Categories
ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်

🌿အာဏာရှင်စနစ်ဆိုတာ လူမျိုးတစ်မျိုးရဲ့ သဘောသဘာဝ မဟုတ်🌿

🌿အာဏာရှင်စနစ်ဆိုတာ လူမျိုးတစ်မျိုးရဲ့ သဘောသဘာဝ မဟုတ်🌿
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်တင်ပြသည်။

။ နိုင်ငံရေးပြဿနာတွေကို ဆွေးနွေးတဲ့အခါ လူမျိုး၊ နိုင်ငံတော်နဲ့ အာဏာစနစ် တို့ကို မရောထွေးဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ အာဏာရှင်စနစ် ပေါ်ပေါက်လာတဲ့အခါ အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ လူမျိုးတစ်မျိုးလုံးကို အာဏာရှင်စိတ်ဓာတ်ရှိသူများအဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ခြင်းဟာ ပြဿနာရဲ့ အရင်းခံကို ရှင်းပြနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

အဓိက လေ့လာရမှာက
” အာဏာကို ဘယ်သူက ကိုင်ထားသလဲ၊
ဘယ်လိုရယူထားသလဲ၊
ဘယ်လိုဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသလဲ၊
အာဏာရှိသူကို ဘယ်သူက ထိန်းချုပ်နိုင်သလဲ” ဆိုတာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

🌿အာဏာဗဟိုပြုမှုနဲ့ အာဏာရှင်စနစ်🌿

။ အရင်ဆုံး စကားလုံးနှစ်ခုကို ခွဲထားဖို့လိုပါတယ်။

အာဏာဗဟိုပြုမှု ဆိုတာ အာဏာကို လူတစ်ဦး၊ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုထံ အလွန်အမင်း စုစည်းလာခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။

“ အာဏာရှင်စနစ် ” ဆိုတာကတော့ နိုင်ငံရေးအာဏာကို ထိန်းချုပ်နိုင်မယ့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်တွေ အားနည်းပြီး နိုင်ငံရေးယှဉ်ပြိုင်မှု၊ အရပ်သားလွတ်လပ်ခွင့်နဲ့ အာဏာပြောင်းလဲနိုင်မှုတို့ကို ပြင်းထန်စွာ ကန့်သတ်ထားတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံကို ဆိုလိုပါတယ်။

ဒါကြောင့် အာဏာကို ဗဟိုပြုထားခြင်းကို တွေ့ရုံနဲ့ မရပ်ဘဲ “ အဲဒီအာဏာကို ဘယ်လိုကန့်သတ်ထားသလဲ ” ဆိုတာကိုပါ ဆက်လက်ကြည့်ရပါမယ်။

ဒီအချက်ကို နိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းပုံ မတူညီတဲ့ မြောက်ကိုရီးယား၊ တရုတ်နဲ့ ဘီလာရုစ်တို့ကို ကြည့်ရင် ပိုရှင်းလာပါတယ်။

🌿မြောက်ကိုရီးယား — မိသားစုမျိုးဆက်လိုက် ခေါင်းဆောင်မှု🌿

။ မြောက်ကိုရီးယားမှာ နိုင်ငံရေးအာဏာဟာ ပါတီ-နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ကင်မိသားစုရဲ့ မျိုးဆက်လိုက် ခေါင်းဆောင်မှု ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ပုံစံနဲ့ တည်ရှိလာပါတယ်။

ကင်အီဆွန်းက စတင်ခဲ့တဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုဟာ ကင်ဂျုံအီလ်၊ ထို့နောက် ကင်ဂျုံအွန်းထံ ဆက်လက်ရောက်ရှိလာခဲ့ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ လေ့လာရမယ့်အရာက “ ကိုရီးယားလူမျိုးတွေရဲ့ သဘောသဘာဝ ” မဟုတ်ပါဘူး။

