🌿ဗုဒ္ဓသာသနာကို ကိုယ်ကျိုးစွန့်သူ🌿

🌿ဗုဒ္ဓသာသနာကို ကိုယ်ကျိုးစွန့်သူ🌿

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ

---

ရေးသားသူ = ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေ
သရုပ်ဖော်ပုံ = AI
Unauthorized copying or distribution of my manuscript is strictly prohibited.

---

နိဒါန

“Let me be reborn. I would like to be born again twenty-five times to spread Lord Buddha’s Dhamma.”
— Anagarika Dharmapala

“ကျွန်ုပ် ပြန်လည်မွေးဖွားလိုပါသည်။ မြတ်စွာဘုရား၏ ဓမ္မတရားတော်ကို ပြန့်ပွားစေရန် ဘဝပေါင်း နှစ်ဆယ့်ငါးဘဝတိုင်တိုင် ပြန်လည်မွေးဖွားလိုပါသည်။”

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ

---

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ၏ဘဝကို လေ့လာကြည့်လျှင် မိမိဘဝအကျိုးထက် သာသနာအကျိုး၊ မိမိဂုဏ်ထက် ဓမ္မဂုဏ်၊ မိမိအဆင်ပြေချမ်းသာမှုထက် နောင်လာနောက်သားတို့ ဗုဒ္ဓသာသနာကို လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်ရေးကို ရှေ့တန်းတင်ခဲ့သူတစ်ဦးကို တွေ့ရသည်။ သူ့ဘဝသည် သာသနာပြန်လည်ထွန်းကားရေးအတွက် အချိန်၊ အင်အား၊ စည်းစိမ်နှင့် ကိုယ်ပိုင်ဘဝကိုပင် စွန့်လွှတ်ခဲ့သော လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၏ ဘဝမှတ်တမ်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

⸻

အခန်း (၁) — ဓမ္မကို စောင့်ရှောက်သူ

အနာဂါရိကဟူသည်

“အနာဂါရိက” ဆိုသည်မှာ အိမ်ရာဘဝကို စွန့်လွှတ်၍ အိမ်ရာမထူထောင်သူဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး “ဓမ္မပါလ” ဆိုသည်မှာ ဓမ္မကို စောင့်ရှောက်သူ၊ ဓမ္မအကျိုးကို ဆောင်ရွက်သူဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် နားလည်နိုင်သည်။ ထိုအမည်သည် သူ၏ဘဝတာဝန်နှင့် အလွန်လိုက်ဖက်လှသည်။

သာသနာ့သားတစ်ဦး

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလသည် သီဟိုဠ်နိုင်ငံသား ဆင်ဟာလီဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တစ်ဦးသာ မဟုတ်ဘဲ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာအထွတ်အမြတ်နေရာများ ပြန်လည်ထွန်းကားရေးနှင့် ဗုဒ္ဓတရားတော်ကို အနောက်တိုင်းအထိ ဖြန့်ဝေရေးတွင် အရေးပါသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ခေတ်သစ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပြန်လည်နိုးကြားရေးတွင် သူ၏အခန်းကဏ္ဍသည် အလွန်ထင်ရှားကြောင်း သမိုင်းနှင့် ဘာသာရေးလေ့လာချက်များတွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်။ (St Andrews Encyclopaedia of Theology⁠)

ဘဝတစ်ခု၏ ရည်ရွယ်ချက်

သူ့ဘဝ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ မိမိအတွက် အောင်မြင်မှုရှာရန် မဟုတ်။ ဗုဒ္ဓသာသနာ အားနည်းနေသောအချိန်တွင် သာသနာကို ပြန်လည်နိုးကြားစေရန်၊ ဗုဒ္ဓ၏အထွတ်အမြတ်နေရာများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်နှင့် ဓမ္မ၏အလင်းကို ကမ္ဘာအနှံ့ ရောက်ရှိစေရန် ဖြစ်သည်။

⸻

အခန်း (၂) — လူငယ် ဒေးဗစ်မှ ဓမ္မပါလသို့

လူကုံထံမိသားစုမှ

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလကို ၁၈၆၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက်တွင် ကိုလံဘိုမြို့၌ Don Carolis Hewavitarne နှင့် Mallika Dharmagunawardhana တို့၏သားအဖြစ် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏မွေးနာမည်မှာ Don David Hewavitarne ဖြစ်သည်။ သူ၏မိဘများသည် ချမ်းသာကြွယ်ဝပြီး သီဟိုဠ်ဗုဒ္ဓဘာသာအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ထင်ရှားသော မိသားစုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ (Anagarika Dharmapala⁠)

