🌿တောင်ကလေးဆရာတော်၏“မေတ္တာဖြင့် စိတ်ကို လွတ်မြောက်အောင် လေ့ကျင့်ခြင်း” ဥပုသ်နေ့ ဓမ္မစကားဝိုင်း

[ ဥပုသ်နေ့ ဓမ္မလေ့လာဝိုင်းတွင် ဖတ်ရှုဆွေးနွေးရန်]

🌿တောင်ကလေးဆရာတော်၏
“မေတ္တာဖြင့် စိတ်ကို လွတ်မြောက်အောင် လေ့ကျင့်ခြင်း” ဥပုသ်နေ့ ဓမ္မစကားဝိုင်း

ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင် = မေးမြန်းသူ�ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေ = ဖြေကြားသူ

⸻

နိဒါန်း — ဥပုသ်နေ့၏ တိတ်ဆိတ်သောအချိန်

ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည်ပြီးနောက် အနားယူရာအချိန်တွင် ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်နှင့် ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေတို့သည် တောင်ကလေးဆရာတော်၏ “မေတ္တာဖြင့် စိတ်ကို လွတ်မြောက်အောင် လေ့ကျင့်ခြင်း” တရားဒေသနာတော်ကို ဖတ်ရှုလေ့လာနေကြသည်။

စာတစ်ပိုဒ်ပြီးတိုင်း ဦးရွှေအောင်က စဉ်းစားမိသမျှကို မေးမြန်းပြီး ဦးအောင်ဖေက အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာတို့၏ အမြင်နှင့် ဆက်စပ်၍ ပြန်လည်ရှင်းပြလေသည်။

⸻

၁။ “မေတ္တာ” ဆိုတာ ချစ်ခြင်းပဲလား

ဦးရွှေအောင်
ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေကြီးရေ
တောင်ကလေးဆရာတော်ရဲ့ စာကို ဖတ်ကြည့်တော့ “မေတ္တာ” ဆိုတာကို လူတွေ အများအားဖြင့် နားလည်နေသလို “သူ့ကို ချစ်တယ်၊ ကိုယ့်ကိုလည်း သူက ချစ်ပါစေ” ဆိုတဲ့သဘောထက် ပိုနက်တယ်လို့ ထင်မိတယ်။
အဋ္ဌကထာအရ မေတ္တာဆိုတာ ဘယ်လိုရှင်းပြထားသလဲဆရာကြီးခင်ဗျ။”

ဦးအောင်ဖေ
“ မှန်ပါတယ် ဦးရွှေအောင်။
မေတ္တာကို မြန်မာလို “ချစ်ခြင်း” လို့ ဘာသာပြန်လိုက်ရုံနဲ့ အဓိပ္ပါယ်အပြည့် မရနိုင်ပါဘူး။
အဋ္ဌကထာဘက်က မေတ္တာကို ဟိတေသိတာ = အကျိုးလိုလားခြင်း၊ သူတစ်ပါးအကျိုးကို ရှေးရှုခြင်းဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်နဲ့ ရှင်းပြပါတယ်။

အဲဒီတော့ မေတ္တာဆိုတာ
“ငါနဲ့ အဆင်ပြေတဲ့သူကိုပဲ ကောင်းစေချင်တယ်” ဆိုတာ မဟုတ်ဘူး။
“သတ္တဝါအားလုံး အကျိုးရှိကြပါစေ၊ ချမ်းသာကြပါစေ၊ ဒုက္ခကင်းကြပါစေ”
ဆိုတဲ့ အဟိတ်အကျိုးလိုလားမှု မဟုတ်ဘဲ ကောင်းကျိုးကို အမှန်တကယ် ရှေးရှုတဲ့ စိတ် ဖြစ်ပါတယ်။

တောင်ကလေးဆရာတော်ကလည်း ဒီနေရာမှာ မေတ္တာကို “သူတစ်ပါးက မိမိကို ချစ်လာအောင် ပြုလုပ်ခြင်း” အဖြစ် မထားဘဲ “မိမိစိတ်ကို ဒေါသ၊ အာဃာတတို့ကနေ လွတ်မြောက်စေခြင်း” အဖြစ် ဦးတည်ထားတာကို သတိပြုရမယ်။”
လို့မိန့်ဆိုတာပါ။”