ပါတီ၊ နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းနဲ့ လုံခြုံရေးယန္တရားတွေက ခေါင်းဆောင်မှုစနစ်နဲ့ ဘယ်လိုပေါင်းစပ်ပြီး မိသားစုတစ်စုရဲ့ မျိုးဆက်လိုက် အာဏာဆက်ခံမှုကို တည်တံ့စေနိုင်သလဲဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် မြောက်ကိုရီးယားရဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်ကို မြောက်ကိုရီးယားလူမျိုးအားလုံးရဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ တစ်ထပ်တည်း မမြင်သင့်ပါဘူး။

🌿တရုတ် — ပါတီ-နိုင်ငံတော်စနစ်🌿

။ တရုတ်နိုင်ငံမှာတော့ အာဏာဖွဲ့စည်းပုံက မြောက်ကိုရီးယားနဲ့ မတူပါဘူး။

တရုတ်နိုင်ငံရေးစနစ်ရဲ့ အဓိကအခြေခံကို နားလည်ဖို့ “ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီနဲ့ နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတို့ရဲ့ ဆက်နွယ်မှု ” ကို နားလည်ဖို့လိုပါတယ်။

။ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီဟာ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုရဲ့ အဓိကဗဟိုအဖြစ် တည်ရှိပြီး နိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်ရေး၊ ပါတီအဖွဲ့အစည်းနဲ့ အစိုးရယန္တရားတို့ဟာ အပြန်အလှန်နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေပါတယ်။ လွတ်လပ်ခွင့်ဆိုင်ရာ လေ့လာချက်များအရ ရှီကျင့်ဖျင် လက်ထက်မှာလည်း ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးထံ အာဏာစုစည်းမှု ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့ပါတယ်။

။ ဒါပေမယ့် တရုတ်ကို မြောက်ကိုရီးယားနဲ့ တစ်ပုံစံတည်း သတ်မှတ်လို့ မရပါဘူး။

တရုတ်ကို နားလည်ဖို့ အဓိကကြည့်ရမယ့်အချက်က “ ပါတီ-နိုင်ငံတော်စနစ်အတွင်း အာဏာဘယ်လို ဖွဲ့စည်းထားသလဲ “ ဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

🌿ဘီလာရုစ် — သမ္မတအာဏာ စုစည်းလာခြင်း🌿

။ ဘီလာရုစ်ကတော့ နောက်ထပ်ပုံစံတစ်မျိုးကို ပြပါတယ်။

အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကိုးဟာ ၁၉၉၄ ခုနှစ်ကတည်းက သမ္မတအဖြစ် နိုင်ငံရေးအာဏာကို ဆက်လက်ကိုင်တွယ်လာခဲ့ပါတယ်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖရီးဒမ်းဟောက်စ်ရဲ့ လေ့လာချက်အရ ဘီလာရုစ်မှာ သမ္မတအာဏာဟာ အလွန်အမင်း အားကောင်းနေပြီး တရားစီရင်ရေးနဲ့ အခြားနိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတွေက လူကာရှင်ကိုးရဲ့ အာဏာကို ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်မှု မရှိသလောက် ဖြစ်နေပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမှာ လူကာရှင်ကိုးက မဲ ၈၇ ရာခိုင်နှုန်း ရရှိကြောင်း နိုင်ငံပိုင်ရွေးကောက်ပွဲအာဏာပိုင်များက ကြေညာခဲ့ပြီး၊ ဖရီးဒမ်းဟောက်စ်ကတော့ အဲဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ ပြင်းထန်တဲ့ နိုင်ငံရေးဖိနှိပ်မှုအခြေအနေအောက်မှာ ကျင်းပခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

။ ဒါကြောင့် ဘီလာရုစ်ကို လေ့လာရာမှာလည်း ဘီလာရုစ်လူမျိုးတွေရဲ့ သဘောသဘာဝကို မဟုတ်ဘဲ “ အာဏာကို သမ္မတရာထူးနဲ့ နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတွေထဲ ဘယ်လို စုစည်းထားသလဲ ” ဆိုတာကို ကြည့်ရပါမယ်။

