Categories
ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင် ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေ နိုင်ငံရေး

🌿အရှေ့တောင်အာရှ — နိုင်ငံတော်ကို ဘယ်လိုတည်ဆောက်ခဲ့ကြသလဲ၊ အာဏာကို ဘယ်လိုထိန်းသိမ်းကြသလဲ🌿

🌿အရှေ့တောင်အာရှ — နိုင်ငံတော်ကို ဘယ်လိုတည်ဆောက်ခဲ့ကြသလဲ၊ အာဏာကို ဘယ်လိုထိန်းသိမ်းကြသလဲ🌿

ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေနှင့် ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်တို့၏ လွတ်လပ်စွာ ဆွေးနွေးချက်

⸻

နိဒါန်း

ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေ

ဆရာကြီးရေ… အရှေ့တောင်အာရှကို မြေပုံပေါ်မှာကြည့်လိုက်ရင် နိုင်ငံ ၁၁ နိုင်ငံဟာ တစ်ဒေသတည်းမှာ အတူတကွရှိနေကြတာပဲ။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံရေးစနစ်တွေကို ကြည့်လိုက်ရင်တော့ တစ်နိုင်ငံနဲ့တစ်နိုင်ငံ တော်တော်လေး ကွာခြားနေကြတယ်နော်။

တစ်နိုင်ငံမှာ ဘုရင်စနစ်ရှိတယ်။

တစ်နိုင်ငံမှာ ပါတီတစ်ပါတီက နိုင်ငံရေးအာဏာရဲ့ ဗဟိုဖြစ်တယ်။

တစ်နိုင်ငံမှာ စစ်တပ်က နိုင်ငံရေးမှာ အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍယူထားတယ်။

တချို့နိုင်ငံတွေမှာ ရွေးကောက်ပွဲကနေ အာဏာလွှဲပြောင်းကြတယ်။

တချို့မှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲရှိပေမယ့် နိုင်ငံရေးပြိုင်ဆိုင်မှုက အကန့်အသတ်ရှိနေတယ်။

ဒါဆို ဒီ ၁၁ နိုင်ငံကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ဘယ်လိုနားလည်ကြမလဲ။

ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်

အဲဒီနေရာမှာ အရေးကြီးတာက “ဘယ်လူမျိုးက အုပ်ချုပ်သလဲ” ဆိုတာထက် “အာဏာကို ဘယ်လိုဖွဲ့စည်းထားသလဲ” ဆိုတာကို ကြည့်ဖို့ပါ။

နိုင်ငံရေးကို လူမျိုးရေးနဲ့ပဲ ရှင်းလိုက်ရင် အလွန်လွယ်သွားတယ်။ ဒါပေမယ့် အမှန်တကယ် နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးကို နားလည်ဖို့ဆိုရင် ကိုလိုနီသမိုင်း၊ လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှု၊ စစ်တပ်၊ ဘုရင်စနစ်၊ နိုင်ငံရေးပါတီ၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၊ စီးပွားရေးနဲ့ လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေကိုပါ ထည့်ကြည့်ရတယ်။

ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ မေးရမယ့်မေးခွန်းက—

နိုင်ငံတော်ကို ဘယ်လိုတည်ဆောက်ခဲ့သလဲ။
အာဏာကို ဘယ်သူက ကိုင်ထားသလဲ။
ဘယ်အဖွဲ့အစည်းတွေကနေတစ်ဆင့် ထိန်းသိမ်းထားသလဲ။
ဘယ်သူက အဲဒီအာဏာကို စစ်ဆေးနိုင်သလဲ။
အာဏာကို ဘယ်လိုလွှဲပြောင်းနိုင်သလဲ။

ဆိုတာတွေပါ။

⸻

၁။ အင်ဒိုနီးရှား — အာဏာရှင်စနစ်ကနေ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဆီ

ဦးအောင်ဖေ

အင်ဒိုနီးရှားက စလိုက်ရအောင်။ ကျွန်းပေါင်းများစွာနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်တော့ နိုင်ငံတော်တစ်ခုတည်းအဖြစ် စုစည်းနိုင်ဖို့က အလွယ်တကူ မဟုတ်ဘူးထင်တယ်။

ဦးရွှေအောင်

ဟုတ်တယ်။ အင်ဒိုနီးရှားရဲ့ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးမှာ ဒတ်ချ်ကိုလိုနီအုပ်ချုပ်ရေး၊ အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားမှု၊ ဂျပန်အုပ်ချုပ်ရေး၊ ၁၉၄၅ လွတ်လပ်ရေးကြေညာမှုနဲ့ နောက်ပိုင်း ဗဟိုအစိုးရတည်ဆောက်ရေးတို့ အားလုံး ဆက်စပ်နေတယ်။

အထူးသဖြင့် လူမျိုး၊ ဘာသာ၊ ကျွန်းစုနဲ့ ဒေသအလိုက် ကွဲပြားမှုများတဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုကို နိုင်ငံတော်တစ်ခုအဖြစ် စုစည်းဖို့ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအယူအဆက အရေးကြီးလာတယ်။

ဦးအောင်ဖေ

ဒါပေမယ့် နောက်ပိုင်း ဆူဟာတိုခေတ်မှာတော့ စစ်တပ်နဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားက နိုင်ငံရေးအာဏာကို အလွန်အမင်း လွှမ်းမိုးခဲ့တာပေါ့။

ဦးရွှေအောင်

ဟုတ်တယ်။ ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေကနေ ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဆူဟာတိုကျဆုံးတဲ့အထိ စစ်တပ်နဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ စနစ်က အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရေးမှာ အရေးကြီးခဲ့တယ်။

ဒါပေမယ့် ၁၉၉၈ နောက်ပိုင်း “Reformasi” ခေတ်မှာတော့ နိုင်ငံရေးပါတီပြိုင်ဆိုင်မှု၊ မီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်၊ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲစနစ်တွေ ပြန်လည်ပြုပြင်လာတယ်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် Freedom House အကဲဖြတ်ချက်မှာလည်း အင်ဒိုနီးရှားကို “Partly Free” အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး ၁၉၉၈ နောက်ပိုင်း ဒီမိုကရေစီတိုးတက်မှုနဲ့ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ အာဏာလွှဲပြောင်းမှုတွေ ရှိလာခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာ အကျင့်ပျက်ခြစားမှု၊ ပါပူအာပဋိပက္ခနဲ့ လူနည်းစုအခွင့်အရေး စတဲ့ ပြဿနာတွေ ဆက်ရှိနေတယ်လို့လည်း သုံးသပ်ထားတယ်။

ဦးအောင်ဖေ

ဆိုတော့ အင်ဒိုနီးရှားက ပြောပြတာက နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးဆိုတာ တစ်ကြိမ်တည်းနဲ့ ပြီးသွားတဲ့အလုပ်မဟုတ်ဘူး။ အာဏာဖွဲ့စည်းပုံကို ခေတ်အလိုက် ပြန်ပြင်နေရတယ်ဆိုတာပေါ့။

ဦးရွှေအောင်

အဲဒါပဲ။

⸻

၂။ မလေးရှား — ဘုရင်စနစ်၊ ဖက်ဒရယ်စနစ်နှင့် ပါလီမန်နိုင်ငံရေး

ဦးအောင်ဖေ

မလေးရှားကိုရော ဘယ်လိုမြင်မလဲ။

ဦးရွှေအောင်

မလေးရှားက အလွန်စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတယ်။ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအမွေအနှစ်၊ ဖက်ဒရယ်စနစ်၊ မလေးဘုရင်စနစ်နဲ့ ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီတို့ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်တယ်။

ပြည်နယ်အချို့မှာ မလေးဘုရင်တွေရှိတယ်။ ပြည်ထောင်စုအဆင့်မှာတော့ ပြည်နယ်ဘုရင်တွေထဲက တစ်ဦးကို အလှည့်ကျ “Yang di-Pertuan Agong” အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်တဲ့ စနစ်ရှိတယ်။

ဒါပေမယ့် နိုင်ငံရေးအုပ်ချုပ်ရေးရဲ့ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းတွေကို ဝန်ကြီးချုပ်နဲ့ ပါလီမန်စနစ်က ဆောင်ရွက်တယ်။

ဦးအောင်ဖေ

ဒါဆို ဘုရင်စနစ်ရှိတယ်ဆိုပေမယ့် ဘရူနိုင်းလို ဘုရင်က အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာရဲ့ ဗဟိုဖြစ်နေတဲ့ စနစ်တော့ မဟုတ်ဘူးပေါ့။

ဦးရွှေအောင်

တိတိကျကျပြောရရင် အဲဒီလို ခွဲကြည့်ရမယ်။

မလေးရှားမှာ ဘုရင်စနစ်၊ ဖက်ဒရယ်အဖွဲ့အစည်း၊ ပါလီမန်နဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေကြား အာဏာခွဲဝေမှုရှိတယ်။

၁၉၅၇ လွတ်လပ်ရေးကနေ ၂၀၁၈ အထိ Barisan Nasional မဟာမိတ်အဖွဲ့က အာဏာကို ရေရှည်ထိန်းထားနိုင်ခဲ့ပေမယ့် ၂၀၁၈ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အာဏာလွှဲပြောင်းမှု ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ၂၀၂၆ Freedom House ကလည်း ၂၀၁၈ နောက်ပိုင်း မဟာမိတ်အဖွဲ့အမျိုးမျိုးကြား ပြိုင်ဆိုင်မှုနဲ့ ပူးပေါင်းမှု ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာတယ်လို့ ဖော်ပြထားတယ်။

ဦးအောင်ဖေ

ဒါဆို လူမျိုးရေးက မလေးရှားနိုင်ငံရေးမှာ အရေးမကြီးဘူးလို့ ပြောလို့ရမလား။

ဦးရွှေအောင်

အဲဒီလို မပြောသင့်ဘူး။

မလေး၊ တရုတ်၊ အိန္ဒိယနဲ့ အခြားလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတွေကြား ဆက်နွယ်မှုက နိုင်ငံရေးမှာ အရေးကြီးတယ်။ ဒါပေမယ့် လူမျိုးရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးအာဏာဖွဲ့စည်းပုံကို တစ်ခုတည်းအဖြစ် မသတ်မှတ်သင့်ဘူး။

အရေးကြီးတာက အဲဒီကွဲပြားမှုတွေကို ဘယ်လိုနိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းထဲမှာ ထည့်သွင်းစီမံထားသလဲ ဆိုတာပါ။

⸻

၃။ စင်ကာပူ — ပါတီဦးဆောင်သော ဖွံ့ဖြိုးရေးနိုင်ငံတော်

ဦးအောင်ဖေ

စင်ကာပူကတော့ အခြားနိုင်ငံတွေနဲ့ တော်တော်ကွာတယ်။ နိုင်ငံသေးသေးလေးပေမယ့် အုပ်ချုပ်ရေးစွမ်းရည် အလွန်ထင်ရှားတယ်။

ဦးရွှေအောင်

ဟုတ်တယ်။ ဗြိတိသျှကိုလိုနီဆိပ်ကမ်းကနေ လွတ်လပ်တဲ့ နိုင်ငံတော်ဖြစ်လာပြီးနောက် People’s Action Party — PAP က ၁၉၅၉ ကတည်းက နိုင်ငံရေးအာဏာမှာ လွှမ်းမိုးလာတယ်။

အိမ်ရာ၊ ပညာရေး၊ ဆိပ်ကမ်း၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစွမ်းရည်တွေက စင်ကာပူနိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးရဲ့ အဓိကအစိတ်အပိုင်းတွေ ဖြစ်လာတယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ဒါပေမယ့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်တာနဲ့ နိုင်ငံရေးပြိုင်ဆိုင်မှုကို တစ်ခုတည်းလို့ မယူဆသင့်ဘူးပေါ့။

ဦးရွှေအောင်
အဲဒါကို ခွဲထားဖို့ အလွန်အရေးကြီးတယ်။

Freedom House ၂၀၂၆ က စင်ကာပူကို “Partly Free” အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး PAP ရဲ့ ရေရှည်လွှမ်းမိုးမှု၊ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ဥပဒေဖွဲ့စည်းပုံတွေက အတိုက်အခံပါတီတွေရဲ့ ကြီးထွားနိုင်မှုကို ကန့်သတ်နေတယ်လို့ သုံးသပ်ထားတယ်။

လက်ရှိမှာ လောရင့်စ်ဝေါင်က ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်နေပြီ။ ဒါကြောင့် စင်ကာပူမှာလည်း ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးပြောင်းသွားတာနဲ့ စနစ်တစ်ခုလုံး ပြောင်းသွားတာမဟုတ်ဘူးဆိုတာ တွေ့ရတယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ဆိုတော့ “ဘယ်သူဝန်ကြီးချုပ်လဲ” ထက် “ဘယ်ပါတီနဲ့ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းတွေက အာဏာကို ဘယ်လောက်အထိ ထိန်းထားနိုင်သလဲ” ဆိုတာကို ကြည့်ရမယ်။

ဦးရွှေအောင်

အဲဒါပဲ။

⸻

၄။ ထိုင်း — ဘုရင်စနစ်၊ စစ်တပ်၊ ပါလီမန်နှင့် တရားရုံး

ဦးအောင်ဖေ
ထိုင်းကတော့ ပိုပြီးရှုပ်ထွေးတယ်ထင်တယ်။

ဦးရွှေအောင်

အလွန်ရှုပ်ထွေးတယ်။
ထိုင်းဟာ ဥရောပကိုလိုနီအုပ်ချုပ်မှုအောက် တိုက်ရိုက်မကျရောက်ဘဲ ခေတ်မီနိုင်ငံတော်အဖြစ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲလာခဲ့တယ်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ်မှာ အကြွင်းမဲ့ဘုရင်စနစ်ကနေ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဘုရင်စနစ်ဆီ ပြောင်းလဲခဲ့တယ်။

အဲဒီနောက် ဘုရင်စနစ်၊ စစ်တပ်၊ ဗျူရိုကရေစီ၊ နိုင်ငံရေးပါတီ၊ တရားရုံးတို့ကြား အာဏာချိန်ခွင်လျှာက ထိုင်းနိုင်ငံရေးရဲ့ အဓိကအကြောင်းအရာ ဖြစ်လာတယ်။

ဦးအောင်ဖေ

၂၀၂၆ မှာတော့ ရွေးကောက်ပွဲတောင် ကျင်းပပြီးပြီမဟုတ်လား။

ဦးရွှေအောင်

ဟုတ်တယ်။ ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက် ရွေးကောက်ပွဲမှာ Bhumjaithai ပါတီက အင်အားအကြီးဆုံး ဖြစ်လာပြီး အနူတင် ချာန်ဝီရခွန် ဦးဆောင်တဲ့ အစိုးရက ပါလီမန်ထောက်ခံမှုနဲ့ ဆက်လက်တည်ရှိနေတယ်။ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ အထိ တရားရုံးကလည်း ရွေးကောက်ပွဲရဲ့ တရားဝင်မှုကို စိန်ခေါ်ထားတဲ့ တိုင်ကြားချက်ကို ပယ်ချခဲ့တယ်။

ဒါပေမယ့် ဒီနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံရေးကို နားလည်ဖို့ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်ဘူး။

Freedom House ၂၀၂၆ ကလည်း စစ်တပ်ခန့်အပ်ထားတဲ့ အထက်လွှတ်တော်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတရားရုံးနဲ့ အခြားရွေးကောက်ခံမဟုတ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍဟာ နိုင်ငံရေးအာဏာပေါ် အရေးကြီးတဲ့ သက်ရောက်မှုရှိနေဆဲလို့ သုံးသပ်ထားတယ်။

ဦးအောင်ဖေ

ဒါဆို ထိုင်းရဲ့ သင်ခန်းစာက “ရွေးကောက်ပွဲရှိတယ်” ဆိုတာနဲ့ “အာဏာအားလုံး ရွေးကောက်ခံအဖွဲ့အစည်းတွေလက်ထဲမှာ ရှိတယ်” လို့ တစ်ထပ်တည်း မယူဆရဘူးဆိုတာပေါ့။

ဦးရွှေအောင်

အတိအကျပဲ။

⸻

၅။ ဖိလစ်ပိုင် — ရွေးကောက်ပွဲရှိသော်လည်း အထက်တန်းလွှာကွန်ရက်များ

ဦးအောင်ဖေ

ဖိလစ်ပိုင်ကတော့ ရွေးကောက်ပွဲနိုင်ငံရေး အားကောင်းတဲ့ နိုင်ငံမဟုတ်လား။

ဦးရွှေအောင်

ဟုတ်တယ်။ ဒါပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲရှိခြင်းနဲ့ နိုင်ငံရေးအာဏာ တန်းတူဖြန့်ဝေနိုင်ခြင်းက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘူး။

စပိန်ကိုလိုနီ၊ အမေရိကန်အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဂျပန်သိမ်းပိုက်မှု၊ လွတ်လပ်ရေးနဲ့ မားကို့စ်ခေတ်တို့က ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းပုံအပေါ် ရေရှည်သက်ရောက်ခဲ့တယ်။

၁၉၇၂ မားကို့စ်ရဲ့ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးနောက်ပိုင်း အာဏာဟာ သမ္မတအဖွဲ့အစည်းထဲ ပိုမိုစုစည်းခဲ့တယ်။ ၁၉၈၆ People Power လှုပ်ရှားမှုနောက်ပိုင်း ဒီမိုကရေစီစနစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့တယ်။

ဦးအောင်ဖေ

ဒါပေမယ့် ဒီနေ့မှာလည်း နိုင်ငံရေးမိသားစုတွေ၊ စီးပွားရေးအင်အားစုတွေနဲ့ ဒေသန္တရအာဏာကွန်ရက်တွေက အရေးကြီးနေတုန်းပဲလား။

ဦးရွှေအောင်

အဲဒါကို လျစ်လျူရှုလို့ မရဘူး။

Freedom House ၂၀၂၆ က ဖိလစ်ပိုင်မှာ နိုင်ငံရေးပြိုင်ဆိုင်မှုနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေ ရှိနေသော်လည်း နိုင်ငံရေးအထက်တန်းလွှာတွေရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အားသာချက်၊ မဲဝယ်မှု၊ သတင်းမှားဖြန့်မှုနဲ့ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုတွေက ပြိုင်ဆိုင်မှုကို သက်ရောက်နေတယ်လို့ ဖော်ပြထားတယ်။

ဦးအောင်ဖေ

ဒါဆို မေးခွန်းက “ရွေးကောက်ပွဲရှိသလား” မဟုတ်တော့ဘဲ “ရွေးကောက်ပွဲထဲမှာ ဘယ်သူတွေက အရင်းအမြစ်နဲ့ ကွန်ရက်တွေကို ဘယ်လောက်အထိ ကိုင်ထားနိုင်သလဲ” ဖြစ်လာတာပေါ့။

ဦးရွှေအောင်

ဟုတ်တယ်။

⸻

၆။ ဗီယက်နမ် — တော်လှန်ရေးပါတီက နိုင်ငံရေးစနစ်ရဲ့ ဗဟိုဖြစ်လာခြင်း

ဦးအောင်ဖေ

ဗီယက်နမ်ကတော့ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင်တို့နဲ့ အတော်ကွာတယ်။

ဦးရွှေအောင်

အရမ်းကွာတယ်။

ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးမှာ ကိုလိုနီဆန့်ကျင်ရေး၊ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးနဲ့ ကွန်မြူနစ်တော်လှန်ရေးတို့ဟာ အခြေခံအခန်းကဏ္ဍတွေ ဖြစ်ခဲ့တယ်။

ယနေ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဗီယက်နမ်ကွန်မြူနစ်ပါတီဟာ နိုင်ငံတော်နဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ ဦးဆောင်အင်အားဖြစ်တယ်။

ဒါကြောင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရေးကို “သမ္မတဘယ်သူလဲ” ဆိုတာနဲ့ မရှင်းနိုင်ဘူး။

ပါတီ၊ ပေါ်လစ်ဗျူရို၊ ဗဟိုကော်မတီနဲ့ နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတွေ ဘယ်လိုဆက်နွယ်နေသလဲဆိုတာကို ကြည့်ရတယ်။

ဦးအောင်ဖေ

၂၀၂၆ မှာ တိုလမ်က ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးရော သမ္မတရော ဖြစ်လာတာက ဒီအချက်ကို ပိုပြီး ထင်ရှားစေတယ်လား။

ဦးရွှေအောင်

ဟုတ်တယ်။ ၂၀၂၆ ဧပြီ ၇ ရက်မှာ ၁၆ ကြိမ်မြောက် အမျိုးသားလွှတ်တော်က တိုလမ်ကို သမ္မတအဖြစ် တညီတညွတ်တည်း ရွေးချယ်ခဲ့တယ်။ သူဟာ ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ်လည်း ဆက်ရှိနေတယ်။

ဒါပေမယ့် တိုလမ်တစ်ဦးတည်းကို အာဏာရဲ့ အကြောင်းပြချက်အဖြစ် မယူသင့်ဘူး။ အရေးကြီးတာက ပါတီဗဟိုပြု နိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းပုံ ဖြစ်တယ်။

၁၉၈၆ Đổi Mới နောက်ပိုင်း စျေးကွက်အခြေပြု စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေ ရှိလာပေမယ့် နိုင်ငံရေးစနစ်မှာ ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့ ဦးဆောင်မှုက ဆက်ရှိနေတယ်။ Freedom House ၂၀၂၆ ကလည်း ဗီယက်နမ်ကို တစ်ပါတီနိုင်ငံအဖြစ် သတ်မှတ်ထားတယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ဒါဆို စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုနဲ့ နိုင်ငံရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို သီးခြားကြည့်ရမယ်။

