“ငါ့ရဲ့အမြင်က ဓမ္မနှင့်ညီသလား?”
တောင်ကလေးဆရာတော်
(၁.၈.၂၀၂၆) ရက်နေ့။
[ မိမိကိုယ်ကို မေးကြည့်နိုင်သည်
“ငါက လာဘ်ကို လိုချင်တာလား၊ မလိုချင်တာလား?”
“ချီးကျူးခံချင်တာလား?”
“အရိုအသေခံချင်တာလား?”
“သူများက ငါ့ကို အထင်မသေးစေချင်တာလား?”
“လူမမြင်တဲ့အချိန်မှာတောင် အရှက်နဲ့ အကြောက်ရှိသလား?”
“ငါ့ရဲ့ အလိုတွေက သန့်ရှင်းသလား?”
“ငါ့ရဲ့အမြင်က ဓမ္မနှင့်ညီသလား?” ဤမေးခွန်းခုနစ်ခုသည် မိမိစိတ်ကို မိမိပြန်လည်စစ်ဆေးရန် အလွန်ကောင်းသော ဓမ္မမှန်ပြောင်း ဖြစ်ပါသည်။]
မြတ်ဗုဒ္ဓသည် ချစ်အပ်သူနှင့် မချစ်အပ်သူ (သို့မဟုတ်) ရဟန်းတော်များအတွက် ဗုဒ္ဓ၏ လမ်းညွှန်ချက်
ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ သာသနာတော် တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးနှင့် သံဃာ့အဖွဲ့အစည်း၏ သန့်ရှင်းသေချာရေးအတွက် မြတ်ဗုဒ္ဓသည် ရဟန်းတော်များအား နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် သတိပေးဆုံးမတော်မူခဲ့ပါသည်။
ထိုဆုံးမဩဝါဒများအနက် [ ဒီဃနိကာယ်၊အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်၊သတ္တကနိပါတ်၊ ပဏ္ဏာသက ၊ ၁-ဓနဝဂ်
၁-ပဌမပိယသုတ်] တွင် အချင်းချင်း မည်သူ့ကို မြတ်နိုးချစ်ခင်လေးစားရမည်၊ မည်သူ့ကို မချစ်ခင် မလေးစားအပ်ဟု အလွန်ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ ပိုင်းခြားညွှန်ပြထားသည့် သုတ်တစ်သုတ် ဖြစ်ပါသည်။
မြတ်ဗုဒ္ဓသည် သာသနာ့ဘောင်၌ သီတင်းသုံးနေကြသော ရဟန်းတော်များ၏ စိတ်ဓာတ်နှင့် အမူအကျင့်များအပေါ် မူတည်၍ “ချစ်အပ်သူ၏ အရည်အသွေး” နှင့် “မချစ်အပ်သူ၏ အရည်အသွေး” ဟူ၍ အုပ်စုနှစ်စု ခွဲခြားဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ (မှတ်ချက် – ဤနေရာ၌ “ ချစ်အပ်သူ” ဆိုသည်မှာ လေးစားမြတ်နိုးထိုက်သူ၊ ပေါင်းသင်းထိုက်သူကို ဆိုလိုပြီး “ မချစ်အပ်သူ” ဆိုသည်မှာ မလေးစားထိုက်သူ၊ မပေါင်းသင်းထိုက်သူကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။)
၁။ စိစစ်ဖွေရှာ မချစ်အပ်သော ရဟန်း၏ အရည်အသွေးများ
မြတ်ဗုဒ္ဓက အောက်ပါ လက္ခဏာ (၇) ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းကို သီတင်းသုံးဖော်များက မချစ်ခင်အပ်၊ မလေးစားအပ်၊ မထီမဲ့မြင် ပြုထိုက်သူအဖြစ် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
- လာဘ်ကို အလိုရှိခြင်း (လာဘကာမော) – ပစ္စည်းလာဘ်သပ်ပကာကိုသာ မက်မောတောင့်တနေခြင်း။
- အရိုအသေကို အလိုရှိခြင်း (သက္ကာရကာမော) – အရိုအသေပြုခံလိုမှု၊ ကျော်စောသတင်းကြီးလိုမှု နောက်သို့ လိုက်နေခြင်း။
- မထီမဲ့မြင် အပြုခံလိုခြင်း (အနဝညတ္တိကာမော) – အထက်စီးမှ နေလိုပြီး သူတစ်ပါး၏ အလေးအနက်ထားမှုကို စွဲလန်းနေခြင်း။
- အရှက်မရှိခြင်း (အဟိရိကော) – ဒုစရိုက်ပြုရမည်ကို မရှက်စနိုး ဖြစ်ခြင်း။
- အကြောက်မရှိခြင်း (အနုတ္တပ္ပီ) – မကောင်းမှု၏ အကျိုးဆက်ကို မကြောက်ရွံ့ခြင်း။
- ယုတ်မာသော အလိုဆိုးရှိခြင်း (ပါပိစ္ဆော) – မသူတော်တရား၊ မကောင်းသော လောဘဆိုးများ ကိန်းအောင်းနေခြင်း။
