🌿ဂန္ဒီ၏ အဟိံသအတွေးနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဟိံသ၊ အာဃာတအတွေး🌿
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ရေးသားသူ = ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်
သရုပ်ဖော်ပုံ = AI
Unauthorized copying or distribution of my manuscript is strictly prohibited.
[မတူညီသော လမ်းကြောင်းနှစ်ခုမှ အကြမ်းမဖက်ခြင်းကို နားလည်ခြင်း]
⸻
အပိုင်း (၁) — “အဟိံသ” ဆိုတာ ဘာလဲ
အဟိံသ ဆိုသည်မှာ အခြေခံအားဖြင့် မညှဉ်းဆဲခြင်း၊ မထိခိုက်စေခြင်း၊ အကြမ်းမဖက်ခြင်း ဟူသော သဘောဖြစ်သည်။
သို့သော် ဂန္ဒီ၏ အဟိံသနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဟိံသတို့သည် အဓိပ္ပါယ်အချို့ ဆင်တူသော်လည်း အတွေးအခေါ်၏ အခြေခံ၊ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် လက်တွေ့အသုံးချမှုတွင် မတူညီပါ။
ထို့ကြောင့်
“နှစ်ခုစလုံး အကြမ်းမဖက်ဘူး” ဆိုတာမှန်သော်လည်း “နှစ်ခုစလုံးဟာ အယူအဆတစ်ခုတည်း” လို့ မဆိုနိုင်ပါ။
ဒီကွာခြားချက်ကို သိထားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
⸻
အပိုင်း (၂) — ဂန္ဒီ၏ အဟိံသအတွေး
ဂန္ဒီအတွက် အဟိံသသည် လူတစ်ယောက်ကို မရိုက်နှက်ခြင်း လောက်နဲ့ မပြီးပါဘူး။
သူ့အမြင်မှာ အဟိံသဟာ ဘဝကျင့်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
သူ၏ အတွေးမှာ အဓိကအားဖြင့်—
- အမှန်တရားကို စွဲကိုင်ခြင်း
- အကြမ်းမဖက်ခြင်း
- မုန်းတီးမှုကို မတုံ့ပြန်ခြင်း
- လက်စားမချေခြင်း
- ကိုယ်ကျိုးစွန့်နိုင်ခြင်း
- မတရားမှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်း
တို့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးဆုံးအချက်တစ်ခုရှိပါတယ်။
ဂန္ဒီ၏ အဟိံသသည် “မတရားမှုကို လက်ခံခြင်း” မဟုတ်
ဥပမာ
လူတစ်ဦးကို မတရားပြုမူခံနေရတယ်ဆိုပါစို့။
အဟိံသဆိုပြီး “ဘာမှမလုပ်နဲ့။ သည်းခံလိုက်”
လို့ ဆိုတာမဟုတ်ပါဘူး။ ဂန္ဒီအတွေးမှာ မတရားမှုကို ဆန့်ကျင်နိုင်ပါတယ်။
သို့သော် ဆန့်ကျင်ရာမှာ
“ငါ့ကို နာကျင်စေလို့ မင်းကိုလည်း နာကျင်အောင် ပြန်လုပ်မယ်”
ဆိုတဲ့ လက်စားချေစိတ်ကို မရွေးချယ်ပါ။
ဒါကြောင့် ဂန္ဒီအတွေးမှာ
မတရားမှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်း နှင့်
မတရားသူကို မုန်းတီးဖျက်ဆီးခြင်း
တို့ကို ခွဲခြားထားပါတယ်။
⸻
အပိုင်း (၃) — ဂန္ဒီ၏ “အမှန်တရားကို စွဲကိုင်ခြင်း”