ဦးရွှေအောင်
အဲဒါက အလွန်အရေးကြီးတဲ့ သင်ခန်းစာတစ်ခုပါ။

⸻

၇။ လာအို — တစ်ပါတီစနစ်နှင့် နိုင်ငံတော်

ဦးအောင်ဖေ
လာအိုက ဗီယက်နမ်နဲ့ အလားတူတယ်မဟုတ်လား။

ဦးရွှေအောင်
နိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းပုံအရ အလားတူတဲ့ အချက်တွေ အများကြီးရှိတယ်။

၁၉၇၅ ခုနှစ်မှာ ဘုရင်စနစ် အဆုံးသတ်ပြီး လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် လာအိုပြည်သူ့တော်လှန်ရေးပါတီက နိုင်ငံရေးစနစ်ရဲ့ ဗဟိုဖြစ်လာတယ်။

Freedom House ၂၀၂၆ က လာအိုကို တစ်ပါတီနိုင်ငံအဖြစ် ဖော်ပြပြီး LPRP က နိုင်ငံရေးကဏ္ဍအားလုံးကို လွှမ်းမိုးထားကြောင်း၊ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ အတိုက်အခံ၊ လွတ်လပ်တဲ့ လူမှုအဖွဲ့အစည်းနဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာကဏ္ဍ မရှိကြောင်း ဖော်ပြထားတယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ဒါဆို ရွေးကောက်ပွဲရှိပေမယ့် ပါတီအာဏာကို ပြိုင်ဆိုင်ပြီး အခြားပါတီက နိုင်ငံတော်အာဏာကို ရယူနိုင်တဲ့ ပုံစံမဟုတ်ဘူးပေါ့။

ဦးရွှေအောင်
အဲဒီလို ခွဲခြားနားလည်ရမယ်။

ဗီယက်နမ်နဲ့ လာအိုနှစ်နိုင်ငံစလုံးမှာ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတွေ ရှိကြပေမယ့် နိုင်ငံရေးစနစ်ရဲ့ ဗဟိုနေရာကို တော်လှန်ရေးပါတီတွေက ဆက်လက်ကိုင်ထားတယ်။

⸻

၈။ ကမ္ဘောဒီးယား — ရာထူးလွှဲခြင်းနှင့် အာဏာလွှဲခြင်း မတူ

ဦးအောင်ဖေ
ကမ္ဘောဒီးယားမှာတော့ ဟွန်ဆန်ကနေ ဟွန်မာနက်ဆီ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး လွှဲပေးခဲ့တာကို တွေ့ရတယ်။

ဒါဆို အာဏာလွှဲပြောင်းသွားပြီလို့ ပြောလို့ရမလား။

ဦးရွှေအောင်
ဒီနေရာမှာ “ရာထူးလွှဲပြောင်းခြင်း” နဲ့ “နိုင်ငံရေးအာဏာလွှဲပြောင်းခြင်း” ကို ခွဲရမယ်။

ဟွန်ဆန်ဟာ ဆယ်စုနှစ်သုံးစုကျော် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရေးမှာ အဓိကပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ မှာ သားဖြစ်သူ ဟွန်မာနက်ကို ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး လွှဲပေးခဲ့တယ်။

ဒါပေမယ့် Freedom House ၂၀၂၆ က ဟွန်ဆန်ဟာ နိုင်ငံရေးအာဏာအများစုကို ဆက်လက်ထိန်းထားနိုင်ပြီး CPP က နိုင်ငံရေးစနစ်ကို ဆက်လက်လွှမ်းမိုးနေတယ်လို့ သုံးသပ်ထားတယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ဒါဆို လူတစ်ယောက်က ရာထူးက ထွက်သွားတာနဲ့ အာဏာက သူနဲ့အတူ ပျောက်သွားတာ မဟုတ်ဘူး။

ဦးရွှေအောင်
အဲဒါကို နိုင်ငံရေးလေ့လာတဲ့အခါ မမေ့သင့်ဘူး။

ပါတီ၊ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၊ စီးပွားရေးကွန်ရက်နဲ့ လူမှုနိုင်ငံရေးဆက်နွယ်မှုတွေဟာ လူတစ်ဦးထက် အသက်ရှည်နိုင်တယ်။

⸻

၉။ မြန်မာ — နိုင်ငံတော်၊ စစ်တပ်နှင့် နိုင်ငံရေးအာဏာ

ဦးအောင်ဖေ
ဒီနေရာမှာတော့ မြန်မာကို မလွဲမသွေ ပြောရတော့မယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဟုတ်တယ်။ မြန်မာ့နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးကို ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်၊ ၁၉၄၈ လွတ်လပ်ရေး၊ ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီ၊ ၁၉၆၂ စစ်အာဏာသိမ်းမှု၊ ၁၉၈၈ နောက်ပိုင်း စစ်တပ်အာဏာပြန်လည်စုစည်းမှု၊ ၂၀၁၁ နောက်ပိုင်း အရပ်သားအစိုးရနဲ့ ၂၀၂၁ အာဏာထိန်းမှုတို့နဲ့ ဆက်စပ်ကြည့်ရမယ်။

အဓိကအချက်က စစ်တပ်ဟာ လုံခြုံရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအဖြစ်သာ မနေဘဲ နိုင်ငံရေးအာဏာရဲ့ တိုက်ရိုက်အင်အားတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့တာပဲ။

ဦးအောင်ဖေ
၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကလည်း စစ်တပ်အတွက် အထူးအခန်းကဏ္ဍ သတ်မှတ်ထားခဲ့တယ်မဟုတ်လား။

ဦးရွှေအောင်
ဟုတ်တယ်။ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စလုံးမှာ စစ်တပ်က ခန့်အပ်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့ပြီး အမျိုးသားလုံခြုံရေးနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးအရေးကြီးကဏ္ဍတွေမှာလည်း စစ်တပ်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အခန်းကဏ္ဍတွေ ရှိခဲ့တယ်။

၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီနောက်ပိုင်းမှာတော့ စစ်တပ်က နိုင်ငံတော်အစိုးရအာဏာကို ထိန်းချုပ်လာပြီး ပြည်တွင်းစစ်နဲ့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ Freedom House ၂၀၂၆ က ဖော်ပြထားတယ်။

၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက်မှာတော့ လွှတ်တော်က ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး သမ္မတရာထူးကို တရားဝင် ရယူခဲ့တယ်လို့ ရိုက်တာသတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့တယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ဒါပေမယ့် ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ အရေးကြီးတဲ့ ခွဲခြားချက်တစ်ခု ထည့်ရမယ်ထင်တယ်။

စစ်တပ်နဲ့ ဗမာလူမျိုးကို တစ်ခုတည်းအဖြစ် မသတ်မှတ်သင့်ဘူး။

ဦးရွှေအောင်
အဲဒီအချက်က အလွန်အရေးကြီးတယ်။

စစ်တပ်ဟာ အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်တယ်။

ဗမာဟာ လူမျိုး ဖြစ်တယ်။

အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုရဲ့ နိုင်ငံရေးလုပ်ဆောင်ချက်ကို လူမျိုးတစ်မျိုးလုံးရဲ့ သဘာဝအဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်လိုက်ရင် နိုင်ငံရေးအာဏာဖွဲ့စည်းပုံကို လွဲမှားစွာ မြင်နိုင်တယ်။

ဒီဆွေးနွေးမှုတစ်ခုလုံးရဲ့ အဓိကအချက်ကလည်း အဲဒါပဲ။

လူမျိုးကို မေးခွန်းထုတ်တာထက် အာဏာဖွဲ့စည်းပုံကို မေးခွန်းထုတ်ရမယ်။

⸻

၁၀။ ဘရူနိုင်း — ဘုရင်စနစ်က နိုင်ငံတော်အာဏာရဲ့ ဗဟို

ဦးအောင်ဖေ
ဘရူနိုင်းကတော့ အရှေ့တောင်အာရှမှာ တခြားနိုင်ငံတွေနဲ့ အလွန်ကွာတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဟုတ်တယ်။ ဘရူနိုင်းမှာ ဆူလ်တန်ဟာ နိုင်ငံတော်အာဏာရဲ့ အဓိကဗဟိုဖြစ်နေတယ်။

Freedom House ၂၀၂၆ ကလည်း ဘရူနိုင်းကို အကြွင်းမဲ့ဘုရင်စနစ်အဖြစ် ဖော်ပြပြီး အမျိုးသားအဆင့် ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ် မရှိကြောင်းနဲ့ ဆူလ်တန်က အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ကျင့်သုံးနေကြောင်း ဖော်ပြထားတယ်။

ဦးအောင်ဖေ
၂၀၂၆ မှာတောင် အစိုးရအဖွဲ့ပြင်ဆင်ပြီး မိသားစုဝင်တွေကို အစိုးရအတွင်း အရေးကြီးရာထူးတွေ ပေးထားတာ ရှိတယ်မဟုတ်လား။

ဦးရွှေအောင်
ရှိတယ်။ ၂၀၂၆ ဇွန် ၄ ရက်မှာ ဆူလ်တန် ဟာဆနယ် ဘိုလ်ကီးယားက ဝန်ကြီးနဲ့ ဒုဝန်ကြီးအသစ်တွေ ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး မင်းသားအဗ္ဒူလ် မာတင်ကိုလည်း အစိုးရအဖွဲ့ထဲမှာ အရေးကြီးတာဝန်တစ်ခု ပေးခဲ့တယ်။

ဘရူနိုင်းကို နားလည်ရာမှာတော့ ဘုရင်စနစ်၊ အစ္စလာမ်ဘာသာနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့အခြေပြု စီးပွားရေး တို့ရဲ့ ဆက်နွယ်မှုကိုလည်း ထည့်ကြည့်ရမယ်။

⸻

၁၁။ တီမော-လက်စတေ — လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲမှ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်ဆီ

ဦးအောင်ဖေ
နောက်ဆုံး တီမော-လက်စတေကို ကြည့်ရအောင်။

ဦးရွှေအောင်
တီမော-လက်စတေကတော့ ဒီစာရင်းထဲမှာ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးသမိုင်း အတော်လေးသစ်တဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုပါ။

၁၉၇၅ လွတ်လပ်ရေးကြေညာပြီးနောက် အင်ဒိုနီးရှားအုပ်ချုပ်မှုအောက် ရောက်ခဲ့ပြီး လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲရှည်ကြာခဲ့တယ်။ ၂၀၀၂ မှာ အပြည့်အဝလွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတွေကို အသစ်တည်ဆောက်လာရတယ်။

ဦးအောင်ဖေ
နိုင်ငံရေးစနစ်က ဘယ်လိုလဲ။

ဦးရွှေအောင်
တီမော-လက်စတေဟာ သမ္မတကို ပြည်သူက တိုက်ရိုက်ရွေးချယ်တဲ့ အစိုးရစနစ်နဲ့ လွှတ်တော်အခြေပြု အစိုးရစနစ် ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ တစ်ဝက်သမ္မတစနစ် ဖြစ်တယ်။ သမ္မတက နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ၊ ဝန်ကြီးချုပ်က အစိုးရအကြီးအကဲ ဖြစ်တယ်။ လွှတ်တော်ကိုလည်း ပြည်သူက ရွေးချယ်တယ်။

Freedom House ၂၀၂၆ က တီမော-လက်စတေကို “Free” အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ၂၀၀၂ လွတ်လပ်ရေးနောက်ပိုင်း ယှဉ်ပြိုင်မှုရှိတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ အာဏာလွှဲပြောင်းမှုတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့အစည်းတွေ နုနယ်နေဆဲဖြစ်ပြီး တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစွမ်းရည်မှာ စိန်ခေါ်မှုတွေ ရှိနေတယ်လို့လည်း ဆိုထားတယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ဒါဆို နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးနဲ့ ဒီမိုကရေစီတည်ဆောက်ရေးကို တစ်ပြိုင်တည်းလုပ်နိုင်ပေမယ့် နှစ်ခုစလုံးက အချိန်ယူရတယ်ဆိုတာပေါ့။

ဦးရွှေအောင်
ဟုတ်တယ်။

⸻

စုစည်းဆွေးနွေးချက်

ဦးအောင်ဖေ
ဆရာကြီးရေ… အခု ၁၁ နိုင်ငံလုံးကို ဖြတ်သန်းကြည့်ပြီးပြီဆိုတော့ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတာတစ်ခု တွေ့လာတယ်။

နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးလမ်းကြောင်းက မတူကြဘူး။

ဒါပေမယ့် အာဏာကို ထိန်းသိမ်းတဲ့ ယန္တရားတွေမှာတော့ ထပ်တူကျတဲ့ အရာတွေ ရှိနေတယ်။

ဦးရွှေအောင်
အဲဒါမှန်တယ်။
ကျွန်တော်ဆိုရင် အောက်ပါအတိုင်း ခွဲကြည့်ချင်တယ်။

ပထမ — ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ

ဦးအောင်ဖေ
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေက အာဏာကို ဘယ်လိုခွဲဝေပေးသလဲဆိုတာ သတ်မှတ်ပေးတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဒါပေမယ့် စာအုပ်ထဲမှာ ရေးထားတဲ့ အာဏာခွဲဝေမှုနဲ့ လက်တွေ့မှာ ဖြစ်နေတဲ့ အာဏာချိန်ခွင်လျှာက အမြဲတမ်း တူနေမှာမဟုတ်ဘူး။

အဲဒါကြောင့် “ဥပဒေမှာ ဘာရေးထားသလဲ” နဲ့ “လက်တွေ့မှာ ဘယ်သူက ဘာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်သလဲ” ဆိုတာ နှစ်ခုခွဲပြီး ကြည့်ရတယ်။

ဒုတိယ — နိုင်ငံရေးပါတီ

ဦးအောင်ဖေ
ပါတီဆိုတာ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ဖို့အတွက်ပဲ မဟုတ်ဘူး။

ဦးရွှေအောင်
ဟုတ်တယ်။ ပါတီတစ်ခုက အုပ်ချုပ်ရေး၊ လွှတ်တော်၊ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေထဲမှာ အမြစ်တွယ်လာရင် ရွေးကောက်ပွဲတစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် ကျော်လွန်ပြီး အာဏာကို ထိန်းထားနိုင်တဲ့ ကွန်ရက်တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်တယ်။

စင်ကာပူမှာ PAP၊ ဗီယက်နမ်မှာ CPV၊ လာအိုမှာ LPRP၊ ကမ္ဘောဒီးယားမှာ CPP စတဲ့ ဥပမာတွေက မတူညီတဲ့ ပုံစံတွေနဲ့ ဒီအချက်ကို ပြတယ်။

တတိယ — စစ်တပ်

ဦးအောင်ဖေ
စစ်တပ်က နိုင်ငံရေးထဲ ဝင်လာတဲ့အခါ ဘာဖြစ်သလဲ။

ဦးရွှေအောင်
စစ်တပ်ဟာ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးအတွက် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအဖြစ် ရှိနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံရေးအာဏာကို ကိုင်တွယ်လာတဲ့အခါ နိုင်ငံတော်အာဏာဖွဲ့စည်းပုံကို တိုက်ရိုက်ပြောင်းလဲစေနိုင်တယ်။

မြန်မာက အဲဒီအချက်ရဲ့ အလွန်ရှင်းလင်းတဲ့ ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်တယ်။

ထိုင်းမှာလည်း စစ်တပ်ရဲ့ နိုင်ငံရေးသမိုင်းက အရေးကြီးတယ်။ သို့သော် နိုင်ငံနှစ်ခုရဲ့ အခြေအနေကို တစ်ပုံစံတည်းလို့ မသတ်မှတ်သင့်ဘူး။

စတုတ္ထ — ဘုရင်စနစ်

ဦးအောင်ဖေ
ဘုရင်စနစ်လည်း တစ်ပုံစံတည်း မဟုတ်ဘူးဆိုတာ မလေးရှား၊ ထိုင်းနဲ့ ဘရူနိုင်းကို ကြည့်ရင် သိသာတယ်။

ဦးရွှေအောင်
အတိအကျပဲ။

ဘရူနိုင်းမှာ ဆူလ်တန်က အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာရဲ့ ဗဟိုဖြစ်နေတယ်။ မလေးရှားမှာ ဘုရင်စနစ်နဲ့ ဖက်ဒရယ်ပါလီမန်စနစ် ပေါင်းစပ်ထားတယ်။ ထိုင်းမှာတော့ ဘုရင်စနစ်၊ စစ်တပ်၊ ပါလီမန်နဲ့ တရားရုံးတို့ကြား ဆက်နွယ်မှုက သီးခြားသမိုင်းကြောင်းရှိတယ်။

ဒါကြောင့် “ဘုရင်စနစ်ရှိတယ်” ဆိုတဲ့ စကားတစ်ခုပဲနဲ့ နိုင်ငံသုံးနိုင်ငံကို တစ်ပုံစံတည်း သတ်မှတ်လို့ မရဘူး။

ပဉ္စမ — အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား

ဦးအောင်ဖေ
နောက်ဆုံး အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို မမေ့သင့်ဘူး။

ဦးရွှေအောင်
ဒါက အရေးကြီးတယ်။

နိုင်ငံတော်အာဏာဟာ သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ် ဒါမှမဟုတ် ဘုရင်တစ်ဦးတည်းမှာပဲ ရှိနေတာမဟုတ်ဘူး။

ဝန်ကြီးဌာနတွေ၊ တရားရုံးတွေ၊ လုံခြုံရေးအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ ဒေသန္တရအစိုးရတွေ၊ ဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ ဥပဒေစိုးမိုးရေးယန္တရားတွေက အာဏာကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ပေးနေကြတယ်။

ဒါကြောင့် နိုင်ငံရေးအာဏာကို နားလည်ဖို့ “အာဏာရှိတဲ့ လူတစ်ယောက်” ကို ရှာတာနဲ့ မပြီးဘူး။

အာဏာကို သယ်ဆောင်ပေးနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းကွန်ရက်ကို ရှာရတယ်။

⸻

နောက်ဆုံးဆွေးနွေးချက် — “ဘယ်သူအုပ်ချုပ်သလဲ” ထက် “အာဏာကို ဘယ်လိုဖွဲ့စည်းထားသလဲ”

ဦးအောင်ဖေ
ဒါဆို အရှေ့တောင်အာရှ ၁၁ နိုင်ငံကို တစ်ကြောင်းတည်းနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် ဘာပြောမလဲ။

ဦးရွှေအောင်
ကျွန်တော်ကတော့ ဒီလိုပြောချင်တယ်။

အာဏာကို ဘယ်သူက ကိုင်ထားသလဲဆိုတာ အရေးကြီးတယ်။
ဒါပေမယ့် အဲဒီထက် ပိုအရေးကြီးတာက အာဏာကို ဘယ်လိုဖွဲ့စည်းထားသလဲဆိုတာ ဖြစ်တယ်။

အင်ဒိုနီးရှားမှာ အာဏာရှင်စနစ်ကနေ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဆီ ရောက်လာတယ်။

မလေးရှားမှာ ဘုရင်စနစ်၊ ဖက်ဒရယ်စနစ်နဲ့ ပါလီမန်နိုင်ငံရေး ပေါင်းစပ်ထားတယ်။

စင်ကာပူမှာ PAP ရဲ့ ရေရှည်နိုင်ငံရေးလွှမ်းမိုးမှုနဲ့ ထိရောက်တဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား ပေါင်းစပ်ထားတယ်။

ထိုင်းမှာ ဘုရင်စနစ်၊ စစ်တပ်၊ ပါလီမန်နဲ့ တရားရုံးတို့ကြား အာဏာချိန်ခွင်လျှာက အရေးကြီးတယ်။

ဖိလစ်ပိုင်မှာ ရွေးကောက်ပွဲပြိုင်ဆိုင်မှုရှိပေမယ့် နိုင်ငံရေးနဲ့ စီးပွားရေးအထက်တန်းလွှာတွေရဲ့ အားသာချက်တွေက ဆက်လက်သက်ရောက်နေတယ်။

ဗီယက်နမ်နဲ့ လာအိုမှာ တော်လှန်ရေးပါတီတွေက နိုင်ငံရေးစနစ်ရဲ့ ဗဟိုဖြစ်နေတယ်။

ကမ္ဘောဒီးယားမှာ ပါတီနဲ့ နိုင်ငံရေးကွန်ရက်တွေက ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးထက် ပိုရှည်လျားတဲ့ အာဏာဖွဲ့စည်းပုံ ဖြစ်လာနိုင်တယ်။

မြန်မာမှာ စစ်တပ်ရဲ့ နိုင်ငံရေးအခန်းကဏ္ဍက နိုင်ငံတော်အာဏာဖွဲ့စည်းပုံကို အလွန်အမင်း သက်ရောက်နေတယ်။

ဘရူနိုင်းမှာ ဘုရင်စနစ်က နိုင်ငံတော်အာဏာရဲ့ ဗဟိုဖြစ်နေတယ်။

တီမော-လက်စတေမှာတော့ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့အစည်းတွေကို အသစ်တည်ဆောက်နေတယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ဒါဆို “အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံတွေဟာ ဘယ်လိုနိုင်ငံရေးစနစ်ရှိကြသလဲ” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းထက်

“နိုင်ငံတော်တစ်ခုရဲ့ အာဏာကို ဘယ်သူက ကိုင်ထားသလဲ၊ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းကနေတစ်ဆင့် ကိုင်ထားသလဲ၊ ဘယ်လိုကန့်သတ်ထားသလဲ၊ ဘယ်လိုလွှဲပြောင်းနိုင်သလဲ” ဆိုတာကို မေးတာက ပိုမှန်တယ်ပေါ့။

