Category: ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်

🌿ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး 🌿
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်
ရေးသားပူဇော်ပါသည်။

သာသနာပြုဘဝနှင့် ဓမ္မအမွေအနှစ်

။ မြန်မာ့ထေရဝါဒသာသနာသမိုင်းတွင် ပရိယတ္တိပညာနှင့် ပဋိပတ္တိကျင့်စဉ်ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း အလေးထားဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာတော်ကြီးများအနက် ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး အရှင်ဇနကာဘိဝံသသည် ထင်ရှားသော ဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်တော်မူသည်။

။ ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် စာပေကျမ်းဂန်ကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း လေ့လာခဲ့သည့် ပရိယတ္တိပညာရှင်တစ်ပါးဖြစ်သကဲ့သို့ ဝိပဿနာတရားကို ကိုယ်တိုင်အားထုတ်၍ တပည့်ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမများအား လက်တွေ့ကျင့်စဉ်အဖြစ် သင်ကြားပေးခဲ့သည့် ပဋိပတ္တိဆရာတော်တစ်ပါးလည်း ဖြစ်တော်မူသည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသာမက နိုင်ငံတကာသို့ ဓမ္မဒူတခရီးများ ကြွရောက်၍ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်များကို ဖြန့်ဝေပေးခဲ့သည်။

မွေးဖွားခြင်းနှင့် ရှင်သာမဏေဘဝ

။ ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီးကို ၁၂၉၀ ပြည့်နှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၈ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့၊ ၁၉၂၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မကွေးတိုင်း၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ ပျဉ်းမရွာ၌ ဖွားမြင်တော်မူခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ဦးဖြူမင်းနှင့် ဒေါ်ရွှေရည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် မိသားစုဝင် ကိုးဦးအနက် တတိယသားဖြစ်ကြောင်း မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ (Chanmyay Yeiktha⁠)

။ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် တောင်တွင်းကြီးအနီး တောရဘိက္ခုမန်းကျောင်း၌ ရှင်သာမဏေအဖြစ် ဝင်ရောက်တော်မူပြီး “ရှင်ဇနက” ဟူသော ဘွဲ့မည်ကို ခံယူတော်မူခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဗုဒ္ဓစာပေကျမ်းဂန်များကို အလေးအနက်ထား လေ့လာခဲ့သည်။ (Tibetan Buddhist Encyclopedia⁠)

ပရိယတ္တိပညာကို အလေးထားဆည်းပူးခြင်း

။ ရှင်သာမဏေဘဝမှစ၍ စာပေကျမ်းဂန်များကို ကြိုးစားလေ့လာခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် မန္တလေး မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံ ပရိယတ္တိတက္ကသိုလ်သို့ ရောက်ရှိကာ ဆက်လက်ပညာဆည်းပူးတော်မူခဲ့သည်။

။ ထိုသို့ ကျမ်းစာပညာကို ထူးချွန်စွာ လေ့လာနိုင်ခဲ့သဖြင့် ပရိယတ္တိသာသနာဟိတအသင်းမှ ချီးမြှင့်သည့် “အရှင်ဇနကာဘိဝံသ” ဘွဲ့တော်ကို ခံယူတော်မူခဲ့သည်။ ထို့နောက် မန္တလေး မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံ ပရိယတ္တိတက္ကသိုလ်၌ စာချဆရာတော်အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ (Chanmyay Yeiktha⁠)

ဤအဆင့်သည် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ဘဝတွင် ပရိယတ္တိပညာရှင်အဖြစ် အခြေခိုင်လာသည့် ကာလဖြစ်သည်။

မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးထံ ဝိပဿနာတရား လက်တွေ့ကျင့်ကြံခြင်း

။ စာပေကျမ်းဂန်များကို လေ့လာနေသည့်အချိန်တွင် ဝိပဿနာတရားကိုလည်း စိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၄ ခုနှစ်အတွင်း မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးထံတွင် ဝိပဿနာတရားကို လက်တွေ့ကျင့်ကြံအားထုတ်တော်မူခဲ့သည်။ (Chanmyay Sayadaw⁠)

။ ဤအချက်သည် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုဘဝကို နားလည်ရန် အရေးကြီးသည်။ ဆရာတော်သည် ကျမ်းစာကိုသာ သင်ယူနေသူမဟုတ်ဘဲ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း တရားအားထုတ်၍ ပရိယတ္တိနှင့် ပဋိပတ္တိကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာနှင့် ပါဠိကျမ်းစာလုပ်ငန်း

။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ပါဠိကျမ်းစာများကို စိစစ်ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတွင် ရွတ်ဖတ်အသုံးပြုမည့် ကျမ်းစာများ ပြင်ဆင်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ (Chanmyay Sayadaw⁠)

ထိုလုပ်ငန်းမှတစ်ဆင့် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပရိယတ္တိကျမ်းစာပညာသည် သာသနာ့လုပ်ငန်းနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်လာခဲ့သည်။

သီရိလင်္ကာတွင် ပညာဆည်းပူးခြင်း

။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ ကိုလံဘိုမြို့သို့ ကြွရောက်တော်မူပြီး ခြောက်နှစ်ခန့် နေထိုင်ကာ အင်္ဂလိပ်၊ သက္ကတ၊ ဟိန္ဒီနှင့် ဆင်ဟာလဘာသာတို့ကို ဆက်လက်လေ့လာတော်မူခဲ့သည်။ ထိုကာလအတွင်း လန်ဒန် ဂျီစီအီး အဆင့်မြင့်စာမေးပွဲကိုလည်း အောင်မြင်တော်မူခဲ့သည်ဟု ဆရာတော်၏ ဘဝမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ (Tibetan Buddhist Encyclopedia⁠)

။ ၁၉၆၃ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ကြွရောက်တော်မူပြီး ကမ္ဘာအေး၌ နေထိုင်ကာ ပါဠိကျမ်းစာများ ပြင်ဆင်ထုတ်ဝေသည့် လုပ်ငန်းများတွင် ဆက်လက်ပါဝင်တော်မူခဲ့သည်။ (Chanmyay Sayadaw⁠)

ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာအဖြစ်

။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ တာဝန်ပေးအပ်မှုဖြင့် ရန်ကုန် မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာတွင် ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ပရိယတ္တိစာပေလေ့လာရေးနှင့် ပဋိပတ္တိတရားအားထုတ်ရေး နှစ်ရပ်စလုံးတွင် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ (Tibetan Buddhist Encyclopedia⁠)

မန္တလေး ရတနာပုံသာသနာ့ရိပ်သာ၌လည်း ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။

ချမ်းမြေ့ရိပ်သာနှင့် “ချမ်းမြေ့ဆရာတော်”

။ ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဒကာ၊ ဒကာမများ လှူဒါန်းတည်ဆောက်ပေးခဲ့သော ချမ်းမြေ့ရိပ်သာသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်တော်မူပြီး ပရိယတ္တိနှင့် ပဋိပတ္တိသာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ “ချမ်းမြေ့ဆရာတော်” ဟူသောအမည်ဖြင့် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ (Tibetan Buddhist Encyclopedia⁠)

။ ချမ်းမြေ့ရိပ်သာသည် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ဘဝတွင် တရားအားထုတ်သူများကို လက်တွေ့ကမ္မဋ္ဌာန်း သင်ကြားပေးရာနေရာ၊ ဓမ္မစာပေများ ဖြန့်ဝေရာနေရာနှင့် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ စုစည်းရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

နိုင်ငံတကာသို့ ဓမ္မဒူတခရီးများ

။ ၁၉၇၉–၁၉၈၀ ခုနှစ်များတွင် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့်အတူ ဥရောပနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံများသို့ ဓမ္မဒူတခရီး ကြွရောက်တော်မူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆရာတော်ဘုရားကြီးကိုယ်တိုင် အာရှ၊ ဥရောပနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံများအပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်းများစွာသို့ ဓမ္မဒူတခရီးများ ကြွရောက်ကာ ဝိပဿနာတရားနှင့် ဗုဒ္ဓဓမ္မကို သင်ကြားပေးတော်မူခဲ့သည်။ (Tibetan Buddhist Encyclopedia⁠)

ထိုသို့သော ဓမ္မဒူတခရီးများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝိပဿနာကျင့်စဉ်သည် နိုင်ငံတကာတွင်လည်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ လေ့လာကျင့်ကြံနိုင်သည့် အခွင့်အလမ်းများ ရရှိလာခဲ့သည်။

မေတ္တာနှင့် ဝိပဿနာတရား

။ ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ တရားတော်များတွင် မေတ္တာဘာဝနာ၊ ဝိပဿနာဘာဝနာ၊ သတိပဋ္ဌာန်၊ အရိယသစ္စာနှင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒ်စသည့် ဓမ္မအကြောင်းအရာများကို အခြေခံ၍ လက်တွေ့ကျင့်စဉ်နှင့် ဆက်စပ်သင်ကြားပေးတော်မူသည်။

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ အဓိကအားသာချက်တစ်ရပ်မှာ ကျမ်းစာအဓိပ္ပာယ်ကို သာမန်အသိပညာအဖြစ် ရှင်းပြရုံမျှမဟုတ်ဘဲ မိမိဘဝတွင် ပြန်လည်စောင့်ကြည့်ကျင့်ကြံနိုင်ရန် လမ်းညွှန်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဓမ္မအမွေအနှစ်ကို စာအုပ်စာပေများထဲတွင်သာ ရှာဖွေရမည်မဟုတ်ဘဲ ဆရာတော်ထံမှ တရားနာယူ၍ ကိုယ်တိုင်အားထုတ်ခဲ့ကြသော တပည့်များ၏ ပဋိပတ္တိအမွေအနှစ်ထဲတွင်လည်း တွေ့မြင်နိုင်သည်။

ပရိယတ္တိနှင့် ပဋိပတ္တိကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သော ဆရာတော်

။ ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုဘဝကို ပြန်ကြည့်လျှင် ထူးခြားစွာ တွေ့မြင်ရသည့်အချက်မှာ ပရိယတ္တိနှင့် ပဋိပတ္တိကို ခွဲခြားမထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကျမ်းစာကို လေ့လာတော်မူသည်။

ကျမ်းစာများကို စိစစ်ပြင်ဆင်တော်မူသည်။

ဝိပဿနာကို ကိုယ်တိုင်အားထုတ်တော်မူသည်။

ထို့နောက် မိမိသိမြင်နားလည်သည့် ဓမ္မကို အခြားသူများအား ပြန်လည်သင်ကြားပေးတော်မူသည်။

ဤလမ်းကြောင်းသည် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုဘဝတစ်လျှောက် မျက်နှာမူခဲ့သည့် အဓိကအချက်တစ်ရပ်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

