The Most Venerable Chanmyay Sayadaw, Ashin Janakabhivamsa
“Written and respectfully offered in homage by Saya U Shwe Aung.”
A Life of Dhamma Service
The Most Venerable Chanmyay Sayadaw, Ashin Janakabhivamsa, was a distinguished monk of the Theravāda Buddhist tradition whose long life was devoted to Pariyatti, Paṭipatti, and the propagation of the Buddha Sāsana.
His life brought together learning, practice, meditation, and Dhamma teaching. Through these, he served the Buddha’s dispensation in Myanmar and in many countries abroad.
Early Life and Ordination
The Most Venerable Sayadaw was born on 24 July 1928, corresponding to the eighth waxing day of Wagaung, 1290 Myanmar Era, in Pyinma Village, Taungdwingyi Township, Magway Region.
He was the third son of U Phyu Min and Daw Shwe Yi, in a family of nine children.
At the age of fifteen, he went forth as a novice at Tawya Bhikkhu Monastery near Taungdwingyi and received the monastic name Shin Janaka.
Pariyatti and Pāli Scholarship
He pursued higher monastic education at Mahāvisuddhārāma Pariyatti University in Mandalay, studying the Pāli language, the Buddha’s teachings, and the classical literature of Theravāda Buddhism.
He was later conferred the title Ashin Janakabhivamsa by the Pariyatti Sāsanahita Association and served as a teacher and lecturer at Mahāvisuddhārāma.
His scholarly life was closely joined with the practice of the Dhamma.
Vipassanā Practice and the Sixth Buddhist Council
In 1953–1954, he practised Vipassanā meditation under the guidance of the Most Venerable Mahāsi Sayadaw.
From 1954, he also took part in work associated with the preparation and revision of Pāli texts for the Sixth Buddhist Council in Yangon.
Thus, his service to the Sāsana extended both to the preservation of the Dhamma through learning and to its realization through practice.
Studies in Sri Lanka
In 1957, he went to Colombo, Sri Lanka, where he spent approximately six years pursuing further studies.
He studied English, Sanskrit, Hindi, and Sinhala, while continuing his study of Buddhist literature. He is also reported to have passed the London General Certificate of Education Advanced Level examination.
He returned to Myanmar in June 1963 and resumed his work connected with Pāli textual scholarship and publication.
A Teacher of Vipassanā
In 1967, under the guidance of Mahāsi Sayadaw, he was appointed as a meditation teacher at the Mahāsi Sāsana Yeiktha in Yangon. He also served at Yadanarbon Sāsana Yeiktha in Mandalay.
His teaching emphasized mindfulness, the contemplation of body and mind, and the cultivation of insight according to the Satipaṭṭhāna tradition.
Chanmyay Yeiktha
In February 1979, he moved to Chanmyay Yeiktha, established through the support of devotees.
From that time, he became widely known as Chanmyay Sayadaw.
At Chanmyay Yeiktha, he continued to guide monks, nuns, and lay practitioners in Vipassanā meditation and the practice of the Buddha’s teachings.
Dhamma Service in Myanmar and Abroad
The Most Venerable Sayadaw accompanied Mahāsi Sayadaw on Dhamma journeys to Europe and the United States around 1979–1980. In later years, he undertook Dhamma missions of his own, teaching practitioners in many countries.
His teachings included Mettā Bhāvanā, Vipassanā, Satipaṭṭhāna, the Four Noble Truths, and Paṭiccasamuppāda.
Through his teaching, the practice of the Dhamma was made accessible to many practitioners beyond the borders of Myanmar.
Pariyatti and Paṭipatti
The hallmark of his life was the union of Pariyatti and Paṭipatti.
He studied the Buddha’s teachings, practised them through meditation and mindful living, and taught them to others.
His life thus exemplified the traditional Buddhist path of learning, practice, and transmission—preserving the Dhamma not merely through words, but through lived practice.
His Final Years
The Most Venerable Chanmyay Sayadaw lived to the age of 99 years, completing 79 vassa.
According to the information available, he passed away at 11:11 a.m. on 19 September 2026 at Grand Hantha Hospital, following illness with pneumonia.
Thus came to an end a long monastic life devoted to the Buddha Sāsana.
He studied the Dhamma, practised the Dhamma, taught the Dhamma, and shared the Dhamma with the world.
In remembrance of his life and service, one may reflect upon the timeless truth:
Aniccā vata saṅkhārā;
Uppāda-vaya-dhammino;
Uppajjitvā nirujjhanti;
Tesaṃ vūpasamo sukho.
Impermanent, indeed, are all conditioned phenomena;
their nature is to arise and pass away.
Having arisen, they cease;
their cessation is peaceful.
ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး အရှင်ဇနကာဘိဝံသ
ဓမ္မသာသနာပြုဘဝ
ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး အရှင်ဇနကာဘိဝံသသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာတော်တွင် ထင်ရှားသော သံဃာတော်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး၊ သက်တမ်းရှည် ရဟန်းဘဝတစ်လျှောက် ပရိယတ္တိ၊ ပဋိပတ္တိနှင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်ပြန့်ပွားရေး အတွက် အစွမ်းကုန် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။
ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဘဝသည် ဓမ္မစာပေသင်ယူခြင်း၊ တရားအားထုတ်ခြင်း၊ ဝိပဿနာဘာဝနာပွားများခြင်းနှင့် ဓမ္မဟောကြားသင်ကြားခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်တည်ရှိခဲ့သော ဘဝဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသာမက နိုင်ငံရပ်ခြားဒေသများတွင်ပါ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်အတွက် အကျိုးပြုဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် ရှင်သာမဏေဝတ်ခြင်း
ဆရာတော်ဘုရားကြီးကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၉၀ ခုနှစ် ဝါခေါင်လဆန်း ၈ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ ပျဉ်းမရွာ၌ ဖွားမြင်တော်မူသည်။
မိဘများမှာ ဦးဖြူမင်းနှင့် ဒေါ်ရွှေယီတို့ဖြစ်ပြီး သားသမီးကိုးဦးအနက် တတိယသားတော် ဖြစ်သည်။
အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် တောင်တွင်းကြီးမြို့အနီး တောရဘိက္ခုကျောင်း၌ ရှင်သာမဏေအဖြစ် ဝတ်ဆင်တော်မူပြီး ရှင်ဇနက ဟူသော ဘွဲ့အမည်ကို ခံယူတော်မူခဲ့သည်။
ပရိယတ္တိပညာနှင့် ပါဠိစာပေလေ့လာမှု
ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် မန္တလေးမြို့ရှိ မဟာဝိသုဒ္ဓါရာမ ပရိယတ္တိတက္ကသိုလ် တွင် မြန်မာ့ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓစာပေ၊ ပါဠိဘာသာနှင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမတော်များကို အထူးလေ့လာဆည်းပူးတော်မူခဲ့သည်။
ပရိယတ္တိသာသနာဟိတအသင်းက ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပညာအရည်အချင်းကို အသိအမှတ်ပြု၍ အရှင်ဇနကာဘိဝံသ ဟူသော ဘွဲ့တံဆိပ်ကို ဆက်ကပ်ချီးမြှင့်ခဲ့ပြီး မဟာဝိသုဒ္ဓါရာမ၌ ဆရာ၊ ကထိကအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်တော်မူခဲ့သည်။
ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပရိယတ္တိပညာဆည်းပူးမှုသည် ဓမ္မကျင့်စဉ်နှင့်လည်း နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်တည်ရှိခဲ့သည်။
ဝိပဿနာတရားအားထုတ်ခြင်းနှင့် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ
၁၉၅၃–၁၉၅၄ ခုနှစ်များတွင် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ အဆုံးအမလမ်းညွှန်မှုအောက်၌ ဝိပဿနာတရားအားထုတ်တော်မူခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှစ၍ ရန်ကုန်မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သော ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ အတွက် ပါဠိစာပေများ စိစစ်ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် သင်္ဂါယနာဆိုင်ရာ စာပေလုပ်ငန်းများတွင်လည်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုလုပ်ငန်းသည် ပရိယတ္တိပညာဖြင့် ဓမ္မစာပေများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် ပဋိပတ္တိဖြင့် ဓမ္မကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်ကြံအားထုတ်ခြင်း နှစ်ရပ်စလုံးတွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။
သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၌ ပညာဆည်းပူးခြင်း
၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့သို့ ကြွရောက်၍ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ခြောက်နှစ်ကြာ ပညာဆည်းပူးတော်မူခဲ့သည်။
ထိုကာလအတွင်း အင်္ဂလိပ်၊ သက္ကတ၊ ဟိန္ဒီနှင့် ဆင်ဟာလဘာသာများကို လေ့လာတော်မူခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓစာပေများကိုလည်း ဆက်လက်လေ့လာတော်မူခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လန်ဒန် အထွေထွေပညာရေးလက်မှတ် အဆင့်မြင့်စာမေးပွဲကိုလည်း အောင်မြင်တော်မူခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ကြွရောက်တော်မူပြီး ပါဠိစာပေများ စိစစ်ပြုစုခြင်းနှင့် ထုတ်ဝေခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။