ကိုလိုနီခေတ်ပညာရေး

ထိုအချိန်က သီဟိုဠ်နိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှကိုလိုနီအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေပြီး ခရစ်ယာန်သာသနာပြုကျောင်းများက ပညာရေးလောကတွင် အင်အားကြီးမားခဲ့သည်။ David သည် ကျောင်းအမျိုးမျိုးတွင် ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာနှင့် အနောက်တိုင်းပညာရပ်များကိုလည်း ထိတွေ့ခွင့်ရခဲ့သည်။ (Anagarika Dharmapala⁠)

မေးခွန်းထုတ်တတ်သော လူငယ်

ငယ်စဉ်ကတည်းက အရာရာကို မျက်စိမှိတ်လက်ခံသူမဟုတ်ဘဲ မေးခွန်းထုတ်၍ စဉ်းစားတတ်သူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘာသာရေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အယူအဆများကိုလည်း အကြောင်းပြချက်ရှာဖွေတတ်ခဲ့သည်။ ဤစိတ်ဓာတ်သည် နောင်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အပေါ်ယံယုံကြည်ခြင်းထက် လေ့လာ၊ ဆင်ခြင်၊ ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရန် သူ့ကို တွန်းအားပေးခဲ့သည်။

အော်လကော့နှင့် ဗလာဗက်စကီး

သူ၏ဘဝလမ်းကြောင်းကို အကြီးအကျယ်ပြောင်းလဲစေခဲ့သော အတွေ့အကြုံတစ်ခုမှာ Colonel Henry Steel Olcott နှင့် Madame Helena Blavatsky တို့နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၈၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သီဟိုဠ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပြန်လည်နိုးကြားရေး လှုပ်ရှားမှုနှင့် ဆက်စပ်လာပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာအကျိုးအတွက် မိမိဘဝကို အပ်နှံသွားခဲ့သည်။ (Anagarika⁠)

⸻

အခန်း (၃) — အိမ်ရာစွန့်သူ

အနာဂါရိကဘဝ

အသက် ၂၀ ကျော်အရွယ်တွင် Don David သည် အိမ်ရာဘဝကို စွန့်လွှတ်သည့် Anagārika ဘဝကို ခံယူခဲ့သည်။ ရဟန်းတော်ဘဝနှင့် လူဝတ်ကြောင်ဘဝကြားတွင် သာသနာပြုလုပ်ငန်းအတွက် မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံထားသော ဘဝမျိုး ဖြစ်သည်။ (Anagarika Dharmapala⁠)

ဓမ္မပါလဟူသောအမည်

သူသည် မိမိဘဝကို ဓမ္မအတွက် အပ်နှံလာသည်နှင့်အမျှ “ဓမ္မပါလ” ဟူသော အမည်ကို အသုံးပြုလာခဲ့သည်။ ထိုအမည်သည် သူ့ဘဝ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကိုပင် ဖော်ပြနေသည်။ ဓမ္မကို စောင့်ရှောက်မည်၊ ဗုဒ္ဓသာသနာကို ပြန်လည်နိုးကြားမည်၊ ဓမ္မ၏အလင်းကို အခြားသူများထံ ပို့ဆောင်မည်ဟူသော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ရှေ့ဆက်ခဲ့သည်။ (St Andrews Encyclopaedia of Theology⁠)

စာရေးသူနှင့် ဟောပြောသူ

သူသည် စာရေးခြင်း၊ ဂျာနယ်ထုတ်ဝေခြင်း၊ ဟောပြောခြင်းတို့ကို သာသနာပြုလုပ်ငန်း၏ အဓိကလက်နက်များအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် The Maha Bodhi ဂျာနယ်ကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာပြန်လည်နိုးကြားရေးနှင့် ဓမ္မဖြန့်ဝေရေးတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ (Mahabodhi Society of India⁠)