သက်တော် ၉၉ နှစ်၊ ဝါတော် ၇၉ ဝါအထိ

။ ကလေးဘဝမှစ၍ ရှင်သာမဏေဘဝ၊ ပရိယတ္တိစာပေလေ့လာမှု၊ ရဟန်းဘဝ၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာနှင့် ကျမ်းစာလုပ်ငန်းများ၊ မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးထံ ဝိပဿနာကျင့်ကြံမှု၊ ချမ်းမြေ့ရိပ်သာတွင် သာသနာပြုမှုနှင့် နိုင်ငံတကာ ဓမ္မဒူတခရီးများအထိ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဘဝသည် သာသနာတော်အတွက် အချိန်ရှည်ကြာစွာ ဆက်ကပ်ခဲ့သော ဘဝတစ်ခု ဖြစ်သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် သက်တော် ၉၉ နှစ်၊ ဝါတော် ၇၉ ဝါသို့ ရောက်ရှိတော်မူခဲ့သည်။

နောက်ဆုံးခရီး

။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့သည် ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုဘဝတွင် နောက်ဆုံးနေ့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

။ ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် ယနေ့ စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်၊ နေ့လယ် ၁၁ နာရီ ၁၁ မိနစ်တွင် ဂရန်ဟံသာဆေးရုံကြီး၌ အဆုတ်ရောင်ဝေဒနာဖြင့် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ လူ့ဘဝခရီးသည် ဤနေ့တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သော်လည်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပရိယတ္တိပညာ၊ ပဋိပတ္တိကျင့်စဉ်၊ ဓမ္မဟောကြားချက်များနှင့် တပည့်ဒါယကာများအား ချန်ထားခဲ့သော ဓမ္မအမွေအနှစ်တို့သည် ဆက်လက်တည်ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဘဝကို ပြန်လည်ကြည့်ရှုလျှင်

စာပေကို လေ့လာခဲ့သည်။
တရားကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်ခဲ့သည်။
ကျင့်သည့်တရားကို ပြန်လည်သင်ကြားခဲ့သည်။
သင်ကြားသည့်ဓမ္မကို နိုင်ငံအနှံ့ ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။

ဤအချက်လေးရပ်သည် ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုဘဝကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြနိုင်သည့် လမ်းကြောင်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

ယနေ့တွင် ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် ခန္ဓာဝန်ကို ချထားတော်မူပြီ။

ကျန်ရစ်သူတို့အတွက်မူ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဓမ္မအဆုံးအမများကို ဆက်လက်လေ့လာခြင်း၊ မိမိတို့ဘဝတွင် ပြန်လည်ကျင့်သုံးခြင်းနှင့် နောင်လာနောက်သားများထံ လက်ဆင့်ကမ်းပေးခြင်းသည် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဓမ္မအမွေအနှစ်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး
အရှင်ဇနကာဘိဝံသ

သက်တော် ၉၉ နှစ်
ဝါတော် ၇၉ ဝါ

၁၉၂၈ – ၂၀၂၆

ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား ရိုသေစွာ ဦးခိုက်ကန်တော့လျက်—

အနိစ္စဝတ သင်္ခါရာ။
ဥပ္ပာဒဝယဓမ္မိနော။
ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ဝာ နိရုဇ္ဈန္တိ။
တေသံ ဝူပသမော သုခေါ။

The Most Venerable Chanmyay Sayadaw, Ashin Janakabhivamsa

---

“Written and respectfully offered in homage by Saya U Shwe Aung.”

---

A Life of Dhamma Service

The Most Venerable Chanmyay Sayadaw, Ashin Janakabhivamsa, was a distinguished monk of the Theravāda Buddhist tradition whose long life was devoted to Pariyatti, Paṭipatti, and the propagation of the Buddha Sāsana.

His life brought together learning, practice, meditation, and Dhamma teaching. Through these, he served the Buddha’s dispensation in Myanmar and in many countries abroad.

Early Life and Ordination

The Most Venerable Sayadaw was born on 24 July 1928, corresponding to the eighth waxing day of Wagaung, 1290 Myanmar Era, in Pyinma Village, Taungdwingyi Township, Magway Region.

He was the third son of U Phyu Min and Daw Shwe Yi, in a family of nine children.

At the age of fifteen, he went forth as a novice at Tawya Bhikkhu Monastery near Taungdwingyi and received the monastic name Shin Janaka.

Pariyatti and Pāli Scholarship

He pursued higher monastic education at Mahāvisuddhārāma Pariyatti University in Mandalay, studying the Pāli language, the Buddha’s teachings, and the classical literature of Theravāda Buddhism.

He was later conferred the title Ashin Janakabhivamsa by the Pariyatti Sāsanahita Association and served as a teacher and lecturer at Mahāvisuddhārāma.

His scholarly life was closely joined with the practice of the Dhamma.

Vipassanā Practice and the Sixth Buddhist Council

In 1953–1954, he practised Vipassanā meditation under the guidance of the Most Venerable Mahāsi Sayadaw.

From 1954, he also took part in work associated with the preparation and revision of Pāli texts for the Sixth Buddhist Council in Yangon.

Thus, his service to the Sāsana extended both to the preservation of the Dhamma through learning and to its realization through practice.

Studies in Sri Lanka

In 1957, he went to Colombo, Sri Lanka, where he spent approximately six years pursuing further studies.

He studied English, Sanskrit, Hindi, and Sinhala, while continuing his study of Buddhist literature. He is also reported to have passed the London General Certificate of Education Advanced Level examination.

He returned to Myanmar in June 1963 and resumed his work connected with Pāli textual scholarship and publication.

A Teacher of Vipassanā

In 1967, under the guidance of Mahāsi Sayadaw, he was appointed as a meditation teacher at the Mahāsi Sāsana Yeiktha in Yangon. He also served at Yadanarbon Sāsana Yeiktha in Mandalay.

His teaching emphasized mindfulness, the contemplation of body and mind, and the cultivation of insight according to the Satipaṭṭhāna tradition.

Chanmyay Yeiktha

In February 1979, he moved to Chanmyay Yeiktha, established through the support of devotees.

From that time, he became widely known as Chanmyay Sayadaw.

At Chanmyay Yeiktha, he continued to guide monks, nuns, and lay practitioners in Vipassanā meditation and the practice of the Buddha’s teachings.

Dhamma Service in Myanmar and Abroad

The Most Venerable Sayadaw accompanied Mahāsi Sayadaw on Dhamma journeys to Europe and the United States around 1979–1980. In later years, he undertook Dhamma missions of his own, teaching practitioners in many countries.

His teachings included Mettā Bhāvanā, Vipassanā, Satipaṭṭhāna, the Four Noble Truths, and Paṭiccasamuppāda.

Through his teaching, the practice of the Dhamma was made accessible to many practitioners beyond the borders of Myanmar.

Pariyatti and Paṭipatti

The hallmark of his life was the union of Pariyatti and Paṭipatti.

He studied the Buddha’s teachings, practised them through meditation and mindful living, and taught them to others.

His life thus exemplified the traditional Buddhist path of learning, practice, and transmission—preserving the Dhamma not merely through words, but through lived practice.

His Final Years

The Most Venerable Chanmyay Sayadaw lived to the age of 99 years, completing 79 vassa.

According to the information available, he passed away at 11:11 a.m. on 19 September 2026 at Grand Hantha Hospital, following illness with pneumonia.

Thus came to an end a long monastic life devoted to the Buddha Sāsana.

He studied the Dhamma, practised the Dhamma, taught the Dhamma, and shared the Dhamma with the world.

In remembrance of his life and service, one may reflect upon the timeless truth:

Aniccā vata saṅkhārā;
Uppāda-vaya-dhammino;
Uppajjitvā nirujjhanti;
Tesaṃ vūpasamo sukho.

Impermanent, indeed, are all conditioned phenomena;
their nature is to arise and pass away.
Having arisen, they cease;
their cessation is peaceful.

---

ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး အရှင်ဇနကာဘိဝံသ

ဓမ္မသာသနာပြုဘဝ

ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး အရှင်ဇနကာဘိဝံသသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာတော်တွင် ထင်ရှားသော သံဃာတော်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး၊ သက်တမ်းရှည် ရဟန်းဘဝတစ်လျှောက် ပရိယတ္တိ၊ ပဋိပတ္တိနှင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်ပြန့်ပွားရေး အတွက် အစွမ်းကုန် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဘဝသည် ဓမ္မစာပေသင်ယူခြင်း၊ တရားအားထုတ်ခြင်း၊ ဝိပဿနာဘာဝနာပွားများခြင်းနှင့် ဓမ္မဟောကြားသင်ကြားခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်တည်ရှိခဲ့သော ဘဝဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသာမက နိုင်ငံရပ်ခြားဒေသများတွင်ပါ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်အတွက် အကျိုးပြုဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။

ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် ရှင်သာမဏေဝတ်ခြင်း

ဆရာတော်ဘုရားကြီးကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၉၀ ခုနှစ် ဝါခေါင်လဆန်း ၈ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ ပျဉ်းမရွာ၌ ဖွားမြင်တော်မူသည်။

မိဘများမှာ ဦးဖြူမင်းနှင့် ဒေါ်ရွှေယီတို့ဖြစ်ပြီး သားသမီးကိုးဦးအနက် တတိယသားတော် ဖြစ်သည်။

အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် တောင်တွင်းကြီးမြို့အနီး တောရဘိက္ခုကျောင်း၌ ရှင်သာမဏေအဖြစ် ဝတ်ဆင်တော်မူပြီး ရှင်ဇနက ဟူသော ဘွဲ့အမည်ကို ခံယူတော်မူခဲ့သည်။

ပရိယတ္တိပညာနှင့် ပါဠိစာပေလေ့လာမှု

ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် မန္တလေးမြို့ရှိ မဟာဝိသုဒ္ဓါရာမ ပရိယတ္တိတက္ကသိုလ် တွင် မြန်မာ့ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓစာပေ၊ ပါဠိဘာသာနှင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမတော်များကို အထူးလေ့လာဆည်းပူးတော်မူခဲ့သည်။

ပရိယတ္တိသာသနာဟိတအသင်းက ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပညာအရည်အချင်းကို အသိအမှတ်ပြု၍ အရှင်ဇနကာဘိဝံသ ဟူသော ဘွဲ့တံဆိပ်ကို ဆက်ကပ်ချီးမြှင့်ခဲ့ပြီး မဟာဝိသုဒ္ဓါရာမ၌ ဆရာ၊ ကထိကအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်တော်မူခဲ့သည်။

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပရိယတ္တိပညာဆည်းပူးမှုသည် ဓမ္မကျင့်စဉ်နှင့်လည်း နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်တည်ရှိခဲ့သည်။

ဝိပဿနာတရားအားထုတ်ခြင်းနှင့် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ

၁၉၅၃–၁၉၅၄ ခုနှစ်များတွင် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ အဆုံးအမလမ်းညွှန်မှုအောက်၌ ဝိပဿနာတရားအားထုတ်တော်မူခဲ့သည်။

ထို့အပြင် ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှစ၍ ရန်ကုန်မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သော ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ အတွက် ပါဠိစာပေများ စိစစ်ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် သင်္ဂါယနာဆိုင်ရာ စာပေလုပ်ငန်းများတွင်လည်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုလုပ်ငန်းသည် ပရိယတ္တိပညာဖြင့် ဓမ္မစာပေများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် ပဋိပတ္တိဖြင့် ဓမ္မကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်ကြံအားထုတ်ခြင်း နှစ်ရပ်စလုံးတွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။

သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၌ ပညာဆည်းပူးခြင်း

၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့သို့ ကြွရောက်၍ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ခြောက်နှစ်ကြာ ပညာဆည်းပူးတော်မူခဲ့သည်။

ထိုကာလအတွင်း အင်္ဂလိပ်၊ သက္ကတ၊ ဟိန္ဒီနှင့် ဆင်ဟာလဘာသာများကို လေ့လာတော်မူခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓစာပေများကိုလည်း ဆက်လက်လေ့လာတော်မူခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လန်ဒန် အထွေထွေပညာရေးလက်မှတ် အဆင့်မြင့်စာမေးပွဲကိုလည်း အောင်မြင်တော်မူခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။

၁၉၆၃ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ကြွရောက်တော်မူပြီး ပါဠိစာပေများ စိစစ်ပြုစုခြင်းနှင့် ထုတ်ဝေခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။

ဝိပဿနာတရားပြဆရာတော်

၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ တွင် ဝိပဿနာတရားပြဆရာတော်အဖြစ် တာဝန်ယူတော်မူခဲ့သည်။

မန္တလေးမြို့ရှိ ရတနာဘုံသာသနာ့ရိပ်သာ တွင်လည်း တရားပြဆရာတော်အဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ တရားပြမှုတွင် သတိပဋ္ဌာန်တရား၊ ရုပ်နှင့်နာမ်ကို ရှုမှတ်ခြင်းနှင့် ဝိပဿနာဉာဏ် ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် တရားအားထုတ်ခြင်းတို့ကို အလေးထားတော်မူခဲ့သည်။

ချမ်းမြေ့ရိပ်သာ

၁၉၇၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမများ၏ အားပေးထောက်ပံ့မှုဖြင့် တည်ထောင်ထားသော ချမ်းမြေ့ရိပ်သာ သို့ ပြောင်းရွှေ့ကြွရောက်တော်မူခဲ့သည်။

ထိုအချိန်မှစ၍ ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဟူ၍ ရပ်ဝန်းအနှံ့ ထင်ရှားလာတော်မူခဲ့သည်။

ချမ်းမြေ့ရိပ်သာ၌ ရဟန်း၊ သီလရှင်နှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအား ဝိပဿနာတရားနှင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမတော်များကို ဆက်လက်သင်ကြားပြသတော်မူခဲ့သည်။

ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ဓမ္မသာသနာပြုခြင်း

၁၉၇၉–၁၉၈၀ ဝန်းကျင်တွင် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့်အတူ ဥရောပနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ဓမ္မခရီး ကြွရောက်တော်မူခဲ့သည်။

နောက်ပိုင်းတွင်လည်း ကိုယ်တိုင် ဓမ္မသာသနာပြုခရီးများ ကြွရောက်တော်မူ၍ နိုင်ငံအများအပြားရှိ တရားအားထုတ်သူများအား ဓမ္မတရားများ ဟောကြားသင်ကြားတော်မူခဲ့သည်။

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဓမ္မဟောကြားမှုများတွင် မေတ္တာဘာဝနာ၊ ဝိပဿနာ၊ သတိပဋ္ဌာန်၊ အရိယသစ္စာလေးပါးနှင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒ် တို့ကို အလေးထားဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

ထိုသို့ ဓမ္မတရားများ ဟောကြားသင်ကြားတော်မူခြင်းအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံပြင်ပရှိ တရားအားထုတ်သူများအတွက်လည်း ဗုဒ္ဓ၏ အဆုံးအမတော်များကို လက်တွေ့ကျင့်ကြံနိုင်ရန် အခွင့်အလမ်းများ ပိုမိုရရှိစေခဲ့သည်။

ပရိယတ္တိနှင့် ပဋိပတ္တိ

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဘဝတွင် ထင်ရှားသော အချက်တစ်ရပ်မှာ ပရိယတ္တိနှင့် ပဋိပတ္တိတို့ ပေါင်းစပ်တည်ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမတော်များကို လေ့လာဆည်းပူးတော်မူခဲ့သကဲ့သို့ တရားတော်များကိုလည်း တရားအားထုတ်ခြင်း၊ သတိဖြင့် နေထိုင်ခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် ကိုယ်တိုင်ကျင့်ကြံတော်မူခဲ့ပြီး အခြားသူများအားလည်း ပြန်လည်ဟောကြားသင်ကြားတော်မူခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဘဝသည် သင်ယူခြင်း၊ ကျင့်ကြံခြင်းနှင့် ပြန်လည်မျှဝေခြင်း ဟူသော ဗုဒ္ဓသာသနာ့လမ်းစဉ်ကို လက်တွေ့အားဖြင့် ဖော်ဆောင်ခဲ့သော ဘဝတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

နောက်ဆုံးကာလ

ချမ်းမြေ့ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သက်တော် ၉၉ နှစ်၊ ဝါတော် ၇၉ ဝါ ဖြင့် သက်တော်ရှည် ရဟန်းဘဝကို ဖြတ်သန်းတော်မူခဲ့သည်။

ရရှိထားသော အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီ ၁၁ မိနစ်တွင် အဆုတ်အဆုတ်ရောင်ရောဂါဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ Grand Hantha Hospital ၌ ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

ထိုသို့ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်အတွက် ရှည်လျားစွာ အမှုတော်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ရဟန်းဘဝတစ်ခန်းသည် နိဂုံးချုပ်ခဲ့လေသည်။

ဓမ္မကို လေ့လာတော်မူခဲ့သည်။
ဓမ္မကို ကျင့်ကြံတော်မူခဲ့သည်။
ဓမ္မကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ဓမ္မကို လောကအနှံ့ မျှဝေတော်မူခဲ့သည်။

ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ သာသနာပြုဘဝကို အောက်ပါ အနိစ္စဓမ္မတရားဖြင့် အောက်မေ့ဆင်ခြင်နိုင်ပါသည်—

အနိစ္စာ ဝတ သင်္ခါရာ၊
ဥပ္ပာဒဝယဓမ္မိနော။
ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ဝာ နိရုဇ္ဈန္တိ၊
တေသံ ဝူပသမော သုခေါ။

အမှန်ပင် သင်္ခါရတရားတို့သည် အမြဲမတည် အနိစ္စဖြစ်ကုန်၏။
ဖြစ်ခြင်း၊ ပျက်ခြင်းသဘောရှိကုန်၏။
ဖြစ်ပေါ်လာပြီးနောက် ချုပ်ငြိမ်းကြကုန်၏။
ထိုသင်္ခါရတို့၏ ငြိမ်းအေးခြင်းသည် ချမ်းသာပေ၏။

🌿ကရင်ပြည်နယ် ပေါ်ပေါက်လာပုံနှင့် ကရင်ပြည်နယ်နေ့🌿

ရေးသားသူ = ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်
သရုပ်ဖော်ပုံ = AI
Unauthorized copying or distribution of my manuscript is strictly prohibited.

ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်နှင့် ဆရာကြီး ဦးအောင်ဖေတို့၏ သမိုင်းစကားဝိုင်း

ဦးရွှေအောင်
ဦးအောင်ဖေရေ… ကရင်ပြည်နယ်နေ့ဆိုရင် နှစ်တိုင်း နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့ရောက်တိုင်း အမှတ်ရကြပါတယ်။ ပွဲတော်တွေကျင်းပကြတယ်။ လူတွေစုဝေးကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ကရင်ပြည်နယ် ဘယ်လိုပေါ်ပေါက်လာတယ်၊ ဘာကြောင့် ဒီနေ့ကို ကရင်ပြည်နယ်နေ့လို့ သတ်မှတ်ထားတယ်ဆိုတာကိုတော့ လူတိုင်း သိကြတာမဟုတ်ဘူးနော်။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ဒီနေ့ ကရင်ပြည်နယ်နေ့ကို ပွဲတော်တစ်ခုအနေနဲ့ပဲ မကြည့်ဘဲ သမိုင်းနောက်ခံကိုပါ ပြန်ကြည့်သင့်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ၁၉၅၁၊ ၁၉၅၂ နဲ့ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွေကို သေချာခွဲကြည့်ဖို့ လိုတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို အစကနေ စပြောကြရအောင်။ ကရင်ပြည်နယ်ရဲ့ တရားဝင်သမိုင်းကို ဘယ်ကစရမလဲ။

ဦးအောင်ဖေ
အဓိကမှတ်တိုင်ကတော့ ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့ ပါ။ အဲဒီနေ့မှာ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက်အက်ဥပဒေ အမှတ် ၆၂ ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီဥပဒေအရ အဲဒီအချိန်က သံလွင်ခရိုင်လို့ ခေါ်တဲ့ နယ်မြေကို ပြည်ထောင်စုရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး နောင်မှာ ကရင်ပြည်နယ် လို့ ခေါ်တွင်စေခဲ့တာပါ။

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို လူတွေပြောနေကြတဲ့ “၁၉၅၂ ခုနှစ်မှ ကရင်ပြည်နယ် ပေါ်ပေါက်တယ်” ဆိုတာက ဘယ်လိုဖြစ်တာလဲ။

ဦးအောင်ဖေ
အဲဒီမှာ နည်းနည်း ခွဲခြားနားလည်ရမယ်။ ဥပဒေအရ ပြည်နယ်ကို သတ်မှတ်ဖွဲ့စည်းတာက ၁၉၅၁ ခုနှစ် ဖြစ်တယ်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှာတော့ ကရင်ပြည်နယ် နယ်မြေတိုးချဲ့ရေးအက်ဥပဒေ အမှတ် ၁၄ ထပ်မံပြဋ္ဌာန်းပြီး ဆက်စပ်ကရင်ဒေသတွေကို ပြည်နယ်အတွင်း ထပ်မံထည့်သွင်းတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့်

၁၉၅၁ = ကရင်ပြည်နယ်ကို ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ဖွဲ့စည်းခြင်း။
၁၉၅၂ = နယ်မြေတိုးချဲ့ခြင်း။

လို့ ခွဲထားရင် ပိုတိကျပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
အဲဒါ အရေးကြီးတယ်။ သမိုင်းဆိုတာ နှစ်တစ်နှစ်ကိုပဲ မှတ်ထားရုံနဲ့ မပြီးဘူး။ ဘာကို ဘယ်နှစ်မှာ လုပ်ခဲ့တာလဲဆိုတာ ခွဲသိမှ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးကို နားလည်နိုင်တာပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
မှန်ပါတယ်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှာ နယ်မြေတိုးချဲ့တဲ့အခါ ဘားအံ၊ သံတောင်ကြီး၊ လှိုင်းဘွဲ၊ ကော့ကရိတ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီး စတဲ့ ဒေသတွေဟာ ကရင်ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေအတွင်း တဖြည်းဖြည်း ပါဝင်လာခဲ့ပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဒီတော့ ကရင်ပြည်နယ်ဆိုတာ တစ်ရက်တည်းနဲ့ ယနေ့မြင်နေရတဲ့ နယ်မြေပုံအတိုင်း ဖြစ်လာတာ မဟုတ်ဘူးပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
အဲဒီလိုပဲ ပြောရမှာပါ။ နယ်မြေဖွဲ့စည်းပုံဟာ အဆင့်ဆင့် ဖြစ်လာတာပါ။ ၁၉၅၄ နဲ့ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွေမှာလည်း အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ သတ်မှတ်ချက်တွေ ဆက်လက်ပြောင်းလဲလာပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ပြီးတော့ ကရင်ပြည်နယ်နေ့နဲ့ ဆက်စပ်လာတာက နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့ပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီနေရာမှာလည်း လူတော်တော်များများ ရောထွေးတတ်ကြတယ်။