ဦးရွှေအောင်
အဲဒါပဲ။
ပြီးတော့ ဒီအချက်ကို မမေ့သင့်ဘူး။
ရွေးကောက်ပွဲရှိခြင်း က အာဏာလွှဲပြောင်းနိုင်တဲ့ လမ်းကြောင်းတစ်ခု ရှိနေကြောင်း ပြတယ်။

ဒါပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲရှိတာတစ်ခုတည်းနဲ့ နိုင်ငံရေးအာဏာရဲ့ အလုံးစုံဖွဲ့စည်းပုံကို မရှင်းနိုင်ဘူး။

အလားတူ
ပါတီတစ်ခု လွှမ်းမိုးနေခြင်း ကလည်း ပါတီတစ်ခုတည်းကြောင့် ဖြစ်လာတာမဟုတ်ဘူး။

ဥပဒေ၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ မီဒီယာ၊ လုံခြုံရေးအဖွဲ့အစည်း၊ စီးပွားရေးနဲ့ လူမှုကွန်ရက်တွေပါ ပါဝင်နိုင်တယ်။

ဘုရင်စနစ်ရှိခြင်း ကလည်း နိုင်ငံတိုင်းမှာ တူညီတဲ့ အာဏာဖွဲ့စည်းပုံ မဖြစ်စေဘူး။

စစ်တပ်ရှိခြင်း ကလည်း စစ်တပ်က နိုင်ငံရေးအာဏာကို တိုက်ရိုက်ကိုင်ထားတယ်လို့ အလိုအလျောက် မဆိုလိုဘူး။

အဓိကက အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုရဲ့ တရားဝင်အာဏာနဲ့ လက်တွေ့အာဏာ ဘယ်လောက်တူသလဲ ဆိုတာကို စစ်ဆေးရတာ။

⸻

နိဂုံး
နိုင်ငံတော်ဟာ လူမျိုးတစ်မျိုးရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုမဟုတ်

ဦးအောင်ဖေ
နောက်ဆုံးတော့ ဒီဆွေးနွေးချက်က လူမျိုးရေးကိစ္စဆီ ပြန်ရောက်လာတယ်ထင်တယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဟုတ်တယ်။ ဒါပေမယ့် လူမျိုးရေးကို အပြစ်တင်ဖို့ မဟုတ်ဘူး။

အရှေ့တောင်အာရှသမိုင်းကို ကြည့်လိုက်ရင် နိုင်ငံတော်တွေဟာ လူမျိုးတစ်မျိုးရဲ့ သဘာဝကြောင့် တည်ဆောက်လာတာ မဟုတ်ဘူး။

ကိုလိုနီသမိုင်းက သက်ရောက်တယ်။

လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲတွေက သက်ရောက်တယ်။

စစ်ပွဲတွေက သက်ရောက်တယ်။

ဘာသာရေးက သက်ရောက်တယ်။

ဘုရင်စနစ်က သက်ရောက်တယ်။

နိုင်ငံရေးပါတီတွေက သက်ရောက်တယ်။

စစ်တပ်က သက်ရောက်တယ်။

စီးပွားရေးအင်အားစုတွေက သက်ရောက်တယ်။

ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေက သက်ရောက်တယ်။

အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားက သက်ရောက်တယ်။

နောက်ဆုံးမှာတော့—

အာဏာကို ဘယ်လိုဖွဲ့စည်းထားသလဲဆိုတာက နိုင်ငံတော်ရဲ့ နိုင်ငံရေးဘဝကို အလွန်အမင်း သတ်မှတ်ပေးနိုင်တယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ဒါဆို ကျွန်တော်တို့ ဒီလိုနိဂုံးချုပ်လို့ရမလား။

လူမျိုးဟာ လူမျိုးဖြစ်တယ်။
နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းဟာ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်တယ်။
စစ်တပ်ဟာ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တယ်။
ပါတီဟာ ပါတီဖြစ်တယ်။
နိုင်ငံတော်ဟာ အဲဒီအဖွဲ့အစည်းတွေကြားက အာဏာဆက်နွယ်မှုနဲ့ တည်ဆောက်ထားတဲ့ နိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခု ဖြစ်တယ်။

ဦးရွှေအောင်
အဲဒါကို ကျွန်တော်လည်း သဘောတူတယ်။

ဒါကြောင့် နိုင်ငံရေးသမိုင်းကို လေ့လာတဲ့အခါ

“ဘယ်လူမျိုးက အုပ်ချုပ်သလဲ”
ဆိုတဲ့ မေးခွန်းနဲ့ပဲ မရပ်သင့်ဘူး။

ဒီမေးခွန်းတွေကို ဆက်မေးသင့်တယ်။
“ဘယ်သူက အာဏာကို ကိုင်ထားသလဲ။
ဘယ်အဖွဲ့အစည်းက အာဏာကို သယ်ဆောင်ပေးနေသလဲ။
အဲဒီအာဏာကို ဘယ်သူက စစ်ဆေးနိုင်သလဲ။
ဘယ်လိုကန့်သတ်ထားသလဲ။
ဘယ်လိုလွှဲပြောင်းနိုင်သလဲ။
ပြည်သူက အဲဒီအာဏာအပေါ် ဘယ်လိုသက်ရောက်နိုင်သလဲ။”

ဒီမေးခွန်းတွေကို ဖြေနိုင်လာတဲ့အခါမှ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးအာဏာရဲ့ အရင်းခံသဘောကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မြင်လာနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

နိုင်ငံတော်ကို လူမျိုးတစ်မျိုးရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုအဖြစ် မကြည့်ဘဲ
အာဏာဖွဲ့စည်းပုံတစ်ရပ်အဖြစ် လေ့လာကြည့်နိုင်ခြင်းက
နိုင်ငံရေးသမိုင်းကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်စေမယ့် အမြင်တစ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။

Loading

Categories
စကားလက်ဆောင် ဦးဟေမောင်

🌿အိုသူ၏ရုပ်ကို မကြည့်ချင်သူသို့…🌿

🌿အိုသူ၏ရုပ်ကို မကြည့်ချင်သူသို့…🌿
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ဦးဟေမောင်
သရုပ်ဖော်ပုံ = AI

။ အိုသူတစ်ယောက်ရဲ့ရုပ်ကို
ကြည့်ရတာ မပျော်ဘူးတဲ့လား…?

မျက်နှာပေါ်က အရေးအကြောင်းတွေ၊
ဆံပင်ဖြူဖြူတွေ၊
တဖြည်းဖြည်း အားနည်းလာတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို
မျက်စိရှေ့မှာ မမြင်ချင်တော့ဘူးတဲ့လား…?

မကြည့်ချင်ရင်
မျက်နှာလွှဲထားလို့ ရပါတယ်။

ဒါပေမယ့်…
အချိန်ကိုတော့ မျက်နှာလွှဲလို့ မရပါဘူး။

။ ယနေ့
ကိုယ်ကြည့်လို့ ပျော်နေတဲ့ ရုပ်တွေ၊
နုပျိုလှပတဲ့ မျက်နှာတွေ၊
တောက်ပနေတဲ့ မျက်လုံးတွေဟာလည်း
အချိန်ရဲ့လက်ထဲမှာ
တစ်နေ့တော့
အိုသူတစ်ယောက်ရဲ့ ရုပ်ဖြစ်လာကြမှာပါ။

။ ဒီနေ့ မကြည့်ချင်တဲ့
အရေးအကြောင်းတစ်ကြောင်းဟာ
မနက်ဖြန် ကိုယ့်မျက်နှာပေါ်မှာ
ပေါ်လာမယ့် အရေးအကြောင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

။ ဒီနေ့ မနှစ်သက်တဲ့
ဆံပင်ဖြူတစ်ချောင်းဟာ
မနက်ဖြန် ကိုယ်တိုင်ပိုင်ဆိုင်ရမယ့်
အချိန်ရဲ့ လက်မှတ်တစ်စောင် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

။ ဒါကြောင့်
အိုသူရဲ့ရုပ်ကို ကြည့်တဲ့အခါ
“မလှတော့ဘူး” လို့ မမြင်ပါနဲ့။

“ဒီမျက်နှာဟာ
အချိန်ကို အနိုင်ယူပြီးလာတာမဟုတ်၊
အချိန်နဲ့အတူ အသက်ရှင်လာခဲ့တာ”
လို့ မြင်ကြည့်ပါ။

။ အရေးအကြောင်းတိုင်းမှာ
ဖြတ်သန်းခဲ့ရတဲ့ နွေတစ်ရာရှိနိုင်တယ်။
ဆံပင်ဖြူတိုင်းမှာ
ပြောမပြနိုင်တဲ့ အဖြစ်အပျက်တစ်ခုရှိနိုင်တယ်။
မျက်လုံးထဲက အလင်းမှိန်မှိန်မှာ
တစ်ဘဝလုံး သယ်ဆောင်လာခဲ့တဲ့
အမှတ်တရတွေ ရှိနိုင်တယ်။

။ တစ်ခါတလေ
လူတွေက နုပျိုတဲ့ရုပ်ကိုပဲ
အလှလို့ထင်ကြတယ်။

။ တကယ်တော့
အိုမင်းခြင်းကို ငြိမ်သက်စွာ လက်ခံထားနိုင်တဲ့ မျက်နှာတစ်ခုမှာလည်း
နုပျိုခြင်းထက် ပိုနက်ရှိုင်းတဲ့ အလှရှိပါတယ်။

အိုသူကို မကြည့်ချင်သူရေ…

ယနေ့
အိုသူရဲ့ရုပ်ကို မကြည့်ချင်လို့
မျက်နှာလွှဲထားနိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့်
တစ်နေ့မှာတော့
မှန်တစ်ချပ်ရှေ့မှာ
ကိုယ့်မျက်နှာကိုယ် ပြန်ကြည့်ရင်း

“အချိန်တွေ ဘယ်လောက်တောင် မြန်ခဲ့ပါလိမ့်…” လို့
တိတ်တိတ်လေး ပြောမိတဲ့နေ့
ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

အဲဒီနေ့မှာ
ယနေ့ မကြည့်ချင်ခဲ့တဲ့
အိုသူရဲ့မျက်နှာကို
ပြန်သတိရမိကောင်း ရတတ်ပါတယ်။
ပြီးတော့
“သူ့မျက်နှာကို မကြည့်ချင်ခဲ့တာထက်
သူ့ဘဝကို နားလည်ဖို့
ငါ နောက်ကျခဲ့တာပါလား…” လို့
ရင်ထဲမှာ သံဝေဂတစ်ချက်
ဝင်လာနိုင်ပါတယ်။

အိုမင်းခြင်းဟာ
ရှောင်လို့ရတဲ့ အရုပ်ဆိုးခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။

လူတိုင်း သွားရမယ့်လမ်းရဲ့
နောက်ဆုံးအရောင်တစ်ရောင်ပါ။

။ ထို့ကြောင့်
အိုသူတစ်ယောက်ရဲ့မျက်နှာကို
မကြည့်ချင်စိတ်ထက်
တစ်နေ့ ကိုယ်တိုင် အဲဒီမျက်နှာကို
ပိုင်ဆိုင်ရမယ်ဆိုတဲ့ အသိလေးနဲ့
ကြည့်ကြည့်ပါ။

အဲဒီအခါ
အရေးအကြောင်းတွေဟာ
အရေးအကြောင်းတွေ မဟုတ်တော့ဘဲ
အချိန်ရဲ့ကဗျာ ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။

ဆံပင်ဖြူတွေဟာ
အသက်ကြီးခြင်းရဲ့ အမှတ်အသား မဟုတ်တော့ဘဲ
ဘဝဖြတ်သန်းခဲ့ခြင်းရဲ့ ပန်းဖြူလေးတွေ ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။

ပြီးတော့
အိုသူရဲ့မျက်နှာဟာလည်း
“ မကြည့်ချင်စရာ ရုပ်တစ်ခုမဟုတ်တော့ဘဲ တစ်နေ့ ကိုယ်တိုင် ပြန်ရောက်လာရမယ့် ကိုယ့်အနာဂတ်မျက်နှာတစ်ခု”
ဖြစ်နေပါလိမ့်မယ် ….. လေ။

