🌿ဝန်မတိုခြင်းသည် သည်းခံခြင်းသာမဟုတ် 🌿

🌿ဝန်မတိုခြင်းသည် သည်းခံခြင်းသာမဟုတ် 🌿
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေ
(၂၂.၈.၂၀၂၆) ရက်နေ့။
2026 U Aung Pay. All Rights Reserved.

[တောင်ကလေးဆရာတော်၏ ဩဝါဒကို ယနေ့ခေတ်အမြင်ဖြင့် ပြန်လည်ဆင်ခြင်ခြင်း]

တောင်ကလေးဆရာတော် (တောမှီရဟန်း)၏ ၂၂-၈-၂၀၁၆ ရက်နေ့ ဩဝါဒတွင်
“မိမိစိတ်ကို အမြဲဝန်မတိုပါနှင့်။
အများအပေါ်၌လည်း ဝန်မတိုပါနှင့်။
လာဘ်လာဘများကြောင့်လည်း ဝန်မတိုပါနှင့်။
ဂုဏ်အဆင်းနှင့်လည်း ဝန်မတိုပါနှင့်။
တရား၌လည်း ဝန်မတိုပါနှင့်။”
ဟူ၍ အစပြုကာ “မချီးမွမ်းထိုက်သူ၏ ဂုဏ်ကို မချီးမွမ်းပါနှင့်၊ မကြည်ညိုသင့်သောအရာ၌ မကြည်ညိုပါနှင့်၊ သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူဒါန်းထားသော ပစ္စည်းများကို မဖျက်ဆီးပါနှင့်” ဟူ၍ ဆုံးမထားသည်။

ဩဝါဒ၏ အနှစ်သာရကို တစ်ကြောင်းတည်းဖြင့်ဆိုလျှင်
“စိတ်၏ မကျေနပ်မှု၊ လောဘ၊ ဂုဏ်မက်မှု၊ မဆင်မခြင်ချီးမွမ်းမှုနှင့် အလှူပစ္စည်းအပေါ် မလေးမစားပြုမှုတို့ကို ထိန်းချုပ်၍ ပညာနှင့်ယှဉ်သော သတိရှိစွာ နေထိုင်ပါ” ဟူသော သတိပေးချက်ဖြစ်သည်။

သို့သော် ဤစကားကို ယနေ့ခေတ်တွင် နားလည်ရာ၌ အထူးသတိထားရန် အချက်တစ်ခုရှိသည်။ “ဝန်မတိုပါနှင့်” ဆိုသည်ကို အမှားကို မပြောရ၊ မတားရ၊ မဝေဖန်ရ ဟူ၍ မယူသင့်ပါ။ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ သဘောမှာ အရာရာကို မျက်စိမှိတ်သည်းခံခြင်းထက် သတိ၊ ပညာ၊ မေတ္တာတို့ဖြင့် မှန်မှန်ကန်ကန် ခွဲခြားသိမြင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

၁။ “မိမိစိတ်ကို ဝန်မတိုပါနှင့်” ဆိုသည်မှာ စိတ်ကို လွှတ်ထားခြင်းမဟုတ်

လူတစ်ဦးသည် မိမိကိုယ်မိမိ မကျေနပ်တော့သောအခါ “ငါမကောင်းဘူး၊ ငါမအောင်မြင်ဘူး၊ ငါ့ဘဝက ဘာမှမဖြစ်ဘူး” ဟူသော စိတ်မျိုးဖြစ်လာတတ်သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် လူမှုကွန်ရက်များကြောင့် ထိုစိတ်ပိုမိုပြင်းထန်လာသည်။ သူတစ်ပါး၏ အောင်မြင်မှု၊ ချမ်းသာမှု၊ အလှအပ၊ ရာထူးနှင့် မိမိဘဝကို နှိုင်းယှဉ်ရင်း မိမိကိုယ်ကို မုန်းတီးလာတတ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် “မိမိစိတ်ကို ဝန်မတိုပါနှင့်” ဆိုသော ဩဝါဒသည် အလွန်ခေတ်မီသော သတိပေးချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။

သို့သော် မိမိကိုယ်ကို မကျေနပ်ခြင်းကို လုံးဝမထားရဟု မဆိုလိုပါ။ မိမိ၏အမှားကို သိခြင်းသည် ပညာ၏အစဖြစ်သည်။ အမှားသိခြင်းနှင့် မိမိကိုယ်ကို မုန်းတီးခြင်းသည် မတူပါ။
“ငါမှားခဲ့သည်” ဟု သိခြင်းက ပြုပြင်စေသည်။
“ငါဟာ အသုံးမကျဘူး” ဟု မိမိကိုယ်ကို တံဆိပ်ကပ်ခြင်းက စိတ်ကို ပို၍ချုပ်နှောင်စေသည်။ ထို့ကြောင့် ဩဝါဒကို ယနေ့ခေတ်အမြင်ဖြင့် ဖတ်လျှင်—