- မှားသောအယူရှိခြင်း (မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ) – ကံ-ကံ၏အကျိုးနှင့် သစ္စာတရားအပေါ် မှားယွင်းစွာ ယူဆထားခြင်း။
ဤဂုဏ်အင်္ဂါများနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သာသနာတော်အတွက် အန္တရာယ်ရှိရုံမျှမက သီတင်းသုံးဖော် ရဟန်းကောင်း ရဟန်းမြတ်များ၏ ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှုကိုလည်း ရရှိနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။
၂။ လေးစားမြတ်နိုး ချစ်အပ်သော ရဟန်း၏ အရည်အသွေးများ
တစ်ဖက်တွင်လည်း မြတ်ဗုဒ္ဓသည် သာသနာ့ဘောင်၌ အတုယူဖွယ်၊ ပေါင်းသင်းထိုက်ဖွယ် လေးစားမြတ်နိုးအပ်သော ရဟန်း၏ ဂုဏ်အင်္ဂါ (၇) ပါးကိုလည်း ဤသို့ မီးမောင်းထိုးပြထားပါသည်။
- လာဘ်ကို အလိုမရှိခြင်း – ပစ္စည်းလာဘ်သပ်ပကာအပေါ် တပ်မက်မှု မရှိခြင်း။
- အရိုအသေကို အလိုမရှိခြင်း – ကျော်စောမှုနှင့် အခြံအရံကို မတောင့်တခြင်း။
- ထိုအရာကို မတောင့်တခြင်း – အထက်စီးမှ စိုးမိုးလိုသည့် မာနတရားများကို စွန့်လွှတ်ထားခြင်း။
- အရှက်ရှိခြင်း (ဟိရိမနျ) – ဒုစရိုက်မှန်သမျှကို ပြုလုပ်ရန် စိတ္တဇအရှက်တရား ရှိခြင်း။
- အကြောက်ရှိခြင်း (ဩတ္တပ္ပီ) – မကောင်းမှု၏ အပြစ်ကို ကြောက်ရွံ့သော အကြောက်တရား ရှိခြင်း။
- အလိုနည်းခြင်း (အပ္ပိစ္ဆော) – ရောင့်ရဲလွယ်ပြီး စိတ်ဆန္ဒ အလိုနည်းခြင်း။
- မှန်ကန်သောအယူရှိခြင်း (သမ္မာဒိဋ္ဌိ) – သစ္စာတရားနှင့် ကံ-ကံ၏အကျိုးကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်လက်ခံခြင်း။
ဤတရားများနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းတော်သည်သာလျှင် သီတင်းသုံးဖော်တို့၏ ရိုသေမြတ်နိုးမှုကို ခံယူထိုက်ပြီး သာသနာတော်၏ အနှစ်သာရကို ဆောင်ရွက်နိုင်သူ ဖြစ်ပါသည်။
သုံးသပ်ချက်နှင့် သာသနာ့သင်ခန်းစာ
။ ၎င်းသုတ်တော်သည် ရဟန်းတော်များ မိမိတို့၏ စိတ်ဓာတ်နှင့် အမူအကျင့်ကို အမြဲမပြတ် ပြန်လည်စိစစ်ရန်အတွက် ကိုယ်တော်တိုင် ပေးသနားခဲ့သော “ ဝိညာဉ်ရေးရာ မှန်ချပ်” တစ်ချပ် ဖြစ်ပါသည်။
သပိတ်တစ်လုံး၊ သင်္ကန်းသုံးထည်ဖြင့် လောကီစည်းစိမ်ကို စွန့်လွှတ်လာသော ရဟန်းတစ်ပါးအနေဖြင့် သာသနာ့ဘောင်သို့ ရောက်ရှိပြီးမှ လာဘ်သပ်ပကာ၊ အခြံအရံနှင့် မာနတရားတို့နောက်သို့ ပြန်လည်လိုက်ပါသွားပါက ဗုဒ္ဓ၏ အဆုံးမနှင့် ဝေးကွာသွားမည် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ဤသုတ်တော်၏ အနှစ်သာရမှာ ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် လာဘ်၊ သက္ကာရ၊ အခြံအရံတို့၌ တပ်မက်မှု မရှိဘဲ၊ ဟိရီ-ဩတ္တပ္ပ အရှက်အကြောက်တရားကို လက်ကိုင်ထားကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ အယူမှန်ဖြင့် အလိုနည်းပါးစွာ သီတင်းသုံးနေထိုင်ခြင်းသည်သာ သာသနာတော် တည်တံ့ရေးနှင့် မိမိကိုယ်တိုင်၏ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း အစစ်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း ဓမ္မအလင်းပြပေးလျက် ရှိပေသတည်း။