၁၉၅၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက် က ကရင်ပြည်နယ်ကို ဥပဒေအရ သတ်မှတ်တဲ့နေ့။

၁၉၅၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက် ကတော့ ကရင်ပြည်နယ်နေ့အဖြစ် ပထမဆုံး အထိမ်းအမှတ်ကျင်းပတဲ့နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို ကရင်ပြည်နယ်နေ့ကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်ကတည်းက ကျင်းပခဲ့တာ မဟုတ်ဘူးပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
မဟုတ်ပါဘူး။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်က ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းတဲ့နေ့ ဖြစ်ပြီး ၁၉၅၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့မှာ ပထမဆုံး ကရင်ပြည်နယ်နေ့အဖြစ် ကျင်းပခဲ့တာပါ။

ဦးရွှေအောင်
ဒါက တကယ်ကို မှတ်သားသင့်တဲ့ အချက်ပဲ။ သမိုင်းကို ရက်စွဲတစ်ခုတည်းနဲ့ မှတ်ထားရင် လွဲနိုင်တယ်။

ဦးအောင်ဖေ
အဲဒါကြောင့် ကရင်ပြည်နယ်နေ့ကို ပြန်ပြောတဲ့အခါ “၁၉၅၁ ခုနှစ်မှာ ကရင်ပြည်နယ်ကို ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၅ ခုနှစ်မှာ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့ကို ကရင်ပြည်နယ်နေ့အဖြစ် စတင်ကျင်းပခဲ့တယ်” လို့ ပြောရင် ပိုရှင်းပါတယ်။

⸻

မြို့နယ်ခုနစ်မြို့နယ် ဖြစ်လာပုံ

ဦးရွှေအောင်
မြဝတီကရော ဘယ်အချိန်မှာ ကရင်ပြည်နယ်ထဲ ပါလာတာလဲ။

ဦးအောင်ဖေ
၁၉၆၀ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်နေ့မှာ မြဝတီကို မြို့နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက် ကရင်ပြည်နယ်မှာ မြို့နယ်ခုနစ်မြို့နယ် ရှိလာခဲ့ပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို ကရင်ပြည်နယ်ရဲ့ နယ်မြေဖွဲ့စည်းပုံက ၁၉၅၁ ကနေ ၁၉၆၀ အထိ အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလာတာပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ ဒီလိုဖြစ်စဉ်အလိုက်ကြည့်မှ သမိုင်းက ပိုရှင်းလာတယ်။

⸻

၁၉၆၂ နောက်ပိုင်း

ဦးရွှေအောင်
၁၉၆၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းကရော ဘယ်လိုပြောင်းလဲသွားလဲ။

ဦးအောင်ဖေ
၁၉၆၂ ခုနှစ်မှာ နိုင်ငံရေးအာဏာပြောင်းလဲမှု ဖြစ်ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်နဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်တွေ အကြီးအကျယ် ပြောင်းလဲခဲ့ပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ်လည်း အဲဒီအပြောင်းအလဲရဲ့ သက်ရောက်မှုကို ခံခဲ့ရပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံ ပြောင်းလဲမှုတွေ ရှိသလို တစ်ဖက်မှာလည်း ကရင်ပြည်နယ်အတွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေ ဆက်လက်ရှိနေခဲ့ပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို ကရင်ပြည်နယ်သမိုင်းဟာ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူးပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
အဲဒီလိုပဲ။ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်း၊ နိုင်ငံရေးသမိုင်း၊ တိုင်းရင်းသားရေးရာသမိုင်းနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးသမိုင်းတွေ ဆက်စပ်နေပါတယ်။

⸻

ကရင်ပြည်နယ်အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည့်ကာလ

ဦးရွှေအောင်
အမည်ပိုင်းမှာလည်း ပြောင်းလဲခဲ့တယ်လို့ သိရတယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှာ ကရင်ပြည်နယ်ကို “ကော့သူးလေပြည်နယ်” လို့ အမည်ပြောင်းခေါ်ခဲ့တဲ့ ကာလရှိပါတယ်။

နောက်ပိုင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်မှာတော့ “ကရင်ပြည်နယ်” ဆိုတဲ့ အမည်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုလာပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
“ကော့သူးလေ” ဆိုတဲ့ အမည်ကိုလည်း ကရင်လူမျိုးတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးသမိုင်းနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး သီးခြားအဓိပ္ပာယ်ရှိတာကြောင့် တရားဝင်ပြည်နယ်အမည်နဲ့ မရောသင့်ဘူးပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ အမည်တစ်ခုတည်းကိုကြည့်ပြီး နိုင်ငံရေးသမိုင်းအားလုံးကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်လို့ မရပါဘူး။ ဘယ်ကာလမှာ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းက ဘယ်လိုသုံးခဲ့သလဲဆိုတာပါ ကြည့်ဖို့လိုပါတယ်။

⸻

၁၉၈၈ နောက်ပိုင်း

ဦးရွှေအောင်
၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှာတော့ ကရင်ပြည်နယ်ရဲ့ အခြေအနေက ပိုပြီးရှုပ်ထွေးလာတယ်လို့ ပြောလို့ရမလား။

ဦးအောင်ဖေ —
ရပါတယ်။ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲတွေနဲ့အတူ လုံခြုံရေး၊ စစ်ရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးအခြေအနေတွေ ပြောင်းလဲလာပါတယ်။

အထူးသဖြင့် ကရင်ပြည်နယ်ဟာ နယ်စပ်ဒေသဖြစ်တဲ့အတွက် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး၊ လူမှုရေးဆက်ဆံမှုနဲ့ လုံခြုံရေးကိစ္စတွေကလည်း အရေးကြီးလာပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ဘယ်လိုအခြေအနေရှိရှိ ပြည်သူတွေအတွက် အရေးကြီးဆုံးက ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ တည်ငြိမ်ရေးပါပဲ။

⸻

၂၀၀၈ ခုနှစ်နဲ့ ကရင်ပြည်နယ်

ဦးရွှေအောင်
၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ကရင်ပြည်နယ်ကတော့ ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် ဆက်ရှိနေတယ်ပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ ပြည်နယ်လွှတ်တော်၊ ပြည်နယ်အစိုးရနဲ့ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးဖွဲ့စည်းပုံတွေ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ပြည်နယ်တွေရဲ့ အာဏာဘယ်လောက်ရှိသင့်သလဲ၊ သဘာဝသယံဇာတတွေကို ဘယ်လိုစီမံသင့်သလဲ၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်နဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို ဘယ်လိုတည်ဆောက်သင့်သလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေကတော့ ဆက်ပြီး နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးစရာတွေ ဖြစ်နေဆဲပါ။

ဦးရွှေအောင်
ဒါကြောင့် ကရင်ပြည်နယ်ရဲ့ တရားဝင်ဖွဲ့စည်းမှုသမိုင်းနဲ့ ကရင်လူမျိုးတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးမျှော်မှန်းချက်သမိုင်းကို သီးခြားခွဲကြည့်ဖို့ လိုတယ်ပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
အဲဒါ အရေးကြီးဆုံးအချက်တစ်ခုပါပဲ။

⸻

ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ်

ဦးရွှေအောင်
ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ်ဘက်ကို ရောက်လာတော့ ၂၀၁၅ ခုနှစ်ကလည်း အရေးကြီးတဲ့ မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်တယ်နော်။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာ တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှုတွေ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ်နဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ ကရင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေလည်း ဒီဖြစ်စဉ်မှာ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ စာချုပ်တစ်စောင်နဲ့ ပြီးသွားတာမဟုတ်ပါဘူး။

ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ရတယ်။
နိုင်ငံရေးပြဿနာတွေ ဆွေးနွေးရတယ်။
တန်းတူညီမျှမှုကို အကောင်အထည်ဖော်ရတယ်။
အနာဂတ်ပြည်ထောင်စု ဘယ်လိုဖြစ်သင့်သလဲဆိုတာ အားလုံးပါဝင်ပြီး စဉ်းစားရတယ်။

⸻

ကရင်ပြည်နယ်နေ့၏ အဓိပ္ပာယ်

ဦးရွှေအောင်
ဦးအောင်ဖေပြောတာနားထောင်ရင်း ကျွန်တော်စဉ်းစားမိတာက ကရင်ပြည်နယ်နေ့ဆိုတာ သမိုင်းကို သတိရရုံနဲ့ မပြီးသင့်ဘူးထင်တယ်။

ဦးအောင်ဖေ
ကျွန်တော်လည်း အဲဒီလိုပဲ မြင်ပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ်နေ့ဟာ ကရင်ပြည်နယ် ဘယ်လိုပေါ်ပေါက်လာတယ်ဆိုတာ ပြန်လည်သတိရရမယ့်နေ့ ဖြစ်သလို၊ အတိတ်မှာ ဘာတွေဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုတာကို ပြန်လည်သင်ခန်းစာယူရမယ့်နေ့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အထူးသဖြင့် ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြတဲ့ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေ အချင်းချင်း ပိုပြီးနားလည်လာဖို့၊ မတူကွဲပြားမှုတွေကို လေးစားလာဖို့နဲ့ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ အနာဂတ်ကို အတူတကွ တည်ဆောက်ဖို့ အခွင့်အရေးတစ်ခု ဖြစ်သင့်ပါတယ်။

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို ကရင်ပြည်နယ်နေ့ကို “မိမိတို့ရဲ့ သမိုင်းကို ဂုဏ်ပြုတဲ့နေ့” လို့ပဲ မထားဘဲ “မိမိတို့ရဲ့ အနာဂတ်ကို ပြန်စဉ်းစားတဲ့နေ့” လို့ပါ သတ်မှတ်ရမယ်ပေါ့။

ဦးအောင်ဖေ
အဲဒီလိုဆိုရင် ပိုပြည့်စုံပါတယ်။

သမိုင်းကို သိတာဟာ အတိတ်ကို သိဖို့အတွက်ပဲ မဟုတ်ဘူး။

အတိတ်မှာ ဘာမှားခဲ့သလဲ သိဖို့၊
ဘာတွေကို ထိန်းသိမ်းသင့်သလဲ သိဖို့၊
မနက်ဖြန်ကို ဘယ်လိုတည်ဆောက်မလဲ သိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

⸻

ရပ်ဝေးရပ်နီးမှ ညီအစ်ကိုမောင်နှမများအား ဖိတ်ခေါ်ခြင်း

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို မကြာခင်ရောက်လာတော့မယ့် ကရင်ပြည်နယ်နေ့အတွက် ရပ်ဝေးရပ်နီးက ညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေကိုလည်း ဖိတ်ခေါ်လိုက်ကြရအောင်။