Loading

Categories
စကားလက်ဆောင် ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်

🌿ကမ္ဘာကြီးဟာ ငါတို့လက်ပေါ်မှာ🌿

🌿ကမ္ဘာကြီးဟာ ငါတို့လက်ပေါ်မှာ🌿
~~~~~~~~~~~~~~
[ယနေ့မြန်မာလူငယ်တွေအတွက် စကားတစ်ခွန်း]

ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်
တင်ပြသည်။

။ မြန်မာလူငယ်တွေအားလုံးပါ။
ဒီနေ့ခေတ်မှာ ဖုန်းတစ်လုံးရှိရုံလေးနဲ့ ကမ္ဘာကြီးကို လှမ်းကြည့်လို့ရနေပါပြီ။

ဂျပန်မှာ ဘာတွေဖြစ်နေသလဲ။
ကိုရီးယားမှာ ဘယ်လိုပညာသင်ကြသလဲ။ အမေရိကန်၊ ဥရောပ၊ တရုတ်၊ အိန္ဒိယနဲ့ အခြားနိုင်ငံတွေမှာ ဘာတွေတိုးတက်နေသလဲ။ အကုန်နီးပါး လေ့လာလို့ရပါတယ်။

ကမ္ဘာကြီးဟာ ငါတို့လက်ဖျားမှာ ရောက်နေပါပြီ။

။ ဒါပေမယ့်
မြင်သမျှကို လိုက်မလုပ်ပါနဲ့။
လူအများကြိုက်တာနဲ့ မှန်တယ်လို့ မယူဆပါနဲ့။ အသစ်ဖြစ်တာနဲ့ ကောင်းတယ်လို့ မဆုံးဖြတ်ပါနဲ့။ သူများနိုင်ငံမှာ အလုပ်ဖြစ်တဲ့အရာတိုင်း ကိုယ့်နိုင်ငံမှာလည်း အလုပ်ဖြစ်မယ်လို့ မယူဆပါနဲ့။

လေ့လာပါ။
နှိုင်းယှဉ်ပါ။
မေးခွန်းထုတ်ပါ။
ပြီးမှ ကိုယ့်ဉာဏ်နဲ့ ကိုယ် ဆုံးဖြတ်ပါ။

မန်လည်ဆရာတော်ကြီးက
“ပညာပြည့်ဝ နှလုံးလှသော်၊
ကိစ္စကြီးငယ် ဆောက်သဖွယ်လျှင်၊
ကျဉ်းကျယ်ထွင်းဖောက်၊
ဖြတ်တောက်လိုရာ ပြီးနိုင်စွာ၏။” လို့ ဖွဲ့ဆိုခဲ့ပါတယ်။

ပညာဆိုတာ စာအုပ်ထဲက အချက်အလက်တွေကို သိထားရုံမဟုတ်ပါဘူး။

သိတာကို ခွဲခြားစဉ်းစားတတ်ဖို့၊
မှန်မမှန် စစ်ဆေးတတ်ဖို့၊
သင့်မသင့် ဆင်ခြင်တတ်ဖို့၊
သိထားတာကို အကျိုးရှိအောင် အသုံးချတတ်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

။ ဒီနေ့ လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ သတင်းတစ်ခုဟာ စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း လူထောင်ပေါင်းများစွာဆီ ရောက်သွားနိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် မမျှဝေမီ စဉ်းစားပါ။

ဘယ်သူပြောတာလဲ။
အထောက်အထားရှိလား။
နောက်ခံအကြောင်းအရာက ဘာလဲ။
တကယ်ဟုတ်,မဟုတ် ကိုယ်တိုင်စစ်ကြည့်လို့ရလား။

ဒီလိုစဉ်းစားတတ်တဲ့လူငယ်ဟာ သတင်းအချက်အလက်ကို လက်ခံသူသက်သက် မဟုတ်တော့ပါဘူး။

အသိပညာကို ကိုယ့်ဘဝအတွက် အသုံးချတတ်သူ ဖြစ်လာပါတယ်။

။ ယနေ့မြန်မာလူငယ်တွေဟာ
ကမ္ဘာကြီးကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကြည့်ပါ။ သူများဆီက လေ့လာပါ။
အသစ်အဆန်းတွေကို မကြောက်ပါနဲ့။
ဒါပေမယ့် မျက်စိမှိတ်ပြီး မလိုက်တုပပါနဲ့။

ကမ္ဘာကြီးကို သိပါ။
ကိုယ့်နိုင်ငံကိုလည်း နားလည်ပါ။
သူများဆီက သင်ယူပါ။
ကိုယ့်ဉာဏ်နဲ့ ကိုယ် စဉ်းစားပါ။

ငါတို့လက်ထဲမှာ ဖုန်းတစ်လုံးပဲ ရှိနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။

ကမ္ဘာကြီးတစ်ခုလုံးကို လေ့လာနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေး ရှိနေပါတယ်။

။ အဲဒီအခွင့်အရေးကို အပျော်သက်သက်မသုံးဘဲ
ပညာရှာဖို့၊
အမြင်ကျယ်ဖို့၊
စဉ်းစားတတ်ဖို့၊
ကိုယ့်ဘဝနဲ့ ကိုယ့်လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် အကျိုးရှိအောင် အသုံးချဖို့
ကြိုးစားကြမယ်မဟုတ်လား? ။

Loading

Categories
ငြိမ်းချမ်းရေး ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင် ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေ နိုင်ငံရေး

🌿ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဘယ်ကစမလဲ🌿

🌿ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဘယ်ကစမလဲ🌿

[သမိုင်းအမြင်၊ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးနှင့် ပဋိပက္ခဖြေရှင်းရေးအပေါ် ဦးရွှေအောင်နှင့် ဦးအောင်ဖေတို့၏ အမြင်သစ် စကားဝိုင်း]

မှတ်ချက်
[အောက်ပါစကားဝိုင်းသည် ဦးရွှေအောင်နှင့် ဦးအောင်ဖေတို့၏ အမှန်တကယ် ပြောဆိုချက်များကို မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအပေါ် အမြင်များကို ဆွေးနွေးဖော်ပြရန် ရည်ရွယ်၍ ရေးသားထားသော စကားဝိုင်းဖြစ်သည်။ သမိုင်းနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အချက်များကို ရရှိနိုင်သော အထောက်အထားများအပေါ် အခြေခံထားသည်။]

⸻

အခန်း (၁)
ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ စစ်မရှိတာပဲလား

ဦးရွှေအောင်
ငြိမ်းချမ်းရေးအကြောင်း ပြောမယ်ဆိုရင် အရင်ဆုံး မေးရမယ့်မေးခွန်းတစ်ခုရှိတယ်။ “ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ ဘာလဲ” ဆိုတာပဲ။

စစ်မဖြစ်တော့ရင် ငြိမ်းချမ်းပြီလို့ ပြောလို့ရမလား။

ဦးအောင်ဖေ
ကျွန်တော်ကတော့ မရသေးဘူးလို့ မြင်တယ်။

သေနတ်သံ မကြားတော့တာက ငြိမ်းချမ်းရေးရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပါ။ ဒါပေမဲ့ လူတစ်ယောက်က မနက်ဖြန် ဘာဖြစ်မလဲဆိုတာ မသိဘူး။ မိသားစုက လုံခြုံမှုမရှိဘူး။ ကလေးတွေ ကျောင်းမတက်နိုင်ဘူး။ လယ်သမားက လယ်မလုပ်နိုင်ဘူး။ လူငယ်က အလုပ်အကိုင်မရှိဘူး။ လူမျိုးတစ်မျိုးက ကိုယ့်ဘာသာစကား၊ ကိုယ့်ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ ကိုယ့်အခွင့်အရေးအပေါ် မသေချာဘူးဆိုရင် စစ်မရှိတာနဲ့တင် ငြိမ်းချမ်းပြီလို့ ဘယ်လိုပြောမလဲ။

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို ငြိမ်းချမ်းရေးမှာ အနည်းဆုံး အဆင့်နှစ်ခုရှိတယ်ပေါ့။

တစ်ခုက လက်နက်သံရပ်ခြင်း။

နောက်တစ်ခုက ပြဿနာရဲ့ အမြစ်ကို နိုင်ငံရေးနည်းနဲ့ ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်တယ်။

ကမ္ဘာ့အတွေ့အကြုံကို ကြည့်ရင်လည်း စစ်ပွဲတွေပြီးတဲ့အခါ စာချုပ်တစ်စောင် လက်မှတ်ထိုးလိုက်တာနဲ့ အားလုံးပြီးသွားတာ မဟုတ်ဘူး။ နောက်တစ်ဆင့်မှာ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ အာဏာခွဲဝေမှု၊ လူ့အခွင့်အရေး၊ စီးပွားရေး၊ တရားမျှတမှုနဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကြား ယုံကြည်မှုတွေကို ပြန်တည်ဆောက်ရတယ်။

၁၉၉၈ ခုနှစ် မြောက်အိုင်ယာလန်ရဲ့ Belfast Agreement မှာလည်း ငြိမ်းချမ်းရေးကို နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်း၊ အာဏာခွဲဝေမှု၊ လူမျိုးရေးအသိုင်းအဝိုင်းများအကြား တန်းတူလေးစားမှုနဲ့ အခွင့်အရေးကာကွယ်မှုတို့နဲ့ တွဲဖက်တည်ဆောက်ခဲ့တာကို တွေ့ရတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဒါကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ “စစ်ရပ်ရေး” တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘူး။

လူတွေက အနာဂတ်ကို ယုံကြည်နိုင်တဲ့ နိုင်ငံရေးပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခု တည်ဆောက်ခြင်း လည်း ဖြစ်တယ်။

⸻

အခန်း (၂)
ကမ္ဘာက ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဘယ်လိုစခဲ့သလဲ

ဦးအောင်ဖေ
“ကမ္ဘာပေါ်မှာ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဘယ်ကစခဲ့သလဲ” လို့ မေးရင် အတိအကျ တစ်နေရာတည်းက စတယ်လို့ ပြောလို့မရဘူး။

လူ့သမိုင်းတစ်လျှောက် စစ်ပွဲတွေကြားမှာ စာချုပ်ချုပ်ခြင်း၊ အပစ်အခတ်ရပ်စဲခြင်း၊ ကြားဝင်ညှိနှိုင်းခြင်း၊ နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ခြင်းတွေ ရှိခဲ့တယ်။

ခေတ်သစ်ကမ္ဘာမှာတော့ ပထမကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့အစည်းတွေ ပေါ်လာပြီး၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်းမှာတော့ ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်းကို ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ ရက်မှာ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာ ၂၄ ရက်မှာ ကုလသမဂ္ဂ တရားဝင်ပေါ်ပေါက်လာတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်းရဲ့ အဓိကအတွေးကို ကြည့်ရင် စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတယ်။

နိုင်ငံတကာအငြင်းပွားမှုတွေကို ငြိမ်းချမ်းတဲ့နည်းလမ်းတွေနဲ့ ဖြေရှင်းဖို့၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ လုံခြုံရေးကို ထိန်းသိမ်းဖို့၊ နိုင်ငံတွေကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို မြှင့်တင်ဖို့ ဆိုတဲ့ အခြေခံသဘောတရားတွေ ပါတယ်။

ဦးအောင်ဖေ
အဲဒီမှာ အရေးကြီးတဲ့ သင်ခန်းစာတစ်ခုရှိတယ်။

ပြဿနာဖြစ်ပြီးမှ ငြိမ်းချမ်းရေးရှာတာထက် ပြဿနာကို စစ်ဖြစ်တဲ့အဆင့်မရောက်အောင် ဖြေရှင်းနိုင်တဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်က ပိုအရေးကြီးတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဟုတ်တယ်။

မြောက်အိုင်ယာလန်မှာလည်း ၁၉၉၈ ခုနှစ် သဘောတူညီချက်ဟာ နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်ခန့် ကြာမြင့်ခဲ့တဲ့ ပဋိပက္ခနောက်ပိုင်း ထွက်ပေါ်လာတာ။ အဲဒီသဘောတူညီချက်မှာ အာဏာခွဲဝေမှု၊ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းနှစ်ဖက်ရဲ့ တန်းတူလေးစားမှု၊ ပြည်သူတွေရဲ့ သဘောဆန္ဒကို အခြေခံတဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ် စတာတွေကို ထည့်သွင်းခဲ့တယ်။

တောင်အာဖရိကမှာတော့ အတိတ်က အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်ဖို့ အမှန်တရားနဲ့ ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးကော်မရှင်ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဥပဒေအရ ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်။ အဲဒီမှာ အမှန်တရားဖော်ထုတ်ရေး၊ ထိခိုက်နစ်နာသူများအတွက် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနဲ့ ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးတို့ကို အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့တယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ဒါတွေက ကျွန်တော်တို့အတွက် တိုက်ရိုက်ကူးယူဖို့ မဟုတ်ဘူး။

ဘယ်နိုင်ငံမဆို ကိုယ့်သမိုင်း၊ ကိုယ့်လူမှုအခြေအနေ၊ ကိုယ့်နိုင်ငံရေးအရ ကိုယ့်နည်းလမ်းကို ရှာရတယ်။

ဒါပေမဲ့ သင်ခန်းစာတော့ ယူလို့ရတယ်။

⸻

အခန်း (၃)
မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးမှာ အတိတ်ကို မမေ့ရ

ဦးရွှေအောင်
မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း ငြိမ်းချမ်းရေးရှာဖွေမှုဟာ ဒီနေ့မှ စတာမဟုတ်ဘူး။

၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်မှာ ပင်လုံသဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တယ်။ အဲဒီသဘောတူညီချက်မှာ တောင်တန်းဒေသများမှ ကိုယ်စားလှယ်များနဲ့ အကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနဲ့ နယ်စပ်ဒေသများရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စတွေ ပါဝင်ခဲ့တယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ပင်လုံကို ပြောတဲ့အခါ သမိုင်းကို ကိုယ့်လိုချင်သလိုပဲ ဖတ်လို့မရဘူး။

အဲဒီအချိန်က နိုင်ငံရေးအခြေအနေ၊ ကိုယ်စားလှယ်တွေ၊ သဘောတူညီချက်ထဲက အချက်တွေ၊ နောက်ပိုင်းဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ နိုင်ငံရေးအခြေအနေတွေကို အားလုံးပေါင်းပြီး ကြည့်ရမယ်။

ဒါပေမဲ့ အရေးကြီးတာက မတူညီတဲ့ လူမျိုးစုတွေကြား နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ဘယ်လိုအတူတည်ဆောက်မလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းက မြန်မာ့သမိုင်းမှာ အစောပိုင်းကတည်းက ရှိနေခဲ့တာ ပဲ။

ဦးရွှေအောင်
အဲဒီမေးခွန်းက ဒီနေ့အထိ မပြီးသေးဘူးလို့လည်း ပြောလို့ရတယ်။

မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ်မှာ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်နေ့ Nationwide Ceasefire Agreement (တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်) ကိုလည်း လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တယ်။ အဲဒီသဘောတူစာချုပ်မှာ အကောင်အထည်ဖော်ရေးအခက်အခဲတွေကို ငြိမ်းချမ်းတဲ့ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုနဲ့ ဖြေရှင်းရေး၊ မဖြေရှင်းနိုင်ရင် ပူးတွဲညှိနှိုင်းရေးအစည်းအဝေးမှတစ်ဆင့် ဖြေရှင်းရေးတို့ ပါဝင်ခဲ့တယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ဒီအချက်က ကျွန်တော်တို့အတွက် အရမ်းအရေးကြီးတယ်။

သဘောတူညီချက်တစ်ခု ရှိပြီဆိုတာနဲ့ ပြဿနာအားလုံး ပျောက်သွားတာမဟုတ်ဘူး။

သဘောတူညီချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်တဲ့အဆင့်မှာ ပြဿနာဖြစ်လာရင် ဘယ်လိုဖြေရှင်းမလဲဆိုတဲ့ စည်းမျဉ်းပါ ရှိရတယ်။

ဒါက ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်မှုမှာ အခြေခံသင်ခန်းစာတစ်ခုပါ။

⸻

အခန်း (၄)
မြန်မာနိုင်ငံရေးကို ငြိမ်းချမ်းရေးအမြင်နဲ့ ဘယ်လိုတည်ဆောက်မလဲ

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို မြန်မာနိုင်ငံရေးကို ငြိမ်းချမ်းရေးအမြင်နဲ့ ဘယ်လိုတည်ဆောက်သင့်လဲ။

ဦးအောင်ဖေ
ကျွန်တော်က အဆင့်လိုက်မြင်တယ်။

ပထမအဆင့်က လူထိခိုက်မှုကို လျှော့ချရမယ်။

အရပ်သားပြည်သူတွေ လုံခြုံရေးက ပထမ။

ဒုတိယအဆင့်က စကားပြောနိုင်တဲ့ တံခါးတွေ ဖွင့်ထားရမယ်။

တတိယအဆင့်က မတူညီတဲ့ နိုင်ငံရေးအမြင်တွေကို လက်နက်မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံရေးနည်းနဲ့ ဆွေးနွေးနိုင်တဲ့ စနစ်တစ်ခု ရှိရမယ်။

စတုတ္ထအဆင့်က အာဏာ၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ သယံဇာတ၊ ဘဏ္ဍာရေး၊ လူမျိုးရေး၊ ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ ဒေသခံတွေရဲ့ အခွင့်အရေးတွေကို နိုင်ငံရေးအရ ဆွေးနွေးရမယ်။

ပဉ္စမအဆင့်ကတော့ သဘောတူညီချက်ရရင် အကောင်အထည်ဖော်ရမယ်။

ဦးရွှေအောင်
အဲဒီနေရာမှာ “ဘယ်သူနိုင်မလဲ” ဆိုတဲ့ နိုင်ငံရေးကနေ “ဘယ်လိုအတူတည်ဆောက်ကြမလဲ” ဆိုတဲ့ နိုင်ငံရေးကို ပြောင်းဖို့လိုတယ်လို့ ကျွန်တော်မြင်တယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်တယ်။

ငြိမ်းချမ်းရေးမှာ “အနိုင်ရသူတစ်ဖက်၊ အရှုံးသမားတစ်ဖက်” ဆိုတဲ့ အတွေးနဲ့ သွားရင် အနာဂတ်မှာ ပြဿနာအသစ် ပြန်ပေါ်နိုင်တယ်။

အရေးကြီးတာက နိုင်ငံရေးအရ မတူညီမှုရှိနေသော်လည်း အဲဒီမတူညီမှုကို စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းဖြေရှင်းနိုင်တဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာဖို့ ဖြစ်တယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဒီနေရာမှာ ဖက်ဒရယ်ဆိုတဲ့ စကားလုံးကိုလည်း စကားလုံးတစ်လုံးအနေနဲ့ပဲ မကြည့်သင့်ဘူး။

ဘယ်လိုအာဏာခွဲဝေမလဲ။ ဘယ်အာဏာက ပြည်ထောင်စုမှာ ရှိမလဲ။ ဘယ်အာဏာက ပြည်နယ်နဲ့ ဒေသမှာ ရှိမလဲ။ ဘဏ္ဍာရေးကို ဘယ်လိုခွဲမလဲ။ လူမျိုးစုတွေရဲ့ အခွင့်အရေးကို ဘယ်လိုအာမခံမလဲ။

အဲဒီလို အကြောင်းအရာတစ်ခုချင်းစီကို စာချုပ်၊ ဥပဒေ၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနဲ့ ရှင်းလင်းစွာ ဆွေးနွေးရမယ်။

၂၀၁၆ ခုနှစ် ၂၁ ရာစုပင်လုံအစည်းအဝေးမှာလည်း ဒီမိုကရေစီ၊ တန်းတူရေးနဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်တို့အပေါ် အခြေခံတဲ့ ပြည်ထောင်စုအကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်က ပြောကြားခဲ့တယ်။

⸻

အခန်း (၅)
ဝိရောဓိဖြစ်ရင် ဘယ်လိုငြိမ်းပေးမလဲ

ဦးအောင်ဖေ
“ဝိရောဓိ” ဆိုတာက မရှိမဖြစ်ရှိမယ့်အရာပဲ။

လူနှစ်ယောက်ရှိရင် အမြင်နှစ်မျိုး ဖြစ်နိုင်တယ်။

အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ရှိရင် အကျိုးစီးပွားနှစ်မျိုး ဖြစ်နိုင်တယ်။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံထဲမှာ လူမျိုး၊ ဘာသာ၊ ဒေသ၊ နိုင်ငံရေးအမြင် မတူတာတွေ ရှိနိုင်တယ်။

ပြဿနာက မတူတာ မဟုတ်ဘူး။ မတူတာကို ဘယ်လိုဖြေရှင်းသလဲဆိုတာပဲ။

ဦးရွှေအောင်
အဲဒါကြောင့် ဝိရောဓိတစ်ခု ဖြစ်လာရင် ပထမဆုံး “ဘယ်သူမှားလဲ” လို့ မမေးသင့်ဘူး။

“ဘာကြောင့် ဒီပြဿနာ ဖြစ်လာတာလဲ” လို့ မေးသင့်တယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ကျွန်တော်ဆိုရင် ပြဿနာတစ်ခုကို ဒီလိုအဆင့်လိုက် ဖြေရှင်းမယ်။

ပထမ = မီးမလောင်အောင် ထိန်းမယ်။

အကြမ်းဖက်မှု ဖြစ်နေတယ်ဆိုရင် လူအသက်နဲ့ အရပ်သားလုံခြုံရေးကို အရင်ကာကွယ်ရမယ်။

ဒုတိယ = အချက်အလက်မှန်ကို ရှာမယ်။

ကောလာဟလနဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေကို အခြေခံပြီး ဆုံးဖြတ်လို့ မရဘူး။

တတိယ = ပြဿနာကို သတ်မှတ်မယ်။

တကယ့်ပြဿနာက ဘာလဲ။ အာဏာပြဿနာလား။ လုံခြုံရေးပြဿနာလား။ အခွင့်အရေးပြဿနာလား။ သယံဇာတပြဿနာလား။ သမိုင်းကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ မယုံကြည်မှုလား။

စတုတ္ထ = ရပ်တည်ချက်နဲ့ အကျိုးစီးပွားကို ခွဲကြည့်မယ်။

တစ်ဖက်က “ဒီဟာကို မပေးဘူး” လို့ ပြောနေရင် သူဘာကြောင့် မပေးချင်တာလဲ။

တစ်ဖက်က “ဒီအခွင့်အရေး မရရင် မဖြစ်ဘူး” လို့ ပြောနေရင် ဘာကြောင့် အဲဒီအခွင့်အရေးကို လိုချင်တာလဲ။

အဲဒီနောက်ကွယ်က အကျိုးစီးပွားနဲ့ လုံခြုံရေးလိုအပ်ချက်တွေကို ရှာရမယ်။

ပဉ္စမ = တိုက်ရိုက်မရရင် ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးမယ့်သူ ရှာမယ်။

ဆဋ္ဌမ = ယာယီသဘောတူညီချက်နဲ့ ရေရှည်သဘောတူညီချက်ကို ခွဲမယ်။

ပြဿနာကြီးတစ်ခုလုံးကို တစ်ကြိမ်တည်း ဖြေရှင်းလို့မရရင် အရင်ဆုံး လူတွေကို ကယ်တင်နိုင်မယ့် အချက်တွေ၊ တင်းမာမှုလျှော့နိုင်မယ့် အချက်တွေကို သဘောတူကြမယ်။

သတ္တမ = သဘောတူညီချက်ကို စောင့်ကြည့်မယ်၊ မပြည့်စုံရင် ပြန်ညှိမယ်။

ဒါမှ ငြိမ်းချမ်းရေးက စာရွက်ပေါ်မှာပဲ မကျန်တော့ဘူး။

ဦးရွှေအောင်
ဒါကို ကျွန်တော်က “မဇ္ဈိမပဋိပဒါနဲ့ နိုင်ငံရေးပြဿနာ ဖြေရှင်းခြင်း” လို့ ခေါ်ချင်တယ်။

တစ်ဖက်ကို လုံးဝချိုးဖျက်ပစ်တာ မဟုတ်ဘူး။

တစ်ဖက်ကို အကုန်လုံး လိုက်လျောပေးတာလည်း မဟုတ်ဘူး။

နှစ်ဖက်စလုံး ရှင်သန်နိုင်ပြီး နိုင်ငံလည်း ဆက်လက်တည်ရှိနိုင်မယ့် အလယ်လမ်းကို ရှာခြင်း ဖြစ်တယ်။

⸻

နိဂုံး
ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးပဲ

ဦးအောင်ဖေ
အဲဒီတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို စစ်ပွဲပြီးမှ စဉ်းစားရမယ့်ကိစ္စလို့ မမြင်သင့်တော့ဘူး။

ငြိမ်းချမ်းရေးဟာ နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးရဲ့ အခြေခံ ဖြစ်တယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဟုတ်တယ်။

ငြိမ်းချမ်းရေးမရှိရင် နိုင်ငံရေးက မတည်ငြိမ်ဘူး။

နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်ရင် စီးပွားရေးမတည်ငြိမ်ဘူး။

စီးပွားရေးမတည်ငြိမ်ရင် လူတွေရဲ့ဘဝ မတည်ငြိမ်ဘူး။

ဒါကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဟာ သီးခြားကဏ္ဍတစ်ခုမဟုတ်ဘူး။

နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ပညာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ အနာဂတ်မျိုးဆက်တွေအားလုံးနဲ့ ဆက်စပ်နေတယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ဒါဆို မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းကြောင်းကို စကားတစ်ကြောင်းနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင်—

“လက်နက်ကို နိုင်ငံရေးနဲ့ အစားထိုးပြီး၊ မယုံကြည်မှုကို ဆွေးနွေးမှုနဲ့ အစားထိုးကာ၊ အနိုင်အရှုံးနိုင်ငံရေးကို အတူတကွနိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးနဲ့ အစားထိုးခြင်း” လို့ ပြောချင်တယ်။

ဦးရွှေအောင်
ကျွန်တော်လည်း တစ်ကြောင်းထပ်ဖြည့်ချင်တယ်။

“ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ လက်နက်တွေ တိတ်သွားခြင်းတင်မဟုတ်ဘူး။ မတူညီသူတွေ အတူတကွ နိုင်ငံတည်ဆောက်နိုင်ခြင်း ဖြစ်တယ်။”

သမိုင်းက ကျွန်တော်တို့ကို သင်ခန်းစာပေးထားတယ်။

သဘောထားမတူတာဟာ ရန်သူဖြစ်ရမယ့် အကြောင်းမဟုတ်ဘူး။

အကျိုးစီးပွားမတူတာဟာ စစ်ဖြစ်ရမယ့် အကြောင်းမဟုတ်ဘူး။

ဝိရောဓိရှိတာဟာ နိုင်ငံပျက်ရမယ့် အကြောင်းမဟုတ်ဘူး။

ပြဿနာရှိရင် ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရမယ်။
လူကို မဖျက်ရဘူး။
အမြင်ကို မဖျက်ရဘူး။
အနာဂတ်ကို မဖျက်ရဘူး။

အဲဒီနေရာကနေ ငြိမ်းချမ်းရေး စတင်နိုင်တယ်။

ပြီးတော့—

“ဘယ်သူနိုင်မလဲ” ဆိုတဲ့မေးခွန်းထက်
“ငါတို့အားလုံး ဘယ်လိုအတူတကွ နိုင်ငံတည်ဆောက်ကြမလဲ” ဆိုတဲ့မေးခွန်းက ပိုအရေးကြီးလာတဲ့နေ့မှာ
ငြိမ်းချမ်းရေးဟာ စကားလုံးတစ်လုံးကနေ နိုင်ငံရေးယဉ်ကျေးမှုတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

Loading

Categories
ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင် နိုင်ငံရေး

🌿ယူအမ်ကို ဘယ်သူဦးဆောင်မလဲ?🌿

🌿ယူအမ်ကို ဘယ်သူဦးဆောင်မလဲ?🌿

၂၀၂၇ ခုနှစ်အလွန်မှာ ကမ္ဘာ့အရေး၊ လူမှုလောကအတွက် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးကို ရွေးချယ်ခြင်း

ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင် ရေးသည်။
သရုပ်ဖော်ပုံ=AI

နိဒါန်း

။ ကုလသမဂ္ဂကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်မှာ ယခုဆိုလျှင် နှစ်ပေါင်းရှစ်ဆယ်ကျော်လာပြီ။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး၏ အပျက်အစီးများအကြား ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများ စုပေါင်းပြီး “နောက်ထပ်ကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်စေရ” ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်၊ နိုင်ငံများအကြား ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကို မြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်တို့ဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။

သို့သော် ယနေ့ကမ္ဘာသည် ၁၉၄၅ ခုနှစ်က ကမ္ဘာနှင့် မတူတော့။

။ စစ်ပွဲများရှိနေသည်။ နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခများရှိနေသည်။ စီးပွားရေးမညီမျှမှုများရှိနေသည်။ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုက လူသားတို့၏ အနာဂတ်ကို စိန်ခေါ်နေသည်။ နည်းပညာနှင့် ဉာဏ်ရည်တုသည် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အလုပ်အကိုင်၊ ပညာရေးနှင့် လူမှုဆက်ဆံရေးများကို ပြောင်းလဲနေသည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း ကုလသမဂ္ဂကိုယ်တိုင်၏ ငွေကြေးအခက်အခဲနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလိုအပ်ချက်များ ပေါ်ပေါက်နေသည်။

ထိုအချိန်တွင် မေးစရာမေးခွန်းတစ်ခု ပေါ်လာသည်။

“၂၀၂၇ ခုနှစ်အလွန်မှာ ကုလသမဂ္ဂကို ဘယ်သူ ဦးဆောင်မလဲ?”

မေးခွန်း၏အရေးကြီးမှုသည် လူတစ်ဦး၏အမည်ကို သိရခြင်းထက် ပိုသည်။

ဘယ်လိုလူမျိုးကို ရွေးချယ်မလဲဆိုတာက ပိုအရေးကြီးသည်။

⸻

လူတစ်ယောက်ရွေးတာမဟုတ်၊ ကမ္ဘာ့တာဝန်တစ်ရပ်ကို ရွေးတာ

။ ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ သမ္မတမဟုတ်။

စစ်တပ်တစ်ခု၏ တပ်မှူးလည်း မဟုတ်။

ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများအားလုံးအပေါ် အမိန့်ပေးနိုင်သည့် ကမ္ဘာ့အစိုးရခေါင်းဆောင်လည်း မဟုတ်။

သို့သော် နိုင်ငံပေါင်းစုံကြားတွင် ဆွေးနွေးနိုင်သူ၊ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို ညှိနှိုင်းနိုင်သူ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးကို တိုက်တွန်းနိုင်သူ၊ ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်း၏ အခြေခံတန်ဖိုးများကို ကာကွယ်ပြောဆိုနိုင်သူ ဖြစ်ရသည်။

ကုလသမဂ္ဂကိုယ်တိုင်က အတွင်းရေးမှူးချုပ်၏တာဝန်ကို အုပ်ချုပ်ရေးအကြီးအကဲအဖြစ် ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ သံတမန်၊ ထောက်ခံပြောဆိုသူ၊ အရပ်ဘက်ဝန်ထမ်းနှင့် အဖွဲ့အစည်းခေါင်းဆောင်ဆိုသည့် အခန်းကဏ္ဍများကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထမ်းဆောင်ရမည့်တာဝန်အဖြစ် ရှုမြင်ထားသည်။

ထို့ကြောင့် “ဘယ်သူက နာမည်ကြီးသလဲ” ဆိုတာထက်“ဘယ်သူက မတူညီသောကမ္ဘာကြီးကို တစ်စားပွဲတည်းမှာ ထိုင်စေနိုင်သလဲ” ဆိုတာက ပိုအရေးကြီးသည်။

⸻

ပညာရှိရုံနဲ့ မလုံလောက်

။ အတွင်းရေးမှူးချုပ်လောင်းတစ်ဦးကို ကြည့်ရာတွင် ပထမဆုံးကြည့်ရမည့်အချက်မှာ ပညာရေးဖြစ်သည်။

သို့သော် ဘွဲ့များများရထားခြင်းတစ်ခုတည်းနှင့် မလုံလောက်။

ပညာသည် လူကို စဉ်းစားတတ်စေရန် ဖြစ်ရသည်။

ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေး၏ နောက်ကွယ်တွင် စီးပွားရေးရှိသည်။ စီးပွားရေး၏နောက်ကွယ်တွင် လူမှုဘဝရှိသည်။ လူမှုဘဝ၏နောက်ကွယ်တွင် လူသား၏ မျှော်လင့်ချက်၊ ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာရှိသည်။

ထို့ကြောင့် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးသည် စာအုပ်ထဲက ကမ္ဘာကိုသာ သိသူမဟုတ်ဘဲ လူတို့၏ဘဝကိုလည်း နားလည်သူ ဖြစ်ရန်လိုသည်။

⸻

အတွေးအခေါ်က ပိုအရေးကြီးလာပြီ

။ ၂၀၂၇ ခုနှစ်အလွန်ကမ္ဘာသည် ယခင်ကမ္ဘာထက် ပို၍ရှုပ်ထွေးလာမည်။

ယနေ့ဖြစ်နေသော ပြဿနာတစ်ခုသည် မနက်ဖြန်တွင် အခြားပြဿနာတစ်ခုနှင့် ဆက်စပ်လာနိုင်သည်။

စစ်ပွဲသည် စားနပ်ရိက္ခာအကျပ်အတည်းဖြစ်လာနိုင်သည်။

စားနပ်ရိက္ခာအကျပ်အတည်းသည် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုဖြစ်လာနိုင်သည်။

ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုသည် လူမှုရေးပဋိပက္ခနှင့် စီးပွားရေးပြဿနာတို့နှင့် ဆက်စပ်လာနိုင်သည်။

AI နည်းပညာသည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို မြှင့်တင်နိုင်သကဲ့သို့ အလုပ်အကိုင်၊ သတင်းအချက်အလက်နှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာအသစ်များကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

ဒါကြောင့် အတွင်းရေးမှူးချုပ်သစ်မှာ ယနေ့ပြဿနာကိုသာ ဖြေရှင်းနိုင်သည့် အမြင်မဟုတ်ဘဲ မနက်ဖြန်၏ပြဿနာကို ကြိုတင်မြင်နိုင်သည့် အတွေးအခေါ် လိုအပ်သည်။

⸻

ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုတာ ဘာလဲ

။ နိုင်ငံတကာခေါင်းဆောင်တစ်ဦး၏ ကိုယ်ကျင့်တရားကို စကားလုံးများဖြင့် ဆုံးဖြတ်၍မရ။

မှတ်တမ်းကို ကြည့်ရသည်။

အာဏာရှိစဉ်က ဘယ်လိုပြုမူခဲ့သလဲ။

မိမိနှင့် သဘောထားမတူသူကို ဘယ်လိုဆက်ဆံခဲ့သလဲ။

အခက်အခဲရှိသောအချိန်တွင် မိမိပြောခဲ့သောစကားကို မည်မျှအထိ တာဝန်ယူခဲ့သလဲ။

အာဏာနှင့် အကျိုးစီးပွားကြားတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မည်မျှရှိသလဲ။

ဤအချက်များကို ကြည့်ရမည်။

ထို့ကြောင့် “ဒီလူက ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတယ်” ဟု လွယ်လွယ်ကူကူ ဆုံးဖြတ်မည့်အစား မှတ်တမ်းက ဘာပြောသလဲ ဆိုတာကိုသာ ကြည့်သင့်သည်။

⸻

အတွေ့အကြုံဆိုတာလည်း တစ်မျိုးတည်းမဟုတ်

။ လက်ရှိ ကိုယ်စားလှယ်များ၏ အတွေ့အကြုံများသည် တစ်ပုံစံတည်း မဟုတ်ကြ။

တချို့သည် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများကို ဦးဆောင်ဖူးကြသည်။

တချို့သည် သမ္မတ၊ ဝန်ကြီး သို့မဟုတ် အစိုးရအဆင့် တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ဖူးကြသည်။

တချို့သည် သံတမန်ရေးနှင့် ကုလသမဂ္ဂလုပ်ငန်းများတွင် အတွေ့အကြုံများရှိကြသည်။

တချို့သည် နျူကလီးယားလုံခြုံရေးကဲ့သို့ အလွန်ရှုပ်ထွေးသော နိုင်ငံတကာပြဿနာများကို ကိုင်တွယ်ခဲ့ဖူးကြသည်။

ထို့ကြောင့် အတွေ့အကြုံကို နှိုင်းယှဉ်ရာတွင် “ဘယ်သူက အတွေ့အကြုံအများဆုံးလဲ” ဟုသာ မေးခြင်းထက်—

“လာမည့်ကမ္ဘာ့ပြဿနာများနှင့် မည်သည့်အတွေ့အကြုံက အမှန်တကယ် ဆက်စပ်သလဲ” ဟု မေးသင့်သည်။

⸻

ယူအမ်ကို ဦးဆောင်နိုင်ခြင်းဆိုတာ

။ ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်သစ်အတွက် အရေးကြီးဆုံးစမ်းသပ်ချက်သည် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ လူ့အခွင့်အရေးတို့ကို တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မခွဲဘဲ ကိုင်တွယ်နိုင်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂ၏ လက်ရှိရွေးချယ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွင်ပင် ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ခေါင်းဆောင်မှု၊ အတွေ့အကြုံ၊ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် UN ၏ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးရေး၊ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဏ္ဍိုင်သုံးရပ်ကို အဓိကမေးမြန်းစိစစ်ထားသည်။ (United Nations⁠)

ထို့အပြင် ကုလသမဂ္ဂကိုယ်တိုင်၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလည်း ရှိနေသည်။

ထို့ကြောင့် ခေါင်းဆောင်သစ်သည် နိုင်ငံများကိုသာ ညှိနှိုင်းရမည်မဟုတ်။

ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့အစည်းကိုယ်တိုင်ကိုလည်း ပြန်လည်ယုံကြည်လာအောင် လုပ်ရမည်။

⸻

အမျိုးသမီးခေါင်းဆောင် ပထမဆုံးဖြစ်လာမလား

။ ယခုရွေးချယ်မှု၏ ထူးခြားချက်တစ်ရပ်မှာ အမျိုးသမီးကိုယ်စားလှယ်များ အများအပြား ပါဝင်နေခြင်းဖြစ်သည်။

သို့သော် အမျိုးသမီးဖြစ်ခြင်းကိုယ်တိုင်သည် ရွေးချယ်ရန် အကြောင်းပြချက်တစ်ခု မဖြစ်သင့်သကဲ့သို့ အမျိုးသားဖြစ်ခြင်းကိုလည်း အားသာချက်ဟု မယူဆသင့်။

လူတစ်ဦးကို လူတစ်ဦးအဖြစ် ကြည့်ရမည်။

သူ၏ပညာ၊ အတွေးအခေါ်၊ မှတ်တမ်း၊ အတွေ့အကြုံနှင့် ခေါင်းဆောင်နိုင်စွမ်းကို ကြည့်ရမည်။

အကယ်၍ ပထမဆုံးအမျိုးသမီးအတွင်းရေးမှူးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့လျှင် သမိုင်းဝင်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်မည်မှာ မှန်သည်။ သို့သော် သမိုင်းဝင်ခြင်းထက် တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်း က ပိုအရေးကြီးသည်။

⸻

လက်ရှိမဲရလဒ်က ဘာပြောသလဲ

။ ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ တတိယအကြိမ် အလွတ်သဘောစမ်းသပ်မဲတွင် Rebeca Grynspan က “encourage” ၉ မဲ၊ Carolyn Rodrigues Birkett က ၈ မဲ ရရှိခဲ့ကြောင်း သံတမန်များထံမှ သိရသည်။ သို့သော် ယင်းသည် နောက်ဆုံးရွေးချယ်မှုမဟုတ်သည့် အလွတ်သဘောစမ်းသပ်မဲ သာဖြစ်ပြီး အဆုံးအဖြတ်ရလဒ်ဟု မယူဆသင့်သေးပေ။

ဒါကြောင့် ယခုအချိန်မှာ
“ဘယ်သူ ရမယ်”ဟု ပြောခြင်းထက် “ဘယ်လိုခေါင်းဆောင်ကို ကမ္ဘာက လိုအပ်နေသလဲ” ဟု မေးခြင်းက ပိုအဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။

⸻

နိဂုံး

။ ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်မှစ၍ ကုလသမဂ္ဂ၏ စတုတ္ထဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ကမ္ဘာ့အရေးများကို ဦးဆောင်ရမည့်သူသည် လူတစ်ဦးတည်း၏ အာဏာကို ရယူမည့်သူမဟုတ်။

နိုင်ငံပေါင်းများစွာ၏ မတူညီသောအကျိုးစီးပွားများကြားတွင် စကားပြောနိုင်ရမည်။

ရန်ဘက်များကို စားပွဲတစ်ဖက်တည်းတွင် ထိုင်စေနိုင်ရမည်။

အားနည်းသောနိုင်ငံ၏ အသံကိုလည်း ကြားနိုင်ရမည်။

အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ သဘောထားကိုလည်း နားလည်ရမည်။

အမှန်တရားကို ပြောနိုင်ရမည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အဖွဲ့အစည်းကိုလည်း ပြုပြင်နိုင်ရမည်။

ထို့ကြောင့် ယူအမ်ကို ဘယ်သူဦးဆောင်မလဲဆိုသည့် မေးခွန်း၏ အဖြေကို ယခုအချိန်တွင် ကြိုတင်ဆုံးဖြတ်၍ မရသေး။

သို့သော် ကမ္ဘာကြီးက ရွေးချယ်ရမည့်အရာကိုတော့ သိထားသင့်သည်။

ပညာရှိသူတစ်ဦးသာ မလုံလောက်။

အတွေးအခေါ်ကျယ်သူတစ်ဦးသာ မလုံလောက်။

အတွေ့အကြုံများသူတစ်ဦးသာ မလုံလောက်။

ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းသူတစ်ဦးသာလည်း မလုံလောက်။

အဲဒီအရာအားလုံးကို ပေါင်းစပ်ပြီး မတူညီသောကမ္ဘာကြီးကို တစ်စားပွဲတည်းတွင် စကားပြောနိုင်အောင် ဦးဆောင်ပေးနိုင်သူ၊

စစ်ပွဲထက် ဆွေးနွေးမှုကို၊

အာဏာထက် နိုင်ငံတကာဥပဒေကို၊

အကျိုးစီးပွားထက် လူသားဂုဏ်သိက္ခာကို၊

ယနေ့ထက် မနက်ဖြန်ကမ္ဘာကို မြင်နိုင်သူ

ဖြစ်ဖို့ လိုသည်။

၂၀၂၇ ခုနှစ်အလွန် ကုလသမဂ္ဂ၏ စမ်းသပ်မှုသည် လူတစ်ဦး၏ အောင်မြင်မှုကို စမ်းသပ်ခြင်းမဟုတ်။

လူသားတို့၏ စုပေါင်းအနာဂတ်အတွက် နိုင်ငံများက မည်သည့်ခေါင်းဆောင်မှုပုံစံကို ယုံကြည်ရွေးချယ်ကြမည်နည်းဆိုသည့် စမ်းသပ်မှုလည်း ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့်

“ယူအမ်ကို ဘယ်သူဦးဆောင်မလဲ?”

ဆိုသည့် မေးခွန်းထက်

“၂၀၂၇ ခုနှစ်အလွန် ကမ္ဘာကြီးကို ဦးဆောင်ရန် ဘယ်လိုလူမျိုး လိုအပ်သလဲ?”

ဆိုသည့် မေးခွန်းကို အရင်ဆုံး မေးသင့်ပေသည်။

Loading

Categories
ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေ တောမှီရဟန်း

။လုမ္ဗိနီကို သတိရပါသည်။

။လုမ္ဗိနီကို သတိရပါသည်။
~~~~~~~~~~~~~~~~~~
တောမှီရဟန်း ရေးသားပြီး
ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေက ပြန်လည်တင်ပြသည်။
AI = သရုပ်ဖော်ပုံ