ကမ္ဘာသို့ ထွက်ခွာခြင်း

၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် ချီကာဂိုမြို့ရှိ World’s Parliament of Religions သို့ တက်ရောက်ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာအကြောင်း ဟောပြောခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် အနောက်တိုင်းကမ္ဘာတွင် ဗုဒ္ဓတရားတော်ကို ပိုမိုသိရှိလာစေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး အမေရိကန်နှင့် ဥရောပအပါအဝင် နေရာများစွာသို့ သွားရောက်ဟောပြောခဲ့သည်။ (Mahabodhi Society of India⁠)

⸻

အခန်း (၄) — မဟာဗောဓိအတွက် အဓိဋ္ဌာန်

ဘုရားပွင့်ရာမြေသို့

၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် ဓမ္မပါလသည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူခဲ့သော ဗုဒ္ဓဂယာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် မဟာဗောဓိအထွတ်အမြတ်နေရာသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိတော့ဘဲ မဟန္တနှင့် ဆက်စပ်သော ဟိန္ဒူအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေခဲ့သည်။ ထိုမြင်ကွင်းသည် ဓမ္မပါလ၏ဘဝကို ပြောင်းလဲစေသော အကြောင်းရင်းကြီးတစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ (Anagarika Dharmapala⁠)

ရင်ထဲက နာကျင်မှု

ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အထွတ်အမြတ်နေရာသည် ထိုသို့သောအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေသည်ကို မြင်တွေ့ရခြင်းကြောင့် ဓမ္မပါလသည် အလွန်တုန်လှုပ်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းနိုင်ရေးကို မိမိဘဝ၏ အဓိကတာဝန်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သူ၏ အဓိဋ္ဌာန်သည် စကားလုံးတစ်ကြောင်းမျှမဟုတ်ဘဲ နောင်နှစ်ပေါင်းများစွာ အသက်ပေး၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသော ဘဝတာဝန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ (Motilal Banarsidass⁠)

မဟာဗောဓိအသင်း

၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် Mahā Bodhi Society ကို တည်ထောင်ကာ ဗုဒ္ဓဂယာနှင့် အခြားဗုဒ္ဓဘာသာအထွတ်အမြတ်နေရာများ ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်ကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် အိန္ဒိယနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ဗုဒ္ဓသာသနာပြန်လည်နိုးကြားရေးတွင် အရေးပါသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ (Mahabodhi Society of India⁠)

⸻

အခန်း (၅) — အခက်အခဲကြားက မဟာဗောဓိ

ရန်သူထက် အခက်အခဲကြီး

ဓမ္မပါလ၏ လမ်းကြောင်းသည် လွယ်ကူခဲ့သည်မဟုတ်။ မဟာဗောဓိစေတီတော်နှင့် ပတ်သက်၍ မဟန္တဘက်မှ ဆန့်ကျင်မှုများရှိခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတော်များ ဗုဒ္ဓဂယာတွင် နေထိုင်ရေးကိုပင် ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်တွင် သီဟိုဠ်ရဟန်းတော်များ ဗုဒ္ဓဂယာရှိ Burmese Rest House တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် မဟန္တဘက်မှ လူများက ရဟန်းတော်နှစ်ပါးကို ပြင်းထန်စွာ ရိုက်နှက်ခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ (Motilal Banarsidass⁠)

ဥပဒေလမ်းမှ ရင်ဆိုင်ခြင်း

ဓမ္မပါလသည် မိမိယုံကြည်သည့်အရာအတွက် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း အကြမ်းဖက်ခြင်းကို အဓိကနည်းလမ်းအဖြစ် မရွေးချယ်ခဲ့ပေ။ မဟာဗောဓိအမှုကို ဥပဒေကြောင်းအရ ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ပြီး သူ၏ဘဝတစ်လျှောက် ဗုဒ္ဓဘာသာအထွတ်အမြတ်နေရာများကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းရန် အားထုတ်ခဲ့သည်။ သူ၏ လှုပ်ရှားမှုကို သုတေသနစာပေများက ကိုလိုနီခေတ် လူမှုရေး၊ ဘာသာရေးနှင့် အမျိုးသားရေးနိုးကြားမှုတို့နှင့် ဆက်စပ်၍ လေ့လာကြသည်။ (OUP Academic⁠)