⸻

၂။ “မေတ္တာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ” ဆိုတာ ဘာလဲ

ဦးရွှေအောင်
” ဒါဆို ဆရာတော်က အဓိကထားပြောထားတဲ့
“မေတ္တာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ”
ဆိုတာကို အဋ္ဌကထာက ဘယ်လိုဖွင့်ပြပါသလဲဆရာကြီး။”

ဦးအောင်ဖေ
” အဲဒါက အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။
“မေတ္တာယ” ဆိုတာ မေတ္တာဖြင့်။
“စေတောဝိမုတ္တိယာ” ဆိုတာ စိတ်လွတ်မြောက်ခြင်းနဲ့။
အဋ္ဌကထာအရ မေတ္တာနဲ့ ယှဉ်တဲ့စိတ်ဟာ နီဝရဏစတဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်တရားတွေကနေ လွတ်မြောက်စေနိုင်လို့ စေတောဝိမုတ္တိ လို့ ဆိုတယ်။ အထူးသဖြင့် အပ္ပနာအဆင့်အထိ ရောက်တဲ့ မေတ္တာဘာဝနာကို ဒီစကားနဲ့ ဆက်စပ်ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဒီစကားကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်းယူရင် မေတ္တာဟာ သူတစ်ပါးကို ပြောင်းလဲဖို့အတွက် မဟုတ်ဘူး။�မိမိစိတ်ကို ပြောင်းလဲဖို့အတွက် ဖြစ်တယ်။
သူက မတောင်းပန်လည်း ကိုယ့်စိတ်က အာဃာတကို လွှတ်နိုင်တယ်။
သူက ကိုယ့်ကို မချစ်လည်း ကိုယ်က သူ့အပေါ် ကောင်းကျိုးလိုလားနိုင်တယ်။
ဒါဟာ “စိတ်လွတ်မြောက်ခြင်း” ရဲ့ အစပဲ။”

⸻

၃။ ဒေါသကို ဖိနှိပ်ထားတာနဲ့ မေတ္တာက တူသလား

ဦးရွှေအောင်
” ဒါဆို ဒေါသဖြစ်တဲ့အခါ “ငါ ဒေါသမထွက်ဘူး၊ မေတ္တာထားမယ်” လို့ ဖိထားလိုက်ရင် မေတ္တာဖြစ်ပြီလား ဆရာကြီးခင်ဗျာ။”

ဦးအောင်ဖေ
” မဖြစ်သေးဘူး။
ဒေါသကို ဖိထားတာနဲ့ ဒေါသပျောက်သွားတာ မတူဘူး။
ဒေါသကို ဖိထားပြီး အတွင်းမှာ ဆက်လောင်နေတတ်တယ်။
တစ်ဖက်က ဒေါသထွက်တာကို လွှတ်ပေးလိုက်တာလည်း မေတ္တာမဟုတ်ဘူး။
အဓိကက
ဒေါသဖြစ်နေတယ်ဆိုတာ သိရမယ်။�ဒေါသကို မကျွေးရဘူး။�ဒေါသနဲ့ မဆက်စပ်ရဘူး။�ပြီးတော့ မေတ္တာဘက်ကို စိတ်ကို ပြန်လှည့်ရမယ်။
အဲဒီလိုဆိုရင် ဒေါသကို ဖိနှိပ်တာမဟုတ်တော့ဘဲ ဒေါသကို ပညာနဲ့ ရင်ဆိုင်တာ ဖြစ်လာတယ်။
ဥပမာ
တစ်ယောက်က ကိုယ့်ကို စကားနာပြောလိုက်တယ်။
အဲဒီစကားက တစ်ခါတည်းနဲ့ ပြီးသွားပြီ။
ဒါပေမဲ့ ကိုယ်က ညနေအထိ ပြန်တွေးတယ်။
ညအိပ်ရာဝင်တော့ ပြန်တွေးတယ်။
နောက်နေ့လည်း ပြန်တွေးတယ်။
သူပြောခဲ့တဲ့ စကားက တစ်ခါပဲ ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် ကိုယ်က စိတ်ထဲမှာ အကြိမ်တစ်ရာ ပြန်ပြောနေတယ်။
အဲဒီအခါ သူက ကိုယ့်ကို ဒုက္ခပေးတာထက် ကိုယ်က ကိုယ့်စိတ်ကို ကိုယ် ပြန်ဒုက္ခပေးနေတယ်။”