ဂန္ဒီရဲ့ အဟိံသအတွေးကို နားလည်ဖို့ Satyagraha (အမှန်တရားကို စွဲကိုင်ခြင်း) ဆိုတဲ့ အယူအဆကိုလည်း နားလည်ရပါတယ်။
အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့်
အမှန်တရားကို မစွန့်လွှတ်ဘဲ မတရားမှုကို အကြမ်းမဖက်နည်းဖြင့် ဆန့်ကျင်ခြင်း
ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီမှာ “မတိုက်ခိုက်ခြင်း” ဆိုတာ အားနည်းလို့ မတိုက်နိုင်တာမဟုတ်ပါဘူး။
တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်းရှိပေမယ့် အကြမ်းဖက်မှုကို မရွေးချယ်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဂန္ဒီအတွေးကို
အကြမ်းမဖက်သော ခုခံမှု
လို့ နားလည်နိုင်ပါတယ်။
⸻
အပိုင်း (၄) — ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမှာ အဟိံသ
ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမှာလည်း မညှဉ်းဆဲခြင်း၊ မသတ်ဖြတ်ခြင်း၊ မထိခိုက်စေခြင်း သည် အရေးကြီးပါတယ်။
အထူးသဖြင့် ပထမသီလ
“ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏီ”
သည် အသက်ရှိသော သတ္တဝါများကို သတ်ဖြတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ အဟိံသကို ကိုယ်ဖြင့် မထိခိုက်စေရုံ နဲ့ မပြီးပါဘူး။
စိတ်၏ အခြေအနေ ကိုလည်း အရေးကြီးစွာ ကြည့်ပါတယ်။
အပြင်ပန်းမှာ မရိုက်နှက်ပေမယ့်—
“သူဒုက္ခရောက်ပါစေ”
“သူပျက်စီးပါစေ”
“ငါ့ကိုလုပ်သလို သူ့ကိုပြန်လုပ်မယ်”
ဆိုတဲ့ စိတ်ရှိနေရင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာမှာ အမုန်းတရားကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအချက်မှာ ထေရဝါဒအတွေးဟာ အတွင်းစိတ်ကို အလွန်အလေးထားပါတယ်။
⸻
အပိုင်း (၅) — “အာဃာတ” ဆိုတာ ဘာလဲ
အာဃာတ ဆိုတာ အခြားသူတစ်ဦးက မိမိကို ပြုမူခဲ့တဲ့ အမှုကြောင့်—
“သူ့ကို ငါ မကျေနပ်ဘူး။
သူ့ကို ငါ မုန်းတယ်။
သူ့ကို ငါ ပြန်လုပ်မယ်”
ဆိုတဲ့ မုန်းတီး၊ နာကျည်း၊ လက်စားချေလိုတဲ့ စိတ်ကို ဆုပ်ကိုင်ထားခြင်းမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့်
ဒေါသပေါ်လာခြင်း နှင့်
အာဃာတအဖြစ် ဆုပ်ကိုင်ထားခြင်း
တို့ကို ခွဲခြားကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။
ဒေါသတစ်ခဏ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။
သို့သော် အဲဒီဒေါသကို
“သူ့ကို မေ့မှာမဟုတ်ဘူး။
အခွင့်ရရင် ပြန်လုပ်မယ်”
ဆိုပြီး ဆက်လက်မွေးမြူထားရင် အာဃာတဘက်ကို ရောက်လာပါတယ်။
⸻