🌿ပုံစံမတူတဲ့ အာဏာဗဟိုပြုမှု🌿

။ ဒီနိုင်ငံသုံးနိုင်ငံကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရင် အာဏာဗဟိုပြုမှုဟာ ပုံစံတစ်မျိုးတည်းနဲ့ မဖြစ်ပေါ်လာဘူးဆိုတာ တွေ့ရပါတယ်။

မြောက်ကိုရီးယားမှာ မိသားစုမျိုးဆက်လိုက် ခေါင်းဆောင်မှုနဲ့ ပါတီ-နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတွေ ပေါင်းစပ်ထားပါတယ်။

တရုတ်မှာ ပါတီ-နိုင်ငံတော်စနစ်က နိုင်ငံရေးအာဏာရဲ့ အဓိကအခြေခံဖြစ်ပြီး ရှီကျင့်ဖျင်ထံ အာဏာစုစည်းမှုလည်း အားကောင်းလာခဲ့ပါတယ်။

ဘီလာရုစ်မှာ — သမ္မတရာထူးနဲ့ နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတွေထဲ အာဏာကို အလွန်အမင်း စုစည်းထားတဲ့ ပုံစံကို တွေ့ရပါတယ်။

ထို့ကြောင့် အာဏာဗဟိုပြုမှုဆိုတာ ပုံစံတစ်မျိုးတည်းနဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာတာ မဟုတ်ပါဘူး။

🌿ရွေးကောက်ပွဲရှိခြင်းနဲ့ အာဏာပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း🌿

နိုင်ငံရေးစနစ်ကို လေ့လာရာမှာ ” ရွေးကောက်ပွဲရှိတယ် ” ဆိုတဲ့အချက်တစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။

ရွေးကောက်ပွဲမှာ အတိုက်အခံတွေ လွတ်လပ်စွာ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သလား။

မဲဆန္ဒရှင်တွေ ဖိအားကင်းကင်းနဲ့ မဲပေးနိုင်သလား။

မီဒီယာတွေက ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သူတွေကို လွတ်လပ်စွာ ဖော်ပြနိုင်သလား။

ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို လွတ်လပ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေက စစ်ဆေးနိုင်သလား။

အာဏာရှိသူ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရင် အမှန်တကယ် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးနိုင်သလား။

ဒီမေးခွန်းတွေက ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုရဲ့ နိုင်ငံရေးအဓိပ္ပာယ်ကို နားလည်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

🌿လူမျိုးရေးအာဏာဆက်နွယ်မှုကို မလျစ်လျူရှုသင့်🌿

။ လူမျိုးနဲ့ အာဏာစနစ်ကို မရောထွေးသင့်ဘူး ဆိုတာဟာ လူမျိုးရေးအာဏာဆက်နွယ်မှုတွေ မရှိဘူး လို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ လူမျိုးတစ်မျိုးက အုပ်ချုပ်ရေး၊ စစ်ရေး၊ ဘာသာစကား၊ ပညာရေး၊ စီးပွားရေးနဲ့ အရင်းအမြစ်ခွဲဝေမှုတို့မှာ အခြားလူမျိုးတွေထက် အားသာတဲ့ အနေအထား ရှိ၊ မရှိကို သီးခြားလေ့လာရပါမယ်။

ဒါပေမယ့် အဲဒီအချက်နဲ့ ” အာဏာရှင်စနစ်ကို လူမျိုးတစ်မျိုးရဲ့ သဘာဝအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ” က မတူပါဘူး။

တစ်ခုက “ လူမျိုးရေးအာဏာဆက်နွယ်မှု ” ဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ခုက ” နိုင်ငံရေးအာဏာဖွဲ့စည်းပုံ ” ဖြစ်ပါတယ်။