⸻
၄။ မေတ္တာထားရင် အမှားကို အမှန်လို့ လက်ခံရမှာလား

ဦးရွှေအောင်
” အဲဒီတော့ မေတ္တာထားရင် မတရားတာကိုလည်း သည်းခံရမယ်လား။
အမှားလုပ်တဲ့သူကိုလည်း “သူ့ကို မေတ္တာထားရမယ်” ဆိုပြီး မတားရဘူးလား? ဆရာကြီးခင်ဗျား။”

ဦးအောင်ဖေ
” ဆရာကြီးရေ .. အဲဒါကို မရောထွေးသင့်ဘူး။
မေတ္တာသည် အမှားကို အမှန်ပြောင်းပေးခြင်း မဟုတ်။
မတရားမှုကို လက်ခံခြင်းလည်း မဟုတ်။
အပြစ်ရှိသူကို အပြစ်မရှိဟု ဆိုခြင်းလည်း မဟုတ်။
လိုအပ်ရင် တားရမယ်။
လိုအပ်ရင် ဆုံးမရမယ်။
လိုအပ်ရင် စည်းကမ်းနဲ့အညီ အရေးယူရမယ်။
ဒါပေမယ့် စိတ်ရင်းက
“သူဒုက္ခရောက်ပါစေ”
ဆိုတာမျိုး မဖြစ်သင့်ဘူး။
“သူ့အမှား ရပ်တန့်ပြီး ကောင်းတဲ့လမ်းကို ပြန်ရောက်ပါစေ”
ဆိုတဲ့ စိတ်နဲ့ ပြုနိုင်ရမယ်။
ဒီနေရာမှာ မေတ္တာရဲ့ အားကောင်းမှုကို မြင်ရတယ်။
ဒေါသမပါဘဲ တည်ကြည်နိုင်ခြင်းဟာ မေတ္တာရဲ့ အားနည်းချက်မဟုတ်ဘူး။ အားသာချက်ပဲ။”

⸻

၅။ မေတ္တာကို တစ်ခါပွားရုံနဲ့ လုံလောက်သလား

ဦးရွှေအောင်
” တစ်ခါမေတ္တာပွားပြီး “ဒီနေ့တော့ မေတ္တာထားပြီ” လို့ ပြောလို့ ရပါသလားဆရာကြီး။”

ဦးအောင်ဖေ
” မရပါဘူး။
မြတ်စွာဘုရားက မေတ္တာစိတ်
လွတ်မြောက်ခြင်းကို
“အာသေဝိတာယ ဘာဝိတာယ ဗဟုလီကတာယ ယာနီကတာယ ဝတ္ထုကတာယ အနုဋ္ဌိတာယ ပရိစိတာယ သုသမာရဒ္ဓါယ”
လို့ အဆင့်ဆင့် ဟောထားတယ်။
ဒီစကားရှစ်မျိုးဟာ မေတ္တာကို တစ်ကြိမ်တစ်ခါ စိတ်ကူးယဉ်တာ မဟုတ်ဘဲ ထပ်ခါထပ်ခါ လေ့ကျင့်ပြီး စိတ်ရဲ့ အလေ့အကျင့် ဖြစ်လာအောင် ပြုရမယ်ဆိုတာ ပြနေတယ်။ အဋ္ဌကထာကလည်း အာသေဝိတာကို အလေးအနက်ထား၍ ကျင့်ခြင်း၊ ဘာဝိတာကို တိုးပွားစေခြင်း၊ ဗဟုလီကတကို အကြိမ်ကြိမ်ပြုခြင်း၊ ယာနီကတကို ယာဉ်ကဲ့သို့ ပြုခြင်း၊ ဝတ္ထုကတကို အခြေခံအဖြစ် ပြုခြင်းဟူ၍ ဆက်လက်ရှင်းပြထားပါတယ်။
အဲဒါကြောင့်
မနက် မေတ္တာပွားတယ်။
နေ့ခင်း ဒေါသထွက်တယ်။
ညနေ မေတ္တာပွားတယ်။
အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်နေမယ်ဆိုရင် မေတ္တာဟာ စိတ်ရဲ့ အခြေခံသဘောထား မဖြစ်သေးဘူး။
လူနဲ့တွေ့တိုင်း၊ ပြဿနာနဲ့တွေ့တိုင်း၊ စကားနာနဲ့တွေ့တိုင်း
စိတ်က ဒေါသဘက်ကို အလိုအလျောက် မသွားတော့ဘဲ မေတ္တာဘက်ကို ပြန်လှည့်နိုင်လာအောင် လေ့ကျင့်ရမယ်။
အဲဒါမှ “ယာနီကတ”၊ “ဝတ္ထုကတ” ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်တွေကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ထင်ရှားလာစေတယ်။”