ဝိပဿနာတရားပြဆရာတော်
၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ တွင် ဝိပဿနာတရားပြဆရာတော်အဖြစ် တာဝန်ယူတော်မူခဲ့သည်။
မန္တလေးမြို့ရှိ ရတနာဘုံသာသနာ့ရိပ်သာ တွင်လည်း တရားပြဆရာတော်အဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။
ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ တရားပြမှုတွင် သတိပဋ္ဌာန်တရား၊ ရုပ်နှင့်နာမ်ကို ရှုမှတ်ခြင်းနှင့် ဝိပဿနာဉာဏ် ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် တရားအားထုတ်ခြင်းတို့ကို အလေးထားတော်မူခဲ့သည်။
ချမ်းမြေ့ရိပ်သာ
၁၉၇၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမများ၏ အားပေးထောက်ပံ့မှုဖြင့် တည်ထောင်ထားသော ချမ်းမြေ့ရိပ်သာ သို့ ပြောင်းရွှေ့ကြွရောက်တော်မူခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဟူ၍ ရပ်ဝန်းအနှံ့ ထင်ရှားလာတော်မူခဲ့သည်။
ချမ်းမြေ့ရိပ်သာ၌ ရဟန်း၊ သီလရှင်နှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအား ဝိပဿနာတရားနှင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမတော်များကို ဆက်လက်သင်ကြားပြသတော်မူခဲ့သည်။
ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ဓမ္မသာသနာပြုခြင်း
၁၉၇၉–၁၉၈၀ ဝန်းကျင်တွင် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့်အတူ ဥရောပနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ဓမ္မခရီး ကြွရောက်တော်မူခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင်လည်း ကိုယ်တိုင် ဓမ္မသာသနာပြုခရီးများ ကြွရောက်တော်မူ၍ နိုင်ငံအများအပြားရှိ တရားအားထုတ်သူများအား ဓမ္မတရားများ ဟောကြားသင်ကြားတော်မူခဲ့သည်။
ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဓမ္မဟောကြားမှုများတွင် မေတ္တာဘာဝနာ၊ ဝိပဿနာ၊ သတိပဋ္ဌာန်၊ အရိယသစ္စာလေးပါးနှင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒ် တို့ကို အလေးထားဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ထိုသို့ ဓမ္မတရားများ ဟောကြားသင်ကြားတော်မူခြင်းအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံပြင်ပရှိ တရားအားထုတ်သူများအတွက်လည်း ဗုဒ္ဓ၏ အဆုံးအမတော်များကို လက်တွေ့ကျင့်ကြံနိုင်ရန် အခွင့်အလမ်းများ ပိုမိုရရှိစေခဲ့သည်။
ပရိယတ္တိနှင့် ပဋိပတ္တိ
ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဘဝတွင် ထင်ရှားသော အချက်တစ်ရပ်မှာ ပရိယတ္တိနှင့် ပဋိပတ္တိတို့ ပေါင်းစပ်တည်ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမတော်များကို လေ့လာဆည်းပူးတော်မူခဲ့သကဲ့သို့ တရားတော်များကိုလည်း တရားအားထုတ်ခြင်း၊ သတိဖြင့် နေထိုင်ခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် ကိုယ်တိုင်ကျင့်ကြံတော်မူခဲ့ပြီး အခြားသူများအားလည်း ပြန်လည်ဟောကြားသင်ကြားတော်မူခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဘဝသည် သင်ယူခြင်း၊ ကျင့်ကြံခြင်းနှင့် ပြန်လည်မျှဝေခြင်း ဟူသော ဗုဒ္ဓသာသနာ့လမ်းစဉ်ကို လက်တွေ့အားဖြင့် ဖော်ဆောင်ခဲ့သော ဘဝတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးကာလ
ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သက်တော် ၉၉ နှစ်၊ ဝါတော် ၇၉ ဝါ ဖြင့် သက်တော်ရှည် ရဟန်းဘဝကို ဖြတ်သန်းတော်မူခဲ့သည်။
ရရှိထားသော အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီ ၁၁ မိနစ်တွင် အဆုတ်အဆုတ်ရောင်ရောဂါဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ Grand Hantha Hospital ၌ ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
ထိုသို့ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်အတွက် ရှည်လျားစွာ အမှုတော်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ရဟန်းဘဝတစ်ခန်းသည် နိဂုံးချုပ်ခဲ့လေသည်။
ဓမ္မကို လေ့လာတော်မူခဲ့သည်။
ဓမ္မကို ကျင့်ကြံတော်မူခဲ့သည်။
ဓမ္မကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ဓမ္မကို လောကအနှံ့ မျှဝေတော်မူခဲ့သည်။
ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုဘဝကို အောက်ပါ အနိစ္စဓမ္မတရားဖြင့် အောက်မေ့ဆင်ခြင်နိုင်ပါသည်—
အနိစ္စာ ဝတ သင်္ခါရာ၊
ဥပ္ပာဒဝယဓမ္မိနော။
ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ဝာ နိရုဇ္ဈန္တိ၊
တေသံ ဝူပသမော သုခေါ။
အမှန်ပင် သင်္ခါရတရားတို့သည် အမြဲမတည် အနိစ္စဖြစ်ကုန်၏။
ဖြစ်ခြင်း၊ ပျက်ခြင်းသဘောရှိကုန်၏။
ဖြစ်ပေါ်လာပြီးနောက် ချုပ်ငြိမ်းကြကုန်၏။
ထိုသင်္ခါရတို့၏ ငြိမ်းအေးခြင်းသည် ချမ်းသာပေ၏။