အပိုင်း (၆) — ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ အာဃာတကို ဘယ်လို ဖြေရှင်းသလဲ
ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ လမ်းစဉ်က
အာဃာတကို အာဃာတနဲ့ ပြန်မဖြေရှင်းခြင်း
ဖြစ်ပါတယ်။
ဓမ္မပဒမှာလည်း
“န ဟိ ဝေရေန ဝေရာနိ သမ္မန္တီဓ ကုဒါစနံ။
အဝေရေန စ သမ္မန္တိ၊ ဧသ ဓမ္မော သနန္တနော။”
ဟူ၍ ရန်ငြိုးသည် ရန်ငြိုးဖြင့် မငြိမ်းနိုင်ကြောင်း၊ ရန်ငြိုးမထားခြင်းဖြင့်သာ ငြိမ်းနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒီအချက်ဟာ ဂန္ဒီရဲ့ အဟိံသအတွေးနဲ့ အလွန်နီးစပ်တဲ့ နေရာတစ်ခုပါ။
သို့သော် “နီးစပ်တယ်” ဆိုတာ “တူညီတယ်” လို့ မဆိုလိုပါ။
⸻
အပိုင်း (၇) — မေတ္တာနဲ့ အဟိံသ
ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမှာ အဟိံသကို နားလည်ရာမှာ မေတ္တာ ကိုလည်း ခွဲမထားနိုင်ပါဘူး။
မေတ္တာဆိုတာ
သူတစ်ပါး ချမ်းသာစေလိုခြင်း၊ ကောင်းကျိုးဖြစ်စေလိုခြင်း
ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့်
“သူ့ကို မထိခိုက်ဘူး”
ဆိုတာ အဟိံသရဲ့ အခြေခံဘက် ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် “သူ့အပေါ် ကောင်းကျိုးဖြစ်စေလိုတဲ့ စိတ်ကို မွေးမြူတယ်”
ဆိုတာ မေတ္တာဘက်ကို ရောက်လာပါတယ်။
အဲဒီအတွက် ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ အဟိံသကို မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ ခန္တီ တို့နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး နားလည်နိုင်ပါတယ်။
⸻
အပိုင်း (၈) — ဂန္ဒီနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆင်တူသောနေရာ
နှစ်ဖက်စလုံးမှာ အလွန်နီးစပ်တဲ့ အချက်တွေ ရှိပါတယ်။
၁။ လက်စားချေမှုကို မရွေးချယ်ခြင်း
သူက ကိုယ့်ကို ထိခိုက်စေလို့ ကိုယ်က ပြန်ထိခိုက်စေခြင်းကို မလိုလားကြပါ။
၂။ မုန်းတီးမှုကို မတိုးပွားစေခြင်း
အကြမ်းဖက်မှုက အကြမ်းဖက်မှုကို ထပ်မံဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။
၃။ ကိုယ်ကျိုးစွန့်နိုင်ခြင်း
မိမိအကျိုးထက် ပိုကြီးမားတဲ့ အမှန်တရား သို့မဟုတ် ကောင်းကျိုးအတွက် ကိုယ်ကျိုးစွန့်နိုင်ခြင်းကို တန်ဖိုးထားကြပါတယ်။
၄။ ရန်သူကိုလည်း လူသားအဖြစ် မြင်ခြင်း
မိမိကို ပြစ်မှားသူကို ဖျက်ဆီးပစ်ရမယ့် အရာတစ်ခုအဖြစ် မမြင်ဘဲ ပြန်လည်ပြုပြင်နိုင်မယ့် လူသားတစ်ဦးအဖြစ် မြင်နိုင်ခြင်းရှိပါတယ်။
⸻
အပိုင်း (၉) — သို့သော် အခြေခံကွာခြားချက်ရှိတယ်
ဒီနေရာက အရေးအကြီးဆုံးပါ။