⸻

၆။ ရန်သူကို မေတ္တာပို့ဖို့ အခက်အခဲရှိရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ

ဦးရွှေအောင်
” ကိုယ်ချစ်တဲ့သူကို မေတ္တာပို့ရတာ လွယ်တယ်။
မနှစ်သက်တဲ့သူကိုတော့ မေတ္တာပို့ရတာ ခက်တယ်။
အထူးသဖြင့် ကိုယ့်ကို ထိခိုက်စေဖူးတဲ့သူဆို ပိုခက်တယ်။
ဘယ်လိုလေ့ကျင့်ရမလဲဆရာ။”

ဦးအောင်ဖေ
“ငါ့ရန်သူ” လို့ပဲ မြင်နေရင် ခက်မှာပေါ့။
အဲဒီအမြင်ကို နည်းနည်းပြောင်းရမယ်။
“သူဟာ ငါ့ကို ဒုက္ခပေးခဲ့တဲ့သူ” ဆိုတာ အမှန်ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် အဲဒီအမှန်တစ်ခုတည်းနဲ့ သူ့ကို အမြဲတမ်း မမြင်ဘဲ
“ငါကဲ့သို့ပဲ ဒုက္ခမလိုချင်တဲ့ သတ္တဝါတစ်ဦး” လို့ ထပ်မြင်ရမယ်။
သူလည်း မွေးလာရတယ်။
သူလည်း အိုရမယ်။
သူလည်း နာရမယ်။
သူလည်း သေရမယ်။
သူလည်း ဆုံးရှုံးမှုနဲ့ တွေ့ရမယ်။
သူလည်း စိတ်ဆင်းရဲမှုနဲ့ တွေ့ရမယ်။
သူ့အမှားကို မပျောက်စေဘူး။
ဒါပေမယ့် သူ့အမှားကြောင့် ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ အမြဲတမ်း ဒေါသမီးလောင်နေစရာ မလိုတော့ဘူး။
ဒါက အာဃာတလွှတ်ခြင်းပဲ ဆရာလေးရဲ့။”

⸻

၇။ မေတ္တာဆိုတာ သူ့အတွက်ပဲလား

ဦးရွှေအောင်
” မေတ္တာပွားရင် သူ့အတွက် ကောင်းတာရမယ်လို့ပဲ လူတွေထင်တတ်ကြတယ်။
တကယ်တော့ မိမိအတွက် ဘာရသလဲဆရာကြီးခင်ဗျာ။”

ဦးအောင်ဖေ
” အရေးကြီးဆုံးက ဒီနေရာပဲ။
မေတ္တာဟာ သူတစ်ပါးကို ချမ်းသာစေလိုတဲ့ စိတ်ကနေ စတင်ပေမယ့် လေ့ကျင့်လာတဲ့အခါ မိမိစိတ်ရဲ့ ပူလောင်မှုကို လျော့စေတယ်။
အဲဒါကြောင့် “စေတောဝိမုတ္တိ” လို့ ဆိုတာ။
မေတ္တာကို ကောင်းစွာပွားများလေ့ကျင့်ရင် မြတ်စွာဘုရားက အကျိုးတွေကို ဟောတော်မူတယ်။
“သုခံ သုပတိ၊ သုခံ ပဋိဗုဇ္ဈတိ၊ န ပါပကံ သုပိနံ ပဿတိ…”
စသည်ဖြင့်
ချမ်းသာစွာ အိပ်ရခြင်း၊
ချမ်းသာစွာ နိုးရခြင်း၊
မကောင်းသော အိပ်မက်မက်မှု ကင်းခြင်း၊
လူတို့၏ ချစ်ခင်မှုရခြင်း၊
အမနုဿတို့၏ ချစ်ခင်မှုရခြင်း၊
နတ်တို့၏ စောင့်ရှောက်မှုရခြင်း၊
မီး၊ အဆိပ်၊ လက်နက်တို့မှ ကင်းဝေးခြင်း၊
စိတ်သည် လျင်မြန်စွာ သမာဓိရခြင်း၊
မျက်နှာအဆင်း ကြည်လင်ခြင်း၊
မတွေဝေဘဲ သေဆုံးရခြင်း၊
ထို့ထက်မြင့်သော အကျိုးကို မထိုးထွင်းနိုင်သေးလျှင် ဗြဟ္မာ့ဘုံသို့ ရောက်ခြင်း
ဟူသော ဆယ့်တစ်ပါးသော အကျိုးတို့ကို ဟောထားတယ်။
ဒီဆယ့်တစ်ပါးထဲက ရှစ်ပါးကိုတော့ အခြားနေရာတွေမှာလည်း အထူးဖော်ပြထားတာ တွေ့ရတယ်။
ဒါပေမယ့် အကျိုးစာရင်းထက် ပိုပြီး မျက်စိဖွင့်ကြည့်ရမယ့် အတွင်းပိုင်းအကျိုးက
ဒေါသလျော့လာခြင်း၊ အာဃာတလျော့လာခြင်း၊ စိတ်နူးညံ့လာခြင်း၊ စိတ်သန့်ရှင်းလာခြင်း ဖြစ်တယ်ဆရာရေ။”