မိမိအမှားကို ဝန်ခံပါ။ သို့သော် မိမိကိုယ်ကို မုန်းတီးမနေပါနှင့်။ အမှားကို ပြုပြင်ပြီး ရှေ့ဆက်ပါ။ ဟု နားလည်သင့်သည်။

---

၂။ “အများအပေါ် ဝန်မတိုပါနှင့်” ဆိုသည်မှာ အားလုံးကို သည်းခံရမည်ဟု မဆိုလို

လူမှုဘဝတွင် သူတစ်ပါး၏ အပြုအမူကြောင့် စိတ်တိုခြင်း၊ အငြိုးထားခြင်း၊ မကျေနပ်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။
သို့သော် ဤနေရာတွင် အရေးကြီးဆုံး ခွဲခြားရမည့်အချက်မှာ
သည်းခံခြင်းနှင့် အမှားကို အားပေးခြင်း မတူပါ။

မတရားမှုကို မတားခြင်းသည် မေတ္တာမဟုတ်နိုင်ပါ။ အနိုင်ကျင့်မှုကို ခွင့်လွှတ်ပေးနေခြင်းသည်လည်း အမြဲတမ်း ကရုဏာမဟုတ်ပါ။

ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ မေတ္တာသည် အမှန်တရားကို စွန့်ပယ်ခြင်းမဟုတ်။ အမျက်မပါဘဲ အမှားကို အမှားဟု သိမြင်နိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် “ဝန်မတိုပါနှင့်” ကို

အငြိုးမထားပါနှင့်၊ သို့သော် ပညာမဲ့စွာ မယုံကြည်ပါနှင့်။
မုန်းတီးမနေပါနှင့်၊ သို့သော် အမှားကို အမှန်ဟု မပြောင်းလဲပါနှင့်။ ဟူ၍ ခွဲခြားနားလည်ရန် လိုအပ်သည်။

---

၃။ လာဘ်လာဘနှင့် ဂုဏ်အဆင်းအပေါ် “ဝန်မတိုခြင်း”

ယနေ့ခေတ်တွင် လူတစ်ဦး၏ တန်ဖိုးကို ငွေကြေး၊ ရာထူး၊ အိမ်၊ ကား၊ လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှ လူကြိုက်များမှုတို့ဖြင့် တိုင်းတာတတ်ကြသည်။ ထိုအခါ “သူက ဘာကြောင့်ရပြီး ငါက ဘာကြောင့်မရတာလဲ” ဟူသော နှိုင်းယှဉ်စိတ် ပေါ်လာသည်။
ထိုစိတ်သည် လောဘနှင့် မနာလိုမှုကို အလွယ်တကူ ဖြစ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် လာဘ်လာဘကို မျှော်လင့်လွန်းခြင်း၊ ဂုဏ်အဆင့်အတန်းကို စွဲလမ်းခြင်းတို့သည် စိတ်၏ငြိမ်းချမ်းမှုကို ပျက်စီးစေနိုင်သည်။

သို့သော် ဤနေရာတွင်လည်း သတိထားရမည်။ အောင်မြင်မှုကို မလိုချင်ရဟု ဩဝါဒက မဆိုလိုပါ။ မိမိ၏တာဝန်ကို ကောင်းစွာလုပ်ဆောင်၍ ရရှိလာသော အကျိုးကို အသုံးချခြင်းသည် မမှားပါ။

မှားယွင်းသောအရာမှာ
အကျိုးကို အသုံးချခြင်းမဟုတ်၊ အကျိုးအပေါ် စိတ်က ကျွန်ခံသွားခြင်းဖြစ်သည်။

---

၄။ “တရား၌လည်း ဝန်မတိုပါနှင့်” — ဓမ္မကျင့်စဉ်တွင် စိတ်မပျက်စေရန်

တရားအားထုတ်သူအများစုတွင် အခက်အခဲတစ်ခုရှိသည်။
“ငါတရားလုပ်နေတာကြာပြီ၊ ဘာမှမထူးခြားသေးဘူး” ဟူသော စိတ်ဖြစ်လာတတ်သည်။
ထိုအခါ တရားကိုပင် စိတ်ကုန်လာနိုင်သည်။ ဓမ္မလမ်းသည် ချက်ချင်းအကျိုးထွက်သော စီးပွားရေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု မဟုတ်။ စိတ်၏ အလေ့အကျင့်ဟောင်းများကို ပြုပြင်ရသော လမ်းဖြစ်သောကြောင့် အချိန်ယူရသည်။
ထို့ကြောင့် “တရား၌ ဝန်မတိုပါနှင့်” ဟူသည်မှာ အလျင်လိုစိတ်မထားဘဲ ဆက်လက်လေ့ကျင့်ပါ ဟူသော အဓိပ္ပာယ်နှင့် နီးစပ်သည်။