ဂန္ဒီ၏ အဟိံသ
အဓိကအားဖြင့်
လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ မတရားမှုကို အကြမ်းမဖက်နည်းဖြင့် ဆန့်ကျင်ခြင်း
ဆိုတဲ့ လက်တွေ့လူမှုရေးအတိုင်းအတာမှာ အလွန်ထင်ရှားပါတယ်။
ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ
အဓိကအားဖြင့်
ဒေါသ၊ လောဘ၊ မောဟတို့ကို လျှော့ချပြီး စိတ်၏ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်ရေး
ဘက်ကို ဦးတည်ပါတယ်။
ဒါကြောင့်
ဂန္ဒီ၏ အဟိံသမှာ လူမှုရေးတရားမျှတမှုကို အကြမ်းမဖက်နည်းဖြင့် ရှာဖွေခြင်းဘက် ထင်ရှားပြီး၊ ထေရဝါဒ၏ အဟိံသမှာ စိတ်၏ မုန်းတီးမှုနှင့် ညှဉ်းဆဲလိုစိတ်ကို ဖြေဖျောက်ပြီး ကိလေသာလျော့ပါးရေးဘက် ထင်ရှားသည်။
လို့ ခွဲခြားနိုင်ပါတယ်။
⸻
အပိုင်း (၁၀) — “ခွင့်လွှတ်ခြင်း” နှင့် “မတရားမှုကို လက်ခံခြင်း” မတူ
ဒီအချက်ကို အထူးသတိထားရပါတယ်။
ဥပမာ
အလုပ်ရှင်တစ်ဦးက ဝန်ထမ်းကို မတရားခေါင်းပုံဖြတ်တယ်ဆိုပါစို့။
ထေရဝါဒအမြင်နဲ့ဆို
“သူ့ကို မုန်းမနေပါနဲ့”
လို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်
“မတရားတာကိုလည်း မပြောနဲ့”
လို့ မဆိုလိုပါဘူး။
မတရားမှုကို သိမြင်နိုင်ပါတယ်။
မတရားမှုကို တားဆီးနိုင်ပါတယ်။
လိုအပ်လျှင် တရားမျှတစွာ အရေးယူနိုင်ပါတယ်။
အရေးကြီးတာက အရေးယူမှုရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ မုန်းတီးမှုနဲ့ လက်စားချေလိုစိတ် ရှိမရှိ ဖြစ်ပါတယ်။
⸻
အပိုင်း (၁၁) — “သူလုပ်သလို ပြန်လုပ်ခြင်း” ရဲ့ ပြဿနာ
ဒီအချက်ကို သင်ပေးထားတဲ့ “ဂန္ဒီစာ” နဲ့ ဆက်စပ်ကြည့်ရင် ပိုရှင်းပါတယ်။
တစ်ယောက်က ကိုယ့်ကို ကဲ့ရဲ့တယ်။
ကိုယ်ကလည်း ပြန်ကဲ့ရဲ့တယ်။
သူက လိမ်တယ်။
ကိုယ်ကလည်း ပြန်လိမ်တယ်။
သူက ခေါင်းပုံဖြတ်တယ်။
ကိုယ်ကလည်း အခွင့်ရတဲ့အခါ သူ့ကို ခေါင်းပုံဖြတ်တယ်။
အဲဒီအခါ
သူ့အပြုအမူကို ရှောင်ရှားနိုင်ခြင်းမရှိတော့ဘဲ သူ့အပြုအမူပုံစံထဲကို ကိုယ်တိုင် ဝင်သွားပါတယ်။
ဒီအချက်ကို ဂန္ဒီအတွေးနဲ့လည်း ရှင်းနိုင်ပါတယ်။
ထေရဝါဒအမြင်နဲ့ဆိုရင်တော့ ပိုနက်ပါတယ်။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ပြဿနာဟာ “သူဘာလုပ်သလဲ” တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ—
“သူလုပ်တာကို မြင်ပြီး ငါ့စိတ်ထဲမှာ ဘာဖြစ်လာသလဲ”
ဆိုတာကိုပါ စောင့်ကြည့်ရလို့ပါ။
⸻
အပိုင်း (၁၂) — ဒေါသကို ဖိနှိပ်တာ မဟုတ်
အဟိံသကို လေ့ကျင့်တဲ့အခါ
“ငါ ဒေါသမထွက်ရဘူး”
လို့ စိတ်ကို ဖိနှိပ်ထားတာနဲ့ မပြီးပါဘူး။