---

၈။ ဒါဆို မေတ္တာပွားရုံနဲ့ နိဗ္ဗာန်ရပြီလား

ဦးရွှေအောင်
” ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော် သိချင်တာက
မေတ္တာပွားရင် စိတ်ငြိမ်းချမ်းတယ်။
စိတ်လည်း နူးညံ့တယ်။
ဒါဆို မေတ္တာပဲ ပွားနေရင် နိဗ္ဗာန်ရပြီလားဆရာကြီးခင်ဗျား။”

ဦးအောင်ဖေ
” ဒီနေရာမှာ အလွန်သတိထားရမယ်။
မေတ္တာဘာဝနာနဲ့ ဝိပဿနာဘာဝနာဟာ တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
မေတ္တာက စိတ်ကို နူးညံ့တည်ငြိမ်စေတယ်။
ဝိပဿနာကတော့ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နာမ်ရုပ်သင်္ခါရတို့ကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တသဘောနဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်စေတယ်။
ဒါကြောင့် မေတ္တာဟာ ဝိပဿနာကို အစားထိုးတာ မဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် စိတ်ကို ပျော့ပျောင်း၊ သန့်ရှင်း၊ တည်ငြိမ်စေပြီး ပညာပွားဖို့ အထောက်အကူပြုနိုင်တယ်။
မေတ္တာပွားပြီး
“ဒီဒေါသစိတ်လည်း ဖြစ်လာတယ်၊ ပျောက်သွားတယ်။
ဒီမေတ္တာစိတ်လည်း ဖြစ်လာတယ်၊ ပြောင်းလဲသွားတယ်”
လို့ ဆက်လက်ရှုမြင်နိုင်ရင် မေတ္တာနဲ့ ပညာရဲ့ ဆက်စပ်မှုကို မြင်လာမယ်။”

⸻

၉။ မေတ္တာကိုပင် “ငါ့မေတ္တာ” လို့ စွဲရင်ရော

ဦးရွှေအောင်
” ဒါဆို မေတ္တာပွားရင်း “ငါက မေတ္တာကောင်းတယ်၊ ငါက သတ္တဝါအားလုံးကို ချစ်နိုင်တယ်” ဆိုပြီး မာနဖြစ်သွားရင်ရောဆရာ။”

ဦးအောင်ဖေ
” အဲဒါလည်း သတိထားရမယ့်နေရာပဲ။
အစမှာတော့
“ငါ မေတ္တာပွားမယ်”
ဆိုပြီး စတင်ရတယ်။
ဒါပေမယ့် နောက်ဆုံးမှာ
“ဒီမေတ္တာကလည်း အကြောင်းအရင်းကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ စိတ်တစ်မျိုးပဲ” လို့ မြင်နိုင်ရမယ်။
ဖြစ်လာတယ်။
တည်တယ်။
ပြောင်းလဲတယ်။
ပျောက်တယ်။
ဒီလိုမြင်လာရင် မေတ္တာကိုတောင် “ငါ” “ငါ့ဟာ” လို့ မဆုပ်ကိုင်တော့ဘူး။
ဒီနေရာကနေ ဝိပဿနာပညာနဲ့ ဆက်သွားနိုင်တယ်။”