ဦးအောင်ဖေ
ကောင်းပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ်နေ့အခါသမယမှာ ရပ်ဝေးရပ်နီးက လာရောက်ကြမယ့် တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမများအားလုံးကို နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ်ကို လာကြပါ။

မိတ်ဆွေဟောင်းတွေနဲ့ ပြန်ဆုံကြပါ။

ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုတွေကို အတူတူ ခံစားကြပါ။

တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦးရဲ့ ရိုးရာဓလေ့တွေကို လေးစားကြပါ။

အတိတ်က နာကျင်မှုတွေကို သင်ခန်းစာယူပြီး အနာဂတ်မှာ ငြိမ်းချမ်းမှုကို အတူတူရှာကြပါ။

ဦးရွှေအောင်
ဟုတ်ပါတယ်။ ကရင်ပြည်နယ်နေ့ဟာ ကရင်လူမျိုးတွေအတွက်သာမက ကရင်ပြည်နယ်အတွင်း အတူတကွ နေထိုင်ကြတဲ့ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမအားလုံးအတွက်လည်း နွေးထွေးတဲ့ တွေ့ဆုံရာနေ့ ဖြစ်စေချင်ပါတယ်။

ဦးအောင်ဖေ
သမိုင်းက ကျွန်တော်တို့ကို ခွဲခြားဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။

သမိုင်းကို မှန်မှန်သိပြီး အချင်းချင်း ပိုနားလည်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ်နေ့မှာ အားလုံးရဲ့ နှလုံးသားထဲမှာ မေတ္တာရှိကြပါစေ။

အချင်းချင်း လေးစားကြပါစေ။

ငြိမ်းချမ်းရေးကို တန်ဖိုးထားကြပါစေ။

⸻

နှုတ်ခွန်းဆက်စကား

ဦးရွှေအောင်
ဒါဆို ဒီနှစ် ကရင်ပြည်နယ်နေ့အတွက် နောက်ဆုံးစကားလေး ပြောကြရအောင်။

ဦးအောင်ဖေ
ကောင်းပါပြီ။

ကရင်ပြည်နယ်နေ့ အခါသမယမှာ ရပ်ဝေးရပ်နီးမှ လာရောက်ကြမယ့် ညီအစ်ကိုမောင်နှမများအားလုံး

ခရီးလမ်း အဆင်ပြေကြပါစေ။

မိသားစုတွေနဲ့ ပျော်ရွှင်စွာ ပြန်လည်ဆုံတွေ့နိုင်ကြပါစေ။

မိတ်ဆွေဟောင်းတွေနဲ့ ရင်းရင်းနှီးနှီး ပြန်ဆုံနိုင်ကြပါစေ။

ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုတွေကို အတူတကွ ထိန်းသိမ်းနိုင်ကြပါစေ။

မတူကွဲပြားမှုတွေကြားမှာ နားလည်မှုတွေ ပိုမိုတိုးပွားကြပါစေ။

ကရင်ပြည်နယ်ဟာ ငြိမ်းချမ်းခြင်း၊ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးခြင်းနဲ့ လူမျိုးပေါင်းစုံ အတူတကွ ရှင်သန်နိုင်တဲ့ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်လာပါစေ။

ဦးရွှေအောင်
အဲဒီဆုမွန်နဲ့ပဲ ကျွန်တော်တို့နှစ်ဦးရဲ့ သမိုင်းစကားဝိုင်းကို ဒီမှာပဲ ရပ်လိုက်ကြရအောင်။

ဦးအောင်ဖေ
ဟုတ်ပါတယ်။ သမိုင်းကို မမေ့ကြပါနဲ့။ အတိတ်ကို သင်ခန်းစာယူကြပါ။ အနာဂတ်ကို အတူတကွ တည်ဆောက်ကြပါ။

အှ်ဆံင်းလာႋဆာ် — ကျန်းမာပါစေ။

ကရင်ပြည်နယ်နေ့ အခါသမယမှစ၍ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမများအားလုံး ကိုယ်ကျန်းမာ၊ စိတ်ချမ်းသာကြပါစေ။

သမိုင်းကို မမေ့၊
အချင်းချင်း မမုန်း၊
မတူတာကို လေးစား၊
အနာဂတ်ကို အတူတကွ တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ။

🌿ဂန္ဒီ၏ အဟိံသအတွေးနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဟိံသ၊ အာဃာတအတွေး🌿
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ရေးသားသူ = ဆရာကြီး ဦးရွှေအောင်
သရုပ်ဖော်ပုံ = AI
Unauthorized copying or distribution of my manuscript is strictly prohibited.

[မတူညီသော လမ်းကြောင်းနှစ်ခုမှ အကြမ်းမဖက်ခြင်းကို နားလည်ခြင်း]

⸻

အပိုင်း (၁) — “အဟိံသ” ဆိုတာ ဘာလဲ

အဟိံသ ဆိုသည်မှာ အခြေခံအားဖြင့် မညှဉ်းဆဲခြင်း၊ မထိခိုက်စေခြင်း၊ အကြမ်းမဖက်ခြင်း ဟူသော သဘောဖြစ်သည်။

သို့သော် ဂန္ဒီ၏ အဟိံသနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဟိံသတို့သည် အဓိပ္ပါယ်အချို့ ဆင်တူသော်လည်း အတွေးအခေါ်၏ အခြေခံ၊ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် လက်တွေ့အသုံးချမှုတွင် မတူညီပါ။

ထို့ကြောင့်
“နှစ်ခုစလုံး အကြမ်းမဖက်ဘူး” ဆိုတာမှန်သော်လည်း “နှစ်ခုစလုံးဟာ အယူအဆတစ်ခုတည်း” လို့ မဆိုနိုင်ပါ။

ဒီကွာခြားချက်ကို သိထားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

⸻

အပိုင်း (၂) — ဂန္ဒီ၏ အဟိံသအတွေး

ဂန္ဒီအတွက် အဟိံသသည် လူတစ်ယောက်ကို မရိုက်နှက်ခြင်း လောက်နဲ့ မပြီးပါဘူး။

သူ့အမြင်မှာ အဟိံသဟာ ဘဝကျင့်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

သူ၏ အတွေးမှာ အဓိကအားဖြင့်—

• အမှန်တရားကို စွဲကိုင်ခြင်း
• အကြမ်းမဖက်ခြင်း
• မုန်းတီးမှုကို မတုံ့ပြန်ခြင်း
• လက်စားမချေခြင်း
• ကိုယ်ကျိုးစွန့်နိုင်ခြင်း
• မတရားမှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်း

တို့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးဆုံးအချက်တစ်ခုရှိပါတယ်။

ဂန္ဒီ၏ အဟိံသသည် “မတရားမှုကို လက်ခံခြင်း” မဟုတ်

ဥပမာ

လူတစ်ဦးကို မတရားပြုမူခံနေရတယ်ဆိုပါစို့။

အဟိံသဆိုပြီး “ဘာမှမလုပ်နဲ့။ သည်းခံလိုက်”

လို့ ဆိုတာမဟုတ်ပါဘူး။ ဂန္ဒီအတွေးမှာ မတရားမှုကို ဆန့်ကျင်နိုင်ပါတယ်။

သို့သော် ဆန့်ကျင်ရာမှာ
“ငါ့ကို နာကျင်စေလို့ မင်းကိုလည်း နာကျင်အောင် ပြန်လုပ်မယ်”

ဆိုတဲ့ လက်စားချေစိတ်ကို မရွေးချယ်ပါ။

ဒါကြောင့် ဂန္ဒီအတွေးမှာ

မတရားမှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်း နှင့်
မတရားသူကို မုန်းတီးဖျက်ဆီးခြင်း

တို့ကို ခွဲခြားထားပါတယ်။

⸻

အပိုင်း (၃) — ဂန္ဒီ၏ “အမှန်တရားကို စွဲကိုင်ခြင်း”

ဂန္ဒီရဲ့ အဟိံသအတွေးကို နားလည်ဖို့ Satyagraha (အမှန်တရားကို စွဲကိုင်ခြင်း) ဆိုတဲ့ အယူအဆကိုလည်း နားလည်ရပါတယ်။

အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့်

အမှန်တရားကို မစွန့်လွှတ်ဘဲ မတရားမှုကို အကြမ်းမဖက်နည်းဖြင့် ဆန့်ကျင်ခြင်း

ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီမှာ “မတိုက်ခိုက်ခြင်း” ဆိုတာ အားနည်းလို့ မတိုက်နိုင်တာမဟုတ်ပါဘူး။

တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်းရှိပေမယ့် အကြမ်းဖက်မှုကို မရွေးချယ်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဂန္ဒီအတွေးကို

အကြမ်းမဖက်သော ခုခံမှု

လို့ နားလည်နိုင်ပါတယ်။

⸻

အပိုင်း (၄) — ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမှာ အဟိံသ

ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမှာလည်း မညှဉ်းဆဲခြင်း၊ မသတ်ဖြတ်ခြင်း၊ မထိခိုက်စေခြင်း သည် အရေးကြီးပါတယ်။

အထူးသဖြင့် ပထမသီလ

“ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏီ”

သည် အသက်ရှိသော သတ္တဝါများကို သတ်ဖြတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ အဟိံသကို ကိုယ်ဖြင့် မထိခိုက်စေရုံ နဲ့ မပြီးပါဘူး။

စိတ်၏ အခြေအနေ ကိုလည်း အရေးကြီးစွာ ကြည့်ပါတယ်။

အပြင်ပန်းမှာ မရိုက်နှက်ပေမယ့်—

“သူဒုက္ခရောက်ပါစေ”

“သူပျက်စီးပါစေ”

“ငါ့ကိုလုပ်သလို သူ့ကိုပြန်လုပ်မယ်”

ဆိုတဲ့ စိတ်ရှိနေရင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာမှာ အမုန်းတရားကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအချက်မှာ ထေရဝါဒအတွေးဟာ အတွင်းစိတ်ကို အလွန်အလေးထားပါတယ်။

⸻

အပိုင်း (၅) — “အာဃာတ” ဆိုတာ ဘာလဲ

အာဃာတ ဆိုတာ အခြားသူတစ်ဦးက မိမိကို ပြုမူခဲ့တဲ့ အမှုကြောင့်—

“သူ့ကို ငါ မကျေနပ်ဘူး။
သူ့ကို ငါ မုန်းတယ်။
သူ့ကို ငါ ပြန်လုပ်မယ်”

ဆိုတဲ့ မုန်းတီး၊ နာကျည်း၊ လက်စားချေလိုတဲ့ စိတ်ကို ဆုပ်ကိုင်ထားခြင်းမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့်

ဒေါသပေါ်လာခြင်း နှင့်
အာဃာတအဖြစ် ဆုပ်ကိုင်ထားခြင်း

တို့ကို ခွဲခြားကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။

ဒေါသတစ်ခဏ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။

သို့သော် အဲဒီဒေါသကို

“သူ့ကို မေ့မှာမဟုတ်ဘူး။
အခွင့်ရရင် ပြန်လုပ်မယ်”