အောင်မြင်မှုကို မမြင်ခဲ့ရ

ဓမ္မပါလ အသက်ရှင်စဉ်ကာလအတွင်း မဟာဗောဓိစေတီတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များဘက်မှ အပြည့်အဝ ပြန်လည်ရရှိနိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိသေးပေ။ သူကွယ်လွန်ပြီးနောက် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် မဟာဗောဓိစေတီတော်ကို ဟိန္ဒူနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ ပါဝင်သည့် စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်သို့ ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအောင်မြင်မှုသည် ဓမ္မပါလ၏ မူလအဓိဋ္ဌာန် ပြည့်စုံလာရာတွင် အရေးကြီးသော အဆင့်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ (Wikipedia⁠)

⸻

အခန်း (၆) — မြန်မာပြည်မှ ကမ္ဘာအနှံ့

မြန်မာပြည်သို့ ခြေချခြင်း

ဓမ္မပါလသည် ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် Colonel Olcott နှင့်အတူ မြန်မာပြည်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓသာသနာပြန်လည်နိုးကြားရေးနှင့် မဟာဗောဓိလှုပ်ရှားမှုအတွက် ဆက်သွယ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ပေးထားသော မှတ်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ရန်ကုန်၊ မော်လမြိုင်၊ မန္တလေးနှင့် မြင်းမူတို့တွင် မဟာဗောဓိအသင်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ဆက်စပ်ခဲ့သည်ဟု ထိုစာတမ်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

အိန္ဒိယ၏ မြတ်နိုးဖွယ်နေရာများ

ဓမ္မပါလ၏ အလုပ်သည် ဗုဒ္ဓဂယာတစ်နေရာတည်းအတွက် မဟုတ်ခဲ့ပေ။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာနှင့် ဆက်စပ်သော မဟာဗောဓိ၊ မိဂဒါဝုန်–သာရနာထ်၊ ကုသိနာရုံနှင့် အခြားအထွတ်အမြတ်နေရာများ ပြန်လည်ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် အားထုတ်ခဲ့သည်။ ယနေ့ ထိုနေရာများတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ပြန်လည်ဖူးမြော်နိုင်ရေးအတွက် သူ၏ကြိုးပမ်းမှုသည် သမိုင်းဝင်အရေးပါမှုရှိသည်။ (Mahabodhi Society of India⁠)

ကမ္ဘာ့ဓမ္မတမန်

သူသည် အာရှတွင်သာ ရပ်တန့်မနေဘဲ အမေရိကန်နှင့် ဥရောပတို့အထိ သွားရောက်ဟောပြောခဲ့သည်။ သူ၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို အခြားဘာသာများနှင့် ပြိုင်ဆိုင်ရန်သာ မဟုတ်ဘဲ ဗုဒ္ဓ၏ ဓမ္မသတင်းစကားကို ကမ္ဘာ့လူသားများ သိရှိနိုင်စေရန် ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် သူ့ကို ခေတ်သစ်ကမ္ဘာသို့ ဗုဒ္ဓဘာသာပြန်လည်ပို့ဆောင်သူများထဲမှ ထင်ရှားသူတစ်ဦးအဖြစ် သမိုင်းစာပေများက မှတ်တမ်းတင်ထားကြသည်။ (OUP Academic⁠)

⸻

အခန်း (၇) — နောက်ဆုံးအချိန်အထိ မစွန့်သောအဓိဋ္ဌာန်

ရဟန်းဘဝသို့

ဘဝ၏နောက်ဆုံးကာလတွင် ဓမ္မပါလသည် ရဟန်းဘဝကို ခံယူခဲ့သည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် သီဟိုဠ်နိုင်ငံသို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် သွားရောက်ပြီးနောက် သာသနာရေးလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ ၁၉၃၁ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်တွင် Sri Devamitta Dharmapala ဟူသောအမည်ဖြင့် ရဟန်းဘဝသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် အထက်ဝိနည်းဆိုင်ရာ ရဟန်းခံခြင်းကို ဆက်လက်ခံယူခဲ့သည်။ (The Sunday Times⁠)

မိဂဒါဝုန်မြေမှာ

သူ၏ နောက်ဆုံးနှစ်များကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ သာရနာထ်၊ မိဂဒါဝုန်ဒေသတွင် ကုန်ဆုံးခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် သူ၏ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် Mulagandhakuti Vihara ကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓ၏ ပထမဆုံးဓမ္မစကြာဟောရာမြေကို ပြန်လည်အသက်ဝင်လာစေရန် အားထုတ်ခဲ့သည်။ (Banglapedia⁠)