---

၁၀။ စိတ္တပရိယာယဆိုတာ ဘာကြောင့် အရေးကြီးတာလဲ

ဦးရွှေအောင်
” ဆရာတော်စာထဲမှာ “စိတ်ကို သိခြင်း” ဆိုတာကို အထူးပြောထားတယ်။
ဒါကို မေတ္တာနဲ့ ဘယ်လိုဆက်စပ်ရမလဲဆရာကြီးခင်ဗျား။”

ဦးအောင်ဖေ
” ဒေါသဖြစ်နေတာကို မသိဘဲ မေတ္တာပွားလို့ ဘယ်လိုရမလဲ။
အရင်ဆုံး
“အခု ငါ့စိတ်မှာ ဒေါသရှိနေပြီ” လို့ သိရမယ်။
ပြီးတော့
“ဒီဒေါသကို ဆက်ကိုင်ထားရင် ငါ့စိတ် ဘာဖြစ်မလဲ” လို့ ပြန်စစ်ရမယ်။
အဲဒီကနေ မေတ္တာဘက် ပြန်လှည့်ရမယ်။
ဒါကြောင့်
စိတ်ကို သိခြင်း၊�စိတ်ကို ပြန်စစ်ခြင်း၊�ကောင်းသောစိတ်ကို ပွားခြင်း၊�ကိလေသာကို လျော့ပါးစေခြင်း
ဆိုတဲ့ လေ့ကျင့်မှုဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်နေတယ်။
ဆရာတော်ပြောတဲ့
“စိတ်ကို သိပါ။ စိတ်ကို စစ်ပါ။ မေတ္တာကို ပွားပါ။ ဒေါသကို လျော့ပါ။ ပညာကို ပွားပါ” ဆိုတာ ဒီလမ်းကြောင်းကို ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ပြထားတာပဲ။”

⸻

၁၁။ နေ့စဉ်ဘဝမှာ မေတ္တာကို ဘယ်လိုလေ့ကျင့်မလဲ

ဦးရွှေအောင်
” တရားထိုင်တဲ့အချိန်မှာ မေတ္တာပွားတာတော့ နားလည်ပါပြီ။
အပြင်ဘဝမှာ ဘယ်လိုကျင့်ရမလဲဆရာ။”

ဦးအောင်ဖေ
“ လက်တွေ့ကျင့်ဖို့ အလွန်ရိုးရှင်းပါတယ်။
မနက် အိပ်ရာနိုးတာနဲ့
“ဒီနေ့ ဒေါသကို မကျွေးဘဲ မေတ္တာနဲ့ နေမယ်”လို့ သတိပေး။
နေ့ခင်း လူတစ်ယောက်တွေ့တိုင်း
“ဒီသူလည်း ငါလိုပဲ ချမ်းသာချင်တဲ့ သတ္တဝါပဲ” လို့ သတိရ။
စကားနာကြားရင်
ချက်ချင်း ပြန်မပြောနဲ့။
အရင်ဆုံး
“ဒေါသဖြစ်နေပြီ”
လို့ သိ။
သိပြီးမှ ပြော။
ညနေ
တစ်နေ့တာကို ပြန်ကြည့်။
“ဘယ်နေရာမှာ ဒေါသကို လိုက်ခဲ့သလဲ။�ဘယ်နေရာမှာ မေတ္တာနဲ့ တုံ့ပြန်နိုင်ခဲ့သလဲ” လို့ ဆင်ခြင်။
အိပ်ရာဝင်ချိန်
တစ်နေ့တာ အာဃာတတွေကို မယူသွားနဲ့။
“ငါလည်း ချမ်းသာပါစေ။�သူလည်း ချမ်းသာပါစေ။�သတ္တဝါအားလုံး ဒုက္ခမှ လွတ်ကြပါစေ”
လို့ မေတ္တာပွားပြီး အိပ်။
ဒီလိုလုပ်တာ တစ်ရက်၊ နှစ်ရက်နဲ့ မပြီးဘူး။
အာသေဝိတ၊ ဘာဝိတ၊ ဗဟုလီကတ ဆိုတဲ့သဘောအတိုင်း အကြိမ်ကြိမ် လေ့ကျင့်ရမယ်။”