နိဒါန်း
။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ အမြတ်တနိုး ကိုးကွယ်ရာ သံဝေဇနိယလေးဌာနအနက် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ဖွားမြင်တော်မူရာ လုမ္ဗိနီသာမော အင်းကြင်းတောသည် ကရုဏာနှင့် ငြိမ်းချမ်းခြင်း၏ စတင်ရာ မြေကမ္ဘာတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

။ နီပေါနိုင်ငံ တောင်ပိုင်း တာရိုင်းဒေသ၊ ရူပန်ဒေဟီခရိုင်တွင် တည်ရှိသော ထိုသန့်ရှင်းမြတ်နိုးရာ မြေလွင်ပြင်သည် သမိုင်းဝင် အသောကကျောက်တိုင်နှင့်အတူ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားတို့၏ ကြည်ညိုသဒ္ဓါကို နှိုးဆွပေးလျက် ရှိပါသည်။

။ ဤအရှင်သည် ခရစ်နှစ် (၁၉၉၀) ပြည့်နှစ်မတိုင်မီ ကာလကတည်းကပင် ထိုငြိမ်းချမ်းရာ လုမ္ဗိနီမြေသို့ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ရောက်ရှိဖူးမြော်ခွင့် ရရှိခဲ့သဖြင့် ယနေ့တိုင် ထိုစဉ်က သပ္ပါယ်ဖွယ်ရာ အမှတာရများစွာကို သတိရအောက်မေ့မိပါသည်၊၊

။ မောရိယမင်းဆက် ဧကရာဇ် အသောကမင်းကြီးသည် နန်းစံနှစ် ၂၀ ခန့်အကြာ ဘီစီ ၂၄၉ ခုနှစ်တွင် လုမ္ဗိနီသို့ ကိုယ်တော်တိုင် ကြွရောက်၍ စိုက်ထူခဲ့သော ကျောက်တိုင်ကြီးသည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ဖွားမြင်တော်မူရာ အထောက်အထားအဖြစ် စိုင်ကော်မသိ၊ တုတ်ထိုးပြသကဲ့သို့ ထင်ရှားလှပါသည်။

။ ကျောက်တိုင်ပေါ်၌ ဗြဟ္မီအက္ခရာ၊ ပရာကရစ်ဘာသာစကားဖြင့် “နတ်တို့ချစ်မြတ်နိုးသော ပိယဒဿီမင်းသည် ဤနေရာ၌ သကျမုနိဗုဒ္ဓ ဖွားမြင်တော်မူခဲ့သည်” ဟု ရေးထိုးထားကာ လုမ္ဗိနီကျေးရွာအား အခွန်အခ သက်သာခွင့်ပေးခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပါသည်။ ခရစ်နှစ် ၇ ရာစုတွင် တရုတ်ဘုန်းတော်ကြီး ဟွမ်ဆန် (Xuanzang) ၏ ခရီးသွားမှတ်တမ်းများကလည်း လုမ္ဗိနီ၏ သမိုင်းဝင် တည်နေရာကို ၁၉ ရာစု ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရှင်တို့ ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရာ၌ ကြီးစွာသော အထောက်အကူ ပြုခဲ့ပါသည်။

။ ဤအရှင်သည် အေဒီ (၁၉၉၀) ပြည့်နှစ်မတိုင်မီ ကာလက လုမ္ဗိနီသို့ ရောက်ရှိခဲ့စဉ်က မြင်တွေ့ခဲ့ရသည့် သဘာဝကျကျ ဆိတ်ငြိမ်သပ္ပါယ်မှုများကို ယနေ့ထက်ထက် အမှတ်ရနေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုစဉ်က မယ်တော်မာယာဒေဝီ ရေချိုးသန့်စင်ခဲ့သည့် ဖွားတော်မူရာ ရေကန်ကြီး၊ အေးမြသော အရိပ်ကို ပေးစွမ်းနေသည့် ညောင်ပင်ကြီး၊ စာကြောင်းအက္ခရာများ ထင်ရှားစွာ ကျန်ရှိနေသေးသော အသောကကျောက်စာတိုင် အထိမ်းအမှတ်နှင့် မြင့်မားစွာ တည်ရှိနေသော ဖွားတော်မူရာ ကုန်းနေရာတို့သည် ဘုရားဖူးလာသူ ဤအရှင်၏ စိတ်နှလုံးကို သံဝေဂနှင့်အတူ သဒ္ဓါကြည်ညိုမှုကို များစွာ ဖြစ်ပွားစေခဲ့ပါသည်။

။ ယနေ့ခေတ်တွင်မူ ခေတ်အဆက်ဆက် ရှေးဟောင်းသုတေသန ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုများနှင့် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် စာရင်းဝင်အဖြစ် တူးဖော်မွမ်းမံမှုများကြောင့် ထိုစဉ်က မြင်တွေ့ခဲ့ရသည့် ဖွားတော်မူရာ ကုန်းနေရာမှာ မူလပုံစံအတိုင်း မရှိတော့ဘဲ မာယာဒေဝီ ကျောင်းတော်ကြီးအတွင်း ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသော ပုံစံသို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါသည်။

။ သို့သော်လည်း ဘီစီ ၃ ရာစုမှစ၍ ခရစ်နှစ် ၁၅ ရာစုအထိ ခေတ်အဆက်ဆက် တည်ဆောက်ခဲ့ကြသော စေတီပုထိုးများနှင့် ကျောင်းတိုက်အကြွင်းအကျန်များသည် လုမ္ဗိနီ၏ ရှည်လျားလှသော သာသနာ့သမိုင်းစဉ်ကို သက်သေထူလျက် ရှိနေပါသည်။

နိဂုံး
။ ထို့ကြောင့် လုမ္ဗိနီသည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု သင်္ကေတတစ်ခု သာမကဘဲ၊ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂,၃၀၀ ကျော်ကာလ မောရိယခေတ် ကျောက်စာနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ အလွန်အရေးပါသော သမိုင်းဝင် အထောက်အထားတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

။ ဤအရှင်သည် ခရစ်နှစ် (၁၉၉၀) မတိုင်မီက ရောက်ရှိခဲ့ဖူးသည့် ဖွားတော်မူရာ ရေကန်၊ ညောင်ပင်နှင့် အသောကကျောက်တိုင်တို့၏ သပ္ပါယ်ဖွယ်ရာ ပုံရိပ်များကို ယနေ့ထက်ထက် သတိရအောက်မေ့လျက်၊ ကမ္ဘာသူကမ္ဘာသား အပေါင်းတို့အား ငြိမ်းချမ်းခြင်းနှင့် တရားအလင်းရောင်များ ဆက်လက်ဖြန့်ဝေပေးနိုင်သည့် မဟာသန့်ရှင်းရာ မြေမြတ်အဖြစ် အစဉ်သဖြင့် တည်တံ့ပါစေကြောင်း ဆုမွန်ခြွေလိုက်ရပါသည်။

Loading

Categories
ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေ တောင်ကလေးဆရာတော်

🌿မိဘကို ပြောမိသောစကား🌿

🌿မိဘကို ပြောမိသောစကား🌿
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
[ကံပျက်သလား၊ စိတ်ပြင်သလား]

တောင်ကလေးဆရာတော်​၏ဩဝါဒကို နာယူမှတ်သား၍
ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေ
တင်ပြရေးသားပါသည်။
သရုပ်ဖော်ပုံ= AI

အမှာစကား
။ ဤစာဆောင်းပါးကို တပည့်တစ်ဦးသို့ ရည်ညွှန်း၍ ရေးသားပေးခြင်းဖြစ်ပါသည်။)

တပည့်ရေ……

လူငယ်ဘဝမှာ အမှားလုပ်မိတာ ရှိတတ်တယ်။
မသိလို့မှားတာ ရှိတယ်။
စိတ်ဆိုးလို့မှားတာ ရှိတယ်။
မာနကြောင့်မှားတာ ရှိတယ်။
တစ်ခါတလေ မိဘက ဆုံးမတာကို မခံနိုင်ဘဲ စကားပြန်ပြောမိတာလည်း ရှိတတ်တယ်။

ဒါပေမယ့်

အမှားလုပ်မိတာထက် အမှားလုပ်မိပြီး အမှားကို မသိတာက ပိုအန္တရာယ်ရှိတယ်။

အမှားကို သိတယ်။
ဝန်ခံတယ်။
တောင်းပန်တယ်။
ပြင်ဆင်တယ်။

နောက်တစ်ခါ မပြုလုပ်တော့ဘူးဆိုရင်
အဲဒီလူဟာ အမှားထဲမှာ နေတဲ့လူမဟုတ်တော့ဘူး။ အမှားကနေ သင်ခန်းစာယူတတ်တဲ့လူ ဖြစ်လာပြီ။

