထူးသဖြင့် အနန္တရိယကံငါးပါး အနက် သံဃာကို သွေးကွဲစေသော (သံဃဘေဒကကံ) သည် အလွန်လေးနက်သည့် အကုသိုလ်ကံဖြစ်ကြောင်း အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်နှင့် ဝိနည်းပိဋကတို့တွင် ဖော်ပြထားပါသည်။

။ ထို့ပြင် **ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ၌လည်း ရဟန်းသံဃာတော်များအား မတရားစွပ်စွဲခြင်း၊ စော်ကားပြောဆိုခြင်း၊ မနာလိုဝန်တိုခြင်းတို့ကြောင့် နောင်ဘဝများတွင် ဆင်းရဲဒုက္ခအမျိုးမျိုးကို ခံစားခဲ့ရသည့် သာဓကများကို ဖော်ပြထားပါသည်။ ကံတရားသည် အချိန်တန်လျှင် အကျိုးပေးတတ်ပြီး၊ အခြားကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံများနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ အကျိုးပေးပုံကွဲပြားနိုင်သည်ကိုလည်း နားလည်ထားသင့်ပါသည်။

။ ထို့ကြောင့် တပည့်တို့အနေဖြင့် သံဃာတော်များကို အထင်သေးခြင်း၊ မနာလိုဝန်တိုခြင်း၊ စော်ကားပြစ်မှားခြင်းတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ကြပါ။ မိမိနှင့် သဘောထားမတိုက်ဆိုင်လျှင်ပင် ယဉ်ကျေးစွာ နေထိုင်ပြောဆို၍ ကံကောင်းသောဘဝကို တည်ဆောက်ကြပါစို့။

“သံဃာရတနာကို ကြည်ညိုသူသည် ကုသိုလ်တိုးပွား၏။ သံဃာရတနာကို ပြစ်မှားသူသည် မိမိပြုသောကံ၏ အကျိုးကို မိမိသာ ခံစားရမည်။”

ရေးသားသူ
တောင်ကလေးဆရာတော်
ရက်စွဲ (၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၆ ရက်)

“ငါ့ရဲ့အမြင်က ဓမ္မနှင့်ညီသလား?”

---

တောင်ကလေးဆရာတော်
(၁.၈.၂၀၂၆) ရက်နေ့။

[ မိမိကိုယ်ကို မေးကြည့်နိုင်သည်
“ငါက လာဘ်ကို လိုချင်တာလား၊ မလိုချင်တာလား?”
“ချီးကျူးခံချင်တာလား?”
“အရိုအသေခံချင်တာလား?”
“သူများက ငါ့ကို အထင်မသေးစေချင်တာလား?”
“လူမမြင်တဲ့အချိန်မှာတောင် အရှက်နဲ့ အကြောက်ရှိသလား?”
“ငါ့ရဲ့ အလိုတွေက သန့်ရှင်းသလား?”
“ငါ့ရဲ့အမြင်က ဓမ္မနှင့်ညီသလား?” ဤမေးခွန်းခုနစ်ခုသည် မိမိစိတ်ကို မိမိပြန်လည်စစ်ဆေးရန် အလွန်ကောင်းသော ဓမ္မမှန်ပြောင်း ဖြစ်ပါသည်။]

မြတ်ဗုဒ္ဓသည် ချစ်အပ်သူနှင့် မချစ်အပ်သူ (သို့မဟုတ်) ရဟန်းတော်များအတွက် ဗုဒ္ဓ၏ လမ်းညွှန်ချက်
ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ သာသနာတော် တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးနှင့် သံဃာ့အဖွဲ့အစည်း၏ သန့်ရှင်းသေချာရေးအတွက် မြတ်ဗုဒ္ဓသည် ရဟန်းတော်များအား နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် သတိပေးဆုံးမတော်မူခဲ့ပါသည်။
ထိုဆုံးမဩဝါဒများအနက် [ ဒီဃနိကာယ်၊အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်၊သတ္တကနိပါတ်၊ ပဏ္ဏာသက ၊ ၁-ဓနဝဂ်
၁-ပဌမပိယသုတ်] တွင် အချင်းချင်း မည်သူ့ကို မြတ်နိုးချစ်ခင်လေးစားရမည်၊ မည်သူ့ကို မချစ်ခင် မလေးစားအပ်ဟု အလွန်ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ ပိုင်းခြားညွှန်ပြထားသည့် သုတ်တစ်သုတ် ဖြစ်ပါသည်။