ဆိုပြီး ဆက်လက်မွေးမြူထားရင် အာဃာတဘက်ကို ရောက်လာပါတယ်။

⸻

အပိုင်း (၆) — ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ အာဃာတကို ဘယ်လို ဖြေရှင်းသလဲ

ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ လမ်းစဉ်က

အာဃာတကို အာဃာတနဲ့ ပြန်မဖြေရှင်းခြင်း

ဖြစ်ပါတယ်။

ဓမ္မပဒမှာလည်း

“န ဟိ ဝေရေန ဝေရာနိ သမ္မန္တီဓ ကုဒါစနံ။
အဝေရေန စ သမ္မန္တိ၊ ဧသ ဓမ္မော သနန္တနော။”

ဟူ၍ ရန်ငြိုးသည် ရန်ငြိုးဖြင့် မငြိမ်းနိုင်ကြောင်း၊ ရန်ငြိုးမထားခြင်းဖြင့်သာ ငြိမ်းနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒီအချက်ဟာ ဂန္ဒီရဲ့ အဟိံသအတွေးနဲ့ အလွန်နီးစပ်တဲ့ နေရာတစ်ခုပါ။

သို့သော် “နီးစပ်တယ်” ဆိုတာ “တူညီတယ်” လို့ မဆိုလိုပါ။

⸻

အပိုင်း (၇) — မေတ္တာနဲ့ အဟိံသ

ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမှာ အဟိံသကို နားလည်ရာမှာ မေတ္တာ ကိုလည်း ခွဲမထားနိုင်ပါဘူး။

မေတ္တာဆိုတာ

သူတစ်ပါး ချမ်းသာစေလိုခြင်း၊ ကောင်းကျိုးဖြစ်စေလိုခြင်း

ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့်

“သူ့ကို မထိခိုက်ဘူး”

ဆိုတာ အဟိံသရဲ့ အခြေခံဘက် ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် “သူ့အပေါ် ကောင်းကျိုးဖြစ်စေလိုတဲ့ စိတ်ကို မွေးမြူတယ်”

ဆိုတာ မေတ္တာဘက်ကို ရောက်လာပါတယ်။

အဲဒီအတွက် ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ အဟိံသကို မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ ခန္တီ တို့နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး နားလည်နိုင်ပါတယ်။

⸻

အပိုင်း (၈) — ဂန္ဒီနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆင်တူသောနေရာ

နှစ်ဖက်စလုံးမှာ အလွန်နီးစပ်တဲ့ အချက်တွေ ရှိပါတယ်။

၁။ လက်စားချေမှုကို မရွေးချယ်ခြင်း

သူက ကိုယ့်ကို ထိခိုက်စေလို့ ကိုယ်က ပြန်ထိခိုက်စေခြင်းကို မလိုလားကြပါ။

၂။ မုန်းတီးမှုကို မတိုးပွားစေခြင်း

အကြမ်းဖက်မှုက အကြမ်းဖက်မှုကို ထပ်မံဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။

၃။ ကိုယ်ကျိုးစွန့်နိုင်ခြင်း

မိမိအကျိုးထက် ပိုကြီးမားတဲ့ အမှန်တရား သို့မဟုတ် ကောင်းကျိုးအတွက် ကိုယ်ကျိုးစွန့်နိုင်ခြင်းကို တန်ဖိုးထားကြပါတယ်။

၄။ ရန်သူကိုလည်း လူသားအဖြစ် မြင်ခြင်း

မိမိကို ပြစ်မှားသူကို ဖျက်ဆီးပစ်ရမယ့် အရာတစ်ခုအဖြစ် မမြင်ဘဲ ပြန်လည်ပြုပြင်နိုင်မယ့် လူသားတစ်ဦးအဖြစ် မြင်နိုင်ခြင်းရှိပါတယ်။

⸻

အပိုင်း (၉) — သို့သော် အခြေခံကွာခြားချက်ရှိတယ်

ဒီနေရာက အရေးအကြီးဆုံးပါ။

ဂန္ဒီ၏ အဟိံသ

အဓိကအားဖြင့်

လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ မတရားမှုကို အကြမ်းမဖက်နည်းဖြင့် ဆန့်ကျင်ခြင်း

ဆိုတဲ့ လက်တွေ့လူမှုရေးအတိုင်းအတာမှာ အလွန်ထင်ရှားပါတယ်။

ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ

အဓိကအားဖြင့်

ဒေါသ၊ လောဘ၊ မောဟတို့ကို လျှော့ချပြီး စိတ်၏ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်ရေး

ဘက်ကို ဦးတည်ပါတယ်။

ဒါကြောင့်

ဂန္ဒီ၏ အဟိံသမှာ လူမှုရေးတရားမျှတမှုကို အကြမ်းမဖက်နည်းဖြင့် ရှာဖွေခြင်းဘက် ထင်ရှားပြီး၊ ထေရဝါဒ၏ အဟိံသမှာ စိတ်၏ မုန်းတီးမှုနှင့် ညှဉ်းဆဲလိုစိတ်ကို ဖြေဖျောက်ပြီး ကိလေသာလျော့ပါးရေးဘက် ထင်ရှားသည်။

လို့ ခွဲခြားနိုင်ပါတယ်။

⸻

အပိုင်း (၁၀) — “ခွင့်လွှတ်ခြင်း” နှင့် “မတရားမှုကို လက်ခံခြင်း” မတူ

ဒီအချက်ကို အထူးသတိထားရပါတယ်။

ဥပမာ

အလုပ်ရှင်တစ်ဦးက ဝန်ထမ်းကို မတရားခေါင်းပုံဖြတ်တယ်ဆိုပါစို့။

ထေရဝါဒအမြင်နဲ့ဆို

“သူ့ကို မုန်းမနေပါနဲ့”

လို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့်

“မတရားတာကိုလည်း မပြောနဲ့”

လို့ မဆိုလိုပါဘူး။

မတရားမှုကို သိမြင်နိုင်ပါတယ်။
မတရားမှုကို တားဆီးနိုင်ပါတယ်။
လိုအပ်လျှင် တရားမျှတစွာ အရေးယူနိုင်ပါတယ်။

အရေးကြီးတာက အရေးယူမှုရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ မုန်းတီးမှုနဲ့ လက်စားချေလိုစိတ် ရှိမရှိ ဖြစ်ပါတယ်။

⸻

အပိုင်း (၁၁) — “သူလုပ်သလို ပြန်လုပ်ခြင်း” ရဲ့ ပြဿနာ

ဒီအချက်ကို သင်ပေးထားတဲ့ “ဂန္ဒီစာ” နဲ့ ဆက်စပ်ကြည့်ရင် ပိုရှင်းပါတယ်။

တစ်ယောက်က ကိုယ့်ကို ကဲ့ရဲ့တယ်။

ကိုယ်ကလည်း ပြန်ကဲ့ရဲ့တယ်။

သူက လိမ်တယ်။

ကိုယ်ကလည်း ပြန်လိမ်တယ်။

သူက ခေါင်းပုံဖြတ်တယ်။

ကိုယ်ကလည်း အခွင့်ရတဲ့အခါ သူ့ကို ခေါင်းပုံဖြတ်တယ်။

အဲဒီအခါ

သူ့အပြုအမူကို ရှောင်ရှားနိုင်ခြင်းမရှိတော့ဘဲ သူ့အပြုအမူပုံစံထဲကို ကိုယ်တိုင် ဝင်သွားပါတယ်။

ဒီအချက်ကို ဂန္ဒီအတွေးနဲ့လည်း ရှင်းနိုင်ပါတယ်။

ထေရဝါဒအမြင်နဲ့ဆိုရင်တော့ ပိုနက်ပါတယ်။

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ပြဿနာဟာ “သူဘာလုပ်သလဲ” တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ—

“သူလုပ်တာကို မြင်ပြီး ငါ့စိတ်ထဲမှာ ဘာဖြစ်လာသလဲ”

ဆိုတာကိုပါ စောင့်ကြည့်ရလို့ပါ။

⸻

အပိုင်း (၁၂) — ဒေါသကို ဖိနှိပ်တာ မဟုတ်

အဟိံသကို လေ့ကျင့်တဲ့အခါ

“ငါ ဒေါသမထွက်ရဘူး”

လို့ စိတ်ကို ဖိနှိပ်ထားတာနဲ့ မပြီးပါဘူး။

ထေရဝါဒနည်းလမ်းမှာ—

ဒေါသပေါ်လာတာကို သိရမယ်။
ဒေါသရဲ့ အကြောင်းကို သိရမယ်။
ဒေါသကို မဆုပ်ကိုင်ရဘူး။
အာဃာတအဖြစ် မမွေးမြူရဘူး။

ဆိုတဲ့ အတွင်းစိတ်ဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်မှု ပိုအရေးကြီးပါတယ်။

ဒါကြောင့်

ဒေါသကို မမြင်ဘဲ အဟိံသဟန်ဆောင်ခြင်း
နဲ့ ဒေါသကို သိမြင်ပြီး မုန်းတီးမှုအဖြစ် မတိုးပွားစေခြင်း ဟာ မတူပါဘူး။

⸻

အပိုင်း (၁၃) — “သင့်ကို ထိခိုက်သူကို ကျေးဇူးတင်ပါ” ဆိုတာကို ဗုဒ္ဓဘာသာနဲ့ ဘယ်လိုကြည့်မလဲ

ဒီနေရာမှာ သင်အစောပိုင်းပေးထားတဲ့ စာကို ပြန်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။

“သင့်ကို နှိမ်ခဲ့သူကို ကျေးဇူးတင်ပါ။”

ဒါကို ဗုဒ္ဓဘာသာအရ တိုက်ရိုက်တရားတော်တစ်ခုလို့ မယူသင့်ပါဘူး။

အဲဒီအစား

“သူ့ရဲ့ မကောင်းတဲ့အပြုအမူကြောင့် ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ဒေါသ၊ အာဃာတ ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲကို သိမြင်ပြီး ကိုယ့်စိတ်ကို ပိုကောင်းအောင် လေ့ကျင့်နိုင်တယ်” လို့ ပြောင်းလဲနားလည်နိုင်ပါတယ်။

ဒါဟာ ပိုပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာဆန်တဲ့ သုံးသပ်ချက်ဖြစ်ပါတယ်။

မကောင်းမှုကို ကောင်းမှုလို့ ပြောင်းခေါ်တာ မဟုတ်ပါ။

မကောင်းမှုကို မကောင်းမှုအဖြစ် သိနေဆဲဖြစ်ပြီး မကောင်းမှုကြောင့် ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ မကောင်းမှုထပ်မဖြစ်အောင် ထိန်းသိမ်းခြင်း
ဖြစ်ပါတယ်။