⸻

🌿မိဘကို ပြောမိတဲ့စကားကို ပေါ့ပေါ့မယူဆမိပါနဲ့။🌿

မိဘကို စကားပြောတဲ့အခါ အထူးသတိထားပါ။

အကြောင်းက မိဘဟာ မင်းဘဝမှာ မင်းကို ပြုစုပျိုးထောင်ပေးခဲ့တဲ့သူတွေ ဖြစ်လို့ပါ။

မင်းမပြောခင် သူတို့က မင်းအတွက် စိုးရိမ်ခဲ့တယ်။
မင်းမစားခင် သူတို့က မင်းစားရမစားရ စဉ်းစားခဲ့တယ်။
မင်းမအိပ်ခင် သူတို့က မင်းအိပ်ရာအဆင်ပြေမပြေ စောင့်ကြည့်ခဲ့တယ်။

သားသမီးဘဝက မိဘရဲ့ ကျေးဇူးကို အပြည့်အဝ သိဖို့ ခက်တတ်ပါတယ်။

အရွယ်ရောက်လာတဲ့အခါ ကိုယ့်အမြင်ကိုယ်ရှိလာတယ်။
ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုယ်ရှိလာတယ်။
တစ်ခါတလေ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မှန်တယ်လို့ ထင်လာတယ်။

အဲဒီအချိန်မှာ

“မိဘဆိုလည်း မိဘပဲ၊ ငါ့ဘဝငါ သိတယ်” ဆိုတဲ့ စိတ်ဝင်လာရင် စကားက ကြမ်းလာတတ်တယ်။ အဲဒီကနေ ဝစီကံ ဖြစ်လာတတ်တယ်။

⸻

🌿မနောကံက စကားကို ဦးဆောင်တယ်🌿

စကားဆိုတာ လေထဲက ရုတ်တရက်ပေါ်လာတာ မဟုတ်ဘူး။

စိတ်ထဲမှာ အရင်ဖြစ်တယ်။
ပြီးမှ နှုတ်က ထွက်လာတယ်။

ဒေါသရှိရင် ဒေါသစကား ထွက်တတ်တယ်။
မာနရှိရင် မာနစကား ထွက်တတ်တယ်။
မုန်းတီးစိတ်ရှိရင် ကြမ်းတမ်းတဲ့စကား ထွက်တတ်တယ်။

ဒါကြောင့်

မနောကံကို မထိန်းနိုင်ရင် ဝစီကံကို ထိန်းဖို့ ခက်တယ်။

အဘိဓမ္မာအမြင်နဲ့ဆိုရင် ကံရဲ့ အဓိကအကြောင်းဟာ စေတနာ ဖြစ်တယ်။

ဘုရားရှင်က

“စေတနာဟံ ဘိက္ခဝေ ကမ္မံ ဝဒါမိ”

ဟု ဟောတော်မူပါတယ်။

အဓိပ္ပါယ်က

“ရဟန်းတို့၊ စေတနာကိုပင် ကံဟူ၍ ငါဆို၏” ဆိုတာပါ။

ဒါကြောင့် မိဘကို ပြောလိုက်တဲ့စကားတစ်ခွန်းကို စကားအဖြစ်ပဲ မကြည့်နဲ့။

အဲဒီစကားနောက်က ဘယ်လိုစိတ်ရှိသလဲ ဆိုတာပါ ကြည့်ရမယ်။

⸻

🌿ဝစီကံလေးပါးကို မိဘအပေါ် မကျူးလွန်မိစေနဲ့။🌿

ဝစီကံအရ အကုသိုလ်ကမ္မပထ လေးပါးရှိတယ်။

မုသာဝါဒ =မဟုတ်တာကို ဟုတ်သလို ပြောခြင်း။

ပိသုဏဝါစာ = သူတစ်ပါးတို့ စိတ်ဝမ်းကွဲစေရန် ပြောဆိုခြင်း။

ဖရုသဝါစာ = ကြမ်းတမ်းရိုင်းစိုင်းသော စကားပြောခြင်း။

သမ္ဖပ္ပလာပ = အကျိုးမရှိသော အနှစ်မဲ့စကားများ ပြောဆိုခြင်း။

တပည့်ရေ…

မိဘကို မုသားပြောမိတာ မကောင်းဘူး။
မိဘတစ်ဦးကို တစ်ဦးနဲ့ စိတ်ဝမ်းကွဲအောင် ပြောတာ မကောင်းဘူး။
မိဘကို ကြမ်းတမ်းတဲ့စကားနဲ့ ပြောတာ ပိုပြီး မသင့်တော်ဘူး။

အထူးသဖြင့်

“အမေ၊ အဖေက ဘာသိလို့လဲ”
“ကျွန်တော့်ဘဝကို ကျွန်တော်ပဲ သိတယ်”
“မပြောနဲ့တော့”
“မိဘဖြစ်လို့ ဘာလုပ်ပေးထားလို့လဲ” ဆိုတဲ့စကားတွေဟာ တစ်ခါပြောပြီး ပျောက်သွားတဲ့အသံမဟုတ်ဘူး။

မိဘရဲ့စိတ်ထဲမှာ မှတ်ကျန်နိုင်တယ်။

⸻

🌿စကားတစ်ခွန်းက မိဘရဲ့စိတ်ကို နာစေနိုင်တယ်🌿

တပည့်ရေ…

ခန္ဓာကိုယ်ကို ဒဏ်ရာပေးရင် အနာမြင်ရတယ်။
စကားနဲ့ ဒဏ်ရာပေးရင် အနာကို မမြင်ရဘူး။
ဒါပေမယ့် မမြင်ရတာနဲ့ မနာတာ မဟုတ်ဘူး။
အထူးသဖြင့် မိဘက သားသမီးကို ချစ်လို့ ဆုံးမတာဆိုရင် သားသမီးရဲ့ စကားကြမ်းတစ်ခွန်းက ပိုနာတတ်တယ်။

သားသမီးက မိဘကို ပြန်မေးနိုင်တယ်။

“ဘာဖြစ်လို့ ဒီလောက်ဆုံးမနေတာလဲ”

မိဘကတော့ တစ်ခါတလေ ပြန်မပြောဘဲ နေနိုင်တယ်။

ဒါဟာ မနာလို့ မဟုတ်ဘူး။

သားသမီးကို ချစ်လို့ သည်းခံနေတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။

⸻

🌿“တောင်းပန်လိုက်ရင် ကံပျက်သလား”🌿

တပည့်ရေ…

ဒီမေးခွန်းကို အဘိဓမ္မာအမြင်နဲ့ သေချာမှတ်ထားပါ။

တောင်းပန်လိုက်တာနဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့အကုသိုလ်ကံ ပျက်သွားတယ်လို့ မဆိုနိုင်ဘူး။

ပြောပြီးသားစကားက ပြောပြီးသွားပြီ။

ဒါပေမယ့်

တောင်းပန်တဲ့အချိန်မှာ
မိမိအမှားကို သိလာတယ်။
အမှားကို ဝန်ခံတယ်။
မိဘရဲ့စိတ်ကို နားလည်လာတယ်။
မိဘအပေါ် မေတ္တာထားလာတယ်။
နောက်ထပ် မပြောတော့ဘူးလို့ ဆုံးဖြတ်တယ်။

ဒီလိုဆိုရင် ပစ္စုပ္ပန်စိတ်က ပြောင်းလာပြီ။

အဲဒါဟာ အလွန်တန်ဖိုးရှိတယ်။

⸻

🌿ကံကို ဖျက်တာမဟုတ်၊ ကံဆက်ကြောင်းကို ပြင်တာ🌿

တပည့်ရေ…

အရင်က ပြုခဲ့တဲ့ကံကို တောင်းပန်ခြင်းတစ်ခုတည်းနဲ့ ဖျက်ပစ်လို့ မရဘူး။

ဒါပေမယ့်

အရင်က ဒေါသနဲ့ပြောခဲ့တဲ့စကားကို နောင်မှာ မေတ္တာနဲ့ ပြောနိုင်လာတယ်။

အရင်က မိဘကို စိတ်ဆိုးခဲ့တယ်။ နောက်မှာ သည်းခံတတ်လာတယ်။

အရင်က မိဘကို ပြစ်တင်ခဲ့တယ်။ နောက်မှာ ကျေးဇူးတင်တတ်လာတယ်။

ဒါဆို မင်းရဲ့စိတ်လမ်းကြောင်းဟာ ပြောင်းသွားပြီ။

အဲဒါကြောင့် တပည့်ရေ

တောင်းပန်ခြင်းသည် အတိတ်ကံကို ဖျက်ခြင်းမဟုတ်။
အနာဂတ်ကံကို မကောင်းဘက်သို့ ဆက်မသွားစေရန် ပစ္စုပ္ပန်စိတ်ကို ပြုပြင်ခြင်း ဖြစ်တယ်။

ဒီစကားကို မှတ်ထားပါ။

⸻

🌿တောင်းပန်တာထက် အမှားပြင်တာ ပိုအရေးကြီးတယ်🌿

မိဘကို

“အမေ၊ အဖေ ကျွန်တော်မှားပါတယ်။ ခွင့်လွှတ်ပါ” လို့ ပြောတာက ကောင်းပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အဲဒီစကားပြောပြီး နောက်တစ်နေ့မှာ အရင်အတိုင်း ပြန်ပြောနေမယ်ဆိုရင် တောင်းပန်ခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပါယ် မပြည့်စုံသေးဘူး။

တကယ်တောင်းပန်တယ်ဆိုရင်

စကားကို ပြင်ပါ။
အပြုအမူကို ပြင်ပါ။
စိတ်ကို ပြင်ပါ။

မိဘကို တစ်ခါတလေ

“ဘာလိုသလဲ” လို့ မေးပါ။ အလုပ်များနေရင်

“အမေ၊ အဖေ အနားယူပါ။ သားလုပ်ပေးမယ်” လို့ ပြောပါ။

မိဘအသက်ကြီးလာရင် မိဘရဲ့အားနည်းမှုကို အပြစ်မမြင်ဘဲ ကိုယ့်ရဲ့ကျေးဇူးဆပ်ရမယ့်အချိန်လို့ မြင်ပါ။

⸻

🌿မိဘကို အနိုင်မယူနဲ့🌿

သားသမီးနဲ့ မိဘကြားမှာ အငြင်းပွားမှု ဖြစ်နိုင်တယ်။

အမြင်မတူနိုင်တယ်။
မိဘက မှားနိုင်တယ်။
သားသမီးလည်း မှားနိုင်တယ်။

ဒါပေမယ့်
မှန်တာကို ပြောနိုင်တာနဲ့ ကြမ်းတမ်းစွာ ပြောတာ မတူဘူး။

ကိုယ့်အမြင်ကို ပြောပါ။
ဒါပေမယ့် လေးစားမှုနဲ့ ပြောပါ။
မိဘကို မိမိရဲ့ရန်သူလို မမြင်ပါနဲ့။
“ငါမှန်တယ်၊ မိဘမှားတယ်”ဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ မပြောပါနဲ့။ အဲဒီနေရာမှာ
“ဘယ်လိုပြောရင် မိဘရဲ့စိတ်လည်း မနာဘဲ ငါ့အမြင်ကိုလည်း နားလည်နိုင်မလဲ” ဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ စဉ်းစားပါ။

ဒါဟာ မနောကို စောင့်ရှောက်ခြင်းပါ။

⸻

🌿စကားမပြောခင် သုံးကြိမ်စဉ်းစား🌿

တပည့်ရေ…

မိဘကို စကားပြောတော့မယ်ဆိုရင် စိတ်ထဲမှာ သုံးခွန်းမေးပါ။

“ငါပြောမယ့်စကား မှန်ရဲ့လား?”

“ဒီစကားက အကျိုးရှိရဲ့လား?”

“ဒီစကားကို မေတ္တာနဲ့ ပြောနိုင်ရဲ့လား?”

သုံးခုထဲက တစ်ခုခု မသေချာရင် ခဏတိတ်နေပါ။တိတ်နေခြင်းဟာ အမြဲတမ်း အရှုံးမဟုတ်ဘူး။

တစ်ခါတလေ
တိတ်နေခြင်းက ကိုယ့်ရဲ့ကံကို ကာကွယ်ပေးတာ ဖြစ်တယ်။

⸻

🌿ဒေါသထွက်နေချိန်မှာ မိဘကို မပြောနဲ့🌿

ဒေါသထွက်နေချိန်မှာ စကားပြောရင် စိတ်က စကားကို ဦးဆောင်သွားတတ်တယ်။

အဲဒီအချိန်မှာ
“မပြောတော့ဘူး” လို့ ခဏနားပါ။
ရေသောက်ပါ။
အသက်ရှူပါ။
နေရာပြောင်းပါ။
စိတ်အေးသွားတဲ့အခါမှ ပြန်ပြောပါ။

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့
စကားတစ်ခွန်းကို ပြန်မပြောနိုင်တော့ပေမယ့် ပြောပြီးသားစကားကိုတော့ ပြန်ယူလို့ မရနိုင်တော့ဘူး။

⸻

🌿မိဘကို တောင်းပန်ဖို့ မရှက်ပါနဲ့🌿

တပည့်ရေ…

မိဘကို
“ကျွန်တော်မှားပါတယ်” လို့ ပြောနိုင်တာဟာ အားနည်းခြင်း မဟုတ်ဘူး။
မာနကို အနိုင်ယူနိုင်ခြင်း ဖြစ်တယ်။
“တောင်းပန်ပါတယ်” လို့ ပြောနိုင်တာဟာ ရှုံးနိမ့်ခြင်းမဟုတ်ဘူး။
မိမိစိတ်ကို မိမိထိန်းနိုင်ခြင်း ဖြစ်တယ်။

အထူးသဖြင့် မိဘအသက်ကြီးလာပြီဆိုရင် မနက်ဖြန်ဆိုတာ အမြဲတမ်း မသေချာတော့ဘူး။

ဒီနေ့ စကားများထားပြီး
“နောက်မှ တောင်းပန်မယ်”လို့ မထားပါနဲ့။

နောက်ဆိုတာ မရောက်နိုင်တဲ့နေ့ ဖြစ်သွားရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။

ဒါကြောင့်
မိဘရှိနေသေးတဲ့အချိန်မှာ တောင်းပန်ပါ။
မိဘရှိနေသေးတဲ့အချိန်မှာ ကျေးဇူးတင်ပါ။
မိဘရှိနေသေးတဲ့အချိန်မှာ ကန်တော့ပါ။

⸻

🌿လူငယ်တိုင်း မှတ်ထားသင့်တဲ့ စကား🌿

တပည့်ရေ…
ဘဝမှာ ပညာတတ်ဖို့ လိုတယ်။
အလုပ်အကိုင်ကောင်းဖို့ လိုတယ်။
ငွေကြေးရှိဖို့ လိုတယ်။

ဒါပေမယ့်
မိဘကို လေးစားတတ်တဲ့ စိတ်ရှိဖို့ ပိုလိုတယ်။
ပညာရှိပြီး စကားကြမ်းရင် မိဘစိတ်နာစေနိုင်တယ်။

ငွေရှိပြီး မာနကြီးရင် မိဘကို အထင်သေးနိုင်တယ်။

အောင်မြင်ပြီး ကျေးဇူးမသိရင် မိဘရဲ့မျက်ရည်ကို မမြင်နိုင်ဘူး။

ဒါကြောင့် လူငယ်တစ်ယောက်ရဲ့ တကယ့်လိမ္မာမှုကို ဘယ်လောက်ပညာတတ်သလဲ နဲ့သာ မတိုင်းပါနဲ့။

ကိုယ့်ထက်အသက်ကြီးသူကို ဘယ်လောက်လေးစားသလဲ၊
မိဘကို ဘယ်လောက်ကျေးဇူးသိသလဲ၊
ကိုယ့်စိတ်နဲ့ ကိုယ့်စကားကို ဘယ်လောက်ထိန်းနိုင်သလဲ ဆိုတာနဲ့လည်း တိုင်းကြည့်ပါ။

⸻

🌿နောက်ဆုံး ဆုံးမစကား🌿

တပည့်ရေ…
မိဘကို ပြောမိတဲ့စကားကြောင့် စိတ်ထဲမှာ အပြစ်ရှိတယ်လို့ ခံစားနေရင် မာနမထားနဲ့။

သွားပြီး
“အမေ၊ အဖေ… သားမှားပါတယ်။
စိတ်ဆိုးပြီး ပြောမိတာပါ။
မပြောသင့်တဲ့စကားကို ပြောမိပါတယ်။
သားကို ခွင့်လွှတ်ပါ။
နောက်တစ်ခါ သတိထားပြီး ပြောပါမယ်။”
လို့ ပြောပါ။

ပြီးရင် စကားနဲ့သာ မပြီးစေနဲ့။
အပြုအမူနဲ့ ပြပါ။
တစ်နေ့တစ်နေ့ မိဘကို ပိုနူးညံ့စွာ ပြောပါ။
ပိုသည်းခံပါ။
ပိုကူညီပါ။
ပိုကျေးဇူးတင်ပါ။
အဲဒီလိုနဲ့ မိမိရဲ့ မနောကို ပြင်ပါ။

မနောပြင်ရင် ဝစီကံပြင်လာမယ်။
ဝစီကံပြင်ရင် အပြုအမူပြင်လာမယ်။
အပြုအမူပြင်ရင် ဘဝရဲ့လမ်းကြောင်းပါ ပြောင်းလာမယ်။

မိဘကို နာကျင်စေတဲ့ စကားတစ်ခွန်းကို ပြောဖို့ လွယ်တယ်။ဒါပေမယ့် မိဘရဲ့စိတ်ထဲက အနာကို ပြန်ကုဖို့ အချိန်ယူရတတ်တယ်။

ဒါကြောင့်
စကားမပြောခင် စိတ်ကို စောင့်ပါ။
စိတ်မစောင့်နိုင်ရင် နှုတ်ကို စောင့်ပါ။
ပြောမိပြီးရင် မာနမထားဘဲ တောင်းပန်ပါ။
တောင်းပန်ပြီးရင် အမှားကို ထပ်မလုပ်ပါနဲ့။
မိဘရှိနေသေးသရွေ့ ကျေးဇူးဆပ်ဖို့ မနောက်ကျသေးပါ။

အတိတ်ကံကို ပြန်ဖျက်လို့မရပေမယ့်
ပစ္စုပ္ပန်စိတ်ကို ပြင်နိုင်တယ်။
ပစ္စုပ္ပန်စိတ်ကို ပြင်နိုင်ရင်
အနာဂတ်ကံကို ကောင်းရာသို့ ဦးတည်နိုင်တယ်။

လူငယ်တို့အတွက် ဒီစကားကို မှတ်ထားစေချင်ပါတယ်။
“မိဘကို အနိုင်ယူခြင်းထက် မိမိဒေါသကို အနိုင်ယူပါ။
မိဘကို ပြန်ပြောခြင်းထက် မိမိနှုတ်ကို စောင့်ပါ။
အမှားကို ဖုံးကွယ်ခြင်းထက် ဝန်ခံပါ။
ဝန်ခံပြီးရင် တောင်းပန်ပါ။
တောင်းပန်ပြီးရင် ပြင်ဆင်ပါ။
မိဘရှိနေစဉ်မှာပင် ကျေးဇူးဆပ်ပါ။”

Loading

Categories
အဲးခိုး

အာဏာကြီးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံက တရားရုံးတစ်ရုံးကို ဆန့်ကျင်လိုက်တဲ့အခါ

အာဏာကြီးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံက
တရားရုံးတစ်ရုံးကို
ဆန့်ကျင်လိုက်တဲ့အခါ

ရေးသားသူ အဲးခိုး
ဓာတ်ပုံ = ယူသုံးပါသည်။

၁။ ထရမ့်ရဲ့ စကားနောက်ကွယ်မှာ ဘာရှိသလဲ?

၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံမှာ ထရမ့်က အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုခုံရုံးကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ပြီး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေ အဖွဲ့ကနေ ချက်ချင်းနုတ်ထွက်ကြဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ သူ့အမြင်အရ ICC ဟာ အမေရိကန်ရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ အမေရိကန်စစ်သည်တွေကို ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါဟာ စကားတစ်ခွန်းတည်းနဲ့ ပြီးသွားတဲ့ကိစ္စတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

၂၀၂၅ ဖေဖော်ဝါရီမှာလည်း ထရမ့်အစိုးရက ICC အပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေ ချမှတ်ခဲ့ပြီး၊ ICC က အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးအရာရှိတွေကို တရားစီရင်ပိုင်ခွင့် အသုံးချဖို့ ကြိုးစားတာကို အမေရိကန်အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာကို ခြိမ်းခြောက်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

ဒါကြောင့် စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက် မိန့်ခွန်းဟာ ယခင်မူဝါဒကို ထပ်မံအတည်ပြုလိုက်ခြင်းထက် ICC အပေါ် နိုင်ငံတကာဖိအားကို တိုးမြှင့်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခု လို့ မြင်နိုင်ပါတယ်။

၂။ ဒါပေမဲ့ ICC ဆိုတာ အမေရိကန်တရားရုံး မဟုတ်ဘူး

ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးတဲ့အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။

ICC ဟာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းတရားရုံး မဟုတ်ပါဘူး။ ရောမဥပဒေစာချုပ်အပေါ် အခြေခံပြီး တည်ထောင်ထားတဲ့ နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်မှုတရားရုံး ဖြစ်ပါတယ်။

အဓိကအားဖြင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု၊ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနဲ့ ကျူးကျော်စစ်ရာဇဝတ်မှုတို့ကို ကိုင်တွယ်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာပါ။

အမေရိကန်ကတော့ ရောမဥပဒေစာချုပ်အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်တဲ့အတွက် ICC ရဲ့ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်ကို အမေရိကန်ဘက်က အပြည့်အဝ လက်ခံထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။

ဒါပေမဲ့ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ နယ်မြေအတွင်း ဖြစ်ပွားတဲ့ အချို့ရာဇဝတ်မှုတွေမှာ အဖွဲ့ဝင်မဟုတ်တဲ့ နိုင်ငံသားတွေပါ ICC ရဲ့ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်အတွင်း ကျရောက်နိုင်တဲ့ အခြေအနေတွေ ရှိပါတယ်။

ဒီအချက်ကပဲ အမေရိကန်နဲ့ ICC ကြား အဓိကအငြင်းပွားစရာ ဖြစ်နေပါတယ်။

၃။ အမေရိကန်ရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာအမြင်နဲ့ ICC ရဲ့ တာဝန်ခံမှုအမြင်

ဒီကိစ္စကို တစ်ဖက်တည်းက ကြည့်ရင် မပြည့်စုံပါဘူး။

အမေရိကန်ဘက်က အမြင်
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဟာ မိမိလက်မှတ်မထိုးထားတဲ့ နိုင်ငံတကာတရားရုံးတစ်ခုက မိမိနိုင်ငံသားတွေ၊ စစ်ဘက်ဝန်ထမ်းတွေအပေါ် တရားစီရင်ပိုင်ခွင့် တိုးချဲ့အသုံးပြုတာကို လက်မခံနိုင်ဘူးဆိုတဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာဆိုင်ရာ အခြေခံချက် ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အမေရိကန်သမ္မတအမိန့်မှာလည်း ဒီအချက်ကို တိတိကျကျ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ICC နဲ့ ထောက်ခံသူတွေရဲ့ အမြင်
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းစနစ်က ပြင်းထန်တဲ့ နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်မှုတွေကို ထိထိရောက်ရောက် တရားစီရင်နိုင်ခြင်း မရှိတဲ့အခါ နိုင်ငံတကာတရားစီရင်ရေးစနစ်က တာဝန်ခံမှုရရှိစေဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ မြင်ကြပါတယ်။

ဒါကြောင့် အဓိကမေးခွန်းက
“အချုပ်အခြာအာဏာကို ဦးစားပေးမလား၊ နိုင်ငံတကာတာဝန်ခံမှုကို ဦးစားပေးမလား” ဆိုတာထက်
“အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ နိုင်ငံတကာတာဝန်ခံမှုကို ဘယ်လိုမျှတအောင် ထိန်းညှိမလဲ” ဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

၄။ ICC ကို ဖိအားပေးမှုက ဘယ်လောက်အထိ ရောက်လာပြီလဲ

၂၀၂၆ ဇူလိုင်မှာ အမေရိကန်အစိုးရက ICC ကို နိုင်ငံတကာအဆင့်မှာ ပိုမိုအထီးကျန်စေဖို့ ကြိုးပမ်းနေပြီး ခရီးသွားခွင့်ကန့်သတ်ခြင်း၊ ပြည်ဝင်ခွင့်ပိတ်ခြင်းနဲ့ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေကို တိုးမြှင့်ဖို့ စဉ်းစားနေတယ်လို့ Reuters က ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက်မှာလည်း အမေရိကန်ဘက်က ICC အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးနဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကို ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ပိတ်ဆို့မှုတွေ ပြင်ဆင်နေတယ်လို့ Reuters က ရေးသားထားပါတယ်။

အဲဒီနောက် တစ်ရက်အကြာမှာ ထရမ့်က ကုလသမဂ္ဂစင်မြင့်ကနေ ICC အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအားလုံးကို နုတ်ထွက်ဖို့ တိုက်တွန်းလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် မိန့်ခွန်းတစ်ခွန်းထက် ပိုပြီး မူဝါဒတစ်ခုရဲ့ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အဆင့်တစ်ခု လို့ သုံးသပ်နိုင်ပါတယ်။

၅။ “ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဝါဒ” နဲ့ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်မှုကိစ္စ

ထရမ့်ရဲ့ မိန့်ခွန်းမှာ ICC တစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး။ တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်နေထိုင်မှုကို လူ့အခွင့်အရေးအဖြစ် မသတ်မှတ်နိုင်ကြောင်း၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဝါဒီတွေက အကန့်အသတ်မရှိ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်မှုကို တွန်းအားပေးနေတယ်လို့လည်း ဝေဖန်ခဲ့ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာလည်း အယူအဆနှစ်ခု ခွဲခြားဖို့လိုပါတယ်။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအနေနဲ့ မိမိနယ်စပ်၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနဲ့ အမျိုးသားလုံခြုံရေးမူဝါဒကို သတ်မှတ်ပိုင်ခွင့် ရှိပါတယ်။

တစ်ဖက်မှာလည်း ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ၊ ဒုက္ခသည်နဲ့ လူကုန်ကူးခံရသူတို့ရဲ့ အခြေအနေတွေကို တစ်မျိုးတည်းအဖြစ် မသတ်မှတ်သင့်ပါဘူး။

အထူးသဖြင့် တရားမဝင်နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်မှု၊ ဒုက္ခသည်အကာအကွယ်၊ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေ တွေဟာ သီးခြားဥပဒေရေးရာအကြောင်းအရာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

၆။ အဓိကအန္တရာယ်က ICC ပျက်စီးသွားမလားဆိုတာထက် ပိုကျယ်တယ်

ဒီကိစ္စကို အဲးခိုးအမြင်နဲ့ ကြည့်ရင် အရေးကြီးဆုံးမေးခွန်းက—

“ICC ကို ဘယ်သူမှန်၊ ဘယ်သူမှား” ဆိုတာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး။

အမှန်တကယ် စဉ်းစားရမှာက
“ကမ္ဘာပေါ်မှာ အာဏာအကြီးဆုံးနိုင်ငံတွေကို ဘယ်လိုတာဝန်ခံစေမလဲ” ဆိုတာပါ။

တစ်ဖက်က နိုင်ငံတကာတရားရုံးဟာ အာဏာပိုင်နိုင်ငံတွေရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာကို မကျော်လွန်သင့်ဘူးလို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။

တစ်ဖက်ကလည်း နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်မှုတွေကို နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံချင်းစီရဲ့ အာဏာနဲ့ပဲ ဖြေရှင်းမယ်ဆိုရင် အာဏာရှိသူတွေကို တာဝန်ခံစေဖို့ ပိုခက်ခဲလာနိုင်တယ် ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်ချက်ရှိပါတယ်။

ဒီနှစ်ဖက်စလုံးမှာ စဉ်းစားစရာရှိပါတယ်။

၇။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးအတွက် ဘာကို သတိထားသင့်သလဲ

အမေရိကန်လို အင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံက ICC ကို ဖိအားပေးလာတဲ့အခါ နိုင်ငံတကာတရားစီရင်ရေးစနစ်အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ပါတယ်။

အထူးသဖြင့် ICC နဲ့ ပူးပေါင်းနေတဲ့ နိုင်ငံတွေဟာ အမေရိကန်နဲ့ ဆက်ဆံရေး၊ မိမိတို့နိုင်ငံရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာ၊ နိုင်ငံတကာဥပဒေ တာဝန်ဝတ္တရားတွေကြားမှာ ချိန်ညှိရနိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ထရမ့်ရဲ့ တောင်းဆိုချက်ကြောင့် ICC အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေ အလိုအလျောက် နုတ်ထွက်သွားမယ်လို့တော့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံချင်းစီမှာ မိမိတို့ရဲ့ ဥပဒေ၊ နိုင်ငံရေးနဲ့ နိုင်ငံခြားရေးအကျိုးစီးပွားတွေ ရှိကြပါတယ်။

နိဂုံး
[အာဏာထက် ဥပဒေက ဘယ်လောက်ခိုင်မာသလဲ]

ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးမှာ အင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ အသံက အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အင်အားကြီးတာနဲ့ တရားမျှတတာဟာ အဓိပ္ပာယ်တူတာ မဟုတ်ပါဘူး။

အလားတူပဲ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်တာနဲ့ အမြဲမှန်ကန်နေတယ်လို့လည်း မဆိုနိုင်ပါဘူး။

အရေးကြီးတာက အာဏာရှိသူကိုလည်း ဥပဒေက ထိန်းနိုင်ရမယ်၊ ဥပဒေကို အကောင်အထည်ဖော်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းကိုလည်း ဥပဒေနဲ့ စည်းမျဉ်းက ပြန်ထိန်းနိုင်ရမယ် ဆိုတဲ့ အခြေခံသဘောတရားပါ။

ထရမ့်ရဲ့ ICC ဆန့်ကျင်ရေးစကားဟာ အမေရိကန်–ICC ပြဿနာတစ်ခုတည်း မဟုတ်တော့ဘဲ “နိုင်ငံတကာအုပ်ချုပ်ရေးမှာ အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ တာဝန်ခံမှု ဘယ်နေရာမှာ မျှတမလဲ” ဆိုတဲ့ ပိုကြီးမားတဲ့ မေးခွန်းကို ကမ္ဘာ့စင်မြင့်ပေါ် ပြန်တင်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

အာဏာက ခိုင်မာဖို့လိုသလို၊ အာဏာကို ထိန်းတဲ့ ဥပဒေကလည်း ခိုင်မာဖို့လိုပါတယ်။
ဥပဒေက ခိုင်မာဖို့လိုသလို၊ ဥပဒေကို အသုံးချတဲ့သူတွေကလည်း တာဝန်ခံဖို့လိုပါတယ်။

ဒါဟာ ဒီကိစ္စရဲ့ အလယ်ဗဟိုမှာရှိတဲ့ မဇ္ဈိမပဋိပဒါပါ။

Loading

Categories
ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေ

🌙 “လနဲ့ သောကြာဂြိုဟ် နီးလာတဲ့ည”

🌙 “လနဲ့ သောကြာဂြိုဟ် နီးလာတဲ့ည”
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ဦးရွှေအောင် မေး နှင့် ဦးအောင်ဖေ ဖြေ

ဦးရွှေအောင်
မေးခွန်း (၁)

ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေရေ…..
အခု လနဲ့ သောကြာဂြိုဟ် အလွန်နီးနီးကပ်ကပ် မြင်ရတဲ့ပုံတွေ လူမှုကွန်ရက်မှာ ပျံ့နှံ့နေပါတယ်။ တချို့ကလည်း “သောကြာကြယ်နဲ့ လနီးလာပြီ၊ ထူးခြားတဲ့အရာတွေ ဖြစ်လာမယ်” ဆိုပြီး အဓိပ္ပာယ်အမျိုးမျိုး ဖွင့်ဆိုကြတယ်။ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်တွေက ဒီဖြစ်စဉ်ကို ဘယ်လိုမြင်ကြသလဲဗျ။

ဦးအောင်ဖေ
ဖြေကြားချက်

အရင်ဆုံး စကားလုံးတစ်ခုကို ပြင်ကြရအောင် ဦးရွှေအောင်။

ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ်စကားမှာ “သောကြာကြယ်” လို့ ခေါ်လေ့ရှိပေမယ့် နက္ခတ္တဗေဒအရတော့ အဲဒါဟာ သောကြာဂြိုဟ် ဖြစ်ပါတယ်။ ကြယ်မဟုတ်ပါဘူး။ နေကို လှည့်ပတ်နေတဲ့ ဂြိုဟ်တစ်လုံးပါ။

လနဲ့ သောကြာဂြိုဟ်ကို ကောင်းကင်တစ်နေရာတည်းမှာ နီးကပ်စွာ မြင်ရတာဟာ ကမ္ဘာကနေကြည့်တဲ့အခါ သူတို့နှစ်ခုရဲ့ မြင်သာသော အနေအထား နီးကပ်လာခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

တကယ်တော့ အာကာသထဲမှာ လနဲ့ သောကြာဂြိုဟ်ဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု သွားပြီး ကပ်သွားတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ကမ္ဘာကနေကြည့်တဲ့ မြင်ကွင်းမှာသာ နီးကပ်သလို မြင်ရတာပါ။

⸻

ဦးရွှေအောင်
မေးခွန်း (၂)

ဒါဆို “လနဲ့ သောကြာဂြိုဟ် ဆုံတယ်” ဆိုတာ တကယ်ဆုံတာ မဟုတ်ဘူးပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
ဖြေကြားချက်

ဟုတ်ပါတယ်။
နက္ခတ္တဗေဒမှာ ဒီလို ကောင်းကင်ပေါ်မှာ အရာဝတ္ထုနှစ်ခု နီးကပ်မြင်ရတဲ့ ဖြစ်စဉ်ကို ဆုံနီးခြင်း လို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။ ပိုတိကျတဲ့ အဓိပ္ပာယ်အရတော့ အနီးဆုံးမြင်ရတဲ့ အခြေအနေကို အနီးကပ်မြင်ရခြင်း လို့ နားလည်နိုင်ပါတယ်။

တစ်ခါတလေတော့ ပိုပြီး စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတာ ဖြစ်ပါတယ်။

လက သောကြာဂြိုဟ်ရှေ့ကို တကယ်ဖြတ်သွားသလို မြင်ပြီး သောကြာဂြိုဟ်ကို ခဏဖုံးကွယ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါကို နက္ခတ္တဗေဒမှာ လ၏ ဖုံးကွယ်ခြင်း လို့ ခေါ်ပါတယ်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၄ ရက်ကလည်း အဲဒီလို ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ NASA ရဲ့ မှတ်တမ်းအရ လက သောကြာဂြိုဟ်ကို ဖုံးကွယ်သွားတဲ့ ဖြစ်စဉ်ကို အာရှ၊ အာဖရိကနဲ့ ဥရောပအချို့ဒေသတွေက မြင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

⸻

ဦးရွှေအောင်
မေးခွန်း (၃)

ဒါဆို လနဲ့ သောကြာဂြိုဟ် ဘာကြောင့် မကြာခဏ နီးနီးကပ်ကပ် မြင်ရတာလဲ။

ဦးအောင်ဖေ
ဖြေကြားချက်

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ နေစကြဝဠာရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံကို နည်းနည်းနားလည်ထားဖို့ လိုပါတယ်။

ကမ္ဘာအပါအဝင် ဂြိုဟ်တွေဟာ နေကို လှည့်ပတ်နေကြပါတယ်။ ဂြိုဟ်တွေရဲ့ လမ်းကြောင်းတွေဟာ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တစ်ပြင်တည်းနီးပါးမှာ ရှိကြပါတယ်။

ဒါကြောင့် ကမ္ဘာကနေ ကောင်းကင်ကိုကြည့်တဲ့အခါ ဂြိုဟ်တွေဟာ ကောင်းကင်ရဲ့ အချို့နေရာတွေမှာ စုဝေးနေသလို မြင်ရတတ်ပါတယ်။ NASA ကလည်း ဂြိုဟ်တွေ နေကိုလှည့်ပတ်တဲ့ လမ်းကြောင်းတွေ နီးစပ်တဲ့အတွက် ကမ္ဘာကနေကြည့်ရင် တစ်နေရာတည်းမှာ အတူတူရှိနေသလို မြင်ရတတ်ကြောင်း ရှင်းပြထားပါတယ်။

လကလည်း ကမ္ဘာကို လှည့်ပတ်နေတဲ့အတွက် ညတိုင်း ကြယ်တွေနဲ့ ဂြိုဟ်တွေအပေါ်မှာ သူ့ရဲ့မြင်သာတဲ့အနေအထားက တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းသွားပါတယ်။

အဲဒီလိုနဲ့ လက သောကြာဂြိုဟ်အနီးကို ရောက်လာတဲ့ပုံ မြင်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

⸻

ဦးရွှေအောင်
မေးခွန်း (၄)

ပုံထဲမှာတော့ လကွေးက အလွန်လှပြီး အပေါ်မှာ တောက်ပတဲ့အရာတစ်ခုလည်း ရှိတယ်။ အဲဒါ သောကြာဂြိုဟ်ပဲလား။

ဦးအောင်ဖေ
ဖြေကြားချက်

ပုံတစ်ပုံတည်းကို ကြည့်ပြီး အချိန်၊ နေရာနဲ့ ကောင်းကင်အနေအထား မသိဘဲ ရာနှုန်းပြည့် အတည်ပြုဖို့တော့ မသင့်ပါဘူး။

ဒါပေမယ့် အဲဒီအချိန်၊ အဲဒီနေရာမှာ သောကြာဂြိုဟ် မြင်နိုင်တဲ့ အနေအထားနဲ့ ကိုက်ညီတယ်ဆိုရင် ပုံထဲက တောက်ပတဲ့အရာဟာ သောကြာဂြိုဟ် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

သောကြာဂြိုဟ်ဟာ ကမ္ဘာကနေ မြင်ရတဲ့ ကောင်းကင်အရာဝတ္ထုတွေထဲမှာ အလွန်တောက်ပတဲ့ အရာတစ်ခုဖြစ်လို့ ကြယ်တွေထက်တောင် သိသိသာသာ တောက်ပနေတတ်ပါတယ်။

၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက်မှာလည်း သောကြာဂြိုဟ်ဟာ အဲဒီညနေခင်းမြင်ကွင်းအတွင်း အတောက်ပဆုံးအခြေအနေကို ရောက်ခဲ့တယ်လို့ NASA က ဖော်ပြထားပါတယ်။

⸻

ဦးရွှေအောင်
မေးခွန်း (၅)

လရဲ့ အစွန်းတစ်လျှောက်မှာ ချိုင့်တွေ၊ တောင်တွေလို အထင်းအရှင်းတွေ ထင်ထင်ရှားရှား မြင်ရတာကရော ဘာကြောင့်လဲ။

ဦးအောင်ဖေ
ဖြေကြားချက်

အဲဒါက ပုံထဲက အလှဆုံးအပိုင်းတစ်ခုပါ။
လဟာ ကိုယ်ပိုင်အလင်းရောင် မထုတ်ပေးပါဘူး။ နေရောင်ကို ပြန်လည်ထင်ဟပ်ပေးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

လရဲ့ နေဘက်ကိုလှည့်ထားတဲ့မျက်နှာပြင်က အလင်းရပြီး ကျန်တဲ့ဘက်က မှောင်နေပါတယ်။ အဲဒီအလင်းနဲ့အမှောင်ကြားက အစွန်းပိုင်းကို ကြည့်တဲ့အခါ လမျက်နှာပြင်ပေါ်က တောင်ကုန်းတွေ၊ ချိုင့်ဝှမ်းတွေကြောင့် အစွန်းဟာ ပြတ်ပြတ်သားသား အထင်းအရှင်း ဖြစ်လာပါတယ်။

ဒါကြောင့် ပုံထဲက လကွေးဟာ နက္ခတ္တဗေဒအရ လရဲ့ ပုံမှန်အဆင့်ပြောင်းလဲမှုနဲ့ လမျက်နှာပြင်ရဲ့ သဘာဝမြေမျက်နှာသွင်ပြင် ကို တစ်ပြိုင်နက် မြင်နေရတာပါ။

⸻

ဦးရွှေအောင်
မေးခွန်း (၆)

အခုတော့ အဓိကမေးချင်တာက ဒီဟာပါ။ လနဲ့ သောကြာဂြိုဟ် နီးလာတာကြောင့် မြေငလျင်ဖြစ်မယ်၊ မုန်တိုင်းဖြစ်မယ်၊ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲ ဖြစ်မယ်၊ လူတွေရဲ့ကံကြမ္မာ ပြောင်းမယ်ဆိုတာမျိုး ပြောနေကြတာရှိတယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက အဲဒါကို ဘယ်လိုသတ်မှတ်ကြသလဲ။

ဦးအောင်ဖေ
ဖြေကြားချက်

နက္ခတ္တဗေဒအရတော့ အဲဒီလို ဆက်စပ်မှုကို သက်သေပြထားတဲ့ သိပ္ပံအထောက်အထား မရှိပါဘူး။

ဒီနေရာမှာ နက္ခတ္တဗေဒ နဲ့ နက္ခတ်ဗေဒင် ကို ခွဲခြားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

နက္ခတ္တဗေဒက

“ကောင်းကင်အရာဝတ္ထုတွေ ဘယ်မှာရှိသလဲ၊ ဘယ်လိုရွေ့လျားသလဲ၊ ဘယ်လိုဖွဲ့စည်းထားသလဲ” ဆိုတာကို လေ့လာတဲ့ သိပ္ပံပညာပါ။

နက္ခတ်ဗေဒင်ကတော့ ဂြိုဟ်နဲ့ ကြယ်တွေရဲ့ အနေအထားကို လူ့ဘဝ၊ ကံကြမ္မာ၊ ဖြစ်ရပ်တွေနဲ့ ဆက်စပ်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုတဲ့ ယုံကြည်မှုစနစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

နှစ်ခုကို ရောထွေးမထားသင့်ပါဘူး။

⸻

ဦးရွှေအောင်
မေးခွန်း (၇)

ဒါဆို လရဲ့ ဆွဲငင်အားကတော့ ကမ္ဘာကို သက်ရောက်မှုရှိတယ်မဟုတ်လား။ ပင်လယ်ရေတက်ရေကျလည်း ဖြစ်တယ်ဆိုတော့။

ဦးအောင်ဖေ
ဖြေကြားချက်

မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီအချက်နဲ့ “သောကြာဂြိုဟ်နဲ့ လနီးလို့ ထူးခြားတဲ့ ကပ်ဘေးဖြစ်မယ်” ဆိုတာကို မရောသင့်ပါဘူး။

လရဲ့ ဆွဲငင်အားက ကမ္ဘာ့ပင်လယ်ရေတက်ရေကျ ဖြစ်စဉ်မှာ အဓိကအခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ပါတယ်။