သို့ရာတွင် တရားအမည်ခံ၍ မှားယွင်းသောအရာကို ဆက်လက်လိုက်နာရန် မဆိုလိုပါ။ တရားဟူသည် ပညာနှင့် ယှဉ်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဘာကို လိုက်နာနေသည်၊ အကျိုးရှိမရှိ၊ မဂ္ဂဖိုလ်လမ်းနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ စိစစ်ရန်လည်း လိုအပ်သည်။

---

၅။ “မချီးမွမ်းထိုက်သူ၏ ဂုဏ်ကို မချီးမွမ်းပါနှင့်” — ယနေ့ခေတ်တွင် အထူးအရေးကြီးသော ဩဝါဒ

ဤအချက်သည် ယနေ့ခေတ် လူမှုကွန်ရက်များနှင့် အလွန်သက်ဆိုင်သည်။
ယနေ့တွင် လူတစ်ဦးကို လူကြိုက်များလာစေရန် အမှန်မဟုတ်သော ဂုဏ်သတင်းများကိုပင် ပြောဆိုနိုင်ကြသည်။ အမှားလုပ်သူကိုလည်း မိမိတို့အုပ်စု၊ မိမိတို့အကျိုးစီးပွားနှင့် ကိုက်ညီသောကြောင့် ချီးမွမ်းတတ်ကြသည်။

ဤသဘောကို ပုဂ္ဂလပညတ်ကျမ်း၌ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၏ ဂုဏ်နှင့် ဂုဏ်မဲ့မှုကို အမှန်အတိုင်း ပြောဆိုရာ၌ အခါအခွင့်နှင့် သတိပညာကို သိရန် အရေးကြီးကြောင်း ခွဲခြားဖော်ပြထားသည်။ ထို့ကြောင့် “ချီးမွမ်းခြင်း” ကိုပင် မျက်စိမှိတ်၍ ပြုရမည့်အရာအဖြစ် မယူဆသင့်ပါ။ (Wikisource)

အဋ္ဌကထာဓလေ့၏ အဓိကသဘောတစ်ခုမှာလည်း မူလတရားစကား၏ အနက်ကို အကြောင်းအရာ၊ နိဒါန်း၊ ဆက်စပ်မှုတို့နှင့်အတူ ဖွင့်ဆိုပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဩဝါဒတစ်ကြောင်းကို သီးခြားဖြတ်ယူပြီး အဓိပ္ပာယ်ကောက်ခြင်းထက် အကြောင်းအရာနှင့် ရည်ရွယ်ချက်ကို ကြည့်၍ နားလည်ခြင်း က ပိုသင့်လျော်သည်။ (Wikisource)

ယနေ့ခေတ်အတွက် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ရလျှင်

လူကြိုက်များသောသူတိုင်းကို မချီးမွမ်းပါနှင့်။
သြဇာကြီးသောသူတိုင်းကို မမှန်ကန်ဘဲ မမြှောက်ပင့်ပါနှင့်။
မိမိအကျိုးအတွက် အမှားကို အမှန်ဟု မပြောပါနှင့်။ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။

---

၆။ “မကြည်ညိုသင့်သောအရာ၌ မကြည်ညိုပါနှင့်”

လူတစ်ဦးကို ကြည်ညိုခြင်းသည် အလိုအလျောက် မကောင်းပါ။ မည်သည့်အရည်အချင်းကြောင့် ကြည်ညိုသနည်း ဆိုသည်က အရေးကြီးသည်။

ငွေများသောကြောင့် ကြည်ညိုခြင်း၊ အာဏာရှိသောကြောင့် ကြည်ညိုခြင်း၊ လူများကြောက်သောကြောင့် ကြည်ညိုခြင်းနှင့် သီလ၊ ပညာ၊ ကရုဏာရှိသောကြောင့် ကြည်ညိုခြင်းတို့ မတူပါ။