⸻

အပိုင်း (၁၄) — အဟိံသဆိုတာ အမြဲတမ်း “ဘာမှမလုပ်ခြင်း” မဟုတ်

ဒီအချက်ကို နားလည်မှ အဟိံသအတွေးက ပိုပြည့်စုံပါတယ်။

လူတစ်ဦးက အခြားသူကို ညှဉ်းဆဲနေတယ်ဆိုပါစို့။

“ငါက အဟိံသသမားဆိုတော့ ဘာမှမလုပ်ဘူး” ဆိုပြီး ထားလိုက်ရင် အားနည်းသူအပေါ် ဆက်လက်ညှဉ်းဆဲခွင့် ပေးသလို ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ထို့ကြောင့် အဟိံသကို

မတရားမှုကို မတားဆီးခြင်းလို့ မသတ်မှတ်သင့်ပါ။

အဓိကက
မတရားမှုကို တားဆီးရာမှာ ကိုယ်တိုင် မုန်းတီးမှု၊ ရက်စက်မှု၊ လက်စားချေမှုထဲ မကျရောက်စေရန်

ဖြစ်ပါတယ်။

⸻

အပိုင်း (၁၅) — နှစ်ဖက်စလုံးကို တစ်ကြောင်းတည်းနဲ့ ခွဲမယ်ဆိုရင်

ဂန္ဒီ

“မတရားမှုကို အကြမ်းမဖက်နည်းဖြင့် ခုခံပါ။ မုန်းတီးမှုကို လက်စားချေမှုအဖြစ် မပြောင်းပါနှင့်။”

ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ

“မညှဉ်းဆဲပါနှင့်။ ဒေါသနှင့် အာဃာတကို မမွေးမြူပါနှင့်။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာနှင့် ပညာဖြင့် စိတ်ကို သန့်စင်ပါ။”

ဒီနှစ်ကြောင်းမှာ ဆင်တူမှုရှိပါတယ်။

သို့သော် ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ အခြေခံသဘောတရားက မတူပါ။

⸻

အပိုင်း (၁၆) — အနက်ဆုံးအချက်

နောက်ဆုံးမှာ အဟိံသရဲ့ အနက်ကို ဒီလို ခွဲကြည့်နိုင်ပါတယ်။

ပထမအဆင့် — ကိုယ်ဖြင့် မညှဉ်းဆဲခြင်း

မရိုက်၊ မသတ်၊ မဖျက်ဆီး။

ဒုတိယအဆင့် — နှုတ်ဖြင့် မညှဉ်းဆဲခြင်း

မစော်ကား၊ မကဲ့ရဲ့၊ မလိမ်လည်။

တတိယအဆင့် — စိတ်ဖြင့် မညှဉ်းဆဲခြင်း

အမုန်း၊ အာဃာတ၊ လက်စားချေလိုစိတ်ကို မမွေးမြူ။

စတုတ္ထအဆင့် — မေတ္တာ

“သူ့ကို မထိခိုက်စေဘူး” ထက် ပိုပြီး “သူလည်း ကောင်းကျိုးရပါစေ” ဆိုတဲ့ စိတ်ကို မွေးမြူ။

ပဉ္စမအဆင့် — ပညာ

“သူက ငါ့ကို ဘာလုပ်ခဲ့သလဲ” ဆိုတာတင် မဟုတ်ဘဲ—

“ဒီဖြစ်ရပ်ကြောင့် ငါ့စိတ်ထဲမှာ ဘာဖြစ်နေသလဲ”

ကို မြင်လာခြင်း။

ဒီအဆင့်မှာတော့ အဟိံသဟာ ပြင်ပအပြုအမူတစ်ခုကနေ အတွင်းစိတ်လေ့ကျင့်မှု အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပါတယ်။

⸻

နိဂုံး

ဂန္ဒီ၏ အဟိံသနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဟိံသတို့သည် လက်စားမချေခြင်း၊ အကြမ်းမဖက်ခြင်း၊ မုန်းတီးမှုကို မတိုးပွားစေခြင်း စတဲ့နေရာတွေမှာ ဆင်တူကြပါတယ်။

သို့သော် ဂန္ဒီ၏ အဟိံသသည် အမှန်တရားနှင့် မတရားမှုကို အကြမ်းမဖက်နည်းဖြင့် ခုခံခြင်း ဘက်မှာ ထင်ရှားပါတယ်။

ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဟိံသသည် ဒေါသ၊ အာဃာတ၊ လောဘ၊ မောဟတို့၏ အရင်းအမြစ်ကို သိမြင်ပြီး စိတ်ကို လွတ်မြောက်စေရေး ဘက်မှာ ပိုမိုနက်ရှိုင်းပါတယ်။

ထို့ကြောင့်

သူတစ်ပါးက ကိုယ့်ကို မကောင်းပြုလို့ ကိုယ်ကလည်း ပြန်မကောင်းပြုခြင်းသည် အဟိံသ၏ အပြင်ပန်းတစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။

သူတစ်ပါး၏ မကောင်းမှုကြောင့် ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာလည်း အမုန်း၊ အာဃာတ၊ လက်စားချေလိုစိတ် မပေါက်ဖွားအောင် ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်းသည် ထေရဝါဒအမြင်အရ ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော စိတ်လေ့ကျင့်မှု ဖြစ်သည်။

မတရားမှုကို မလက်ခံဘဲ မတရားသူကို မမုန်းတီးခြင်း—ဤနေရာမှာ ဂန္ဒီ၏ အဟိံသအတွေးနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ မေတ္တာ၊ အာဃာတမဖြစ်စေရေးအတွေးတို့ ဆုံတွေ့နိုင်သည်။

🌿ရွာလုံးကျွတ် ရွှံ့နွံအောက် ရောက်သွားရသည့် ဟိမဝန္တာ ရေခဲမြစ်ပြိုမှုတွင် ခရီးသွားများ ဘာကြောင့် ပါသွားခဲ့ကြသလဲ🌿

။ နိုင်ငံတကာ မီဒီယာများ၏ ဖော်ပြချက်အရ နီပေါ-တိဘက် နယ်စပ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ရေခဲမြစ်ပြိုကျမှုကြောင့် လူ ၁၆၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး ခရီးသွား ရာပေါင်းများစွာအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၉၅၀ ကျော် ပျောက်ဆုံးနေကြောင်း သိရသည်။ စတင်ဖြစ်ပွားချိန်က ရစ်ခ်တာစကေး ၄.၄ အဆင့်ရှိ ငလျင်ကြောင့်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြသော်လည်း အမေရိကန် ဘူမိဗေဒအဖွဲ့ (USGS) ၏ စစ်ဆေးချက်အရ ငလျင်လှုပ်ခတ်ခဲ့ခြင်း မဟုတ်ဘဲ ပေ ၁၇,၀၀၀ မြင့်သော ဟိမဝန္တာတောင်ပေါ်ရှိ ပေ ၂,၀၀၀ ခန့်ကျယ်သည့် ရေခဲတစ်ခုလုံး ပြိုကျ ပျက်စီးခဲ့ခြင်း (Glacial Collapse) ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။

။ အဆိုပါ ပြိုကျမှုမှ ထွက်လာသည့် ရေစီးကြောင်းကြီးသည် မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် စီးဆင်းသွားခဲ့ရာ နီပေါနှင့် တိဘက် နှစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရွာလုံးကျွတ် နေအိမ်များ၊ လမ်းတံတားများနှင့် ရေအားလျှပ်စစ် စက်ရုံများကို ရွှံ့နွံများအောက် လွှမ်းမိုးနှစ်မြုပ်ပစ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ဘေးဒဏ်သင့်ခဲ့သည့် ဒေသသည် တိဘက်ရှိ ကိုင်လာရှ် မာနဆာရိုဗာသို့ သွားရောက်သည့် နာမည်ကြီး လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် တည်ရှိနေခြင်းကြောင့် ဟိန္ဒူ ဘုရားဖူးများနှင့် နိုင်ငံတကာ ခရီးသွားများစွာ ပါဝင်သွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

။ လက်ရှိ အတည်ပြုချက်များအရ နီပေါဘက်ခြမ်းတွင် ပျောက်ဆုံးနေသည့် နိုင်ငံခြားသား ခရီးသွား ၃၄၁ ဦးအနက် အိန္ဒိယ ၁၃၃ ဦး၊ အမေရိကန် ၃၃ ဦး၊ ဩစတြေးလျ ၃၄ ဦး၊ ကနေဒါ ၂၄ ဦး၊ မလေးရှား ၁၉ ဦး၊ ဂျာမနီ ၄ ဦးနှင့် အစ္စရေး ၁ ဦးတို့ ပါဝင်နေသည်။ ထို့အပြင် တိဘက်ဘက်ခြမ်းတွင်လည်း ပျောက်ဆုံးနေသူ ၅၅၈ ဦးအနက် ၂၆၀ မှာ နိုင်ငံခြားသားများ ဖြစ်ကြပြီး တောင်ကိုရီးယား နိုင်ငံသား ၈ ဦးမှာလည်း အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ လမ်းများနှင့် ဆက်သွယ်ရေးစနစ်များ လုံးဝ ပျက်စီးသွားသည့်အတွက် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များက ဖုန်းမီးတိုင်များ၊ ဒရုန်းများနှင့် ဟယ်လီကော်ပတာများ အသုံးပြု၍ အရေးပေါ် ကူညီပေးနေကြရသည်။
ဒီနေ့ ဒီသတင်းကို ကြည့်ဖြစ်ရင်း စိတ်ထဲအလွန်မကောင်းစွာ ခံစားရပါတယ်။ နီပေါကို အကြိမ်လေးထက်မက ရောက်ခဲ့ဖူးသလို၊ ခုလို ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ မြို့နေရာတွေကိုလည်း ကိုယ်တိုင် ခြေချခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒီမြို့ကနေကျော်ပြီး တောင်ကြိုတောင်ကြား လမ်းတွေထဲက ရွာကလေးတွေမှာတည်းရင်း ဒေသလေ့လာရေး ခရီးရောက်ခဲ့တာမို့ အေးချမ်းငြိမ်သက်တဲ့ ဒေသအဝေးကို ခုချိန်ဆိုရင် ပိုပြီး သတိရမိနေပါတယ်။

။ အဲဒီတုန်းက ရောက်ခဲ့တဲ့ ရွာလေးထဲက ကလေးတွေနဲ့ ပျော်ခဲ့ရတဲ့ ခရီးကိုလည်း အလွန်သတိရမိပါတယ်။ ဟိမဝါတောင်ခါးပန်းပေါ်မှာ မေးတင်ထားပြီး ရိုးရာအိမ်ကလေးတွေနဲ့ သာယာလှပနေကြတဲ့ တိဘက်နွယ်ဝင် လူမျိုးတွေရဲ့ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုတွေဟာ အလွန့်အလွန်ကို စိတ်ဝင်စားစရာပါ။ သူတို့တွေဟာ ဟိမဝါတောင်သူ ပီပီ ဗုဒ္ဓဘာသာတရားကို အလေးအမြတ်ထားကြပြီး ယဉ်ကျေးလှတဲ့ သူတို့ဘဝကို ယနေ့တိုင် မမေ့နိုင်ပါဘူး။