⸻

၁၂။ မေတ္တာရဲ့ နောက်ဆုံးပန်းတိုင်က ဘာလဲ

ဦးရွှေအောင်
” ဒါဆို မေတ္တာပွားပြီး စိတ်ချမ်းသာသွားတာဟာ နောက်ဆုံးပန်းတိုင် မဟုတ်ဘူးပေါ့။”

ဦးအောင်ဖေ
” မဟုတ်သေးဘူး။
မေတ္တာက စိတ်ကို ပူလောင်မှုကနေ လွတ်စေတယ်။
ဒေါသလျော့လာတယ်။
အာဃာတလျော့လာတယ်။
စိတ်သန့်လာတယ်။
စိတ်သန့်လာတော့ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ သင်္ခါရတွေကို ပိုရှင်းရှင်းမြင်နိုင်လာတယ်။
အဲဒီကနေ ပညာပွားနိုင်တယ်။
ပညာအားကောင်းလာတော့
“ဖြစ်သမျှဟာ မမြဲဘူး။�မမြဲတာကို အားကိုးလို့ မရဘူး။�အားကိုးလို့မရတာကို ‘ငါ’ ‘ငါ့ဟာ’ လို့ စွဲကိုင်လို့ မသင့်ဘူး”
ဆိုတဲ့ အမြင်ပေါ်လာနိုင်တယ်။
အဲဒီကနေ ကိလေသာရဲ့ အမြစ်ကို ဖြတ်ဖို့ ဦးတည်သွားတယ်။
ဒါကြောင့် မေတ္တာရဲ့ အဆုံးဟာ
မေတ္တာစိတ်ကိုတောင် ဆုပ်ကိုင်ထားဖို့ မဟုတ်ဘူး။�အာသဝေါကုန်ခန်းရာ နိဗ္ဗာန်ဘက်ကို ဦးတည်ဖို့ ဖြစ်တယ်။”

⸻

၁၃။ နောက်ဆုံးမေးခွန်း — အကျဉ်းသားက ဘယ်သူလဲ

ဦးရွှေအောင်
” ဆရာကြီး ရေ
အစမှာ ဆရာတော်က “စိတ်ရဲ့ မမြင်ရတဲ့ အကျဉ်းထောင်” လို့ ပြောတယ်။
အဆုံးမှာတော့ အကျဉ်းသားက ဘယ်သူလဲ။”

ဦးအောင်ဖေ
” အဲဒီမေးခွန်းက ဒီတရားဒေသနာရဲ့ အနှစ်သာရပဲ။
ဒေါသနဲ့ နေတဲ့အခါ
“သူ့ကြောင့် ငါဒေါသဖြစ်တယ်”
လို့ ထင်တယ်။
အာဃာတနဲ့ နေတဲ့အခါ
“သူ့ကို မမေ့နိုင်ဘူး”
လို့ ထင်တယ်။
ဒါပေမယ့် အမှန်က
သူက ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ အကျဉ်းချထားတာ မဟုတ်ဘူး။�ကိုယ့်အာဃာတကို ကိုယ်ဆုပ်ကိုင်ထားတာ။
သူက သူ့အမှားနဲ့ သူနေတယ်။
ကိုယ်ကတော့ သူ့အမှားကို ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်အသက်သွင်းပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အကျဉ်းချထားတယ်။
ဒါကြောင့် မေးရမယ်
“ဒီနေ့ ငါ့စိတ်ဟာ ဘယ်သူ့ကို အကျဉ်းချထားသလဲ။�သူ့ကိုလား၊ ငါ့ကိုလား”
အဖြေကို မိမိစိတ်က မိမိသိပါလိမ့်မယ်။”

⸻

၁၄။ ဦးရွှေအောင်၏ နိဂုံးချုပ်မေးခွန်း

ဦးရွှေအောင်
” ဆရာကြီး ပြောပြတာတွေ နားထောင်ပြီးတော့ တောင်ကလေးဆရာတော်စာရဲ့ အနှစ်ကို စကားတစ်ကြောင်းနဲ့ ပြောရရင် ဘယ်လိုပြောမလဲ။”