မြတ်ဗုဒ္ဓသည် သာသနာ့ဘောင်၌ သီတင်းသုံးနေကြသော ရဟန်းတော်များ၏ စိတ်ဓာတ်နှင့် အမူအကျင့်များအပေါ် မူတည်၍ “ချစ်အပ်သူ၏ အရည်အသွေး” နှင့် “မချစ်အပ်သူ၏ အရည်အသွေး” ဟူ၍ အုပ်စုနှစ်စု ခွဲခြားဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ (မှတ်ချက် – ဤနေရာ၌ “ ချစ်အပ်သူ” ဆိုသည်မှာ လေးစားမြတ်နိုးထိုက်သူ၊ ပေါင်းသင်းထိုက်သူကို ဆိုလိုပြီး “ မချစ်အပ်သူ” ဆိုသည်မှာ မလေးစားထိုက်သူ၊ မပေါင်းသင်းထိုက်သူကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။)

၁။ စိစစ်ဖွေရှာ မချစ်အပ်သော ရဟန်း၏ အရည်အသွေးများ
မြတ်ဗုဒ္ဓက အောက်ပါ လက္ခဏာ (၇) ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းကို သီတင်းသုံးဖော်များက မချစ်ခင်အပ်၊ မလေးစားအပ်၊ မထီမဲ့မြင် ပြုထိုက်သူအဖြစ် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

• လာဘ်ကို အလိုရှိခြင်း (လာဘကာမော) – ပစ္စည်းလာဘ်သပ်ပကာကိုသာ မက်မောတောင့်တနေခြင်း။
• အရိုအသေကို အလိုရှိခြင်း (သက္ကာရကာမော) – အရိုအသေပြုခံလိုမှု၊ ကျော်စောသတင်းကြီးလိုမှု နောက်သို့ လိုက်နေခြင်း။
• မထီမဲ့မြင် အပြုခံလိုခြင်း (အနဝညတ္တိကာမော) – အထက်စီးမှ နေလိုပြီး သူတစ်ပါး၏ အလေးအနက်ထားမှုကို စွဲလန်းနေခြင်း။
• အရှက်မရှိခြင်း (အဟိရိကော) – ဒုစရိုက်ပြုရမည်ကို မရှက်စနိုး ဖြစ်ခြင်း။
• အကြောက်မရှိခြင်း (အနုတ္တပ္ပီ) – မကောင်းမှု၏ အကျိုးဆက်ကို မကြောက်ရွံ့ခြင်း။
• ယုတ်မာသော အလိုဆိုးရှိခြင်း (ပါပိစ္ဆော) – မသူတော်တရား၊ မကောင်းသော လောဘဆိုးများ ကိန်းအောင်းနေခြင်း။
• မှားသောအယူရှိခြင်း (မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ) – ကံ-ကံ၏အကျိုးနှင့် သစ္စာတရားအပေါ် မှားယွင်းစွာ ယူဆထားခြင်း။
  ဤဂုဏ်အင်္ဂါများနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သာသနာတော်အတွက် အန္တရာယ်ရှိရုံမျှမက သီတင်းသုံးဖော် ရဟန်းကောင်း ရဟန်းမြတ်များ၏ ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှုကိုလည်း ရရှိနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။