။ တောင်တန်းသားတွေရဲ့ ယဉ်ကျေးလှပတဲ့ စရိုက်တွေကြောင့် အလွန်ဝေးလံခေါင်ဖျားတဲ့ ဒေသတွေဖြစ်ပေမဲ့ သူ့ခေတ်နဲ့သူတို့ဘဝ ပညာရေးအတွက် ပညာဒါနပြုပေးကြတဲ့ လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေ ရောက်အောင်လာပြီး ကူညီပေးကြတာလည်း တွေ့ရပါတယ်။ ကားလမ်းခက်ခဲ၊ လူသွားလူလာ လမ်းလေးတွေမှ ခက်ခဲတဲ့ ဟိမဝါဒေသဟာ ခုလို ဖြစ်ပျက်နေပုံ မြင်မိကြားမိရတော့ ဟိမဝါဒေသ တောင်ပေါ်လမ်း ကွေ့ကောက်တဲ့ တောင်ခါးပန်း ရွာလေးတွေကို သတိရပြီး ရင်ထုမနာ ဖြစ်ရပါတယ်။

။ ခရီးသွားကြသူများ အနေဖြင့် မိမိတို့ စိတ်ကြည်နူး ချမ်းမြေ့ရန်နှင့် အပန်းဖြေရန် ထွက်ခွာလာကြသော်လည်း ကြိုတင်မမှန်းဆနိုင်သည့် ကံတရား၏ အလှည့်အပြောင်းကြောင့် ယခုကဲ့သို့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုးကြီးထဲ ရုတ်တရက် ပါဝင်သွားခဲ့ကြရပါတယ်။ “ အသွားမတော် တစ်လှမ်း” ဆိုသည့်အတိုင်း သဘာဝတောင်တန်းများနှင့် နယ်စပ်ဒေသများသို့ ခရီးထွက်သည့်အခါ ရာသီဥတု သတိပေးချက်များနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ချေများကိုလည်း အမြဲမပြတ် အထူးဂရုစိုက် စောင့်ကြည့်ကြရန် လိုအပ်လှပါတယ်။

။ ခက်ခဲလှတဲ့ ဘဝအထွေထွေကို ရုန်းကန်နေကြရသူတွေရဲ့ လောကကို “ ကမ္မသကာ” ဟုသာ နှလုံးသွင်းရုံမှလွဲ၍ ဘာတတ်နိုင်မှာလဲ ဟိမဝန္တာရယ်…။ ဘေးဒဏ်သင့်ဒေသတွင် ပျောက်ဆုံးနေသူများနှင့် ဒုက္ခရောက်နေကြသူများ အားလုံး အန္တရာယ်မှ အမြန်ဆုံး လွတ်မြောက်ကြပါစေ၊ ဘေးကင်းကြပါစေဟု သတိရခြင်းများစွာဖြင့် မေတ္တာပို့ ဆုတောင်းပေးလိုက်ရပါသည်။

ရေးသားသူ – ဟေမောင်
နေ့စွဲ – ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၇ ရက်။

ဟိမဝန္တာ တောင်ခါးပန်းပေါ်ရှိ ရွာကလေးများ ရေခဲမြစ်ပြိုကျမှုနှင့် ရွှံ့နွံများအောက် ရောက်ရှိသွားသည့် ဖြစ်စဉ်ကို ဖော်ပြထားသော သရုပ်ဖော်ပုံ ဖြစ်ပါသည်။

🌿ပြေးလွှားသူနှင့် အခြားကဗျာများ 🌿
(The Fugitive and Others – 18)

ဟေမောင် = ​ရေးသည်။
သရုပ်ဖော်ပုံ = AI
(၂၄.၈.၂၀၂၆) ရက်နေ့။

နံနက်ခင်းတွင်
သူသည် ဒီအိုဒါသစ်တန်းများ အရိပ်ဖုံးနေသော လမ်းတစ်လျှောက် လမ်းလျှောက်လာသည်။

သူ၏ လက်ထဲတွင်
အသစ်လက်ထပ်ထားသော ဇနီး၏
ပထမဆုံးစာကို ကိုင်ထားသည်။

“ပြန်လာပါ။
အမြန်ပြန်လာပါ။”

ဟု ရေးထားသော ထိုစာသည်
အဝေးမှ ချစ်သူ၏ လက်ထိတွေ့မှုကဲ့သို့
သူ၏ နှလုံးသားကို လွမ်းဆွတ်စေသည်။

“ငါသည် ဒီလို ချစ်ခြင်းကို ရထိုက်သူလော”

ဟု သူ့ကိုယ်သူ မေးနေစဉ်

တောင်တန်းများပေါ်မှ နေထွက်လာသည်။

နိုင်ငံခြားမှ မိန်းကလေးလေးဦးသည်
ခွေးတစ်ကောင်နှင့်အတူ
ကျယ်လောင်စွာ စကားပြောရင်း
အရှိန်ဖြင့် လျှောက်လာကြသည်။

အသက်ကြီးသူနှစ်ဦးက
သူ့ကိုမြင်၍ ပြုံးရယ်ခြင်းကို ဖုံးကွယ်လိုက်ကြသည်။

အသက်ငယ်သူနှစ်ဦးက
တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် တွန်းကာ
ရယ်မောလျက် ပြေးထွက်သွားကြသည်။

သူသည် ရပ်လိုက်၏။

ခေါင်းငုံ့သွား၏။

ထို့နောက်
သူ၏ ဇနီးပေးပို့သော စာကို
ထပ်မံဖွင့်ဖတ်လိုက်သည်။

---

ရာဘင်ဒြာနတ် တဂိုး၏ “ ပြေးလွှားသူနှင့် အခြားကဗျာများ” (The Fugitive – 18) မှ ဤကဗျာသည် “ မေတ္တာတရား၏ မြင့်မြတ်နက်ရှိုင်းမှု” နှင့် “ ပြင်ပကမ္ဘာ၏ အပေါ်ယံ မြင်ကွင်းများ” ကြားမှ မတူညီသော ခံစားချက်နှစ်ခုကို လှပစွာ နှိုင်းယှဉ်ရိုက်ခတ်ပြထားသည့် ကဗျာတစ်ပုဒ် ဖြစ်ပါသည်။ ယနေ့ခေတ်ကာလနှင့် ယှဉ်ထိုး၍ အနက်အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုရလျှင်

၁။ မေတ္တာ၏ လေးနက်မှုနှင့် စိတ်၏ နှိမ့်ချမှု

“ ငါသည် ဒီလို ချစ်ခြင်းကို ရထိုက်သူလော”

စစ်မှန်သော မေတ္တာနှင့် တွေ့ထိရသည့်အခါ အမျိုးသားသည် မာနကြီးသွားခြင်းမရှိဘဲ မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချသောစိတ်၊ မေတ္တာ၏ တန်ဖိုးကို လေးစားမြတ်နိုးသောစိတ် ပေါ်ပေါက်လာသည်။

🌿ယနေ့ခေတ် အဓိပ္ပာယ်

။ ယနေ့ခေတ်တွင် ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို ပိုင်ဆိုင်ရယူလိုမှု သို့မဟုတ် ရရှိထားသည်ကို အခွင့်ကောင်းယူ တောင်းဆိုလိုမှုများပြား သော်လည်း၊ တဂိုး၏ ကဗျာက "မေတ္တာစစ်သည် မိမိကိုယ်ကို ဆန်းစစ်စေပြီး နှလုံးသားကို ပိုမိုနူးညံ့ နှိမ့်ချစေသည်" ဆိုသည့် သဘာဝကို မီးမှောက်ပြထားပါသည်။

၂။ ပြင်ပကမ္ဘာ၏ အပေါ်ယံ အရှုပ်အထွေးများနှင့် ဝေဖန်မှုများ

"နိုင်ငံခြားမှ မိန်းကလေးလေးဦးသည်... ရယ်မောလျက် ပြေးထွက်သွားကြသည်။"

သူမ၏ နှလုံးသားထဲတွင် မေတ္တာတရား၏ လေးနက်မှုကြောင့် ငြိမ်သက်လေးနက်နေချိန်၌၊ ဘေးပတ်ဝန်းကျင်မှ လူများသည် သူ့ကို စူးစမ်း၊ ရယ်မော၊ ဝေဖန်ကြသည်။

 🌿ယနေ့ခေတ် အဓိပ္ပာယ်

။ ယနေ့ လူမှုကွန်ရက်နှင့် ခေတ်သစ်လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် မိမိတို့၏ လေးနက်သော ခံစားချက်များ၊ မေတ္တာတရားများနှင့် အိပ်မက်များကို ပတ်ဝန်းကျင်က မဆင်မခြင် စူးစမ်းခြင်း၊ လှောင်ပြောင်ခြင်း သို့မဟုတ် သေးသိမ်အောင် ပြုလုပ်တတ်ကြသည်။ ပြင်ပကမ္ဘာသည် သင့်နှလုံးသားထဲမှ မေတ္တာ၏ နက်ရှိုင်းမှုကို မမြင်နိုင်၊ မခံစားနိုင်ကြပါ။

၃။ မေတ္တာတရားဆီသို့ ပြန်လည်အခြေစိုက်ခြင်း (Anchor of Love)

“ သူသည် ရပ်လိုက်၏။ ခေါင်းငုံ့သွား၏။ ထို့နောက် သူ၏ ဇနီးပေးပို့သော စာကို ထပ်မံဖွင့်ဖတ်လိုက်သည်။”

ပတ်ဝန်းကျင်၏ ရယ်မောစူးစမ်းမှုများကြောင့် သူ ခဏတာ တုန်လှုပ်သွားသော်လည်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခြင်း မပြုဘဲ ငြိမ်သက်စွာဖြင့် မိမိ၏ စစ်မှန်သော မေတ္တာ (စာလွှာ) ဆီသို့သာ ပြန်လည်အာရုံစိုက်လိုက်သည်။

🌿ယနေ့ခေတ် အဓိပ္ပာယ်
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
။ အပြင်ကမ္ဘာတွင် ရှုပ်ထွေးမှုများ၊ ဝေဖန်တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ဆူညံသံများ မည်မျှပင် ရှိနေပါစေ၊ မိမိ၏ စစ်မှန်သော ခိုလှုံရာ (မေတ္တာတရားနှင့် သစ္စာတရား) ကိုသာ ဆုပ်ကိုင်ထားပါက မည်သည့် ဘေးစကားကြောင့်မှ ယိမ်းယိုင်မသွားနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။

အနှစ်ချုပ် သုံးသပ်ချက်

ဤကဗျာသည် “ ပြင်ပကမ္ဘာ၏ အပေါ်ယံဆူညံသံများထက် စစ်မှန်သော မေတ္တာတရား၏ လေးနက်မှုက ပိုမိုခိုင်မာသည်” ဆိုသည့် သင်ခန်းစာကို ပေးထားသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ပတ်ဝန်းကျင်၏ ဝေဖန်မှုများနှင့် တာဝန်များကြား တွန်းတိုက်နေရသော်လည်း၊ မိမိ၏ စစ်မှန်သော မေတ္တာနှင့် တန်ဖိုးများကိုသာ မြတ်နိုးစွာ ကိုင်စွဲထားရန် ခေတ်သစ်လူသားများကို နှိုးဆော်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။