ဒါကတော့ တိုင်းတာလို့ရတဲ့ ရူပဗေဒဖြစ်စဉ် ပါ။

ဒါပေမယ့် ကောင်းကင်ပေါ်မှာ လနဲ့ သောကြာဂြိုဟ် နီးကပ်မြင်ရတာကနေ

  • မြေငလျင်ဖြစ်မယ်၊
  • မုန်တိုင်းကြီးဖြစ်မယ်၊
  • စစ်ပွဲဖြစ်မယ်၊
  • နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲဖြစ်မယ်၊
  • လူတစ်ဦးချင်းရဲ့ ကံကြမ္မာပြောင်းမယ်, ဆိုတာတွေကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြိုတင်တွက်ချက်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထား မရှိပါဘူး။

ဆွဲငင်အားရှိတာနဲ့ အဖြစ်အပျက်တစ်ခုရဲ့ အကြောင်းရင်းဖြစ်တာဟာ မတူပါဘူး။

⸻

ဦးရွှေအောင်
မေးခွန်း (၈)

ဒါဆို “လနဲ့ သောကြာဂြိုဟ်နီးလာပြီ၊ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ထူးခြားတဲ့အချိန်” ဆိုပြီး ပြောတာတွေကရော ဘယ်လိုမြင်သင့်သလဲ။

ဦးအောင်ဖေ
ဖြေကြားချက်

ယုံကြည်မှုအဖြစ် ပြောဆိုတာကိုတော့ လူတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ ယုံကြည်ချက်အဖြစ် နားလည်နိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် သိပ္ပံအချက်အလက်အဖြစ် တင်ပြမယ်ဆိုရင်တော့ သက်သေအထောက်အထား လိုပါတယ်။

လနဲ့ သောကြာဂြိုဟ်က မြန်မာနိုင်ငံပိုင် ကောင်းကင်အရာဝတ္ထုတွေ မဟုတ်ပါဘူး။

မြန်မာပြည်ကလူ မြင်ရသလို အိန္ဒိယကလူလည်း မြင်နိုင်တယ်။ ဥရောပကလူလည်း မြင်နိုင်တယ်။ အာဖရိကကလူလည်း မြင်နိုင်တယ်။

၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ၁၄ ရက် ဖြစ်စဉ်ကိုပဲ ကြည့်မယ်ဆိုရင် NASA က အာရှ၊ အာဖရိက၊ ဥရောပအချို့နဲ့ အနောက်ရုရှားဒေသတွေမှာ မြင်နိုင်တဲ့ ဖြစ်စဉ်အဖြစ် ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒါကြောင့် “မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဖြစ်တဲ့ နိမိတ်” လို့ သတ်မှတ်ဖို့ထက် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက လူတွေ လေ့လာနိုင်တဲ့ ကောင်းကင်ဖြစ်စဉ် လို့ ပြောတာက နက္ခတ္တဗေဒအမြင်နဲ့ ပိုကိုက်ညီပါတယ်။

⸻

ဦးရွှေအောင်
မေးခွန်း (၉)

ဒါဆို ရောကြီးဦးအောင်ဖေ အနေနဲ့ တစ်ကြောင်းတည်းနဲ့ ပြောရရင် လနဲ့ သောကြာဂြိုဟ်နီးတာ ဘာကိုဆိုလိုသလဲ။

ဦးအောင်ဖေ
ဖြေကြားချက်

တစ်ကြောင်းတည်းဆိုရင်

“ကမ္ဘာကနေကြည့်တဲ့အခါ လနဲ့ သောကြာဂြိုဟ်တို့ ကောင်းကင်ပေါ်မှာ အနီးကပ်မြင်ရတဲ့ သဘာဝနက္ခတ္တဗေဒဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး လူသားတွေရဲ့ ကံကြမ္မာကို ကြိုတင်ပြောပေးတဲ့ နိမိတ်တစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး” လို့ပဲ ပြောရပါမယ်။

⸻

ဦးရွှေအောင်
နောက်ဆုံးမေးခွန်း

ဒါဆို ဒီလိုကောင်းကင်မြင်ကွင်းမျိုးကို ကျွန်တော်တို့ ဘယ်လိုကြည့်သင့်သလဲ ဦးအောင်ဖေ။

ဦးအောင်ဖေ
နိဂုံးချုပ်ဖြေကြားချက်

ကျွန်တော်ကတော့ ကြောက်စရာအဖြစ် မကြည့်ဘဲ လေ့လာစရာအဖြစ် ကြည့်စေချင်ပါတယ်။

လကိုကြည့်ရင် ကမ္ဘာရဲ့ အိမ်နီးချင်းတစ်လုံးကို ကြည့်နေတာ။ သောကြာဂြိုဟ်ကိုကြည့်ရင် နေစကြဝဠာထဲက ဂြိုဟ်တစ်လုံးကို ကြည့်နေတာ။

သူတို့နှစ်ခု နီးကပ်နေသလို မြင်ရင်
အာကာသထဲက အရာဝတ္ထုတွေ ဘယ်လိုရွေ့လျားနေကြသလဲဆိုတာ လေ့လာခွင့်ရတာ။

ဒီလောက်နဲ့ပဲ လှပါတယ်။

ကောင်းကင်ကို ကြည့်ပြီး နိမိတ်ရှာတာထက် သိပ္ပံရှာရင် ပိုအကျိုးရှိပါတယ်။

လက ဘယ်သူ့ပိုင်လဲ မမေးပါဘူး။
သောကြာဂြိုဟ်က ဘယ်နိုင်ငံပိုင်လဲ မမေးပါဘူး။
ကောင်းကင်က လူမျိုးမခွဲ၊ ဘာသာမခွဲ၊ နိုင်ငံမခွဲပါဘူး။

သူ့ရဲ့ သဘာဝနည်းလမ်းအတိုင်းပဲ ရွေ့နေပါတယ်။

ဒါကြောင့်
ကောင်းကင်မှာတော့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခု။
နက္ခတ္တဗေဒမှာတော့ ရှင်းလင်းနိုင်တဲ့ သဘာဝတရားတစ်ခု။
လူသားတွေအတွက်တော့ ကြည့်ရှုလေ့လာစရာ လှပတဲ့ ကမ္ဘာ့ကောင်းကင်မြင်ကွင်းတစ်ခု။

အဲဒါကို နိမိတ်အဖြစ် မကြောက်ဘဲ အသိပညာအဖြစ် မြင်နိုင်ရင် ကောင်းကင်ကိုကြည့်တဲ့ အမြင်တောင် ပြောင်းသွားပါလိမ့်မယ်။

Loading

Categories
စကားလက်ဆောင် ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်

🌿စာရေးသူ၊ စာဖတ်သူ၊ စာတည်းသူများ သတိထားရသောအချက်များ🌿

🌿စာရေးသူ၊ စာဖတ်သူ၊ စာတည်းသူများ သတိထားရသောအချက်များ🌿

ဦးရွှေအောင် ရေးသည်။
(၂၁.၉.၂၀၂၆) ရက်နေ့။

နိဒါန်း

စာတစ်ပုဒ်ကို ရေးသားပြီး ထုတ်ဝေလိုက်ရုံဖြင့် စာရေးခြင်းလုပ်ငန်း ပြီးဆုံးသွားသည်ဟု မဆိုနိုင်ပါ။ စာရေးသူက မိမိတင်ပြလိုသော အကြောင်းအရာကို မှန်ကန်စွာ စဉ်းစားရွေးချယ်ရသကဲ့သို့ စာတည်းသူကလည်း မူရင်းအဓိပ္ပာယ် မလွဲစေရန် စေ့စပ်စွာ စိစစ်ပေးရသည်။ စာဖတ်သူကလည်း ဖတ်ရှုသမျှကို ချက်ချင်းလက်ခံခြင်းမပြုဘဲ ဆင်ခြင်စဉ်းစား၍ ဖတ်ရှုသင့်သည်။

အထူးသဖြင့် ဓမ္မစာပေ၊ သမိုင်းစာပေ၊ အချက်အလက်အခြေပြုစာပေများတွင် စကားလုံးတစ်လုံး၏ အဓိပ္ပာယ်၊ စာကြောင်းတစ်ကြောင်း၏ ရှေ့နောက်အဆက်အစပ်နှင့် စာတစ်ပုဒ်လုံး၏ ရည်ရွယ်ချက်တို့ကို ခွဲခြားမထားဘဲ ဖတ်ရှုခြင်း၊ ရေးသားခြင်း၊ တည်းဖြတ်ခြင်းတို့သည် အဓိပ္ပာယ်လွဲမှားမှုများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ထို့ကြောင့် စာကောင်းတစ်ပုဒ် ပေါ်ပေါက်လာရန်မှာ စာရေးသူ၊ စာဖတ်သူနှင့် စာတည်းသူ သုံးဖက်စလုံးတွင် မိမိတာဝန်ကို သိရှိနားလည်ထားရန် လိုအပ်ပါသည်။

⸻

၁။ စာရေးသူသည် အကြောင်းအရာကို ဦးစွာရှင်းလင်းရမည်

စာရေးသူအတွက် ပထမဆုံးလိုအပ်သည်မှာ မိမိရေးမည့်အကြောင်းအရာကို မိမိကိုယ်တိုင် ရှင်းလင်းစွာ နားလည်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

မည်သည့်အကြောင်းကို ရေးမည်နည်း၊ မည်သည့်အချက်ကို အဓိကတင်ပြမည်နည်း၊ မည်သည့်အချက်များကို အထောက်အထားဖြင့် ဖော်ပြမည်နည်းဆိုသည်ကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသင့်သည်။

အထူးသဖြင့် အချက်အလက်အခြေပြုစာများတွင် မိမိသိထားသောအရာ၊ မိမိယုံကြည်သောအရာနှင့် အထောက်အထားက အတည်ပြုထားသောအရာ တို့ကို ခွဲခြားရေးသားရန် အရေးကြီးသည်။

“ဤသို့ဖြစ်ခဲ့သည်” ဟု အတည်ပြုရေးသားခြင်းနှင့် “ဤသို့ ယုံကြည်ကြသည်” ဟု ရေးသားခြင်းသည် အဓိပ္ပာယ်မတူပါ။

ထိုကွာခြားချက်ကို သတိထားခြင်းသည် စာရေးသူ၏ ရိုးသားမှုနှင့် စာပေတာဝန်ယူမှုကို ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။

⸻

၂။ စကားလုံးတစ်လုံးထက် အကြောင်းအရာတစ်ခုလုံးကို ကြည့်ရမည်

စာဖတ်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ စာတည်းရာတွင်လည်းကောင်း အရေးကြီးဆုံး သတိပြုရမည့်အချက်တစ်ခုမှာ စကားလုံးတစ်လုံးတည်းကို ဆွဲထုတ်ပြီး အဓိပ္ပာယ်မဆုံးဖြတ်ရန် ဖြစ်သည်။

စကားလုံးတစ်လုံး၏ အဓိပ္ပာယ်သည် ရှေ့နောက်စာကြောင်းများနှင့် ဆက်စပ်နေတတ်သည်။

ဥပမာ “မေတ္တာဓာတ်ပို့သည်” ဟူသော စကားကို တွေ့ရုံဖြင့် ထိုစကားသည် မည်သည့်အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် သုံးထားသည်ကို ချက်ချင်းဆုံးဖြတ်၍ မရပါ။ စာရေးသူက မည်သို့ရှင်းပြထားသနည်း၊ ထိုစကား၏ ရှေ့နောက်တွင် မည်သည့်အကြောင်းအရာများ ပါသနည်း၊ မေတ္တာဘာဝနာ၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် မည်သို့ဆက်စပ်နေသနည်းဆိုသည်တို့ကို တစ်ခုလုံးကြည့်မှသာ မှန်ကန်စွာ သုံးသပ်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် စာကြောင်းကို နားလည်ရန် စာပိုဒ်ကိုကြည့်ရပြီး၊ စာပိုဒ်ကို နားလည်ရန် စာတစ်ပုဒ်လုံးကို ကြည့်ရမည်။

⸻

၃။ စာရေးသူသည် မိမိကိုယ်တိုင် ပထမဆုံးစာဖတ်သူ ဖြစ်ရမည်

စာရေးပြီးသည်နှင့် ထုတ်ဝေလိုက်ခြင်းထက် မိမိရေးထားသောစာကို မိမိကိုယ်တိုင် ပြန်ဖတ်ခြင်းက ပိုအရေးကြီးသည်။

“ဒီစကားကို ဖတ်သူက ဘယ်လိုနားလည်နိုင်မလဲ။”

“ဒီအချက်ကို အထောက်အထားမရှိဘဲ အတည်ပြုသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသလား။”

“ရှေ့မှာရေးထားတာနဲ့ နောက်မှာရေးထားတာ အဓိပ္ပာယ်ချင်း ကိုက်ညီရဲ့လား။”

ဟူ၍ မိမိကိုယ်တိုင် ပြန်မေးသင့်သည်။

ဤသို့ ပြန်လည်ဖတ်ရှုခြင်းသည် မိမိရေးသားမှု၏ အားနည်းချက်များကို မိမိကိုယ်တိုင် မြင်နိုင်စေပြီး စာ၏အရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည်။

⸻

၄။ စာတည်းသူသည် စကားလုံးသာမက အဓိပ္ပာယ်ကိုပါ စိစစ်ရမည်

စာတည်းသူ၏ တာဝန်သည် စာလုံးပေါင်းမှားခြင်းနှင့် ဝါကျမချောခြင်းကို ပြင်ဆင်ပေးခြင်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါ။

စာတည်းသူသည် မူရင်းစာရေးသူ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို မပြောင်းလဲဘဲ ပိုမိုရှင်းလင်းအောင် ကူညီပေးသူ ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် မူရင်းစာ၏ အကြောင်းအရာကို နားမလည်ဘဲ စကားလုံးများကိုသာ လှပအောင် ပြင်လိုက်လျှင် အဓိပ္ပာယ်လွဲသွားနိုင်သည်။

တစ်ခါတစ်ရံ စကားလုံးတစ်လုံးကို ပြောင်းလိုက်ခြင်းဖြင့် စာတစ်ပိုဒ်၏ အဓိပ္ပာယ် ပြောင်းနိုင်သကဲ့သို့ စာတစ်ပုဒ်လုံး၏ ရည်ရွယ်ချက်ပင် ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။

ထို့ကြောင့် စာတည်းသူသည် စာကို ပြင်သည့်သူသာမဟုတ်၊ စာ၏အဓိပ္ပာယ်ကို စောင့်ရှောက်ပေးသူ လည်း ဖြစ်သည်။

⸻

၅။ ဓမ္မစာပေတွင် အရင်းအမြစ်ကို ခွဲခြားသိရန်လိုသည်

ဓမ္မစာပေဖတ်ရာတွင် အထူးသတိထားရမည့်အချက်မှာ အဆိုတစ်ခု၏ အရင်းအမြစ်ကို သိရှိရန် ဖြစ်သည်။

ဥပမာ

  • ဘုရားဟောပိဋကတ်တော်မှ အဆိုလား။
  • အဋ္ဌကထာ၏ ရှင်းလင်းချက်လား။
  • ဋီကာ၏ ဖွင့်ဆိုချက်လား။
  • ဆရာတော်တစ်ပါး၏ ကိုယ်ပိုင်ရှင်းလင်းချက်လား။
  • စာရေးသူ၏ ကိုယ်ပိုင်သုံးသပ်ချက်လား။

ဟူ၍ ခွဲခြားကြည့်သင့်သည်။

ဤသို့ ခွဲခြားနိုင်ခြင်းသည် မည်သည့်အဆိုကိုမဆို အလွယ်တကူ ယုံကြည်ရန်မဟုတ်သလို အလွယ်တကူ ငြင်းပယ်ရန်လည်း မဟုတ်ပါ။ အဆိုတစ်ခု၏ အလေးချိန်ကို ၎င်း၏ အရင်းအမြစ်နှင့်အညီ နားလည်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။

⸻

၆။ စာဖတ်သူသည် မယုံလွယ်၊ မငြင်းလွယ်ဘဲ ဆင်ခြင်ဖတ်ရမည်

စာဖတ်သူ၏ တာဝန်မှာလည်း အရေးကြီးသည်။

စာရေးသူက ရေးထားသမျှကို အမှန်ဟု ချက်ချင်းလက်ခံခြင်းသည် ဆင်ခြင်ဖတ်ရှုခြင်း မဟုတ်ပါ။ အခြားတစ်ဖက်တွင် မိမိအမြင်နှင့် မကိုက်သော စာဖြစ်သမျှကို မှားသည်ဟု ချက်ချင်းငြင်းပယ်ခြင်းလည်း မသင့်တော်ပါ။

အကောင်းဆုံးစာဖတ်နည်းမှာ
နားလည်ရန် ဖတ်ပါ။
အထောက်အထားကို ကြည့်ပါ။
ရှေ့နောက်အဆက်အစပ်ကို စဉ်းစားပါ။
ပြီးမှ မိမိအမြင်ကို တည်ဆောက်ပါ။

ဤနည်းဖြင့် ဖတ်ရှုခြင်းသည် စာဖတ်သူ၏ အသိဉာဏ်ကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စေသည်။

⸻

၇။ မတူညီသောအမြင်ကိုလည်း အထောက်အထားဖြင့် ဆွေးနွေးရမည်

စာပေတွင် အမြင်မတူခြင်းသည် သဘာဝဖြစ်သည်။

အမြင်မတူသောအခါ ပုဂ္ဂိုလ်ကို တိုက်ခိုက်ခြင်းထက် အဆိုကိုသာ ဆွေးနွေးသင့်သည်။

“ဒီအချက်က မမှန်ဘူး” ဟု ဆိုရုံထက်
“ဒီအချက်နဲ့ မကိုက်ညီတဲ့ အထောက်အထားက ဘာလဲ” ဟု ဖော်ပြနိုင်ခြင်းက ပိုမိုတန်ဖိုးရှိသည်။

ထိုသို့ ဆွေးနွေးခြင်းသည် အငြင်းပွားမှုကို ရန်ပွဲအဖြစ် မပြောင်းလဲစေဘဲ အသိပညာရှာဖွေမှုအဖြစ် ထိန်းသိမ်းပေးနိုင်သည်။

⸻

၈။ မသေချာသောအချက်ကို မသေချာဟု ရေးနိုင်ခြင်းသည်လည်း အားသာချက်ဖြစ်သည်

စာရေးသူအတွက် အရေးကြီးသော အရည်အချင်းတစ်ခုမှာ မိမိမသေချာသည့်အရာကို မသေချာဟု ရေးရဲခြင်း ဖြစ်သည်။

အထောက်အထားမလုံလောက်သေးသောအရာကို အတည်ပြုချက်ကဲ့သို့ မရေးဘဲ
“ဤအချက်ကို အတည်ပြုရန် အထောက်အထား ထပ်မံလိုအပ်သည်”
ဟု ရေးနိုင်ခြင်းသည် စာ၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို လျော့ကျစေခြင်းမဟုတ်ပါ။ အမှန်အားဖြင့် စာရေးသူ၏ ရိုးသားမှုကို ပိုမိုထင်ရှားစေသည်။

⸻

၉။ စာကောင်းတစ်ပုဒ်သည် သုံးဖက်စလုံး၏ တာဝန်ဖြစ်သည်

စာကောင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်ရန် စာရေးသူတစ်ဦးတည်း၏ အားထုတ်မှုဖြင့် မလုံလောက်ပါ။

စာရေးသူက အကြောင်းအရာကို မှန်ကန်စွာ တင်ပြရမည်။

စာတည်းသူက မူရင်းအဓိပ္ပာယ် မလွဲအောင် စောင့်ရှောက်ရမည်။

စာဖတ်သူက ဆင်ခြင်စဉ်းစား၍ ဖတ်ရှုရမည်။

ထိုသုံးဖက်စလုံးက မိမိတာဝန်ကို သိရှိပါက စာပေသည် ပိုမိုသန့်ရှင်းလာမည်။ အယူအဆကွဲပြားမှုများ ရှိနေသော်လည်း အထောက်အထားကို အခြေခံ၍ ပြောဆိုဆွေးနွေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

⸻

နိဂုံး

စာရေးခြင်းသည် စကားလုံးများကို စုစည်းခြင်းသာ မဟုတ်ပါ။ အတွေးကို တာဝန်ယူ၍ စာအဖြစ် တင်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။

စာဖတ်ခြင်းသည်လည်း ရေးထားသမျှကို လက်ခံခြင်းသာ မဟုတ်ပါ။ အကြောင်းအရာကို နားလည်ပြီး အထောက်အထားနှင့် ဆင်ခြင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

စာတည်းခြင်းသည်လည်း စကားလုံးများကို လှပအောင် ပြင်ခြင်းသာ မဟုတ်ပါ။ မူရင်းအဓိပ္ပာယ်ကို မပျက်စီးစေဘဲ စာကို ပိုမိုရှင်းလင်းတိကျအောင် ကူညီပေးခြင်း ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့်
စာရေးသူက သတိထားရေး၊
စာတည်းသူက စေ့စပ်တည်း၊
စာဖတ်သူက ဆင်ခြင်ဖတ်။

ထိုသုံးချက် ပြည့်စုံလာသောအခါ စာပေသည် အငြင်းပွားမှုများကိုသာ ဖန်တီးပေးသည့်အရာမဟုတ်တော့ဘဲ အသိပညာတိုးပွားစေသော၊ အမှန်တရားကို ရှာဖွေစေသော၊ အမြင်မတူသူများအကြား နားလည်မှုကို တည်ဆောက်ပေးနိုင်သော အင်အားတစ်ရပ် ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။

Loading

Exit mobile version