နာကျင်မှုကြားက ဓမ္မ

နောက်ဆုံးအချိန်များတွင် ကျန်းမာရေးကျဆင်းပြီး ခန္ဓာကိုယ်နာကျင်မှုများ ခံစားခဲ့ရသော်လည်း သူ၏စိတ်သည် သာသနာလုပ်ငန်းမှ မခွာခဲ့ပေ။ မှတ်တမ်းများအရ နာမကျန်းဖြစ်နေစဉ်တွင်ပင် ဆေးဝါးကုန်ကျစရိတ်ထက် ဗုဒ္ဓဘာသာလုပ်ငန်းအတွက် ငွေကို အသုံးပြုစေလိုသည့် စိတ်ဓာတ်ရှိခဲ့သည်။ (Noble Path⁠)

အသက် ၆၈ နှစ်၏ နိဂုံး

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလသည် ၁၈၆၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက်မှ ၁၉၃၃ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၉ ရက်အထိ အသက်ရှင်ခဲ့ပြီး သာရနာထ်တွင် ပျံလွန်ခဲ့သည်။ ရက်စွဲများအရ အသက်မှာ ၆၈ နှစ်ဖြစ်သည်။ အချို့မှတ်တမ်းများတွင် အသက် ၆၉ ဟု တွက်ချက်ရေးသားထားသော်လည်း မွေးနေ့နှင့် ကွယ်လွန်နေ့ကို တိတိကျကျတွက်လျှင် ၆၈ နှစ် ဖြစ်သည်။ (Anagarika Dharmapala⁠)

⸻

အခန်း (၈) — ဘဝပြီးသော်လည်း အဓိဋ္ဌာန်မပြီး

နောက်ဆုံးဆန္ဒ

နောက်ဆုံးအချိန်တွင် သူပြောခဲ့သော စကားသည် သူ့ဘဝတစ်လျှောက်လုံး၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို တစ်ကြောင်းတည်းဖြင့် ထင်ဟပ်စေသည်—

“Let me die soon; Let me be born again; I can no longer prolong my agony. I would like to be reborn twenty-five times to spread Lord Buddha’s Dhamma.”

“မြန်မြန်သေပါရစေ။ ပြန်လည်မွေးဖွားပါရစေ။ ဒီဝေဒနာကို ဆက်လက်မခံနိုင်တော့ပါ။ မြတ်စွာဘုရား၏ ဓမ္မတော်ကို ဖြန့်ဝေရန် ဘဝနှစ်ဆယ့်ငါးကြိမ် ပြန်လည်မွေးဖွားလိုပါသည်” ဟူသော သဘောပင် ဖြစ်သည်။ ဤစကားကို Return to Righteousness စုစည်းစာအုပ်နှင့် ဓမ္မပါလအတ္ထုပ္ပတ္တိဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း တွေ့ရသည်။ (A-Z Quotes⁠)

ကိုယ်ကျိုးစွန့်ခြင်း၏ အဓိပ္ပာယ်

ဓမ္မပါလ၏ “ပြန်လည်မွေးဖွားလိုသည်” ဆိုသော စကားကို ဘဝတစ်ခုမှ နောက်ဘဝတစ်ခုသို့ သာမန်ဆန္ဒတစ်ခုအဖြစ်သာ မမြင်သင့်ပေ။ သူ့ဘဝကို ကြည့်လျှင် ပြန်လည်မွေးဖွားမည့် ဘဝတိုင်းကိုပင် သာသနာအတွက် အသုံးချလိုသည့် စိတ်ဓာတ်ကို တွေ့ရသည်။ သူ့အတွက် အောင်မြင်မှုဆိုသည်မှာ မိမိနာမည်ကျော်ကြားခြင်း မဟုတ်ဘဲ ဓမ္မအလင်း ပိုမိုပြန့်ပွားလာခြင်း ဖြစ်သည်။