ထို့ကြောင့် ကြည်ညိုမှုကိုပင် ပညာနှင့် စစ်ဆေးရန်လိုသည်။
“သူဟာ အောင်မြင်သူလား” ထက်
“သူ့အောင်မြင်မှုဟာ ဘယ်လိုနည်းလမ်းနဲ့ ရလာတာလဲ” ဟူသော မေးခွန်းကို မေးတတ်ရန်လိုသည်။

---

၇။ “သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူသောပစ္စည်းများကို မဖျက်ဆီးပါနှင့်” အလှူ၏အလေးအနက်

ဩဝါဒ၏ နောက်ဆုံးအချက်သည် အလွန်လေးနက်သည်။
အလှူရှင်တစ်ဦးက သဒ္ဓါဖြင့် ပေးလှူထားသော ပစ္စည်းသည် ပစ္စည်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်။ ထိုပစ္စည်းနောက်ကွယ်တွင် “အလှူရှင်၏ ယုံကြည်၊ စေတနာ၊ မျှော်လင့်ချက်နှင့် ကုသိုလ်ပြုလိုသောစိတ် “ ပါဝင်သည်။

ထို့ကြောင့် လှူဒါန်းထားသော ပစ္စည်းကို အလွဲသုံးစားလုပ်ခြင်း၊ အလဟဿဖြစ်စေခြင်း၊ ကိုယ်ကျိုးအတွက် အသုံးချခြင်းတို့သည် ပစ္စည်းတန်ဖိုးတစ်ခုကိုသာ ဖျက်ဆီးခြင်းမဟုတ်။
အလှူရှင်၏ သဒ္ဓါကိုပါ ထိခိုက်စေခြင်းဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းများတွင် သဒ္ဓါကို သူတော်ကောင်းတို့၏ “အရိယဓန” ခုနစ်ပါးအနက် ပထမဦးဆုံးအဖြစ် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ ဥဒါနအဋ္ဌကထာတွင်လည်း သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ ဟိရီ၊ ဩတ္တပ္ပ၊ သုတ၊ စာဂ၊ ပညာတို့ကို အရိယဓနများအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။

ဤအချက်က “သဒ္ဓါ” ကို ပစ္စည်းဥစ္စာတစ်ခုထက်ပင် ပို၍ တန်ဖိုးရှိသော အတွင်းစိတ်ပိုင်ဆိုင်မှုအဖြစ် မြင်ကြောင်း ပြသသည်။

ထို့ကြောင့် သဒ္ဓါဖြင့် လှူဒါန်းထားသော ပစ္စည်းကို စောင့်ရှောက်သုံးစွဲခြင်းသည် ပစ္စည်းကိုသာ ထိန်းသိမ်းခြင်းမဟုတ်၊ အလှူရှင်၏ သဒ္ဓါကို ရိုသေခြင်း လည်း ဖြစ်သည်။

---

၈။ အဋ္ဌကထာနှင့် ဋီကာတို့နှင့် ညီညွတ်သည့် အဓိကသဘော

ဤဩဝါဒတစ်ခုလုံး၏ အခြေခံအယူအဆကို အဋ္ဌကထာနှင့် ဋီကာတို့၏ ရှင်းလင်းဖွင့်ဆိုပုံနှင့် ချိန်ထိုးကြည့်လျှင် “စကားကို စကားအတိုင်း မယူဘဲ အနက်၊ ရည်ရွယ်ချက်၊ အခြေအနေတို့နှင့် ခွဲခြားသိရန်” ဟူသော နည်းလမ်းနှင့် ကိုက်ညီသည်။

အထူးသဖြင့် ပုဂ္ဂလပညတ်၌ ပုဂ္ဂိုလ်၏ ဂုဏ်ကို ချီးမွမ်းရာတွင်ပင် အမှန်တရား၊ အခါအခွင့်နှင့် ပညာရှိမှုတို့ကို ခွဲခြားစဉ်းစားထားသည်။

ထို့အပြင် အရိယဓနခုနစ်ပါးတွင် သဒ္ဓါနှင့် စာဂ (စွန့်လွှတ်ပေးကမ်းမှု) တို့ကို ပညာနှင့်အတူ ထားရှိခြင်း ကလည်း ဩဝါဒ၏ နောက်ဆုံးအချက်နှင့် နီးစပ်သည်။

ထိုကြောင့် “သဒ္ဓါရှိလျှင် လှူပါ” ဟုသာ မဆိုဘဲ
“သဒ္ဓါရှိရမည်၊
စာဂရှိရမည်၊
ပညာရှိရမည်၊
လှူထားသောအရာကိုလည်း တာဝန်ရှိစွာ အသုံးချရမည်။” ဟူသော သဘောဖြစ်သည်။