ဦးအောင်ဖေ
” တစ်ကြောင်းတည်းနဲ့ ပြောရရင်
“မေတ္တာဆိုတာ သူတစ်ပါးကို ချမ်းသာစေလိုခြင်းကနေ စတင်ပြီး မိမိစိတ်ကို ဒေါသနဲ့ အာဃာတတို့ရဲ့ အကျဉ်းထောင်ကနေ မိမိကိုယ်တိုင် ပြန်လည်လွှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်တယ်”
လို့ ပြောချင်တယ်။

ဒါပေမယ့် ဓမ္မလမ်းကြောင်းအပြည့်အစုံနဲ့ ပြောရရင်
စိတ်ကို သိပါ။�စိတ်ကို စစ်ပါ။�မေတ္တာကို ပွားပါ။�ဒေါသကို မကျွေးပါနှင့်။�အာဃာတကို လွှတ်ပါ။�စိတ်ကို နူးညံ့သန့်ရှင်းစေပါ။�ထိုစိတ်ဖြင့် ဖြစ်ပျက်သမျှကို ပညာဖြင့် ရှုပါ။�ပညာဖြင့် စွဲလမ်းမှုကို လျှော့ပါ။�အာသဝေါကုန်ခန်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ဦးတည်ပါ။
အဲဒါဟာ တောင်ကလေးဆရာတော်ရဲ့
“မေတ္တာဖြင့် စိတ်ကို လွတ်မြောက်အောင် လေ့ကျင့်ခြင်း”
တရားဒေသနာရဲ့ အနှစ်သာရပဲ။”

⸻

နိဂုံး ဥပုသ်နေ့၏ အမှတ်တရ

ဦးရွှေအောင်
” ဒီနေ့ ဥပုသ်သီလဆောက်တည်ပြီး ဒီစာကို ဖတ်ရတာ အဓိပ္ပါယ်ရှိတယ်ဗျာ။
ဥပုသ်သီလက ကိုယ်ကျင့်တရားကို ထိန်းတယ်။
မေတ္တာက စိတ်ကို ပျော့ပျောင်းသန့်ရှင်းစေတယ်။
ပညာက အဲဒီစိတ်နဲ့ အမှန်ကို မြင်စေတယ်ဆရာကြီးခင်ဗျား။”

ဦးအောင်ဖေ
” ဟုတ်တယ် ဆရာလေး…
နောက်ဆုံးတော့ သူတစ်ပါးကို ပြောင်းလဲဖို့ထက် မိမိစိတ်ကို မိမိ ပြန်လည်ပြုပြင်နိုင်ဖို့က ပိုအရေးကြီးတယ်။
သူ့အမှားကို သူယူသွားလိမ့်မယ်။
သူ့ကံကို သူဆက်ခံလိမ့်မယ်။
ကိုယ်ယူသွားရမှာက
ကိုယ့်စိတ်ရဲ့ အကျိုးအကြောင်း၊ ကိုယ့်လုပ်ရပ်ရဲ့ အကျိုးဆက်၊ ကိုယ့်ပညာရဲ့ အဆင့်အတန်းပဲ။

ဒါကြောင့်
ဒေါသဖြင့် မိမိကိုယ်ကို မချုပ်နှောင်ပါနှင့်။
အာဃာတဖြင့် မိမိစိတ်ကို မလေးစေပါနှင့်။
မေတ္တာဖြင့် မိမိစိတ်ကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးပါ။
မေတ္တာကို ဆုတောင်းစကားတစ်ခွန်းအဖြစ် မထားဘဲ
ဘဝတစ်ခုလုံး၏ လေ့ကျင့်မှုအဖြစ် ပြုပါ။
မေတ္တာမှ စိတ်ငြိမ်းအေးခြင်း၊
စိတ်ငြိမ်းအေးခြင်းမှ ပညာ၊
ပညာမှ စွဲလမ်းမှုလျော့ခြင်း၊
စွဲလမ်းမှုလျော့ခြင်းမှ လွတ်မြောက်ခြင်းသို့
တဖြည်းဖြည်း လျှောက်လှမ်းကြပါစို့။

[ “မေတ္တာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ”
မေတ္တာဖြင့် စိတ်လွတ်မြောက်ခြင်း။
ထိုစကားသည် တရားစာအုပ်ထဲက စကားတစ်ခွန်းမျှ မဟုတ်။
မိမိစိတ်ကို မိမိ ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် ဖွင့်ပေးထားသော တံခါးတစ်ချပ် ဖြစ်သည်။]