မပြီးဆုံးသေးသော အလုပ်

ဓမ္မပါလသည် မိမိလုပ်ငန်းအားလုံး အောင်မြင်ပြီးမှ ကွယ်လွန်ခဲ့သူ မဟုတ်။ မဟာဗောဓိစေတီတော်ကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ၏ စီမံခန့်ခွဲမှုအောက်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်းကိုပင် သူ့မျက်စိဖြင့် မမြင်ခဲ့ရပေ။ သို့သော် သူချမှတ်ခဲ့သော အခြေခံ၊ တည်ထောင်ခဲ့သော အဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သူများကြောင့် သူ၏အိပ်မက်သည် သူကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင်လည်း ဆက်လက်ရှင်သန်ခဲ့သည်။ (Wikipedia⁠)

မိဂဒါဝုန်မှာ ငြိမ်သက်နေသူ

အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ သာရနာထ်—မြတ်စွာဘုရား ပထမဆုံးဓမ္မစကြာဟောတော်မူခဲ့ရာ မိဂဒါဝုန်မြေတွင် အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ၏ နောက်ဆုံးနေ့ရက်များ ကုန်ဆုံးခဲ့သည်။ သူ၏ဘဝနောက်ဆုံးအချိန်များနှင့် Mulagandhakuti Vihara သည် ယနေ့တိုင် သူ့ဘဝအမွေအနှစ်ကို ပြန်လည်သတိရစေသော နေရာတစ်ခု ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ (Anagarika⁠)

ဘဝတစ်ရာမဟုတ်၊ ဓမ္မအတွက် ဘဝများ

ဓမ္မပါလ၏ အမှန်တကယ်မှတ်တမ်းတင်ထားသော နောက်ဆုံးဆန္ဒမှာ “ဘဝနှစ်ဆယ့်ငါးကြိမ်” ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သမိုင်းအထောက်အထားနှင့် ကိုက်ညီစေရန် “ဘဝတစ်ရာ” ဟု မရေးဘဲ “ဘဝများစွာ” ဟု ဆိုနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် သူ၏ မူရင်းစကားအတိုင်း “ဘဝနှစ်ဆယ့်ငါးကြိမ်” ဟု တိတိကျကျ ရေးသားခြင်းက ပိုသင့်လျော်သည်။ (A-Z Quotes⁠)

လေ့လာ၍ ကြည်ညိုရမည့်သူ

ယနေ့ မိဂဒါဝုန်မြေ၊ မူလဂန္ဓကုဋိဝိဟာရအနီး၌ သူ့ဘဝကို ပြန်လည်အမှတ်ရသောအခါ ကျွန်ုပ်တို့ မြင်ရမည့်အရာသည် လူတစ်ဦး၏ ကျော်ကြားမှုမျှ မဟုတ်ပါ။ ကိုယ်ပိုင်ဘဝကို ဓမ္မအတွက် အပ်နှံခဲ့သူတစ်ဦး၏ စိတ်ဓာတ်၊ အခက်အခဲကို မကြောက်သော ဇွဲ၊ အောင်မြင်မှုကို မိမိအတွက် မသိမ်းထားဘဲ သာသနာအတွက် ပြန်လည်ပေးဆပ်ခဲ့သော စိတ်ထားတို့ ဖြစ်သည်။

ထိုနေရာတွင် တိတ်ဆိတ်စွာ လဲလျောင်းနေသော အနာဂါရိက ဓမ္မပါလကို စိတ်ထဲတွင် ဤသို့ ဦးညွှတ်ကြည်ညိုမိပါသည်။

“အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ…
ဘဝတစ်ဘဝကို မိမိအတွက် မနေဘဲ
မြတ်စွာဘုရား၏ ဓမ္မအတွက် အသုံးချခဲ့သူ၊
သာသနာ၏ အလင်းကို မိမိနိုင်ငံမှ ကမ္ဘာ့အနှံ့သို့ သယ်ဆောင်ခဲ့သူ၊
မိမိမမြင်ရတော့သည့် အောင်မြင်မှုများအတွက်ပင်
နောင်လာမည့်သူများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နိုင်အောင်
အုတ်မြစ်ချပေးခဲ့သူ။

သင်၏ နောက်ဆုံးဆန္ဒအတိုင်း
ဓမ္မအကျိုးကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်
ဘဝများစွာ ပြန်လည်ရောက်လာလိုသော
ထိုစိတ်ဓာတ်ကို လေ့လာ၍ ကြည်ညိုကြပါစို့။

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ၏ ဘဝသည်
ကုန်ဆုံးသွားသော ဘဝတစ်ခုမဟုတ်၊
ဗုဒ္ဓသာသနာအတွက်
လူတစ်ဦးက ကိုယ်ကျိုးစွန့်၍ ချန်ထားခဲ့သော
မပျောက်ပျက်သည့် အမွေအနှစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။”

အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ
ဗုဒ္ဓသာသနာကို ကိုယ်ကျိုးစွန့်သူ။

⸻

ကျမ်းကိုး / ရည်ညွှန်းစာပေ

၁။ အနာဂါရိက ဓမ္မပါလ — ရွှေဘိုမိမိကြီး (မူရင်းပေးထားသော မြန်မာစာတမ်းတွင် ပါဝင်သည့် အချက်အလက်များကို အခြေခံအသုံးပြုထားသည်။)

၂။ Anagarika Dharmapala — Wikipedia — မွေးဖွားရာ၊ မိဘများ၊ ပညာရေး၊ Mahā Bodhi Society၊ နောက်ဆုံးဘဝနှင့် ကွယ်လွန်မှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ။ (Wikipedia⁠)

၃။ Biography of Anagarika Dharmapala, a Noble Son of Sri Lanka — Dharmapala ၏ဘဝ၊ သာသနာပြန်လည်နိုးကြားရေးနှင့် နောက်ဆုံးဆန္ဒဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများ။ (Anagarika⁠)

၄။ V. K. B. Ramanayake — National Revivalist Anagarika Dharmapala — ဓမ္မပါလ၏ သာသနာပြန်လည်နိုးကြားရေးအမွေအနှစ်နှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာအခန်းကဏ္ဍ။

၅။ Dhammapala Anagarika — Theosophical Publishing House, Manila — ဓမ္မပါလ၏ အတွေးအမြင်နှင့် ကိုယ်တိုင်ရေးသားချက်များကို လေ့လာရန် ရည်ညွှန်းစာပေ။

၆။ Sarath Amunugama, The Lion’s Roar: Anagarika Dharmapala and the Making of Modern Buddhism — ဓမ္မပါလ၏ ကိုယ်ရေးဘဝ၊ သာသနာပြန်လည်နိုးကြားရေး၊ မဟာဗောဓိလှုပ်ရှားမှု၊ အမျိုးသားရေးနှင့် နောက်ဆုံးဘဝတို့ကို သမိုင်းနှင့် လူမှုရေးအမြင်မှ အသေးစိတ်လေ့လာထားသော စာအုပ်။ Oxford University Press၊ ၂၀၁၉။ (OUP Academic⁠)

၇။ Charles Ponnuthurai Sarvan — Anagarika Dharmapala Revisited — ဓမ္မပါလ၏ဘဝနှင့် သူ့အပေါ် ခေတ်သစ်သုတေသနရှုထောင့်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ထားသော ရည်ညွှန်းစာတမ်း။ (SRI LANKA⁠)

၈။ Return to Righteousness: A Collection of Speeches, Essays, and Letters of the Anagarika Dharmapala — ဓမ္မပါလ၏ မိန့်ခွန်း၊ စာများနှင့် အတွေးအမြင်များကို စုစည်းထားသော အဓိကရည်ညွှန်းစာအုပ်။ နောက်ဆုံးဆန္ဒဖြစ်သော “twenty-five times to spread Lord Buddha’s Dhamma” ဟူသော စကားကိုလည်း ဤစာအုပ်နှင့် ဆက်စပ်၍ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ (A-Z Quotes⁠)

မှတ်ချက် — မူရင်းပေးထားသောစာတွင် “အသက် ၆၉ နှစ်” နှင့် နောက်ဆုံးဆန္ဒကို “ဘဝတစ်ရာ” ဟူ၍ ရေးထားသော်လည်း ရရှိနိုင်သော သမိုင်းအထောက်အထားများအရ မွေးသက္ကရာဇ် ၁၇-၉-၁၈၆၄ နှင့် ကွယ်လွန်သည့် ၂၉-၄-၁၉၃၃ အရ အသက် ၆၈ နှစ် ဖြစ်ပြီး၊ မှတ်တမ်းတင်ထားသော နောက်ဆုံးဆန္ဒမှာ ၂၅ ကြိမ် ပြန်လည်မွေးဖွားလိုသည် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အထက်ပါဆောင်းပါးတွင် အထောက်အထားနှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြင်ဆင်ထားပါသည်။ (Anagarika Dharmapala⁠)