---

၉။ ယနေ့ခေတ်အတွက် အကြီးမားဆုံး သတိပေးချက်

ဤဩဝါဒကို ယနေ့ခေတ်လူမှုဘဝထဲသို့ ထည့်သွင်းဖတ်ကြည့်လျှင် အောက်ပါအချက်များသည် အထူးသတိထားစရာ ဖြစ်လာသည်။

“ မိမိကိုယ်ကို မနှိမ့်ချလွန်းပါနှင့်။
သူတစ်ပါးကိုလည်း မနှိမ့်ချပါနှင့်။
ချမ်းသာသူတိုင်းကို မကြည်ညိုပါနှင့်။
ဆင်းရဲသူတိုင်းကို မထီမဲ့မြင်မပြုပါနှင့်။
လူကြိုက်များသူတိုင်းကို မချီးမွမ်းပါနှင့်။
ဘုန်းကြီးသူတိုင်းကိုလည်း မျက်စိမှိတ်၍ မယုံကြည်ပါနှင့်။
မိမိနှင့်မတူသူတိုင်းကို မမုန်းပါနှင့်။
မိမိယုံကြည်သည်ဆိုတိုင်း အမှန်ဟု မယူဆပါနှင့်။
အလှူပစ္စည်းကို မိမိပိုင်ပစ္စည်းကဲ့သို့ မသုံးပါနှင့်။
တရားကိုလည်း အလျင်လိုစိတ်ဖြင့် မဆုံးဖြတ်ပါနှင့်။”

ဤအရာအားလုံး၏ အလယ်ဗဟိုတွင် သတိနှင့် ပညာ ရှိနေသည်။

နိဂုံး

တောင်ကလေးဆရာတော်၏ ဩဝါဒသည် ရိုးရှင်းသော စကားလုံးများဖြင့် ပြောထားသော်လည်း အတွင်းသဘောမှာ နက်ရှိုင်းသည်။

“ဝန်မတိုပါနှင့်” ဆိုသည်မှာ အရာရာကို မျက်စိမှိတ်သည်းခံရန် မဟုတ်။

“မချီးမွမ်းပါနှင့်” ဆိုသည်မှာ လူတိုင်း၏ အမှားကိုသာ ရှာဖွေရန် မဟုတ်။

“မကြည်ညိုပါနှင့်” ဆိုသည်မှာ သူတစ်ပါးကို မလေးစားရန် မဟုတ်။

“သဒ္ဓါဖြင့် လှူသောပစ္စည်းကို မဖျက်ဆီးပါနှင့်” ဆိုသည်မှာ ပစ္စည်းကိုသာ ထိန်းသိမ်းရန် မဟုတ်။

အနှစ်သာရမှာ

” စိတ်မလိုက်ပါနှင့်။
လောဘမလိုက်ပါနှင့်။
ဂုဏ်မက်စိတ်မလိုက်ပါနှင့်။
အုပ်စုစိတ်ဖြင့် အမှန်အမှား မခွဲပါနှင့်။
မဆင်မခြင် မချီးမွမ်းပါနှင့်။
မဆင်မခြင် မကြည်ညိုပါနှင့်။
သဒ္ဓါကို တန်ဖိုးထားပါ။
အရာရာကို သတိနှင့် ပညာဖြင့် ခွဲခြားပါ။”

ဤသို့ နားလည်နိုင်လျှင် တောင်ကလေးဆရာတော်၏ ဩဝါဒသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင်သာ သက်ဆိုင်သော ဆုံးမစကားမဟုတ်တော့ဘဲ လူမှုကွန်ရက်၊ ငွေကြေး၊ ကျော်ကြားမှု၊ အာဏာနှင့် သတင်းအချက်အလက်များကြားတွင် နေထိုင်နေရသော ယနေ့ခေတ်လူသားများအတွက်ပါ အထူးလိုအပ်နေဆဲဖြစ်သော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သတိပေးချက်တစ်ရပ် ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။

“ဝန်မတိုခြင်းသည် ပညာမဲ့သည်းခံခြင်း မဟုတ်၊
ချီးမွမ်းခြင်းသည် အမှန်တရားမဲ့ မြှောက်ပင့်ခြင်း မဟုတ်၊
ကြည်ညိုခြင်းသည် ပညာမဲ့ကိုးကွယ်ခြင်း မဟုတ်၊
သဒ္ဓါသည်လည်း တာဝန်မဲ့ပေးကမ်းခြင်း မဟုတ်။
အရာရာ၌ သတိနှင့် ပညာကို ရှေ့ဆောင်ထားခြင်းသာ ဓမ္မနှင့် အနီးဆုံးဖြစ်သည်။”