ထေရဝါဒနည်းလမ်းမှာ—
ဒေါသပေါ်လာတာကို သိရမယ်။
ဒေါသရဲ့ အကြောင်းကို သိရမယ်။
ဒေါသကို မဆုပ်ကိုင်ရဘူး။
အာဃာတအဖြစ် မမွေးမြူရဘူး။
ဆိုတဲ့ အတွင်းစိတ်ဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်မှု ပိုအရေးကြီးပါတယ်။
ဒါကြောင့်
ဒေါသကို မမြင်ဘဲ အဟိံသဟန်ဆောင်ခြင်း
နဲ့ ဒေါသကို သိမြင်ပြီး မုန်းတီးမှုအဖြစ် မတိုးပွားစေခြင်း ဟာ မတူပါဘူး။
⸻
အပိုင်း (၁၃) — “သင့်ကို ထိခိုက်သူကို ကျေးဇူးတင်ပါ” ဆိုတာကို ဗုဒ္ဓဘာသာနဲ့ ဘယ်လိုကြည့်မလဲ
ဒီနေရာမှာ သင်အစောပိုင်းပေးထားတဲ့ စာကို ပြန်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။
“သင့်ကို နှိမ်ခဲ့သူကို ကျေးဇူးတင်ပါ။”
ဒါကို ဗုဒ္ဓဘာသာအရ တိုက်ရိုက်တရားတော်တစ်ခုလို့ မယူသင့်ပါဘူး။
အဲဒီအစား
“သူ့ရဲ့ မကောင်းတဲ့အပြုအမူကြောင့် ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ဒေါသ၊ အာဃာတ ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲကို သိမြင်ပြီး ကိုယ့်စိတ်ကို ပိုကောင်းအောင် လေ့ကျင့်နိုင်တယ်” လို့ ပြောင်းလဲနားလည်နိုင်ပါတယ်။
ဒါဟာ ပိုပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာဆန်တဲ့ သုံးသပ်ချက်ဖြစ်ပါတယ်။
မကောင်းမှုကို ကောင်းမှုလို့ ပြောင်းခေါ်တာ မဟုတ်ပါ။
မကောင်းမှုကို မကောင်းမှုအဖြစ် သိနေဆဲဖြစ်ပြီး မကောင်းမှုကြောင့် ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ မကောင်းမှုထပ်မဖြစ်အောင် ထိန်းသိမ်းခြင်း
ဖြစ်ပါတယ်။
⸻
အပိုင်း (၁၄) — အဟိံသဆိုတာ အမြဲတမ်း “ဘာမှမလုပ်ခြင်း” မဟုတ်
ဒီအချက်ကို နားလည်မှ အဟိံသအတွေးက ပိုပြည့်စုံပါတယ်။
လူတစ်ဦးက အခြားသူကို ညှဉ်းဆဲနေတယ်ဆိုပါစို့။
“ငါက အဟိံသသမားဆိုတော့ ဘာမှမလုပ်ဘူး” ဆိုပြီး ထားလိုက်ရင် အားနည်းသူအပေါ် ဆက်လက်ညှဉ်းဆဲခွင့် ပေးသလို ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ထို့ကြောင့် အဟိံသကို
မတရားမှုကို မတားဆီးခြင်းလို့ မသတ်မှတ်သင့်ပါ။
အဓိကက
မတရားမှုကို တားဆီးရာမှာ ကိုယ်တိုင် မုန်းတီးမှု၊ ရက်စက်မှု၊ လက်စားချေမှုထဲ မကျရောက်စေရန်
ဖြစ်ပါတယ်။
⸻
အပိုင်း (၁၅) — နှစ်ဖက်စလုံးကို တစ်ကြောင်းတည်းနဲ့ ခွဲမယ်ဆိုရင်
ဂန္ဒီ
“မတရားမှုကို အကြမ်းမဖက်နည်းဖြင့် ခုခံပါ။ မုန်းတီးမှုကို လက်စားချေမှုအဖြစ် မပြောင်းပါနှင့်။”
ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ
“မညှဉ်းဆဲပါနှင့်။ ဒေါသနှင့် အာဃာတကို မမွေးမြူပါနှင့်။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာနှင့် ပညာဖြင့် စိတ်ကို သန့်စင်ပါ။”
ဒီနှစ်ကြောင်းမှာ ဆင်တူမှုရှိပါတယ်။
သို့သော် ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ အခြေခံသဘောတရားက မတူပါ။
⸻
အပိုင်း (၁၆) — အနက်ဆုံးအချက်
နောက်ဆုံးမှာ အဟိံသရဲ့ အနက်ကို ဒီလို ခွဲကြည့်နိုင်ပါတယ်။
ပထမအဆင့် — ကိုယ်ဖြင့် မညှဉ်းဆဲခြင်း
မရိုက်၊ မသတ်၊ မဖျက်ဆီး။
ဒုတိယအဆင့် — နှုတ်ဖြင့် မညှဉ်းဆဲခြင်း
မစော်ကား၊ မကဲ့ရဲ့၊ မလိမ်လည်။
တတိယအဆင့် — စိတ်ဖြင့် မညှဉ်းဆဲခြင်း
အမုန်း၊ အာဃာတ၊ လက်စားချေလိုစိတ်ကို မမွေးမြူ။
စတုတ္ထအဆင့် — မေတ္တာ
“သူ့ကို မထိခိုက်စေဘူး” ထက် ပိုပြီး “သူလည်း ကောင်းကျိုးရပါစေ” ဆိုတဲ့ စိတ်ကို မွေးမြူ။
ပဉ္စမအဆင့် — ပညာ
“သူက ငါ့ကို ဘာလုပ်ခဲ့သလဲ” ဆိုတာတင် မဟုတ်ဘဲ—
“ဒီဖြစ်ရပ်ကြောင့် ငါ့စိတ်ထဲမှာ ဘာဖြစ်နေသလဲ”
ကို မြင်လာခြင်း။
ဒီအဆင့်မှာတော့ အဟိံသဟာ ပြင်ပအပြုအမူတစ်ခုကနေ အတွင်းစိတ်လေ့ကျင့်မှု အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပါတယ်။
⸻
နိဂုံး
ဂန္ဒီ၏ အဟိံသနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဟိံသတို့သည် လက်စားမချေခြင်း၊ အကြမ်းမဖက်ခြင်း၊ မုန်းတီးမှုကို မတိုးပွားစေခြင်း စတဲ့နေရာတွေမှာ ဆင်တူကြပါတယ်။
သို့သော် ဂန္ဒီ၏ အဟိံသသည် အမှန်တရားနှင့် မတရားမှုကို အကြမ်းမဖက်နည်းဖြင့် ခုခံခြင်း ဘက်မှာ ထင်ရှားပါတယ်။
ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဟိံသသည် ဒေါသ၊ အာဃာတ၊ လောဘ၊ မောဟတို့၏ အရင်းအမြစ်ကို သိမြင်ပြီး စိတ်ကို လွတ်မြောက်စေရေး ဘက်မှာ ပိုမိုနက်ရှိုင်းပါတယ်။
ထို့ကြောင့်
သူတစ်ပါးက ကိုယ့်ကို မကောင်းပြုလို့ ကိုယ်ကလည်း ပြန်မကောင်းပြုခြင်းသည် အဟိံသ၏ အပြင်ပန်းတစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။
သူတစ်ပါး၏ မကောင်းမှုကြောင့် ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာလည်း အမုန်း၊ အာဃာတ၊ လက်စားချေလိုစိတ် မပေါက်ဖွားအောင် ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်းသည် ထေရဝါဒအမြင်အရ ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော စိတ်လေ့ကျင့်မှု ဖြစ်သည်။
မတရားမှုကို မလက်ခံဘဲ မတရားသူကို မမုန်းတီးခြင်း—ဤနေရာမှာ ဂန္ဒီ၏ အဟိံသအတွေးနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ မေတ္တာ၊ အာဃာတမဖြစ်စေရေးအတွေးတို့ ဆုံတွေ့နိုင်သည်။