နှစ်ခုဟာ တစ်ခါတလေ ဆက်စပ်နိုင်ပေမယ့် တစ်ခုတည်းတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

🌿ဘယ်သူက အာဏာရသလဲထက် အာဏာကို ဘယ်လိုထိန်းချုပ်သလဲ🌿

။ နိုင်ငံရေးစနစ်တစ်ခုကို နားလည်ဖို့ အောက်ပါမေးခွန်းတွေကို ဆက်မေးရပါမယ်
ဥပဒေက အာဏာရှိသူကို ထိန်းချုပ်နိုင်သလား။
တရားရုံးက လွတ်လပ်စွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်သလား။
လွှတ်တော်က အစိုးရကို စစ်ဆေးနိုင်သလား။
မီဒီယာက လွတ်လပ်စွာ ဝေဖန်နိုင်သလား။
အတိုက်အခံနိုင်ငံရေးအဖွဲ့တွေ လွတ်လပ်စွာ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သလား။
ပြည်သူတွေက အာဏာရှိသူကို ငြိမ်းချမ်းတဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ အစားထိုးနိုင်သလား။

ဒီမေးခွန်းတွေကို ဖြေနိုင်မှ အာဏာဟာ ဘယ်လောက်ဗဟိုပြုနေသလဲ၊ အာဏာကို ဘယ်လောက်အထိ တာဝန်ခံစေနိုင်သလဲဆိုတာ ပိုမိုရှင်းလင်းလာပါလိမ့်မယ်။

နိဂုံး

။ မြောက်ကိုရီးယား၊ တရုတ်နဲ့ ဘီလာရုစ်တို့ကို လေ့လာကြည့်ရင် အာဏာဗဟိုပြုမှုဟာ လူမျိုးတစ်မျိုးရဲ့ သဘာဝကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာတာမဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ အာဏာဆက်ခံမှုစနစ်နဲ့ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ထိန်းချုပ်မှုတွေကြားက ဆက်နွယ်မှုတွေကြောင့် ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်တယ် ဆိုတာ တွေ့ရပါတယ်။

ဒါကြောင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာတစ်ခုကို ဆွေးနွေးတဲ့အခါ
“ဘယ်လူမျိုးက အာဏာရနေတာလဲ” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုတည်းနဲ့ မရပ်သင့်ပါဘူး။

“အာဏာကို ဘယ်လိုဖွဲ့စည်းထားသလဲ၊ ဘယ်သူက ထိန်းချုပ်နိုင်သလဲ၊ အာဏာကို ဘယ်လိုပြောင်းလဲနိုင်သလဲ” ဆိုတာကိုပါ ဆက်မေးရပါမယ်။

လူမျိုးရေးအာဏာဆက်နွယ်မှုရှိရင် အဲဒါကို သက်သေအထောက်အထားနဲ့ သီးခြားဆန်းစစ်ရပါမယ်။ အာဏာဗဟိုပြုစနစ်ရှိရင်လည်း အဲဒီစနစ်ကို ဖွဲ့စည်းပုံ၊ အဖွဲ့အစည်းနဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံအရ ဆန်းစစ်ရပါမယ်။

လူမျိုးကို အာဏာရှင်စနစ်အဖြစ် သတ်မှတ်မည့်အစား၊ အာဏာကို ဘယ်လိုဖွဲ့စည်းထားသလဲ၊ ဘယ်လိုထိန်းချုပ်ထားသလဲ၊ ဘယ်လိုပြောင်းလဲနိုင်သလဲဆိုတာကို လေ့လာမှသာ နိုင်ငံရေးပြဿနာရဲ့ အရင်းခံကို ပိုရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။

Loading

ပြန်စာထားခဲ့ပါ။

သင့် email လိပ်စာကို ဖော်ပြမည် မဟုတ်ပါ။ လိုအပ်သော ကွက်လပ်များကို * ဖြင့်မှတ်သားထားသည်

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Exit mobile version