၂။ လေးစားမြတ်နိုး ချစ်အပ်သော ရဟန်း၏ အရည်အသွေးများ
တစ်ဖက်တွင်လည်း မြတ်ဗုဒ္ဓသည် သာသနာ့ဘောင်၌ အတုယူဖွယ်၊ ပေါင်းသင်းထိုက်ဖွယ် လေးစားမြတ်နိုးအပ်သော ရဟန်း၏ ဂုဏ်အင်္ဂါ (၇) ပါးကိုလည်း ဤသို့ မီးမောင်းထိုးပြထားပါသည်။

• လာဘ်ကို အလိုမရှိခြင်း – ပစ္စည်းလာဘ်သပ်ပကာအပေါ် တပ်မက်မှု မရှိခြင်း။
• အရိုအသေကို အလိုမရှိခြင်း – ကျော်စောမှုနှင့် အခြံအရံကို မတောင့်တခြင်း။
• ထိုအရာကို မတောင့်တခြင်း – အထက်စီးမှ စိုးမိုးလိုသည့် မာနတရားများကို စွန့်လွှတ်ထားခြင်း။
• အရှက်ရှိခြင်း (ဟိရိမနျ) – ဒုစရိုက်မှန်သမျှကို ပြုလုပ်ရန် စိတ္တဇအရှက်တရား ရှိခြင်း။
• အကြောက်ရှိခြင်း (ဩတ္တပ္ပီ) – မကောင်းမှု၏ အပြစ်ကို ကြောက်ရွံ့သော အကြောက်တရား ရှိခြင်း။
• အလိုနည်းခြင်း (အပ္ပိစ္ဆော) – ရောင့်ရဲလွယ်ပြီး စိတ်ဆန္ဒ အလိုနည်းခြင်း။
• မှန်ကန်သောအယူရှိခြင်း (သမ္မာဒိဋ္ဌိ) – သစ္စာတရားနှင့် ကံ-ကံ၏အကျိုးကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်လက်ခံခြင်း။
  ဤတရားများနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းတော်သည်သာလျှင် သီတင်းသုံးဖော်တို့၏ ရိုသေမြတ်နိုးမှုကို ခံယူထိုက်ပြီး သာသနာတော်၏ အနှစ်သာရကို ဆောင်ရွက်နိုင်သူ ဖြစ်ပါသည်။

သုံးသပ်ချက်နှင့် သာသနာ့သင်ခန်းစာ
။ ၎င်းသုတ်တော်သည် ရဟန်းတော်များ မိမိတို့၏ စိတ်ဓာတ်နှင့် အမူအကျင့်ကို အမြဲမပြတ် ပြန်လည်စိစစ်ရန်အတွက် ကိုယ်တော်တိုင် ပေးသနားခဲ့သော “ ဝိညာဉ်ရေးရာ မှန်ချပ်” တစ်ချပ် ဖြစ်ပါသည်။
သပိတ်တစ်လုံး၊ သင်္ကန်းသုံးထည်ဖြင့် လောကီစည်းစိမ်ကို စွန့်လွှတ်လာသော ရဟန်းတစ်ပါးအနေဖြင့် သာသနာ့ဘောင်သို့ ရောက်ရှိပြီးမှ လာဘ်သပ်ပကာ၊ အခြံအရံနှင့် မာနတရားတို့နောက်သို့ ပြန်လည်လိုက်ပါသွားပါက ဗုဒ္ဓ၏ အဆုံးမနှင့် ဝေးကွာသွားမည် ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ဤသုတ်တော်၏ အနှစ်သာရမှာ ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် လာဘ်၊ သက္ကာရ၊ အခြံအရံတို့၌ တပ်မက်မှု မရှိဘဲ၊ ဟိရီ-ဩတ္တပ္ပ အရှက်အကြောက်တရားကို လက်ကိုင်ထားကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ အယူမှန်ဖြင့် အလိုနည်းပါးစွာ သီတင်းသုံးနေထိုင်ခြင်းသည်သာ သာသနာတော် တည်တံ့ရေးနှင့် မိမိကိုယ်တိုင်၏ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း အစစ်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း ဓမ္မအလင်းပြပေးလျက် ရှိပေသတည်း။